V SA/Wa 1488/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Bożena Zwolenik po rozpoznaniu w dniu 18 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... czerwca 2018 r. nr ... w przedmiocie zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W skardze na opisaną w komparycji decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając wniosek wskazano, iż przedmiotem decyzji jest nakaz zwrotu całości udzielonego dofinansowania za okresy rozliczeniowe 12/2012, 02/2013 oraz 03/2013, które łącznie składają się na kwotę 129 978,50 zł, stanowią więc kwotę bardzo istotną. Skarżąca podniosła, iż udzielone przez PFRON dofinansowanie staje się z chwilą jego uzyskania częścią środków obrotowych, służących Skarżącej do finansowania bieżącej działalności operacyjnej. Nieuzasadnione, w ocenie Skarżącej, wydanie decyzji może spowodować konieczność nagłego uszczuplenia majątku Spółki, który służył między innymi zaspokajaniu bieżących wypłat dla pracowników Skarżącej. Ponadto istnieje poważne ryzyko utraty płynności finansowej Skarżącej, której to brak może istotnie wpłynąć na możliwości realizacji podstawowych zobowiązań względem wierzycieli. Zdaniem Skarżącej, mając na względzie istotne uchybienia przepisom prawa materialnego oraz procesowego, są uzasadnione podstawy by przypuszczać, że zaskarżona decyzja nie może się ostać. W związku z tym zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że wykonanie decyzji doprowadziło by w istocie do stanu sprzecznego z prawem oraz naruszającego uzasadnione interesy Skarżącej, które prawo powinno chronić. Ponadto, zaburzenie płynności przedsiębiorstwa Skarżącej, jakie nastąpi przez wykonanie decyzji, może doprowadzić w pesymistycznym scenariuszu do trwałej niewypłacalności Skarżącej, a w konsekwencji do ogłoszenia upadłości, co z kolei skutkowałoby koniecznością zwolnienia zatrudnianych przez Skarżącą pracowników, w tym pracowników niepełnosprawnych, których organ powinien chronić i ich zatrudnienie wspomagać. Ewentualna upadłość Skarżącej byłaby okolicznością o skutkach nieodwracalnych, w związku z czym należy uznać, że wniosek Skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji jest w pełni uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Z reguły wiąże się z obawą wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a jej zastosowanie nie może być poprzedzone merytoryczną oceną zasadności skargi lub obawą wystąpienia jakiejkolwiek straty. Podstawową przesłanką wstrzymania jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym ostatnim wypadku chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), kiedy nie będzie możliwe przywrócenie stanu pierwotnego. Z kolei nie każda strata materialna stanowi "znaczną szkodę" w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa, skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2014 r. o sygn. akt I GZ 120/14; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei w postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, lecz sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Zauważyć należy, że Skarżąca na poparcie swoich obaw przedstawiła deklaracje DRA wraz załącznikami. Nie przedstawiła natomiast żadnych dowodów i nie udokumentowała w żaden sposób zarówno tego, jak przedstawia się jej aktualna sytuacja majątkowa, jak również ewentualnego wpływu na tę sytuację wykonania zaskarżonej decyzji, co dopiero umożliwiłoby Sądowi określenie prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzeń określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Sądu samo przekonanie Skarżącej, że na skutek wykonania decyzji może dojść do utraty płynności finansowej i wyrządzenia znacznej, nieodwracalnej szkody nie przemawia za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca ogólnikowo, mało precyzyjnie i bez odniesienia się do konkretów wskazała na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody. Podkreślenia wymaga również, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie NSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2011 r. II GSK 49/11). Dlatego w takiej sytuacji koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek uprawdopodobniających, że odwrócenie skutków wykonania zaskarżonej decyzji będzie utrudnione czy wręcz niemożliwe (zob. postanowienie NSA z 13 grudnia 20012 r., sygn.akt I GSK 1538/12, postanowienie NSA z 19 kwietnia 2012 r., sygn. II GSK 385/11 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić także należy, iż – co do zasady – nawet trudna sytuacja finansowa strony nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Natomiast za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same obiektywne, przedstawione przez stronę trudności, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tą sytuację jakichkolwiek innych czynników (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13). Należy również podnieść, że obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi. Odnosząc się natomiast do argumentów dotyczących wadliwości zaskarżonej decyzji, Sąd wyjaśnia, iż na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego, a zatem niedopuszczalne jest wywodzenie konieczności uwzględnienia wniosku z przekonania o wadliwości danego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.