V SA/Wa 1561/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M.N. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania zażalenia w sprawie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne; postanawia: - odrzucić skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez M.N. jest postanowienie wydane przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w dniu [...] kwietnia 2010 r. o numerze [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania zażalenia w sprawie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. We wniosku z dnia [...] stycznia 2010 r. występująca w imieniu strony (M.N.) - J.B. - zwróciła się do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o przywrócenie terminu do złożenia korekty wniosku Wn-U-G za listopad 2009 r. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż wniosek został przygotowany do wysłania 31 grudnia 2009 r., jednakże tego dnia urząd pocztowy pracował jedynie do godziny czternastej. W konsekwencji stosowny dokument został nadany do PFRON w dniu 2 stycznia 2010 r. Mając na uwadze treść powyższego pisma PFRON poinformował stronę, iż prośba o przywrócenie terminu do złożenia korekty wniosku nie może zostać rozpatrzona, gdyż dokument zwykły za ww. okres sprawozdawczy został złożony po terminie określonym w § 6 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2009 r. nr 8 poz. 42). Jednocześnie wskazano, iż w przypadku złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne osób niepełnosprawnych po obowiązującym terminie, strona ma możliwość wystąpienia z pisemnym wnioskiem o przywrócenie terminu na złożenie ww. dokumentu. Zaznaczono, iż termin do złożenia wniosku przywraca się na prośbę wnioskodawcy, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Dalej PFRON wskazał na treść art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), a następnie zwrócił się do strony o "przedstawienie stanowiska oraz dowodów posiadanych w sprawie". W dniu [...] marca 2010 r. do PFRON wpłynęło kolejne pismo, w którym zwrócono się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku Wn-U-G za listopad 2009 r. W piśmie tym wskazano na argumenty przedstawione już uprzednio we wniosku z [...] stycznia 2010 r. Postanowieniem dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił M.N. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne (Wn-U-G) za miesiąc listopad 2009 r. Wskazując na stan faktyczny sprawy Fundusz podniósł, iż strona nie przekazała wniosku w ustawowym terminie, tj. do ostatniego dnia miesiąca, w którym upłynął termin do opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych. Zaznaczono, iż stosowny dokument został nadany w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 2 stycznia 2010 r. Następnie odnosząc się do treści pisma z dnia [...] stycznia 2010 r. PFRON podniósł, iż strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła istnienia przedstawionych w ww. piśmie okoliczności. Podkreślono, iż w dniu 8 lutego 2010 r. zwrócono się do strony o przedstawienie informacji i dowodów mogących rzutować na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy oraz wypowiedzenie się, co do ustaleń dokonanych przez Fundusz. Jednakże w odpowiedzi strona jedynie podtrzymała dotychczasowe stanowisko (pismo z dnia [...] lutego 2010 r.). Mając na uwadze powyższe PFRON wskazał na treść art. 58 § 1 i 2 k.p.a., po czym podkreślił, iż podane przez wnioskodawcę wyjaśnienia nie potwierdzają, iż spełnia ona przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu. Zaznaczono, iż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Podkreślono, iż wnioskodawca winien zachować szczególną staranność aby wywiązać się z ciążących na nim obowiązków, których dopełnienie jest niezbędne do otrzymania wypłaty refundacji. W ocenie Funduszu beneficjent powinien zadbać, aby stosowne dokumenty złożone zostały z odpowiednim wyprzedzeniem, nie zaś - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - czekać na ostatni dzień terminu, w którym możliwe było skuteczne złożenie wniosku. Jednocześnie mając na uwadze, iż wniosek złożyła osoba upoważniona przez M.N. do sporządzania i wysyłania wniosków Wn-U-G w jego imieniu, tj. J.B., Fundusz wskazał, iż skutki działań podejmowanych przez osobę upoważnioną, obciążają wnioskodawcę. W zażaleniu na powyższe postanowienie J.B. zwróciła się ponownie o przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosku. Ponownie wskazała, iż przyczyną uchybienia terminu do złożenia wniosku był fakt, iż w dniu 31 grudnia 2009 r. Urząd Pocztowy w Szprotawie pracował jedynie do godziny czternastej, co uniemożliwiło nadanie stosownego dokumentu w tym właśnie dniu. W dniu [...] kwietnia 2010 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał postanowienie, którym pozostawił złożone przez J.B. zażalenie bez rozpoznania. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 64 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż do zażalenia nie dołączono pełnomocnictwa do występowania w imieniu strony, tj. M.N.. Następnie organ podkreślił, iż z uwagi na powyższy brak, pismem z dnia 1 kwietnia 2010 r. wezwano stronę do przedłożenia pełnomocnictwa udzielonego J.B. do działania w niniejszej sprawie. Jednocześnie pouczono ją, iż niewypełnienie powyższego warunku w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma spowoduje pozostawienie zażalenia bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie nadesłane zostało pełnomocnictwo udzielone J.B. do działania za stronę wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w zakresie ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Mając na uwadze powyższe Minister Pracy i Polityki Społecznej podniósł, iż nadesłany dokument upoważnia J.B. do działania za stronę jedynie przed Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych {z treści dokumentu nie wynika upoważnienie do występowania przed organami administracji państwowej) i jedynie w zakresie ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, a nie w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne. Zatem z uwagi na nieuzupełnienie zażalenia we wskazanym terminie należało pozostawić je bez rozpoznania. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie na ww. postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej M.N. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne za listopada 2009 r. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej zwrócił się o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej p.p.s.a.) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi. Przedmiotem skargi wniesionej przez M.N. jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania zażalenia. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W niniejszej sprawie wobec niedołączenia do wniesionego zażalenia - pomimo wezwania - stosownego pełnomocnictwa, postanowieniem z [...] kwietnia 2010 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej pozostawił zażalenie bez rozpoznania. Wyjaśnić należy, iż w przepisach k.p.a. ustawodawca nie określił czy pozostawienie podania bez rozpoznania jest aktem procesowym wymagającym wydania i doręczenia stronie postanowienia - jak uczynił to organ w niniejszej sprawie - czy też jest to rodzaj czynności materialno-technicznej, o której strona jest jedynie zawiadamiana pismem. W orzecznictwie przeważa pogląd, iż pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. nie następuje w drodze postanowienia, jest natomiast czynnością materialno - techniczną i wymaga jedynie zakomunikowania stronie faktu dokonania tej czynności (v. Komentarz do art. 64, uwaga 4, (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2010; uchwała SN z dnia 8 czerwca 2000 r., III ZP 11/00, OSNiAPiUS 2000, nr 19, poz. 702; post. NSA z dnia 3 września 1992 r., III SA 1407/92, OSP 1994, z. 6, poz. 104; wyrok WSA w Poznaniu z 11 lutego 2010 r., IV SA/Po 770/09, LEX nr 559914; wyrok WSA w Gliwicach z 26 sierpnia 2009 r. , II SAB/GI 51/08, LEX nr 553322). Wobec powyższego, zdaniem sądu, pozostawienie zażalenia bez rozpoznania nie wymagało wydania postanowienia, ponadto jako czynność materialno-techniczna, nie mogło być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Nie oznacza to jednak, że osoba, do której adresowana jest ta czynność pozbawiona jest obrony swoich praw. W doktrynie i orzecznictwie wyrażany jest pogląd, który sąd orzekający podziela, że strona w takiej sytuacji może złożyć do sądu skargę na bezczynność organu (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), wobec zaniechania wszczęcia lub kontynuowania postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania. Dokonanie oceny, czy skarga na bezczynność jest zasadna wymaga wówczas kontroli zgodności z prawem pozostawienia przez organ podania bez rozpoznania (zob. Komentarz do art. 64, uwaga 5, (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks..., op. cit.; postanowienie NSA z 8 kwietnia 208 r. i GSK 485/07 LEX nr 469747; postanowienie NSA z 29 czerwca 2010 r. i OSK 944/10, http://orzeczenia.nsa.qov.pi). Z tych przyczyn sąd uznał skargę na pozostawienie zażalenia bez rozpatrzenia za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu. Dla porządku dodać należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest również inny pogląd, a mianowicie, że czynność pozostawienia podania bez rozpatrzenia mieści się w grupie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (innych niż decyzje i postanowienia), dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) i może być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. W orzeczeniach, w których pozostawienie podania bez rozpoznania zaklasyfikowano jako czynność z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) wskazywano m.in., iż czynność ta nie mieści się w grupie aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., a ponadto jest czynnością z zakresu administracji publicznej, gdyż organ władczo i jednostronnie odmawia rozpoznania określonej sprawy administracyjnej (v. postanowienie WSA w Białymstoku z 30 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 180/10, LEX nr 599268). Jednocześnie wskazywano, że wniesienie skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wymaga zastosowania się do trybu wskazanego w art. 52 § 3 p.p.s.a., a więc uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Jak wcześniej jednak wywiedziono sąd orzekający stanął na stanowisku, że pozostawienie podania bez rozpoznania jest czynnością materialno-techniczną i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, strona może natomiast wnieść skargę na bezczynność organu jednakże z zachowaniem drogi określonej w art. 52 § 3 p.p.s.a. Z akt administracyjnych wynika, iż w niniejszej sprawie skarżący nie wdrożył wskazanego powyżej trybu wniesienia skargi na bezczynność. W tym stanie rzeczy skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji.