V SA/Wa 1452/15

WyrokWSA w Warszawie2015-08-28

Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Piotr Kraczowski, Dorota Mydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nabycia gospodarstwa rolnego w drodze wygaśnięcia umowy dzierżawy, rolnik może ubiegać się o przyznanie płatności zwierzęcej, jeśli poprzedni posiadacz zależny (dzierżawca) otrzymywał takie płatności, mimo że zbywca (właściciel) nigdy ich nie otrzymywał?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ błędnie zinterpretował przepisy dotyczące przyznawania płatności zwierzęcej. Kluczowe jest, że płatności te wiążą się z rzeczywistym posiadaniem gruntów, a nie tylko z własnością. Wygaśnięcie umowy dzierżawy i przejście posiadania na skarżącego powinno być traktowane jako "przekazanie gospodarstwa" w szerszym rozumieniu unijnych przepisów, co umożliwia przyznanie płatności, jeśli poprzedni posiadacz zależny je otrzymywał.
Stan faktyczny
Skarżący A. N. domagał się przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej) za rok 2012. Organ odmówił przyznania płatności w pełnej zadeklarowanej przez skarżącego wysokości, ograniczając ją do mniejszej powierzchni. Organ argumentował, że skarżący nie spełnił warunku nabycia gruntów od rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą, wskazując na rok 2001 jako datę nabycia gruntów przez skarżącego od wuja, który wówczas nie mógł otrzymywać takich płatności. Skarżący podniósł, że od 2009 r. posiada grunty na skutek wygaśnięcia umowy dzierżawy, a poprzedni dzierżawca otrzymywał płatności zwierzęce.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz A. N. kwotę 738 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz A. N. kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi A. N. (dalej: skarżący) jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor ARiMR) z [...] stycznia 2015 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. (dalej: Kierownik ARiMR) z [...] października 2014 r., Nr [...] w części dotyczącej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych na rok 2012. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Skarżący wnioskiem z [...] maja 2012 r. zwrócił się do Kierownika ARiMR o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2012, zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.; dalej: ustawa o płatnościach). Decyzją z [...] grudnia 2012 r., nr [...] Kierownik ARiMR przyznał skarżącemu płatności do gruntów rolnych na rok 2012 w wysokości [...] zł, w tym: jednolitą płatność obszarową (zgodnie z wnioskiem skarżącego), uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grup upraw podstawowych (zgodnie z wnioskiem skarżącego) oraz uzupełniającą płatność do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) do powierzchni [...] ha (skarżący do tej płatności zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha) i płatność do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych (zgodnie z wnioskiem skarżącego). W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor ARiMR decyzją z [...] lipca 2014 r., nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kierownik ARiMR decyzją z [...] października 2014 r. nr [...], wydał decyzją o przyznaniu skarżącemu płatności do gruntów rolnych na rok 2012 r. w tej samej wysokości ([...] zł), jak w decyzji z [...] grudnia 2012 r. Płatność zwierzęca została naliczona od powierzchni [...] ha, a nie od powierzchni zadeklarownej przez skarżącego tj. [...]ha. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji w części dotyczącej płatności zwierzęcej. W odwołaniu zarzucił naruszenia art. 7 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach, § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, dalej: rozporządzenie) oraz błąd w ustaleniach faktycznych skutkujących przyjęciem, że nie doszło do nabycia gruntów rolnych. Dyrektor ARiMR decyzją z [...] stycznia 2015 r. utrzymując w mocy decyzją Kierownik ARiMR z [...] października 2014 r. wyjaśnił, że zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt (posiadanych w okresie referencyjnym [...]) przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na pasze uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność określona powyżej (tj. w 2006 r.). Zdaniem Dyrektora ARiMR w świetle powyższego unormowania powierzchnia kwalifikowana do objęcia płatnościami w gospodarstwie skarżącego wyniosła [...] ha. Maksymalna powierzchnia jaka mogła zostać objęta płatnościami wynikała z wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r., na podstawie którego rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni: a) trwałych użytków zielonych lub b) upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, lub c) mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki. Mając na uwadze powyższe, Dyrektor ARiMR podkreślił, że przepisy niezależnie od powierzchni wskazanej przez skarżącego we wniosku na 2012 r., do objęcia płatnościami zwierzęcymi maksymalny obszar jaki mógł zostać objęty tymi płatnościami wynosił [...] ha i został wyznaczony w oparciu o przedłożony wniosek w kampanii 2013 wraz z załącznikami w sposób właściwy. Odnosząc się do załączonych przez skarżącego dokumentów (akt notarialny z [...] lipca 2001 r. oraz umowa dzierżawy z [...] marca 1999 r.) na podstawie których skarżący domagał się objęcia płatnościami zwierzęcymi powierzchni [...] ha ze względu na zwiększenie powierzchni gospodarstwa, Dyrektor ARiMR powołał się na § 10 ust. 3-5 rozporządzenia i wyjaśnił, że z przepisów tych wynika, iż nabycie prawa do płatności zwierzęcych do przejętych na własność gruntów rolnych na podstawie ww. przepisu, obwarowane zostało obligatoryjnym warunkiem, po pierwsze – nabycia wszystkich gruntów rolnych, a po drugie – grunty te muszą być nabyte od rolnika któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą. Dyrektor ARiMR wskazał, że z dokumentów przedłożonych przez skarżącego (ww. aktu notarialnego oraz umowy dzierżawy) wynika, że A. Ż. od którego skarżący wraz z małżonką nabyli gospodarstwo rolne w części, nigdy nie otrzymał płatności zwierzęcej na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. Ponadto A. Ż. gospodarstwo rolne darował w części małżonce A. i J. N. (działki o numerach: [...]) oraz w części J. N. (działka nr [...]). Tak więc skarżący nie przejął na własność całego gospodarstwa, a osobie zbywającej nigdy nie przyznano płatności na podstawie ww. rozporządzeń. Dyrektor ARiMR dodał, że zwiększenie powierzchni gospodarstwa skarżącego od 2009 r. wynika z faktu, że właśnie w tym roku wygasła umowa dzierżawy gruntów (tych o które skarżący zwiększył w 2009 r. deklarowaną powierzchnię TUZ), których był właścicielem od 2001 r., w związku z czym w 2009 r. nie mógł ich ponownie nabyć na własność. Grunty te skarżący nabył w 2001 r. od swojego wuja A.Ż., jednakże nabycia tego nie można uznać jako uprawniającego do otrzymania płatności zwierzęcych w trybie § 10 ust. 3 rozporządzenia, ponieważ A. Ż. nie mógł otrzymać płatności zwierzęcych ani żadnych innych, gdyż w dacie zbycia gospodarstwa rolnego na rzecz wnioskodawcy ARiMR nie wypłacała jeszcze żadnych płatności obszarowych. W tej sytuacji skarżący nie mógł spełnić warunku o którym mowa w § 10 ust. 3 rozporządzenia, tj. nabycia wszystkich gruntów rolnych od rolnika któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą. W dniu zbycia spornych gruntów przez A. Ż. na rzecz małżonków A. i J. N. oraz J. N., grunty te znajdowały się w posiadaniu zależnym małżonków na podstawie umowy dzierżawy z [...] marca 1999 r. W skardze na decyzję Dyrektora ARiMR z [...] stycznia 2015 r. skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i dokonanie odmiennej oceny tożsamego stanu faktycznego i dowodów zgromadzonych w sprawie, a w konsekwencji wydanie dwóch różnych decyzji dotyczących tego samego adresata w tej samej sprawie, przy tożsamym stanie faktycznym i prawnym sprawy; 2. art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. i w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w terminie przewidzianym w ustawie, pomimo, iż sprawa nie wymagała prowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz nie poinformowanie strony o przyczynach nierozpoznania sprawy w terminie; 3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji; 4. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i w konsekwencji nieuchylenie decyzji organu I instancji w zaskarżonej części; 5. art. 7 ust. 1 w zw. z art. 21 ust 1 ustawy o płatnościach, poprzez ich pominięcie; 6. § 6 ust. 1 i ust. 2 oraz § 10 ust. 3 rozporządzenia, poprzez ich pominięcie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że decyzją z [...] czerwca 2014 r. przyznano mu na 2009 r. uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości [...] zł do powierzchni [...] ha. Dlatego też w jego ocenie wydanie obecnie skarżonej decyzji pozostaje w sprzeczności z art. 8 k.p.a, gdyż organy dysponując tym samym materiałem dowodowym, za każdym razem inaczej go interpretują. Skarżący wyjaśnił, że od 2009 r. składając wniosek o przyznanie płatności uzupełniającej i deklarując w 2009 r. nowe działki rolne z grupy JPO_TUZ zrobił to w drodze nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, tj. w rozumieniu nabycia gruntów rolnych o których mowa w § 10 ust. 3 rozporządzenia. Stanowisko powyższe potwierdził również WSA w Warszawie w wyroku z 5 kwietnia 2011 r. (V SA/Wa 2150/10), co znane jest organom. Wskazał także, że zbywca gruntów do czasu zakończenia umowy dzierżawy nabywał płatności do przedmiotowych gruntów na te gospodarstwo rolne, w tym również płatność zwierzęcą. Na skutek wygaśnięcia umowy dzierżawy doszło do zmiany sytuacji faktycznej i prawnej gospodarstwa rolnego. Organy administracji dokonywały oceny stanu faktycznego sprawy w oderwaniu od definicji "nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego" wynikającej z § 10 rozporządzenia i pozostałych regulacji prawnych. Zdaniem skarżącego przepisy rozporządzenia nr 1122/2009 nie pozostawiają wątpliwości, że "przekazanie gospodarstwa" oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji w odniesieniu do danych jednostek produkcyjnych. Zatem organ błędnie uznał, iż nie doszło do nabycia gruntów rolnych, bowiem on cały czas był ich właścicielem, a utracił jedynie posiadanie. Nabycie gospodarstwa rolnego, nie może być traktowane na równi z posiadaniem prawa własności. Do przekazania gospodarstwa rolnego dochodzi nie tylko w drodze nabycia prawa własności, ale również w wyniku wygaśnięcia umowy dzierżawy. Zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący nigdy wcześniej nie był w posiadaniu spornych gruntów rolnych, a inna osoba pobierała dopłaty z tytułu ich posiadania. Skarżący dodał, że skoro w przepisach unijnych jest mowa o przekazaniu gospodarstwa w rozumieniu szerszym, to zawężanie tego pojęcia w treści § 10 rozporządzenia tylko do nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wykracza poza delegację wynikającą z przepisów unijnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, iż istota sporu dotyczy kwestii przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (czyli płatności zwierzęcej). W sprawie A. N. wypowiadał się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny w tożsamych stanach faktycznych i prawnych dotyczących innych lat płatności zwierzęcej tj. za 2009 i 2011 r. 2013 (p. wyroki: WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2011 r. V SA/Wa 2150/10 oraz NSA z 5 lutego 2014 r. II GSK 1796/12 i WSA w Warszawie z 9 kwietnia 2015 r. V SA/Wa 3378/14). Z tez płynąych z powyższych wyroków wynika, że zadaniem organów prowadzących postępowanie było przeprowadzenie analizy, czy w okolicznościach sprawy w stosunku do skarżącego może znaleźć zastosowanie przepis § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych to tzw. płatność zwierzęca. Na podstawie § 6 ust.1 pkt 1 i 2 rozporządzenia płatność zwierzęca przysługuje, jeżeli: 1) rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. (tzw. okres referencyjny) był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie; 2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni: a) trwałych użytków zielonych lub b) upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, lub c) mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki Jednocześnie § 6 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna ustalona dla danego rolnika, zwana dalej "powierzchnią maksymalną", którą stanowi najmniejsza z następujących powierzchni: 1) powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), i współczynnika 0,3; 2) powierzchnia trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, do której została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2. Z powyższych przepisów wynika, że należną płatność zwierzęcą oblicza się albo w oparciu o powierzchnię referencyjną trwałych użytków zielonych lub powierzchnię upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została w 2006 r. przyznana płatność uzupełniająca do trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw, albo w oparciu o przeliczenie ilorazu liczby zwierząt – ustalonych w DJP – i współczynnika 0,3, przy czym powierzchnia maksymalna jest ustalana na podstawie najmniejszej z tych powierzchni. W myśl art. 7 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, w przypadku zaś, gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności obszarowe przysługują tylko posiadaczowi zależnemu. Jednocześnie art. 18 ustawy wskazuje, że płatności są udzielane na wniosek rolnika. Rozporządzenie w § 10 określa natomiast, kiedy i na jakich zasadach rolnicy, którzy nabyli gospodarstwo rolne, mogą otrzymać płatność zwierzęcą po raz pierwszy lub w większej kwocie, niż to wynika z wniosku rolnika na 2006 rok. W myśl § 10 ust. 1 i ust. 2 – w przypadku nabycia gruntów rolnych przez rolnika, który nie spełnia warunków do przyznania płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje mu, jeżeli nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r., przy czym płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi powierzchnia maksymalna ustalona dla zbywcy na podstawie rozporządzenia według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę. Z kolei § 10 ust. 3 rozporządzenia określa, że w przypadku nabycia przez rolnika, który w danym roku spełnia warunki do przyznania płatności zwierzęcej, wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r., płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi suma: 1) maksymalnej powierzchni ustalonej dla zbywcy na podstawie rozporządzenia według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę oraz 2) maksymalnej powierzchni ustalonej dla nabywcy na podstawie rozporządzenia. Natomiast ust. 4 § 10 rozporządzenia wskazuje, że nabywcy, o którym mowa w ust. 1 i 3, który złoży kolejny wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi powierzchnia, do której nabywcy została przyznana płatność zwierzęca na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 2 albo 3. Obecnie przedmiotem sporu jest niespełnienie przez skarżącego warunku nabycia gruntów od rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie stosownych przepisów. Organ bowiem stanął na stanowisku, że zwiększenie powierzchni gospodarstwa wnioskodawcy od 2009 r. wynika z faktu, że właśnie w tym roku wygasła umowa dzierżawy gruntów (tych o które skarżący zwiększył w 2009 r. deklarowaną powierzchnię TUZ), których skarżący był właścicielem od 2001 r., w związku z czym w 2009 r. nie mógł ich ponownie nabyć na własność, a w 2001 r. poprzedniemu właścicielowi siłą rzeczy nie mogły zostać przyznane płatności zwierzęce. Rozstrzygając powyższe Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, w rozumieniu art. 82 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1122/2009, jednolita płatność obszarowa, płatność uzupełniająca lub wsparcie specjalne, o które ubiega się przekazujący, są przyznawane przejmującemu, jeżeli: 1) przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 2) przejmujący złoży wniosek do dnia 30 czerwca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Wymieniony w tym przepisie art. 82 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1122/2009 stanowi, że "przekazanie gospodarstwa" oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji w odniesieniu do danych jednostek produkcyjnych. Sąd wskazuje, że tutejszy Sąd w wyroku z 25 lipca 2012 r., V SA/Wa 1029/12 (w sprawie skarżącego za wcześniejszy rok płatności) wyjaśnił, że art. 24c ustawy o płatnościach stanowiący delegację do wydania rozporządzenia stanowi, że minister właściwy do spraw rolnictwa może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki lub szczegółowy tryb przyznawania lub wypłaty płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów i pomocy do rzepaku oraz szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać uprawy poszczególnych roślin, w tym szczegółowe warunki lub tryb przyznawania tych płatności i tej pomocy spadkobiercy lub małżonkowi rolnika, lub przejmującemu gospodarstwo, mając na względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem tych płatności i tej pomocy. Zatem w ocenie sądu, skoro w przepisie unijnym jest mowa o przekazaniu gospodarstwa w rozumieniu szerszym, to zawężanie tego pojęcia w treści § 10 rozporządzenia tylko do nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wykracza poza delegację wynikającą z przepisów unijnych. Trzeba zatem podkreślić, że sąd we wskazanym wyżej wyroku, dokonywał interpretacji przepisów i odnosił ją do stanu z 2009 r., a nie do stanu jak organ wskazuje 2001 r. Sąd wyjaśnił, że § 10 rozporządzenia zawęża, mimo braku jakikolwiek delegacji zarówno ustawowej, jak co najbardziej istotne, unijnej w tym zakresie do nabycia wszystkich gruntów stanowiących własność rolnika. Przepis art. 82 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1122/2009 wskazuje na sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji w odniesieniu do danych jednostek produkcyjnych. Mimo, że organ na gruncie literalnego brzmienia § 10 rozporządzenia wskazuje, że strona zwiększyła powierzchnię gospodarstwa od 2009 r. na skutek wygaśnięcia umowy dzierżawy gruntów, których wnioskodawca był właścicielem od 2001 r., w związku z czym w 2009 r., zdaniem organu nie mógł ich ponownie nabyć na własność, to jednak dokonana przez organ wykładnia pomija treść art. 82 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1122/209. W ocenie Sądu zatem § 10 ust. 3 rozporządzenia winien być interpretowany w zgodzie z powyższym przepisem unijnym. Słusznie w tym kontekście wskazuje skarżący, że organy orzekające błędnie uznały, iż nie doszło do nabycia gruntów rolnych, bowiem cały czas był ich właścicielem, a utracił jedynie posiadanie. Podkreślić bowiem trzeba, że nabycie gospodarstwa rolnego, nie może być traktowane na równi z własnością gruntów, gdyż przepisy regulujące kwestie płatności wyraźnie stanowią w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż (...). Co więcej art. 7 ust. 6 ustawy o płatnościach wyjaśnia, że przypadku gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności obszarowe przysługują posiadaczowi zależnemu. Zatem ustawodawca krajowy i prawodawca unijny, płatności nie wiąże z własnością tylko z rzeczywistym posiadaniem gruntów. W konsekwencji powyższego nie można zgodzić się na literalną interpretację przepisów, która prowadziłaby do absurdów. Interpretacji tego przepisu rozporządzenia należy dokonywać w duchu art. 82 pkt 1 lit. a rozporządzenia nr 1122/2009 oraz ustawy o płatnościach. Powyższe prowadzi do wniosku, że do przekazania gospodarstwa rolnego dochodzi nie tylko w drodze nabycia prawa własności, ale także – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – w wyniku wygaśnięcia umowy dzierżawy. Zatem termin "nabycie" i "własność" zawarty w § 10 ust. 3 rozporządzenia winien być interpretowany jak na to wskazują przepisy unijne. Innymi słowy organ winien dokonać wszelkich ustaleń na rok 2009, a nie 2001 i ustalić, czy dzierżawcy (posiadaczowi zależnemu) w okresie dzierżawy co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. Zdaniem skarżącego dzierżawcy przyznano takie płatności i organ mógł to sprawdzić po wskazanym przez skarżącego numerze producenta rolnego. Organy orzekające w sprawie jednakże tego nie uczyniły, czym naruszyły cytowany wyżej § 10 ust. 3 rozporządzenia. Powyższe, a także w szczególności dokonaną przez Sąd interpretację § 10 ust. 3 rozporządzenia, organ rozpoznający ponownie sprawę winien mieć na uwadze i podjąć stosowne rozstrzygnięcie w duchu przepisów unijnych. Sąd stwierdza także, że skarżący słusznie zarzuca naruszenia przez organ art. 8 k.p.a. stanowiący zasadę pogłębiania zaufania do organów Państwa oraz ich kultury prawnej, skoro w tożsamym stanie faktycznym i prawnym przyznał płatności na rok 2009, a obecnie inaczej interpretuje przepisy prawa i odmawia przyznania pomocy za kolejny rok płatności. Z wymienionych powodów Sąd stwierdza, że organ naruszył § 10 ust. 3 rozporządzenia, którego naruszenie miało istotny wpływa na wynik rozstrzygnięcia, a wobec tego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło