V SA/Wa 1320/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: "Skarżąca" lub "Strona") wniosła skargę na opisane w komparycji niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Autor wniosku podniósł, iż w razie "wykonania decyzji", Skarżącej grozi powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody majątkowej. Przywołał orzecznictwo sądowe, w którym wskazano, że "podstawą wstrzymania zaskarżonej decyzji w sprawie kary pieniężnej może być również fakt prowadzenia innych postępowań dotyczących tej samej materii i powstałe z tego tytułu roszczenia pieniężne (...)". W dalszej części wniosku stwierdzono, iż wykonanie "zaskarżonej decyzji" spowoduje utratę płynności finansowej skarżącej Spółki. W odpowiedzi na skargę, Organ poinformował, że nie wstrzymał wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie "p.p.s.a.", Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie z dwóch powodów. Po pierwsze, został on sporządzony w sposób niestaranny. Trudno oprzeć się wrażeniu, że nie dotyczy on w istocie wstrzymania wykonania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za urządzenie gier hazardowych poza kasynem gry. Dla Sądu wiadomym jest, że Skarżąca prowadziła w tutejszym Sądzie liczne sprawy z zakresu wymierzenia kary, w których to składała wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonych rozstrzygnięć. W niniejszej sprawie, której przedmiotem jest kwestia proceduralna z zakresu postępowania egzekucyjnego, Sąd oceniać będzie legalność postanowienia Organu, a nie decyzji, która jest egzekwowana. Częste posługiwanie się we wniosku sformułowaniem "zaskarżona decyzja" (zob. wyżej), wskazuje na mechaniczne wykonanie operacji "kopiuj-wklej" i nie zasługuje na uznanie Sądu. To ostatnie ma tym większe znaczenie, że reprezentantem interesów Spółki w postępowaniu sądowym jest profesjonalny pełnomocnik. Po drugie, wskazać należy, iż polski system prawny zasadniczo nie zna instytucji wstrzymywania aktów odmownych. Przedmiotem wstrzymania mogą być wyłącznie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają tego wykonania, a tym samym takie, które wywołują skutki materialnoprawne. (vide: postanowienie NSA z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt I OZ 371/05, LexPolonica Nr 402363). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy przy tym rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (vide: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (vide: T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 295 i n.). Cechy tej nie mają z kolei akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (vide: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186). W niniejszej sprawie Organ postanowieniem odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Należy zadać sobie pytanie, w jaki sposób Sąd mógłby to postanowienie wstrzymać? Wydaje się, że udzielenie ochrony tymczasowej w takiej sytuacji mogłoby polegać na nakazaniu Organowi prowadzenia postępowania o wstrzymanie wykonania procedury egzekucyjnej do czasu rozpoznania skargi przez Sąd. Podkreślenia wymaga, iż w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd nie ma kompetencji do dokonania tzw. pozytywnego wstrzymania. Na marginesie można jedynie dodać, że powyższy problem jest przedmiotem dyskusji w piśmiennictwie. Instytucję "wstrzymania pozytywnego" zna system sądownictwa administracyjnego we Francji (zob. H. Izdebski, Francuska Rada Stanu, ZNSA 1/2005, s. 141). Próbą jego "przeniesienia" na grunt polski była znana glosa E. Łętowskiej, w której Autorka wyraziła pogląd dotyczący możliwości wstrzymania wykonania decyzji o odmowie zezwolenia na pobyt czasowy lub stały cudzoziemca, która miałyby polegać na zawieszeniu skutku prawnego decyzji (zob. E. Łętowska, Glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2000 r. sygn. V SA 2509/99, opubl. OSP 2000 Nr 11, poz. 164). Taka sytuacja jest dopuszczalna właśnie w systemie francuskim, gdzie po wydaniu przez organ decyzji o odmowie zezwolenia na pobyt cudzoziemca (co równa się jego wydaleniu), sąd może wstrzymać wykonanie tejże decyzji, poprzez czasowe, "pozytywne" przyznanie cudzoziemcowi uprawnienia do przebywania na terytorium Francji do czasu rozstrzygnięcia jego skargi. Jak wskazano wyżej, polski system prawny nie zna instytucji takiego wstrzymywania aktów odmownych, a zasygnalizowana powyżej wypowiedź piśmiennictwa nie spotkała się z reakcją ustawodawcy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.