V SA/Wa 138/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Michał Sowiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2018 r., wydanego w sprawie o sygn. V SA/Wa 138/18 w sprawie ze skargi P. N. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia ... listopada 2017 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 rok postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 17 lipca 2018 r., (sygn. akt V SA/Wa 138/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rozwoju i Finansów (dalej – organ) w części utrzymującej w mocy decyzję z (...) listopada 2015 r. ponad kwotę (...) zł, w pozostałej zaś części skargę oddalił. Jednocześnie zasądzono od organu na rzecz P. N. (dalej – skarżący) kwotę (...) zł tytułem zwrotu części kosztów postępowania sądowego. W dniu 13 września 2018 r. (data nadania) organ wniósł bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, którą w dniu 19 września 2018 r. przekazano zgodnie z właściwością do tutejszego sądu. W dniu 27 września 2018 r. organ zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż błędne zaadresowanie przesyłki zawierającej skargę kasacyjną, tj. bezpośrednie skierowanie jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikało z braku doświadczenia pracownika administracyjnego, dokonującego wysyłki w zastępstwie osoby przebywającej na urlopie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie z treścią art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, zaś zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Sąd stwierdza, że zachowane zostały ww. warunki formalne umożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Oceniając natomiast sam wniosek o przywrócenie terminu pod kątem uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej podkreślić należy, że strona postępowania sądowoadministracyjnego jest zobligowana do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, oraz że uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała aż do wystąpienia z wnioskiem o jego przywrócenie (np. postanowienie NSA z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OZ 240/18, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do typowych okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę strony, jej pełnomocnika czy przedstawiciela ustawowego, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Z uzasadnienia wniosku wynika, że przyczyną uchybienia terminowi była pomyłka pracownika, który błędnie zaadresował przesyłkę, zawierającą skargę kasacyjną; otóż pracownik zaadresował przesyłkę wadliwie do Naczelnego Sądu Administracyjnego zamiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd uznał, że wskazana we wniosku argumentacja co do błędu pracownika w zaadresowaniu przesyłki, w wyniku którego skarga kasacyjna wpłynęła do sądu po upływie ustawowego terminu, nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu temu terminowi. Błędne zaadresowanie przesyłki jest bowiem uchybieniem mającym charakter niedbalstwa w dokonywaniu czynności procesowych (np. postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FZ 160/18,: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Winę za ten błąd pracownika administracyjnego, tj. personelu podlegającego bezpośrednio organowi ponosi właśnie sam organ. Nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi taka organizacja pracy gdzie zastępstwo przebywającego na urlopie pracownika odpowiedzialnego za prowadzenie sprawy w Departamencie ST powierza się osobie, która "nie prowadzi spraw prowadzonych w trybie sądowoadministracyjnym, nie ma doświadczenia oraz dostatecznej wiedzy w zakresie trybów oraz zasad prawnych składania środków zaskarżenia". W tym miejscu wskazać należy, że właściwa organizacja wewnętrznej pracy w kancelarii jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminowi (np. postanowienie NSA z 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OZ 310/13 [LEX nr 1320749]). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, należało uznać, że organ nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej zatem, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.