V SA/Wa 1275/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-21

Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Irena Jakubiec-Kudiura, Andrzej Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, uznając, że nie zaszła całkowita nieściągalność lub inne przesłanki uzasadniające umorzenie, a sytuacja finansowa i zdrowotna wnioskodawcy nie uzasadnia zastosowania instytucji umorzenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ skarżąca nie wykazała całkowitej nieściągalności zobowiązań ani innych przesłanek określonych w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w rozporządzeniu Ministra. Sytuacja finansowa skarżącej, mimo trudności, nie pozbawia jej możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a dochody pozwalają na spłatę części zobowiązań oraz bieżących wydatków, co czyni decyzję o odmowie umorzenia zgodną z prawem.
Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do ZUS z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną, utratę mieszkania, brak wynagrodzenia i likwidację działalności. ZUS odmówił umorzenia, uznając, że nie wystąpiła całkowita nieściągalność zobowiązań, a sytuacja skarżącej nie uzasadnia umorzenia na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ani rozporządzenia Ministra. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS utrzymał w mocy swoją decyzję. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędy w ustaleniach faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... maja 2018 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę. K.C. (dalej: "skarżąca" lub "strona") zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ..... Oddziału w Warszawie (dalej: "ZUS" lub "Zakład") z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek. W uzasadnieniu wniosku zaznaczyła, że na skutek utraty mieszkania w drodze licytacji stała się osobą bezdomną. Podała, że przez ponad 9 miesięcy nie otrzymywała wynagrodzenia za pracę przez co nie miała pieniędzy na spłatę zaległych oraz bieżących zobowiązań. Strona wskazała, że pomimo wystawiania faktur za swoją działalność nie otrzymywała pieniędzy, tym samym zmuszona została do likwidacji działalności. Dodała, że obecnie wynagrodzenie za pracę jest obciążone i otrzymuje połowę tego wynagrodzenia. Po przeprowadzeniu postępowania ZUS decyzją z ..... lutego 2018 r. nr ..... odmówił umorzenia stronie należności z tytułu nieopłaconych składek, w tym na: 1) ubezpieczenia społeczne za okres 01/2013-03/2013, 11/2014, 01/2015 – 06/2015, 09/2015-09/2017 w łącznej kwocie .... zł, 2) ubezpieczenie zdrowotne za okres 01/2013-03/2013, 02/2015-05/2015, 09/2015- 12/2015, 02/2016- 09/2017 w łącznej kwocie .... zł, 3) Fundusz Pracy za okres 02/2015-05/2015, 09/2015, 12/2015, 02/2016-09/2017 w łącznej kwocie ...... zł. Uzasadniając decyzję organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 1-3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.), dalej: "u.s.u.s.", należności z tytułu składek, w tym odsetki za zwłokę, mogą być umorzone w całości lub w części tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w okolicznościach określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Wymienione w tym przepisie przesłanki stanowią katalog zamknięty. W związku z zaległościami Dyrektor .... Oddziału ZUS prowadzi w stosunku do strony postępowanie egzekucyjne bez zastosowanego środka egzekucyjnego. Żaden organ nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, a wysokość nieopłaconych należności znacznie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postepowaniu egzekucyjnym. Organ podał również, że możliwe jest dokonanie zajęcia wynagrodzenia za pracę, gdyż znacznie przewyższa ono płacę minimalną. Zdaniem organu w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., tj. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku w postaci nieruchomości lub ruchomości. Nieściągalność ta nie ma jednak charakteru trwałego, wobec czego nie należy definitywnie rezygnować z odzyskania należności z tytułu nieopłaconych składek. Dalej ZUS stwierdził, że w sprawie nie występują także podstawy do umorzenia zaległości na podstawie art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s., rozpatrywane w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r., nr 141, poz. 1365), dalej: "rozporządzenie Ministra". Z danych uzyskanych przez Zakład wynika, że strona samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i jest zgłoszona do ubezpieczeń społecznych w firmie K. Sp. z o. o. z wynagrodzeniem 4950,00 zł brutto, tj. 3515,93 zł netto. Koszty związane z utrzymaniem wynoszą 600,00 zł, koszty eksploatacyjne 300,00 zł, koszty leczenia 100,00 zł, inne 60,00 zł. Strona ma zobowiązania pieniężne z tytułu podatków w kwocie 7 752,38 zł, które są spłacane po 700 zł miesięcznie. Ponadto strona posiada inne zobowiązania pieniężne w kwocie 12 424,40 zł, które są spłacane po 1760 zł miesięcznie. Z wynagrodzenia prowadzona jest egzekucja przez komornika. Organ powołując się oświadczenie o stanie majątkowym wskazał, że Strona po 7 miesiącach będzie otrzymywać już całe wynagrodzenie. Zakład na podstawie zebranego materiału dowodowego nie stwierdził, by strona znajdowała się w ubóstwie i by spłata zobowiązań z tytułu składek pozbawiła skarżącą możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, o czym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra. W ocenie ZUS w sprawie nie ma zastosowania § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra, gdyż skarżąca nie podnosiła we wniosku, iż w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia poniosła straty materialne które powodują, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić ją możliwości dalszego prowadzenia działalności. Analizując przesłankę z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zakład stwierdził, że z akt sprawy nie wynika by strona posiadała orzeczenie o trwałej całkowitej niezdolności do pracy, a problemy zdrowotne nie uniemożliwiają stronie pracować zarobkowo. Strona nie wykazała również konieczności sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, uniemożliwiającej podjęcie pracy zarobkowej. W następstwie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS decyzją z ... maja 2018 r. nr ..... utrzymał w mocy własną decyzję z .... lutego 2018 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podzielił dotychczasowe ustalenia odnośnie nie występowania w sprawie całkowitej nieściągalności, określonej w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., za wyjątkiem sytuacji przewidzianej w pkt 3 powyższego przepisu, tj. zaprzestania prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku. W tym zakresie organ ponownie stwierdził, że nieściągalność ta nie ma charakteru trwałego, wobec czego nie należy definitywnie rezygnować z odzyskania należności z tytułu nieopłaconych składek. Poza tym zaistnienie przesłanek z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. daje organowi prawo umorzenia należności, ale nie nakłada takiego obowiązku. Oznacza to, że nawet w sytuacji, gdy podstawy umorzenia zaistnieją, organ może odmówić umorzenia należności, gdyż ustawodawca pozostawił Zakładowi swobodę w uznaniu zasadności podstaw umorzenia, stanowiąc o możliwości, a nie konieczności zastosowania tej ulgi, co podejmowanym w tym zakresie decyzjom nadaje charakter decyzji uznaniowych. Odnosząc się do przesłanek umorzenia należności przewidzianych w rozporządzeniu Ministra, opierając się na ustaleniach faktycznych, organ podzielił stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu własnej decyzji z .... lutego 2018 r., że zebrane dowody nie pozwalają na stwierdzenie zaistnienia tych przesłanek Strona zaskarżyła powyższą decyzję ZUS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając rozstrzygnięciu: 1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art 80 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "k.p.a.", poprzez ich niezastosowanie, polegające na zaniechaniu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, niewyjaśnienie stanu faktycznego w sposób należyty, niezałatwienie sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony, poprzez niepodjęcie dostatecznych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy polegające w szczególności na zapełnieniu luk w ustaleniach faktycznych własnymi podejrzeniami i przypuszczeniami, uproszczeniami i przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wybiórczy, a nie wszechstronny, skutkujący wyciągnięciem z materiału dowodowego wniosków sprzecznych z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego; 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia polegających na: rażąco błędnym zapatrywaniu, jakoby to ubezpieczona nie wykazała zasadności i podstaw do umorzenia zaległych składek ZUS, wobec rzekomego nie ziszczenia się ustawowych podstaw, zastosowania wobec jej osoby instytucji umorzenia składek, min.: poprzez uznanie, że ocena braku możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji i uznania nieściągalności, nie ma charakteru trwałego bez należytej analizy i uzasadnienia oraz pominięcie faktu, jakoby ziściła się nadto do umorzenia zapłaty w/w należności z uwagi na zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku w postaci nieruchomości i ruchomości oraz braku faktycznych możliwości uiszczenia należności ze względu na istniejące egzekucje komornicze i zajęcia komornicze wynagrodzenia za pracę, zły stan zdrowia, wiek, sytuację mieszkaniową, prowadzenie samotnie gospodarstwa domowego oraz wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających umorzenie zapłaty należności z tytułu nieopłaconych składek; 3. wydanie błędnej decyzji. w następstwie: - pominięcia znaczenia niezawinionych przez skarżącą okoliczności powstania zaległości (brak płatności ze strony kontrahenta) i tym samym wyjątkowości jej sytuacji; - pominięcia okoliczności, iż opłacenie niniejszej należności z tytułu przedmiotowych składek pozbawiłoby zobowiązaną, prowadzącą samotnie gospodarstwo domowe, możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych oraz nie uwzględnienia okoliczności, że przeciwko skarżącej prowadzonych jest kilka postępowań egzekucyjnych, pominięcia zobowiązań, które nie są przedmiotem egzekucji komorniczej, pominięcie faktu, że skarżąca jest osobą dotkniętą chorobą, zagrażającą bezpośrednio życiu, powodującą konieczność stałego zażywania lekarstw, cyklicznego wykonywania badań oraz regularnych wizyt lekarskich, w związku z tym, całokształt wszystkich w/w okoliczności sprawia, iż niepodważalnie uzasadnione jest umorzenie w/w należności; - nieuwzględnienie okoliczności, iż skarżąca od lat egzystuje na granicy minimum socjalnego, co pogarsza sytuację zdrowotną, a wynagrodzenie za pracę skarżącej po odliczeniu zajęć komorniczych i z uwzględnieniem pozostałych zobowiązań oscyluje poniżej minimum socjalnego, co umknęło ZUS: - pominięcie możliwości i zaniechanie rozważenia możliwości umorzenia składek w części, ewentualnie w zakresie odsetek ustawowych, takiej możliwości ZUS nawet nie wziął pod uwagę; - naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, polegający na pozorowanym jedynie stosowaniu prawa, z pominięciem zasad słuszności i zasad współżycia społecznego oraz dobra obywatela, który dotychczas nigdy nie korzystał z podobnych instytucji; - naruszenie art. 28 u.s.u.s. poprzez jego nie zastosowanie, w sytuacji, gdy przepis ten winien znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie; - naruszenie art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. w zw. z § 3 pkt. 1 rozporządzenia Ministra poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące wydaniem zaskarżonego wadliwego rozstrzygnięcia. Ze względu na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji ZUS z .... lutego 2018 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi rentowemu W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa przez organ orzekający, które dawałyby podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważności w całości lub w części zaskarżonej decyzji. Przypomnieć należy, że skarżąca wystąpiła do ZUS z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności te mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tegoż artykułu. Zalicza się do nich następujące okoliczności: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 2171, 2260 i 2261 oraz z 2017 r. poz. 791); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 6) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 7) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 8) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział także możliwość umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis określone zostały w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra, w myśl którego Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Analizując treść powyższych przepisów należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na użycie przez ustawodawcę sformułowań "mogą być umarzane" i "Zakład może umorzyć", przez co decyzje wydawane na ich podstawie mają charakter uznaniowy. Wymaga wyjaśnienia, że uznanie administracyjne oznacza co do zasady możliwość wyboru przez organ konsekwencji prawnej w określonym stanie prawnym i faktycznym. Innymi słowy, decydując na zasadzie uznania administracyjnego organ podejmuje rozstrzygnięcie w sposób nieskrępowany, a o ostatecznym wyborze sposobu rozstrzygnięcia powinny zadecydować przesłanki celowości i słuszności działania, które z kolei stanowią wypadkową wyważenia przez organ, z uwzględnieniem norm prawnych mających zastosowanie i znaczenie w danej sprawie, słusznego interesu strony i interesu publicznego (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 2048/12). Powyższe oznacza, że nawet w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 28 u.s.u.s. czy też z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra organ jest uprawniony do odmowy umorzenia jego zaległych składek. Ustalenie, czy strona wypełnia powyższe przesłanki wymaga przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego. Rozstrzyganie na zasadzie uznania administracyjnego jest bowiem swoistym wyzwaniem dla organu, który dla uniknięcia zarzutu działania dowolnego, według własnego "widzimisię", zobowiązany jest przeprowadzić szczególnie starannie postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy (E. Iserzon [w:] E. Iserzon. J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz, teksty, wzory i formularze; wyd. Prawnicze Warszawa 1970 r., str. 49 - 51). Należy jednak zauważyć, że w zależności od przedmiotu postępowania i całokształtu okoliczności sprawy administracyjnej różnie przedstawia się obowiązek organu w zakresie gromadzenia dowodów i pomimo że co do zasady obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i zebranie niezbędnych dla rozstrzygnięcia dowodów spoczywa na organie, to w pojedynczych sprawach inicjatywa dowodowa obciążać będzie przede wszystkim stronę postępowania. Tak ma się rzecz w przypadku niniejszej sprawy z wniosku o umorzenie należności pieniężnych z tytułu składek. Szczególnie przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia wyraźnie stanowi, że zobowiązany musi wykazać, że nie jest w stanie opłacić tych należności z podanych tam powodów. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że organowi nie można zarzucić żadnych uchybień w kwestii gromadzenia materiału dowodowego. Pomimo dostarczenia przez skarżącą dokumentacji dotyczącej jej sytuacji finansowej i zdrowotnej, ZUS dwukrotnie informował ją o możliwości uzupełniania wniosku o dokumenty potwierdzające jej trudną sytuację rodzinną i materialną (pisma z 8 stycznia i 23 marca 2018 r.). We wcześniejszym z pism organ wyjaśnił stronie, że chodzi np. o oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej o aktualną informację o stanie zdrowia, zaświadczenia o korzystaniu z różnych form pomocy społecznej, aktualne dokumenty dotyczące zadłużenia oraz bieżących wydatków. ZUS przeprowadził również własne czynności dowodowe (sprawdzenie zgłoszenia skarżącej do ubezpieczeń społecznych w K. Sp. z o. o.). Stwierdzając, że ZUS nie naruszył przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd mógł dokonać merytorycznej oceny prawidłowości wniosków wyciągniętych przez organ ze zgromadzonej dokumentacji i zasadności uznania, że skarżący nie wypełnia przesłanek umorzenia. W ocenie Sądu treść zaskarżonej decyzji potwierdza wnikliwe zapoznanie się i rozpatrzenie przez organ wniosku skarżącej wraz z załączonymi do niego dokumentami, a także zebranych dowodów. Badając, czy w sytuacji skarżącej nastąpiła całkowita nieściągalność zaległych składek, organ po kolei analizował i opisywał sytuację strony z punktu widzenia każdego przypadku określonego w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. Przy czym Sąd nie podziela stanowiska organu, że w sprawie skarżącej zaistniała przesłanka całkowitej nieściągalności przewidziana w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., tj. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Skarżąca rzeczywiście zaprzestała prowadzonej działalności, nie można jednak jednocześnie stwierdzić by w sprawie wystąpił brak majątku, który umożliwiałby egzekwowanie należności składkowych, o czym świadczą ustalenia organu, potwierdzające skuteczne egzekwowanie innych (niż składkowe) zobowiązań Skarżącej z otrzymywanego przez Skarżącą wynagrodzenia za pracę. Organ przeanalizował również i opisał sytuację skarżącej w kontekście ustalenia, czy strona spełnia przesłanki umorzenia z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra. Na szczególną uwagę zasługuje ustalenie przez ZUS, że skarżąca uzyskuje miesięczne dochody w kwocie wyższej, niż minimum socjalne określone przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych dla jednoosobowego gospodarstwa pracowniczego w wysokości 1.168,97 zł. Minimum to uwzględnia wydatki związane z edukacją, zakupem odzieży i obuwia, ochrony zdrowia, higieny osobistej, transport i łączność co oznacza, że skarżąca ma zapewnione środki finansowe, z których reguluje takie potrzeby. W chwili obecnej źródłem utrzymania skarżącej jest wynagrodzenie za pracę w kwocie 3 515,93 zł netto z którego to wynagrodzenia egzekwowane są zobowiązania skarżącej inne niż należności składkowe. W Oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej (dalej: ,,Oświadczenie’’) skarżąca podała wysokości miesięcznych spłat należności z tytułu podatków (700 zł) oraz innych zobowiązań (1760 zł). Zgodnie z art. 87 § 3 pkt 2 w zw. z art. 871 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 917 ze zm.) potrącenia mogą być dokonywane w następujących granicach: w razie egzekucji innych należności lub potrącania bez zmian zaliczek pieniężnych - do wysokości połowy wynagrodzenia; wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości: minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne. Z dołączonych do akt administracyjnych Zajęć Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla ... z ... grudnia 2017 r. wynagrodzenia za pracę skarżącej wynika, że zajecie obejmuje nie więcej niż 50% wynagrodzenia, przy czym kwota 2 000 zł brutto jest wolna od potrąceń, co jednoznacznie wskazuje, że pomimo prowadzonej egzekucji skarżącej pozostaje do dyspozycji kwota przewyższająca wskazane powyżej minimum socjalne. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji płaca minimalna wynosiła 2100 zł brutto miesięcznie, tj. 1530 zł netto i taka kwota pozostawała do dyspozycji skarżącej co pozwalało na ponoszenie wydatków stałych wskazanych przez skarżącą w łącznej wysokości 1060 zł na które składają się: czynsz, opłaty eksploatacyjne, koszty związane z leczeniem i inne. Skarżącej pozostaje zatem na pozostałe wydatki kwota ponad 400 zł miesięcznie. W niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie miała okoliczność, że pomimo schorzeń skarżącej, nie kwestionowanych przez organ, skarżąca jest zdolna do pracy i uzyskiwania z tego tytułu dochodów. Świadczy o tym fakt zatrudnienia skarżącej na umowę o pracę od ... listopada 2017 r. W ocenie Sądu ZUS słusznie stwierdził, że skarżąca nie znajduje się w takiej sytuacji, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Sytuacja skarżącej nie jest łatwa, ale rokuje poprawę. Jak wskazała sama skarżąca w prognozie sytuacji materialnej Oświadczenia - po około 7 miesiącach (spłacie komornika) będzie otrzymywać całe wynagrodzenie. Reasumując należało stwierdzić, że skarżąca nie wypełniła również przesłanek umorzenia składek określonych w art. 28 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra. Sąd stwierdził, że działając w ramach uznania administracyjnego ZUS przeprowadził postępowanie w pełni odpowiadające wymogom wynikającymi z k.p.a. Działał na podstawie prawa i w jego granicach, podejmując wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zakład zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a poczynione przez niego ustalenia są prawidłowe i mają oparcie w zgromadzonej dokumentacji. W ocenie Sądu dokonanej ocenie stanu faktycznego sprawy nie sposób zarzucić dowolności, gdyż wyciągnięte wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne wyczerpująco wyjaśniając zasadność przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy. Oznacza to, że w sprawie nie doszło również do naruszenia mających zastosowanie przepisów prawa materialnego zawartych zarówno w u.s.u.s. jak i w rozporządzeniu Ministra. Rozpatrując wniosek skarżącej o umorzenie należności z tytułu składek organ nie miał obowiązku rozważenia umorzenia części zadłużenia Skarżącej co uzasadnione byłoby w razie złożenia wniosku o częściowe umorzenie należności. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło