V SA/Wa 1312/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-12
Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Andrzej Kania, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ (Narodowe Centrum Badań i Rozwoju) prawidłowo ocenił wniosek o dofinansowanie projektu, odrzucając go z powodu niespełnienia kryterium dostępu dotyczącego własności intelektualnej, pomimo przedstawienia przez wnioskodawcę nowych dowodów w proteście?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Narodowe Centrum Badań i Rozwoju prawidłowo oceniło wniosek o dofinansowanie, odrzucając go z powodu niespełnienia kryterium dostępu dotyczącego własności intelektualnej. Sąd podkreślił, że procedura odwoławcza (protest) nie służy uzupełnianiu wniosku aplikacyjnego o nowe dowody, które nie były znane na etapie pierwotnej oceny. Wnioskodawca ma obowiązek starannego przygotowania wniosku i wykazania spełnienia kryteriów już na tym etapie.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu B+R. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) oceniło wniosek negatywnie, uznając, że nie spełnia on Kryterium 4. dotyczącego własności intelektualnej. Spółka wniosła protest, przedstawiając nowe dowody i argumenty. NCBiR nie uwzględniło protestu, uznając zarzuty za niezasadne. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie prawa przy ocenie wniosku i rozpatrywaniu protestu. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w K. na rozstrzygnięcie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; oddala skargę.
J. Spółka Akcyjna w K. (dalej także jako: Wnioskodawca, Skarżąca lub Spółka) wystąpiła z wnioskiem o dofinansowanie projektu pt. Opracowanie i demonstracja technologii pozyskiwania wodoru wysokiej czystości z gazu koksowniczego. Projekt został złożony w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020, Działanie 1.1: Projekty B+R przedsiębiorstw, Poddziałanie 1.1.1: Badania przemysłowe i prace rozwojowe realizowane przez przedsiębiorstwa.
Pismem z [...] maja 2019 r. nr [...] Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (dalej także jako: NCBiR lub organ) poinformowało Spółkę, że ocenę wniosku zakończono z wynikiem negatywnym – projekt został umieszczony na Liście projektów niewybranych do dofinansowania (na podstawie § 9 ust. 2 pkt 3 Regulaminu Konkursu w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014 – 2020) ze względu na niespełnienie warunków, o których mowa w § 8 ust. 13 pkt 1 Regulaminu konkursu.
W uzasadnieniu oceny wskazano, że projekt nie spełnił Kryterium dostępu 4. Własność intelektualna nie stanowi bariery dla wdrożenia rezultatów projektu.
W odniesieniu do oceny powyższego Kryterium organ podniósł m. in., że Wnioskodawca nie posiada praw własności intelektualnej dotyczącej metod i procedur związanych z analityczną oceną jakości surowców, półproduktów i produktów gazowych w opracowywanej technologii. Ponadto Wnioskodawca nie wskazał informacji potwierdzających, że dysponuje prawami własności intelektualnej, które są niezbędne dla prowadzenia prac B+R zaplanowanych w projekcie. Wnioskodawca nie odniósł się we wniosku np. do technologii oferowanej przez ICSO B.a: "Technologia odzysku wodoru za pomocą metody PSA", natomiast podczas spotkania panelowego potwierdził, że wie o istnieniu tego rozwiązania, ale nie potrafił wskazać, żadnej znaczącej różnicy pomiędzy planowanymi pracami B+R w zakresie odzysku wodoru z zastosowaniem adsorpcji zmiennociśnieniowej, a istniejącym rozwiązaniem oferowanym przez ICSO B.a.
Zdaniem organu Wnioskodawca prawidłowo wskazał z jakich baz danych (patentowych i publikacji) korzystał, jak sklasyfikował przedmiot badań wg Międzynarodowej Klasyfikacji Patentowej i jakich słów kluczowych lub nazw firm lub nazwisk twórców użył podczas przeprowadzonego przez rzecznika patentowego badania stanu techniki. Natomiast przedstawione wyniki badań stanu techniki wskazują na przeprowadzenie analizy w sposób pobieżny. Brak odwołania się we wniosku do technologii oferowanej przez ICSO B.a: "Technologia odzysku wodoru z pomocą metody PSA" oraz wskazania różnic pomiędzy rozwiązanie planowanym do wdrożenia, a istniejącym nie uprawdopodobnienia, że brak jest dostępnych i objętych ochroną rozwiązań/technologii/wyników prac B+R, których istnienie uniemożliwiałoby albo czyniło niezasadnym przeprowadzenie zaplanowanego wdrożenia wyników projektu.
Ponadto organ wskazał, że Wnioskodawca nie przewidział efektywnego sposobu ochrony własności intelektualnej, zabezpieczającego przed skopiowanie/nieuprawnionym wykorzystaniem wyników projektu. Brak jest jednoznacznej decyzji na temat sposobu ochrony. Z jednej strony we wniosku Wnioskodawca wskazał, że zaplanowano opatentowanie rezultatu projektu w Urzędzie Patentowym RP, natomiast w trakcie panelu nie potwierdził tego zamiaru.
Jednocześnie w uzasadnieniu oceny projektu Spółki organ stwierdził, że projekt spełnił Kryterium 1. Kwalifikowalność Wnioskodawcy w ramach działania, Kryterium 2. Projekt obejmuje badania przemysłowe i prace rozwojowe albo prace rozwojowe, Kryterium 3. Kwalifikowalność i adekwatność wydatków, Kryterium 5. Kadra zarządzająca oraz sposób zarządzania w projekcie umożliwia jego prawidłową realizację, Kryterium 6. Projekt wpisuje się w Krajową Inteligentną Specjalizację, Kryterium 7. Projekt jest zgodny z zasadą równości szans, Kryterium 8. Projekt ma pozytywny wpływ na realizację zasady zrównoważonego rozwoju, Kryterium 9. Projekt zostanie rozpoczęty po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, Kryterium 10. Przedmiot projektu nie dotyczy rodzajów działalności wykluczonych z możliwości uzyskania wsparcia (dotyczy projektów, w których przewidziano prace przedwdrożeniowe) oraz Kryterium 11. Wystąpienie efektu dyfuzji i planowana współpraca (tylko dla przedsiębiorców innych niż MŚP). NCBiR wskazało ponadto, że za kryteria punktowane przyznano projektowi ogółem 21 punktów, przy czym powodem negatywnej oceny projektu było nie spełnienie przez projekt wszystkich kryteriów dostępu.
W proteście Spółka nie zgodziła się z oceną jej projektu, dokonaną przez NCBiR, w zakresie Kryterium 4. Własność intelektualna nie stanowi bariery dla wdrożenia rezultatów projektu.
W ramach powyższego Spółka przedstawiła zarzuty:
- nr 1 dotyczący pierwotnej oceny: "Wnioskodawca nie posiada praw własności intelektualnej dotyczącej metod i procedur związanych z analityczną oceną jakości surowców, półproduktów i produktów gazowych w opracowywanej technologii. Niemniej Jednak konsorcjant [...] Sp. z o. o. prawidłowo przewidział zakup WNiP w postaci norm i dokumentów normatywnych dotyczących pobierania/analizy wodoru. Zakupione WNiP wykorzystane zostanie przy opracowywaniu własnych metod i procedur analitycznych’’;
- nr 2 dotyczący pierwotnej oceny: "Ponadto Wnioskodawca nie wskazał informacji potwierdzających, że dysponuje prawami własności intelektualnej, które są niezbędne dla prowadzenia prac B+R zaplanowanych w projekcie. Wnioskodawca nie odniósł się we wniosku np. do technologii oferowanej przez ICSO B.a: "Technologia odzysku wodoru za pomocą metody PSA", natomiast podczas spotkania panelowego potwierdził, że wie o istnieniu tego rozwiązania, ale nie potrafił wskazać, żadnej znaczącej różnicy pomiędzy planowanymi pracami B+R w zakresie
odzysku wodoru z zastosowaniem adsorpcji zmiennociśnieniowej a istniejącym rozwiązaniem oferowanym przez ICSO B.a";
- nr 3 dotyczący pierwotnej oceny: " Wnioskodawca prawidłowo wskazał z jakich baz danych (patentowych i publikacji) korzystał, jak sklasyfikował przedmiot badań wg Międzynarodowej Klasyfikacji Patentowej i jakich słów kluczowych lub nazw firm lub nazwisk twórców użył podczas przeprowadzonego przez rzecznika patentowego badania stanu techniki. Natomiast przedstawione wyniki badań stanu techniki wskazują na przeprowadzenie analizy w sposób pobieżny. Brak odwołania się we wniosku do technologii oferowanej przez ICSO B.a: ‘’Technologia odzysku wodoru za pomocą metody PSA" oraz wskazania różnic pomiędzy rozwiązaniem planowanym do wdrożenia, a istniejącym nie uprawdopodobniania, że brak jest dostępnych i objętych ochroną, rozwiązań/ technologii/wyników prac B+R, których istnienie uniemożliwiałoby albo czyniło niezasadnym przeprowadzenie zaplanowanego wdrożenia wyników projektu";
- nr 4 dotyczący pierwotnej oceny: "Wnioskodawca nie przewidział efektywnego sposobu ochrony własności intelektualnej, zabezpieczającego przed skopiowanie/nieuprawnionym wykorzystaniem wyników projektu. Brak jest jednoznacznej decyzji na temat sposobu ochrony. Z jednej strony we wniosku Wnioskodawca wskazał, że zaplanowano opatentowanie rezultatu projektu w Urzędzie Patentowym RP, natomiast w trakcie panelu nie potwierdził tego zamiaru".
Pismem z [...] lipca 2019 r. nr [...]. NCBiR poinformowało Spółkę, że wniesiony protest nie został uwzględniony.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odniósł się do zarzutów podniesionych przez Spółkę w proteście.
Odnosząc się do przedstawionej przez Spółkę informacji, że zgodnie z aktualnym stanem wiedzy, co potwierdzono na Międzynarodowym Forum Górniczym, które odbyło się w dniach 11-12 kwietnia 2019, nie ma obecnie oficjalnych wytycznych dotyczących pobierania próbek wodoru – NCBiR stwierdziło, że informacja ta nie może być brana pod uwagę podczas rozpatrywania protestu, ponieważ jest nowa i nie ma odzwierciedlenia w treści wniosku. Również nowe są twierdzenia Spółki, oparte na przeglądzie i analizie norm i dokumentów normatywnych, takich jak ASTM D7652-11, ASTM D7550-09, ASTM D7606-17, ASTM D7650-13, które wskazują na możliwość opracowania na ich podstawie "własnych metod i procedur analitycznych dostosowanych do specyfiki projektu." Analiza treści wniosku pozwala stwierdzić, że w projekcie zaplanowano, w ramach etapu 2, opracowanie własnych metod i procedur analitycznych uwzględniających specyfikę projektu, bez podania na jakich konkretnie normach Wnioskodawca zamierza się oprzeć. Zdaniem NCBiR nieprzekonujące jest twierdzenie Spółki, iż brak własności intelektualnej wynika z niedostępności wytycznych, ponieważ posiadanie praw i brak wytycznych to dwie rożne rzeczy. Organ stwierdził również, że w zawartym we wniosku opisie zakresu prac [...] nie przedstawiono faktu, że jednostka ta zajmuje się realizacją akredytowanych oznaczeń składu próbek gazowych zgodnie z PN-EN ISO/IEC 17025:2005 dla próbek gazu koksowniczego i nie określono zakresu pomiarowego, tj. nie wymieniono związków chemicznych jakie są poddawane tego typu badaniom. Przytoczone informacje dotyczące powyższego laboratorium są nowe i rozszerzają treść wniosku w związku z czym nie mogą być brane przy ocenie zasadności protestu.
NCBiR odniosło się również do informacji przedstawionej przez Spółkę, a pochodzącej z Opinii prawno-patentowej sporządzonej [...] maja 2019 r., iż patenty [...] wygasły z powodu braku opłaty za ochronę – wskazując, że opinia ta sporządzona została pół roku po zgłoszeniu wniosku o dofinansowanie. Natomiast w treści wniosku nie znajdują się żadne informacje dotyczące [...] i stosowanej przez tę firmę technologii odzysku wodoru za pomocą metody PSA. Organ wyjaśnił, że Eksperci podali rozwiązanie B. jako przykładowe, czym wykazali brak dostatecznej analizy problemu przez Wnioskodawcę. Ten przykład wskazywał na braki w przeszukiwaniu baz, a zatem na brak jednoznacznego argumentu ograniczającego bariery wdrożenia. Tym bardziej, że w opisie dość lakonicznie podano dlaczego znalezione wynalazki nie stanowią bariery. Ocena Ekspertów dotyczyła więc niepełności wykonanego raportu i nieuprawdopodobnienia tym samym braku barier.
Organ uznał za prawdziwe stanowisko Spółki zawarte w proteście, a wskazujące na wygaśnięcie 5 patentów dotyczących problematyki wydzielania wodoru na drodze technologii PSA przez co patenty te nie mogą być przez Spółkę naruszone. Zwrócił jednak uwagę, że są to informacje nowe, które nie są zawarte w treści wniosku i pochodzą bezpośrednio z Opinii prawno-patentowej sporządzonej [...] maja 2019 r. NCBiR nie zgodziło się z Wnioskodawcą, że różnice pomiędzy rozwiązaniem przedstawionym w projekcie, które ma polegać na uzyskaniu technologii otrzymywania wysokiej czystości wodoru z gazu koksowniczego i stworzenia zintegrowanej instalacji służącej temu procesowi, a rozwiązaniami [...] są na tyle rożne, że nie można ich uznać za "najbliższy stan techniki". O ile bowiem po wgłębieniu się w szczegóły można stwierdzić, że rozwiązanie planowane do realizacji ma pewne cechy odróżniające je od tego co proponuje [...], to nie jest zasadnym twierdzenie, że są to rzeczy kompletnie inne, które trudno jest porównać i nie mają ze sobą nic wspólnego, a wręcz przeciwnie dotyczą one zbliżonych zagadnień. We wniosku brak jest argumentów potwierdzających, że badanie stanu techniki zostało przeprowadzone zgodnie z przytoczonymi w definicji "najbliższego stanu techniki" zasadami. Reasumując, zagadnienia patentowane, którymi nadal zajmuje się [...], i zagadnienia poruszane w projekcie są do siebie zbliżone tematycznie, zatem wpisują się w ,,najbliższy stan techniki’’.
Przedstawiając powyższe organ uznał zarzuty protestu nr 1, nr 2 i nr 3 za niezasadne. Za zasadny natomiast uznał zarzut nr 4.
Reasumując protest Spółki organ rozstrzygnął negatywnie.
W skardze wniesionej na powyższe negatywne rozstrzygnięcie protestu Spółka zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie prawa mające wpływ na wynik oceny, a to:
• art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez zaniechanie przejrzystej, rzetelnej i bezstronnej oceny projektu i dokonanie oceny w sposób dowolny, skutkujący błędnym ustaleniem, że projekt nie spełnia Kryterium dostępu nr 4: Własność intelektualna nie stanowi bariery dla wdrożenia rezultatów projektu, zgodnie z Regulaminem Konkursu w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Priorytet I: Wsparcie Prowadzenia Prac B+R przez Przedsiębiorstwa, Działanie 1.1: Projekty B+R przedsiębiorstw, Poddziałanie 1.1.1: Badania przemysłowe i prace rozwojowe realizowane przez przedsiębiorstwa, Konkurs 5/1.1.1/2018 - konkurs dla przedsiębiorstw innych niż mikro-, mali i średni oraz konsorcjów przedsiębiorstw (dalej jako: Regulamin Konkursu) i załącznika nr 3 do Regulaminu konkursu - Kryteria wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Działanie 1.1 Projekty B+R przedsiębiorstw Poddziałanie 1.1.1 Badania przemysłowe i prace rozwojowe realizowane przez przedsiębiorstwa (dalej jako: Kryteria wyboru);
• art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez nieuwzględnienie argumentów zawartych w treści protestu, popierających treści zawarte we wniosku, a tym samym podjęcie rozstrzygnięcia z pominięciem zasad rzetelności oraz bezstronności;
• art. 57 w zw. z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, poprzez dokonanie nieprawidłowej weryfikacji prawidłowości oceny projektu w zakresie Kryterium dostępu nr 4 i zarzutów zawartych w proteście i podtrzymanie negatywnej oceny projektu, która została dokonana w sposób dowolny, albowiem zawierała błędne ustalenie, że projekt nie spełnia Kryterium dostępu nr 4 zgodnie z Regulaminem Konkursu i załącznikiem Kryteria wyboru;
• § 8 ust. 1 Regulaminu Konkursu i załącznika Kryteria wyboru w zakresie Kryterium dostępu nr 4: Własność intelektualna nie stanowi bariery dla wdrożenia rezultatów projektu, w zw. z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskazanych norm, skutkujące błędnym ustaleniem, że projekt nie spełnia Kryterium dostępu nr 4 zgodnie z Regulaminem Konkursu i załącznikiem Kryteria wyboru.
Podnosząc powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o:
1. uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie, że dokonana przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju ocena przedmiotowego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju;
2. zasądzenie od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w Warszawie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi oraz uznanie, że ocena projektu Skarżącej została przeprowadzona w całości w sposób zgodny z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do postanowień art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Do takich ustaw szczególnych zalicza się ustawę z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1431; dalej: ustawa wdrożeniowa). Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1. Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to zasadniczo weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony może budzić wątpliwości kwestia dopuszczalnej sądowej oceny procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie Sądu tą wypracowaną praktykę należy stosować także w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie.
Uznać zatem należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy prawa wspólnotowego i ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego.
Zauważyć w tym miejscu należy, że instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu (art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Regulamin konkursu określa w szczególności wzór wniosku o dofinansowanie projektu oraz kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 5 i pkt 7 ustawy wdrożeniowej). Przez kryteria wyboru projektów - zgodnie z art. 2 pkt 13a ustawy wdrożeniowej - należy rozumieć kryteria umożliwiające ocenę projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie projektu, wybór projektu do dofinansowania i zawarcie umowy o dofinansowanie projektu albo podjęcie decyzji o dofinansowaniu projektu, zgodne z warunkami, o których mowa w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego, zatwierdzone przez komitet monitorujący, o którym mowa w art. 47 rozporządzenia ogólnego.
Ocena Sądu sprowadza się zatem do zbadania zgodności postępowania NCBiR z prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności m. in. z:
- ustawą z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 ;
- a także z Regulaminem Konkursu w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Priorytet I: Wsparcie prowadzenie prac B+R przez przedsiębiorstwa, Działanie 1.1: Projekty B+R przedsiębiorstw, Poddziałanie 1.1.1: Badania przemysłowe i prace rozwojowe realizowane przez przedsiębiorstwa, dalej: Regulamin konkursu.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Wynikające z art. 37 ustawy zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczą każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów w pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy wywodzącej się z traktatowej zasady równości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 641/17, dostępny jak również wyrok powołany poniżej na: www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Sąd rozstrzygający sprawę stoi przy tym na stanowisku, że zarzut naruszenia zasad z art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej uznać należy za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania oceny i przedstawienia jej uzasadniania.
Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez NCBiR, jak również legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, która znalazła ostateczny wynik w informacji z [...] lipca 2019 r., stwierdzić wypada, że odpowiadają one prawu.
Zgodnie z Regulaminem konkursu § 8 Zasady dokonywania oceny: ocena prowadzona jest w oparciu o kryteria dostępu i punktowane, zgodnie z katalogiem kryteriów określonym w załączniku nr 3 do Regulaminu konkursu (ust. 1). Zgodnie z ust. 3 § 8 Regulaminu konkursu ocena przeprowadza jest przez panel przy udziale co najmniej 2 ekspertów oraz pracownika IP. Elementem oceny przeprowadzanej przez panel jest spotkanie członków panelu z Wnioskodawcą w siedzibie NCBR, a Wnioskodawca ma prawo do jednokrotnego uzupełnienia lub poprawy wniosku o dofinansowanie w części wskazanej przez IP, na podstawie informacji opartej o uwagi panelu w zakresie kryteriów podlegających możliwości uzupełnienia lub poprawy, określonych w załączniku nr 3 do RK (§ 8 ust. 4 i ust. 9 Regulaminu konkursu). W wyniku oceny projekt może zostać: nierekomendowany do dofinansowania – w przypadku niespełnienia któregokolwiek z kryteriów dostępu lub nieuzyskania w którymkolwiek z kryteriów punktowanych minimalnego progu punktowego, lub uzyskania w ramach wszystkich kryteriów punktowanych łącznie mniej niż 18 punktów (§ 8 ust. 13 pkt 2 Regulaminu konkursu). Warunkiem rekomendowania projektu do dofinansowania, w świetle § 8 ust. 13 pkt 1 Regulaminu konkursu, jest natomiast spełnienie wszystkich kryteriów dostępu, uzyskania minimalnego progu punktowego w każdym z kryteriów punktowanych oraz uzyskania łącznie co najmniej 18 punktów w ramach wszystkich kryteriów punktowanych.
Spór w sprawie dotyczy oceny jednego z kryteriów dostępu, a konkretnie Kryterium 4. Własność intelektualna nie stanowi bariery dla wdrożenia rezultatów projektu, którego niespełnienie przez projekt Skarżącej stanowiło powód nierekomendowania projektu do dofinansowania zgodnie z Regulaminem konkursu.
Wskazać należy, że zgodnie z Kryteriami wyboru finansowych operacji – Poddziałanie 1.1.1. POIR, dalej: Kryteria wyboru, stanowiącymi załącznik nr 3 do Regulaminu konkursu – w ramach Kryterium 4. ocenie podlega, czy:
• Wnioskodawca (w przypadku projektów realizowanych przez konsorcjum przedsiębiorstw - odpowiednio Lider konsorcjum oraz Konsorcjant/Konsorcjanci) dysponuje prawami własności intelektualnej, które są niezbędne dla prowadzenia prac B+R zaplanowanych w projekcie;
• uprawdopodobniono, że brak jest dostępnych i objętych ochroną rozwiązań/ technologii/wyników proc B+R, których istnienie uniemożliwiłoby albo czyniło niezasadnym przeprowadzenie zaplanowanego wdrożenia wyników projektu. Wnioskodawca wskazał:
- z jakich baz danych (patentowych i publikacji) korzystał,
- jak sklasyfikował przedmiot badań wg Międzynarodowej Klasyfikacji Patentowej,
- jakich słów kluczowych lub nazw firm lub nazwisk twórców użył,
- jakie wyniki badania stanu techniki uzyskał, w związku z badaniem stanu techniki przeprowadzonym samodzielnie przez wnioskodawcę lub przez rzecznika patentowego (opinia rzecznika patentowego powinna być dostępna na żądanie NCBR).
• przewidziano efektywny sposób ochrony własności intelektualnej, zabezpieczający przed skopiowaniem/ nieuprawnionym wykorzystaniem wyników projektu (jeśli istnieje taka potrzeba).
Podkreślić należy, że zgodnie z opisem Kryteriów wyboru - Kryterium nr 4 uznaje się za spełnione w sytuacji gdy spełnione są wszystkie ww. warunki.
Wskazać również należy, że dopuszczalna jest poprawa wniosku o dofinansowanie w zakresie doprecyzowania informacji wykorzystanych do badania stanu techniki dotyczących:
• baz danych (patentowych i publikacji), z których korzystano,
• klasyfikacji przedmiotu badań wg Międzynarodowej Klasyfikacji Patentowej,
• użytych słów kluczowych, nazw firm lub nazwisk twórców.
W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko organu, oparte na treści wniosku Skarżącej, że przedstawione wyniki badań stanu techniki wskazują na przeprowadzenie analizy w sposób pobieżny. Brak jest bowiem odwołania się we wniosku np. do technologii oferowanej przez I. B.a: "Technologia odzysku wodoru za pomocą metody PSA" oraz wykazania różnic pomiędzy rozwiązaniem planowanym do wdrożenia, a istniejącym. Skarżąca wprawdzie potwierdziła, że zna powołane rozwiązanie jednakże nie potrafiła wykazać żadnej znaczącej różnicy pomiędzy planowanymi pracami B+R w zakresie odzysku wodoru z zastosowaniem adsorpcji zmiennociśnieniowej, a istniejącym rozwiązaniem. Podkreślić przy tym należy, że wskazane braki we wniosku Skarżącej dotyczyły zagadnień, które nie mogły podlegać poprawie zgodnie z opisem Kryterium 4.
Eksperci panelu odwoławczego prawidłowo wskazali, odnosząc się do podniesionej w proteście informacji o wygaśnięciu patentów należących do [...] z powodu braku opłaty za ochronę i przedstawionej w tym zakresie opinii prawno-patentowej sporządzonej [...] maja 2019 r., czyli już po złożeniu wniosku o dofinansowanie, że są to nowe informacje, które nie mogą być brane pod uwagę, ponieważ, zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych, procedura odwoławcza nie służy uzupełnieniu wniosku aplikacyjnego. Innymi słowy wszelkie nowe, niepowołane we wniosku, okoliczności i argumenty podnoszone w proteście, nieznane na etapie pierwotnej oceny wniosku, jako mające potwierdzać spełnienie kwestionowanego Kryterium 4. nie mogą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu protestu. Podkreślić należy przy tym, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek starannego i dokładnego przygotowania składanego wniosku o dofinansowanie i to wnioskodawca powinien wykazać, iż jego projekt spełnia kryteria określone w regulaminie konkursu (por. wyrok z dnia 20 lutego 2018 r. sygn. akt II GSK 4280/17).
W tej sytuacji dalece niewystarczające jest powoływanie się przez Skarżącą, na podaną we wniosku informację, że realizacja projektu nie wymaga dostępu do dóbr chronionych prawem własności intelektualnej, ponieważ dla stwierdzenia spełnienia Kryterium 4. niezbędne jest m. in. uprawdopodobnienie braku objętych ochroną rozwiązań uniemożliwiających przeprowadzenie wdrożenia wyników projektu, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Ponadto przy ocenie tego aspektu Kryterium 4. nie chodzi o naruszenie patentów, które wygasły lecz o pobieżną analizę stanu techniki, co zostało słusznie podniesione przez NCBiR.
Powyższe oznacza zdaniem Sądu, że trafne jest twierdzenie organu w zakresie nie wystąpienia jednego z warunków spełnienia Kryterium 4., tj. nie uprawdopodobnienia braku dostępnych i objętych ochroną rozwiązań/technologii/wyników prac B+R, których istnienie uniemożliwiałoby albo czyniło niezasadnym przeprowadzenie zaplanowanego wdrożenia wyników projektu.
W ocenie Sądu prawidłowo również oceniono drugi aspekt, w ramach oceny Kryterium 4., tj. czy wnioskodawca dysponuje prawami własności intelektualnej, które są niezbędne dla prowadzenia prac B+R zaplanowanych w projekcie. Wskazać bowiem należy, że informacje zawarte we wniosku nie stanowią potwierdzenia, że Skarżąca dysponuje takimi prawami, Skarżąca nie wykazała również we wniosku, w sposób wiarygodny i przekonywujący, by prawa własności intelektualnej nie były niezbędne dla prowadzenia prac B+R zaplanowanych w projekcie. Sąd podtrzymuje przy tym stanowisko wyrażone już powyżej, zarówno co do niedopuszczalności uzupełniania wniosku na etapie składania protestu od wyniku oceny projektu, jak również co do obowiązków ciążących na wnioskodawcy w zakresie rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku o dofinansowanie.
Reasumując, zdaniem Sądu, ocena wniosku Skarżącej została przeprowadza zgodnie z obowiązującymi procedurami. Rozstrzygnięcie Organu jest spójne, logiczne i wyczerpujące, a sama okoliczność, że przebieg procedury konkursowej i finalnie jej wynik odbiega od oczekiwań Skarżącej nie może prowadzić do przekonania, że doszło do naruszenia przepisów mających wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że ocena spornego kryterium przez organ przeprowadzona została na podstawie treści wniosku Skarżącej oraz z uwzględnieniem Kryteriów wyboru, adekwatnych do projektu Skarżącej, w których to Kryteriach położono nacisk na te aspekty sprawy, które są istotne dla spełnienia Kryterium 4. Własność intelektualna nie stanowi bariery dla wdrożenia rezultatu projektu.
Reasumując Sąd stwierdził, że ocena projektu Skarżącej przeprowadzona została zgodnie z prawem. Za niezasadne należało uznać zarzuty Skargi dotyczące naruszenia ustawy wdrożeniowej. Nie doszło bowiem do naruszenia zasady przejrzystości, rzetelności oraz bezstronności przez organ oceniający wniosek Skarżącej. Nieuzasadnione jest oczekiwanie ze strony Skarżącej uwzględnienia przez organ argumentów i informacji zaprezentowanych w proteście, a nie znanych wcześniej, na etapie oceny wniosku Skarżącej. Podkreślić należy, że organ rozpatrujący protest odniósł się do wszystkich zarzutów protestu. Uczynił to zgodnie z wymogiem art. 57 ustawy wdrożeniowej. Tym samym Sąd nie dostrzegł podstaw do stwierdzenia, że nieuwzględnienie złożonego przez Skarżącą protestu było niezgodne z prawem. Należy w tym miejscu zauważyć, że częściowe uwzględnienie protestu, w zakresie zarzutu nr 4, nie mogło prowadzić do spełnienia przez projekt Skarżącej spornego kryterium, albowiem jak zostało wskazane powyżej, warunkiem spełnienia Kryterium 4. było wypełnienie wszystkich warunków przewidzianych w Kryteriach wyboru.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło