V SA/Wa 1294/13

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat D. R. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi S . [...] z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji udzielonej z budżetu państwa p o s t a n a w i a: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat D. R. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 1200 zł (jeden tysiąc dwieście złotych) powiększone o kwotę 276 zł (dwieście siedemdziesiąt sześć złotych) stanowiącą 23% podatku od towarów i usług tytułem opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu. W niniejszej strona skarżąca – S. P. R. i T.D. i M. N. "P." z siedzibą w W. (dalej: stowarzyszenie) - złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1294/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie) w punkcie 1 przyznał stowarzyszeniu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, a w punkcie 2 odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W wyniku zaskarżenia (przez stowarzyszenie) zażaleniem powyższego orzeczenia w zakresie pkt 2, postanowieniem z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II GZ 563/13, Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) uchylił pkt 2 postanowienia WSA w Warszawie z dnia 4 września 2013 r. i przyznał stowarzyszeniu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W piśmie z dnia 15 stycznia 2014 r., przesłanym do wiadomości WSA w Warszawie, Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła adwokat D. R.pełnomocnikiem z urzędu dla stowarzyszenia. Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2014 r. WSA w Warszawie w punkcie 1 oddalił skargę, a w punkcie 2 zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokat D. R.tytułem koszów pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 2.952 zł, w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 2400 zł oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 552 zł. Powyższe orzeczenie WSA w Warszawie pełnomocnik skarżącego z urzędu zaskarżyła skargą kasacyjną, w której zawarła wniosek o przyznanie jej koszów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Jednocześnie oświadczyła, że koszty te nie zostały zapłacone ani w całości ani w części. Pismem z dnia 19 września 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała o zmianie pełnomocnika z urzędu dla stowarzyszenia poprzez wyznaczenie adwokata K. W. (w miejsce adwokat D. R.). Wyrokiem z 19 maja 2016 r. (sygn. akt II GSK 2730/14) NSA oddalił skargę kasacyjną. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W dniu 2 listopada 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 18 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu - Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 (dalej: rozporządzenie). W myśl § 22 rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne w drugiej instancji zostało zakończone w dniu 19 maja 2016 r. wyrokiem NSA oddalającym skargę kasacyjną (sygn. akt II GSK 2730/14), a zatem przed dniem wejścia w życie rozporządzenia. Dlatego – stosownie do treści § 22 rozporządzenia – akt ten znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie w zakresie zasad przyznawania wynagrodzenia adwokatowi ustanowionemu z urzędu, ponieważ w dacie wejścia w życie rozporządzenia (tj. 2 listopada 2016 r.) niniejsza sprawa była już w drugiej instancji zakończona (od 19 maja 2016 r.). Adwokat D. R. reprezentowała skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji oraz częściowo w drugiej instancji – do czasu wyznaczenia innego pełnomocnika dla skarżącego z urzędu. Wynagrodzenie za zastępstwo prawne w pierwszej instancji w łącznej kwocie 2952 zł zostało zasądzone na jej rzecz w punkcie 2 wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2014 r., które to orzeczenie jest prawomocne od dnia 19 maja 2016 r., tj. od daty wydania orzeczenia NSA. Zatem rozpoznaniu podlega wniosek adwokat D. R.o zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym w drugiej instancji. W ramach tego etapu sprawy pełnomocnik skarżącego sporządziła i wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 18 czerwca 2014 r. Według przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 4 ust. 2 rozporządzenia, ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Opłatę za czynności adwokata podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). Natomiast zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia, opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: 1) w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł, c) w innej sprawie - 240 zł; 2) w drugiej instancji: a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA - 75% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, c) za udział w rozprawie przed NSA - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, d) w postępowaniu zażaleniowym - 120 zł. Z kolei stosownie do treści § 8 rozporządzenia, opłaty wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy: 1) do 500 zł - 60 zł; 2) powyżej 500 zł do 1500 zł - 180 zł; 3) powyżej 1500 zł do 5000 zł - 600 zł; 4) powyżej 5000 zł do 10 000 zł - 1200 zł; 5) powyżej 10 000 zł do 50 000 zł - 2400 zł; 6) powyżej 50 000 zł do 200 000 zł - 3600 zł; 7) powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł – 7200 zł; 8) powyżej 2 000 000 zł do 5 000 000 zł – 10 000 zł; 9) powyżej 5 000 000 zł – 16 600 zł. W świetle powyższych regulacji, mając na względzie, iż wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie została ustalona na kwotę 50.000 zł – vide zarządzenie sędziego sprawozdawcy z 3 czerwca 2013 r. – karta nr 222 tomu II akt sądowych sprawy), opłata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi 1200 zł, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 8 pkt 5 rozporządzenia. Starszy referendarz sądowy rozpoznając wniosek adwokat D. R.o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie znalazł podstaw do ustalenia opłaty w wysokości wyższej niż określona w § 4 ust. 1 rozporządzenia. W tym kontekście wskazać należy, iż czynności podjęte w ramach postępowania drugoinstancyjnego przez wyznaczoną z urzędu adwokat D. R. ograniczyły się do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie starszego referendarza sądowego, przyznanie pełnomocnikowi z urzędu opłaty w wysokości 1200 zł jest adekwatne do nakładu pracy adwokata, wartości przedmiotu sprawy i stopnia zawiłości sprawy. Jednocześnie w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę tę należy podwyższyć o obowiązującą w dniu orzekania stawkę podatku od towarów i usług (23%), tj. o kwotę 276 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.