V SA/Wa 1440/15
WyrokWSA w Warszawie2015-07-29
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Barbara Mleczko-Jabłońska, Irena Jakubiec-Kudiura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzupełnienie braków formalnych wniosku po terminie, ale przed wydaniem postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, może skutkować odmową wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. z powodu przedawnienia materialnoprawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uzupełnienie braków wniosku po terminie, nawet jeśli nastąpiło przed wydaniem postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, skutkuje przyjęciem, że podanie zostało wniesione w dacie uzupełnienia braków. W takiej sytuacji, jeśli termin materialnoprawny na złożenie wniosku upłynął, istnieją uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, co uzasadnia wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012. Po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych, uczynił to z jednodniowym opóźnieniem. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając uzupełnienie po terminie za nowy wniosek złożony w dacie uzupełnienia, co w kontekście upływu terminu materialnoprawnego stanowiło podstawę do odmowy. Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA, który uznał odmowę za niezasadną, WSA ponownie rozpoznał sprawę, tym razem oddalając skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2015 r. sprawy ze skargi J. B. C. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania; oddala skargę
Postanowieniem z dnia (...)stycznia 2013 r. nr (...)Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (...) z siedzibą w W. z dnia (...)grudnia 2012r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku J. B.C. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym:
wnioskiem złożonym w dniu 15 maja 2012r. J. B.C. wystąpił do Biura Powiatowego ARiMR w W. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012.
Ze względu na niezaznaczenie przez wnioskodawcę w materiałach graficznych stanowiących załącznik dla przedmiotowego wniosku dla działek nr 172/1 , 47/1, 139/1, 1/3, 10/4, miejsca pozostawienia powierzchni nieskoszonej trwałego użytku zielonego w 2012r., Kierownik Biura w piśmie z dnia 21 sierpnia 2012r. wezwał go do usunięcia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Zostało ono doręczone w dniu 29 sierpnia 2012r. dorosłemu domownikowi – żonie wnioskodawcy.
Wnioskodawca uzupełnił w całości braki formalne wniosku w dniu 6 września 2012r (data stempla pocztowego), czyli 1 dzień po upływie terminu określonego w wezwaniu.
Wyjaśnił, że opóźnienie było wynikiem kłopotów zdrowotnych żony, która z tego powodu nie przekazała mu wezwania niezwłocznie, co uniemożliwiło mu dochowanie 7- dniowego terminu.
Pismem z dnia 23 października 2012r. Kierownik Biura poinformował wnioskodawcę o pozostawieniu sprawy nr (...) dotyczącej jego wniosku o płatność bez rozpoznania z powodu nieusunięcia braków formalnych w wyznaczonym terminie.
Wnioskodawca w dniu 27 listopada 2012r., złożył zażalenie na bezczynność Kierownika BP, polegającą na nierozpatrzeniu w wymaganym terminie wniosku z dnia 15 maja 2012r.
W dniu 13 grudnia 2012r. Kierownik Biura Powiatowego w W. wydał w tej samej sprawie nr (...) postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku J. B. C. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał , że wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej został złożony w dniu 6 września 2012r. tj. w dniu uzupełnienia przez wnioskodawcę braków formalnych wniosku z dnia 15 maja 2012r.
W dniu 27 grudnia 2012r. Wnioskodawca złożył na powyższe postanowienie zażalenie.
Postanowieniem z dnia (...)stycznia 2013 r. nr (...)Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego w W. z dnia (...)grudnia 2012r.
Skarżący na przedmiotowe postanowienie Dyrektora złożył skargę składając jednocześnie skargę na bezczynność Kierownika Biura w W., zarzucając mu naruszenie art. 8, 12, 35 § 1 i 36 § 1 K.p.a poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 oraz wniósł o zobowiązanie Kierownika BP do rozpatrzenia tegoż wniosku i wydanie rozstrzygnięcia zgodnie z § 21 ust 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r.
Zaskarżonemu postanowieniu Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia (...) lutego 2013r. skarżący zarzucił:
- naruszenie przepisów art. 7 i 8 oraz art. 64 § 2 K.p.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę rozpatrzenia wniosku z dnia 15 maja 2012r o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012.,
- naruszenie przepisów art. 7 i 8 ,61 §1 oraz 156 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez arbitralne, bez zgody i wiedzy skarżącego uznanie jego pisma z dnia 6 września 2012r., uzupełniającego braki formalne wniosku z dnia 15 maja 2012r. za nowy wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012,
- naruszenie przepisów art. 8 K.p.a. poprzez niezrozumiałe i podważające zaufanie obywateli do organów władzy publicznej działania polegające na skierowaniu w dniu 23 października 2012r. do skarżącego pisma o pozostawieniu sprawy wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012r. bez rozpoznania, a następnie wydania przez organ w dniu (...)grudnia 2012r., zaskarżonego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie tego samego wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 r. co oznacza, że organ prowadził w tej samej sprawie dwa postępowania,
- naruszenie przepisów art. 35 § 1 K.p.a. poprzez znaczną przewlekłość postępowania, to jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania dopiero w dniu (...)grudnia 2012r.,
- naruszenie przepisów art. 8, 107 § 3 w zw. z art. 124§ 2 i 126 § 1 K.p.a. poprzez zamieszczenie w uzasadnieniu postanowienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Dyrektor bowiem zamieścił informację, że skarżący został pouczony w wezwaniu do usunięcia braków formalnych z dnia 21 sierpnia 2012r., że niedochowanie terminu będzie skutkować pozostawieniem sprawy bez rozpoznania, podczas gdy w treści przedmiotowego wezwania z dnia 21 sierpnia 2012r. zamieszczono jedynie zapis, że ,, niezłożenie wyjaśnień w terminie wskazanym w niniejszym wezwaniu skutkowało będzie rozpatrzeniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty i informacje’’,
- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację przepisów § 2 ust. 1 oraz § 20 ust.1 pkt 2 rozp. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. polegającą na odmowie rozpatrzenia wniosku nr (...) z dnia 15 maja 2012r. w części dotyczącej nowych nieruchomości objętych wnioskiem, wobec których nie istniał obowiązek zaznaczenia przez wnioskodawcę w materiałach graficznych miejsc pozostawienia powierzchni nieskoszonej trwałego użytku zielonego w 2012r.
Skarżący w uzasadnieniu podniesionych zarzutów podniósł, że z chwilą uzupełnienia braków formalnych wniosku w dniu 6 września 2012r., nie było przeszkód prawnych do merytorycznego rozpatrzenia przez Kierownika BP wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2012r. Ponadto podkreślił, że bezpodstawne przyjęcie przez organ, że pismo z dnia 6 września 2012r. to nowy wniosek spowodowało niekorzystne rozstrzygnięcie, albowiem automatycznie wskutek upływu ustawowego terminu na złożenie wniosku (do 15 maja 2012r.) pozbawiało skarżącego możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012r.
Nadto skarżący wskazał, że nawet organ – do dnia (...)grudnia 2012r. – nie traktował pisma z dnia 6 września 2012r. jako kolejnego wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012r.
Podkreślił również, że istotą postępowań administracyjnych wszczynanych na wniosek jest związanie organu zakresem i wolą wnioskodawcy, zaś arbitralne działania organu administracji, zastępujące wolę strony postępowania, zwłaszcza gdy ma to na celu negatywne rozstrzygnięcie dla strony, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że ostatecznym terminem na składanie wniosków oraz zmian do wniosków o przyznanie płatności na rok 2012 był dzień 11 czerwca 2012r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2013 r. sygn. Akt V Sa/Wa 975/13, uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego w W. z dnia (...)grudnia 2012 r.
Sąd wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie uznając, że ustalony w sprawie stan faktyczny sprawy jest bezsporny oraz stwierdził, że przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu jest jedynie zaskarżone postanowienie. W związku z powyższym podniósł, że w niniejszym postępowaniu, Sąd nie może rozstrzygać w przedmiocie sprawy związanej z przyczynami uzupełnienia wniosku o płatność po terminie, ponieważ w tym przedmiocie było prowadzone odrębne postępowanie administracyjne z wniosku skarżącego złożonego w dniu 8 września 2012r. o przywrócenie terminu do usunięcia braków, w ramach którego w dniu (...)listopada 2012r., Kierownik Biura Powiatowego wydał postanowienie o odmowie przywrócenie terminu, które stało się ostateczne. Sąd wyjaśnił również, że w przedmiotowej sprawie, nie mógł zająć się skargą na bezczynność Kierownika Biura zgłoszoną w pkt 2 skargi wraz z wnioskiem o zobowiązanie Kierownika do rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012.
Odnosząc się do przedmiotu zaskarżenia Sąd uznał, że w sprawie był zgłoszony tylko jeden wniosek – ten z 15 maja 2012r i to on wszczął postępowanie administracyjne.
Zdaniem WSA wobec usunięcia przez skarżącego braków po terminie – organ powinien rozpoznać sprawę merytorycznie, zgodnie z przepisem art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64 poz. 427 z 2007r.), który stanowi że pomoc w ramach działań , o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, 3, 6, 7 oraz 9-15, jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej. Sąd wskazał, że pomocy w ramach działania "program rolnośrodowiskowy" dotyczy art. 5 ust. 1 pkt. 14 ww. ustawy. W tej sytuacji w ocenie WSA w sprawie powinna być wydana decyzja merytoryczna przyznająca, bądź odmawiająca udzielenia pomocy , zależnie od stanu faktycznego i stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki do otrzymania pomocy, czy też nie, mając na uwadze zasady określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Program rolnośrodowiskowy’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wydanego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy o wspieraniu..
Sąd podkreślił, że art. 64 § 2 k.p.a. , wskazany przez organ w uzasadnieniu decyzji, ma zastosowanie wówczas, gdy wnioskodawca w ogóle nie usunie braków, w przedmiotowej sprawie zaś braki zostały usunięte, tyle tylko, że po terminie. Reasumując, mamy tu do czynienia z jednym wnioskiem – z dnia 15 maja 2012r, zaś nie było podstaw, aby pismo z dnia 6 września 2012r., usuwające braki złożonego wniosku, potraktować jako nowy wniosek wszczynający nowe postępowanie administracyjne.
Od wyroku WSA skargę kasacyjną złożył pełnomocnik Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie.
Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn.. II GSK 2184/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postawiony Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 64 § 2 oraz art. 61a § 1 k.p.a. należy uznać za usprawiedliwiony.
NSA odwołał się do treści art. 64 § 2 k.p.a, który stanowi, że jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa - innym niż określony w § 1 wymóg podania adresu wnoszącego bądź możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych - należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
NSA wskazał w związku z tym, że podziela wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pogląd - zgodny z utrwaloną linią orzeczniczą i poglądami doktryny - że rygor, o którym mowa w przytoczonym przepisie, odnosi się tylko do nieusunięcia braków pisma, nie zaś do usunięcia braków wskazanych w wezwaniu po wyznaczonym terminie.
W związku z powyższym w sytuacji - jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie - gdy strona usunęła brak po terminie określonym art. 64 § 2 k.p.a., lecz przed wysłaniem do strony pisma informującego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, stosowanie przepisu nie jest dozwolone (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 337/10 oraz powołane tam orzeczenia i piśmiennictwo).
NSA podkreślił przy tym, że regulacja zawarta w art. 64 § 2 k.p.a. nie może być jednak odczytywana tak, że uchybienie terminowi określonemu tym przepisem nie wywołuje żadnych skutków prawnych i przychylił się do stanowiska, że uzupełnienie braków pisma po terminie wyznaczonym wezwaniem, skutkuje przyjęciem, że podanie wniesiono w dacie uzupełnienia braków. Za termin wniesienia żądania uznać należy zatem termin uzupełnienia jego braków w trybie określonym art. 64 § 2 k.p.a.
NSA za słuszne uznał stanowisko Sądu I instancji, że w rozpoznawanej sprawie został zgłoszony jeden wniosek, zaś fakt, że skarżącego wadliwie poinformowano o pozostawieniu jego wniosku z dnia 15 maja 2012 r. bez rozpoznania (co skutkowało wniesieniem przez skarżącego skargi na bezczynność organu i co pozostaje poza zakresem przedmiotowym rozpoznawanej sprawy) nie znaczy, że pismo uzupełniające braki wniosku po terminie uznać można za kolejny wniosek strony. Odróżnić należy bowiem złożenie kolejnego wniosku od skutku jaki wywołuje uzupełnienie po terminie braków złożonego już wniosku. NSA podkreślił, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że organ przyznał, iż w okolicznościach sprawy brak było podstaw do zastosowania wobec wniosku z 15 maja 2015 r. przewidzianego art. 64 § 2 k.p.a. rygoru pozostawienia go bez rozpoznania.
NSA nie zgodził się z poglądem Sądu I instancji, że fakt uzupełnienia braków wniosku złożonego 15 maja 2012 r. po terminie określonym w skierowanym do strony wezwaniu o uzupełnienie jego braków, powoduje, że wniosek ten skutecznie wszczął postępowanie administracyjne 15 maja 2012 r., a organ powinien sprawę rozpoznać merytorycznie.
NSA wskazał, że WSA w swych wywodach nie uwzględnił regulacji zawartej w art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
NSA podkreślił, ze z treści przepisu wynika, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania.
Za uzasadnioną przyczynę uniemożliwiającą wszczęcie postępowania w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. uznaje się przy tym przedawnienie materialnoprawne, tj. upływ terminu, w którym jednostka może skutecznie domagać się przyznania uprawnienia. W tym stanie rzeczy NSA uznał za trafny pogląd zawarty w skardze kasacyjnej , że Sąd I instancji wadliwie - z pominięciem przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej (t.j. art. 18 ust. 1,2,3 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego i § 17 rozp. MRiRW z 26 lutego 2009 r. dop. Sądu) - w rozpoznawanej sprawie nie ocenił, czy zachodzą uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania (z dniem uzupełnienia braków wniosku), związane z przedawnieniem materialnoprawnym zgłoszonego wnioskiem żądania.
NSA wskazał w związku z tym, że powołane przepisy regulują zarówno termin, w którym jednostka może skutecznie domagać się rozstrzygnięcia o jej uprawnieniach jak i skutek naruszenia tego terminu.
NSA stwierdził, że bez zbadania przez Sąd I instancji, czy w okolicznościach konkretnej sprawy regulacje te wskazują na zaistnienie przedawnienia materialnoprawnego, uniemożliwiającego wszczęcie postępowania, dokonana przez ten Sąd ocena postanowienia o odmowie jego wszczęcia, na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. jest przedwczesna.
WSA w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie po jej uchyleniu przez NSA i będąc na podstawie art. 190 p.p.s.a. związany wykładnią prawa dokonaną przez ten
Sąd zważył co następuje:
Skargę należało oddalić ponieważ jej zarzuty nie są trafne.
Przedmiotem rozpoznania w przedmiotowej sprawie jest wyłącznie zasadność zaskarżonego postanowienia Dyrektora Mazowieckiego Oddziału ARiMR w Warszawie z dnia (...)lutego 2013 r. utrzymującego w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego z dnia (...)grudnia 2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie wniosku skarżącego z 15 maja 2012 r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2012 r., wydanego na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a.
Jest bezsporne, że w dniu 15 maja 2012 r. skarżący złożył wniosek o płatność rolnośrodowiskową za 2012r, jak również, że uzupełnień tego wniosku w związku z wezwaniem organu z dnia 21 sierpnia 2012 r. o uzupełnienie jego braków na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, dokonał w dniu 6 września 2012 r. (1 dzień po terminie). Jest również bezsporne, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków wniosku nie został uwzględniony a postanowienie w tym zakresie stało się ostateczne.
Treść art. 64 k.p.a. stanowi: § 1. Jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania.
§ 2. Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
NSA w odniesieniu do interpretacji treści wskazanego przepisu odwołując się do poglądów orzecznictwa wyraził pogląd, że pozostawienie podania (wniosku) bez rozpoznania ma miejsce jedynie w przypadku nie uzupełnienia jego braków w 7 dniowym terminie innych niż te, o których mowa w § 1. W sytuacji natomiast gdy uzupełnienie braków miało miejsce po terminie konieczne jest rozważenie sprawy pod kątem możliwości zastosowania w sprawie treści art. 61 a § 1 k.p.a.
Treść tego przepisu stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (odnoszące się do wszczęcia postępowania administracyjnego dop. Sądu), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Przez " inne uzasadnione przyczyny, uniemożliwiające wszczęcie postępowania" należy rozumieć takie z nich, które jednoznacznie stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania i może to być np.: żądanie wszczęcia postępowania dotyczące sprawy, w której prowadzone jest już postępowanie, gdy w sprawie wydano już rozstrzygnięcie, albo też gdy brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania ( vide wyrok NSA z dnia 7 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2159/12).
Należy uznać w związku z tym, jak wskazał NSA w niniejszej sprawie, że w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, w których jednostka może wystąpić z żądaniem orzeczenia o jej prawach (czy obowiązkach) w określonym prawem terminie - ustalenie daty wystąpienia z wnioskiem (żądaniem) ma istotne znaczenie dla oceny, czy żądanie to skutecznie wszczęło postępowanie (stosownie do art. 61 § 3 k.p.a), czy też zachodziły podstawy do odmowy wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 k.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. ( t.j. Dz. U. z 2013 r. nr 173 mającej zastos. w sprawie) o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. , pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, 3, 6, 7 oraz 9-15 (w tym działanie w ramach programu rolnośrodowiskowego), jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej.
Zasady i tryb przyznawania pomocy w ramach działania rolnośrodowiskowego regulowały m.in. przepisy mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz U. z 2009 r. nr 33 poz. 262).
Zgodnie z § 17 ust. 2 w.w. rozporządzenia Ministra wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Zgodnie zaś z treścią art. 18 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wniosek o przyznanie płatności obszarowych, płatności do krów i owiec oraz płatności do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Zgodnie z ust. 3, termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu.
Rozważając kwestię terminu złożenia wniosku należy przypomnieć, że zgodnie z art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina - wnioski o przyznanie lub, w stosownych przypadkach, zwiększenie uprawnień do płatności w ramach jednolitej płatności obszarowej składa się w terminach ustalonych przez państwa członkowskie, ale nie później niż dnia 15 maja w pierwszym roku stosowania systemu płatności jednolitych, włączenia wsparcia związanego z wielkością produkcji, stosowania art. 46-48 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 lub w latach stosowania art. 41, 57, 57a lub 68 ust. 1 lit. c) tego rozporządzenia. Estonia, Łotwa, Litwa, Finlandia i Szwecja mogą jednak ustalić inne terminy składania wniosków, nie późniejsze jednak niż dzień 15 czerwca.
W myśl art. 23 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia (regulującego złożenie wniosku po wyznaczonym terminie) z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy.
Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy.
W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiło się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy.
Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny.
Mając na uwadze treść przytoczonych przepisów należy uznać, że ostateczny termin do złożenia wniosku o płatność upłynął w dniu 11 czerwca 2012 r. Skarżący złożył wniosek 15 maja 2012 r. ale jego braki na skutek wezwania organu uzupełnił po wyznaczonym przez organ terminie bo w dniu 6 września 2012 r., zamiast 5 września 2012 r., co powoduje, że wniosek ten należy traktować jak złożony w tej dacie.
Uznanie, że terminem złożenia wniosku jest termin pisma zawierającego uzupełnienie jego braków uzasadniało zastosowanie przez organ trybu przewidzianego w art. 61 a § 1 k.p.a. a okoliczność, że organ w wezwaniu z 21 sierpnia 2012 r. zastosował błędne pouczenie, nie ma wpływu na bezsporny fakt opóźnienia skarżącego w zakresie uzupełnienia braków wniosku i związanego z tym skutku w postaci zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Faktem jest również, że organ w sposób nieprawidłowy pierwotnie pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania o czym powiadomił go pismem z dnia 23 października 2012 r. ale jest to czynność materialno-techniczna, w związku z czym w sprawie nie prowadzono dwóch postępowań, ani nie doszło do wydania dwóch rozstrzygnięć, w związku z czym do zaskarżonego postanowienia nie ma zastosowania treść art. 156§ 1 pkt 3 k.p.a.
W świetle okoliczności sprawy nie doszło do naruszenia treści art. 7, 8, 61 § 3 k.p.a., a kwestia naruszenia treści art. 35 k.p.a. pozostaje bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. W związku z tym co przedstawiono wyżej, brak jest również podstaw do uznania za trafne pozostałych zarzutów skargi, w tym zarzutów naruszenia wskazywanych w niej przepisów prawa materialnego w postaci § 2 ust. 1 oraz § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., ponieważ w sprawie brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy i stosowania wskazanych przepisów.
W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło