V SA/Wa 1294/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA - Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 4 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Stowarzyszenia P. "..." w W. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie z dnia 5 lipca 2013 r. w sprawie ze skargi Stowarzyszenia P. "..." w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia ... marca 2013 r. Nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji udzielonej z budżetu państwa; postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie P."..." w W. (zwane dalej: skarżącym) zawarło wniosek o przyznanie prawa pomocy. Uzupełniając brak formalny wniosku w postaci złożenia go na urzędowym formularzu PPPr skarżący dookreślił zakres przedmiotowy wniosku wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku przedstawił wartość środków trwałych na kwotę ... zł oraz wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu na ... zł, zaś na rachunku bankowym przedstawił zgromadzone środki finansowe w wysokości ... zł. Dodatkowo we wniosku wskazał, iż strona skarżąca jest stowarzyszeniem i posiada status organizacji pożytku publicznego. Stowarzyszenie prowadzi działalność społeczną na rzecz dzieci i młodzieży niepełnosprawnej zgodnie z KRS, nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga zysku. Zadania wykonuje w oparciu o dotacje publiczne. Rozpoznając powyższy wniosek referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie postanowieniem z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1294/13 przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wyjaśnił, iż stowarzyszenie jest organizacją realizującą określone cele społeczne i nie prowadzi działalności zarobkowej jednak za ostatni rok obrotowy osiągnęło zysk w wysokości ... zł, które to środki mogą zostać przeznaczone na opłacenie kosztów postępowania sądowego mając w szczególności na uwadze fakt, iż ... zł ze wskazanych środków nie stanowi dotacji publicznej. Na powyższe postanowienie pismem z ... sierpnia 2013 r. (data nadania) skarżący wniósł sprzeciw podnosząc, iż aktualnie stowarzyszenie nie posiada żadnych środków na wnoszenie opłat zaś konto stowarzyszenia zostało w całości zajęte na mocy postanowienia z dnia ... lipca 2013 r. Skarżący dodatkowo podniósł, iż jest organizacją pożytku publicznego i na mocy postanowień ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2010, nr 234, poz. 1536 j.t.) przysługuje mu zwolnienie z kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.,, poz. 270 j.t.) - dalej ustawy p.p.s.a. - w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a. zostaje przyznane osobie prawnej gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. W pierwszej kolejności Sąd zauważa, iż na obecnym etapie postępowania skarżący zobowiązany byłby do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości ... zł i ewentualnego wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika. Mając jednak na uwadze zgromadzone na rachunku bankowym środki finansowe w wysokości ... zł, zysk za ostatni rok obrotowy w wysokości ... zł uznać należało, iż skarżący może część wskazanych środków przeznaczyć na opłacenie kosztów postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie, jak i w sprawie powiązanej o sygn. akt V SA/Wa 1314/13, gdzie wpis sądowy od skargi wynosi ... zł. W tym też kontekście również wydane przez Prezydenta m.st. Warszawy postanowienie z dnia ... lipca 2013 r. (k-... akt sąd.) odmawiające umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego potwierdza sytuację majątkową skarżącego, która nie uzasadnia wydania postanowienia o zwolnieniu skarżącego z kosztów sądowych. Porównując jednak sytuację majątkową skarżącego z obciążeniem finansowym wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika należało uznać, a jednocześnie podzielić stanowisko referendarza sądowego wyrażone w postanowieniu z dnia 5 lipca 2013 r., iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Na marginesie Sąd dodatkowo wyjaśnia, iż treść art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nie stanowi ex lege samoistnej podstawy zwolnienia skarżącego od opłat sądowych, jako organizacji pożytku publicznego ale odsyła w tym zakresie do przepisów odrębnych, którymi w niniejszym postępowaniu jest ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a która to ustawa nie przewiduje zwolnienia organizacji pożytku publicznego od ponoszenia kosztów sądowych (por. post. NSA z dnia 18.04.2012 r., II FZ 310/12, Lex nr 1137803; post. NSA z dnia 23.02.2012 r., II FZ 103/12, Lex nr 1110155; post. NSA z dnia 07.07.2011 r., II OZ 559/11, Lex nr 1083803.). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.