V SA/Wa 1575/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: przewodniczący – sędzia WSA – Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.K. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: odrzucić skargę. Skarżący J.K. w dniu 8 kwietnia 2013 r. odpowiadając na pismo z dnia 22 marca 2013 r. wydane w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych wniósł za pośrednictwem organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. (data doręczenia 14 czerwca 2013 r.) Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powiadomiła skarżącego o braku podstaw do uwzględnienia ww. wezwania w zakresie usunięcia naruszenia prawa. W dniu 6 czerwca 2013 r. (data nadania skargi) J.K. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie z dnia 22 marca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Tutejszy Sądu przekazał sprawę według właściwości do organu administracyjnego w dniu 12 czerwca 2013 r. (data nadania pisma). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 z 2007 r., poz. 427 ze zm), dalej: "ustawa o wspieraniu", w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy (w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu), podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 -j.t..) - dalej: "p.p.s.a." Zatem, aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w omawianym przepisie art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni - do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Wskazać tutaj także należy, iż zgodnie z treścią przepisu art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma wyłącznie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Zauważyć bowiem należy, iż art. 53 § 2 p.p.s.a. przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż wskazany w tym przepisie termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź wprawdzie udzielił takiej odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uchwale z 2 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OPS 2/07, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z analizy art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analogiczne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z 21 maja 2007 r. o sygn. akt II OSK 986/06 podnosząc, iż przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. W niniejszej sprawie pismo ARiMR z 22 marca 2013 r., informujące stronę skarżącą o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych zostało doręczone stronie w dniu 26 marca 2013 r. Strona skarżąca wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w dniu 8 kwietnia 2013 r. Organ rozpatrzył powyższe wezwanie oraz udzielił odpowiedzi po upływie 60 dni od dnia wniesienia wezwania, bowiem pismo z dnia [...] czerwca 2013 r. znak [...] doręczone zostało skarżącemu w dniu 14 czerwca 2013 r. Wobec tego, strona skarżąca winna wnieść skargę do sądu za pośrednictwem organu w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca przesłała skargę w dniu 6 czerwca 2013 r. (koperta - k 3 akt sądowych), jednakże skargę wbrew treści wskazanego wyżej przepisu art. 54 § 1 p.p.s.a. złożono bezpośrednio do tut. Sądu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, w myśl którego w przypadku wniesienia skargi do organu niewłaściwego, bądź bezpośrednio do sądu, o zachowaniu terminu do jej wniesienia decyduje data nadania skargi przez organ (sąd) pod adresem właściwego organu administracji publicznej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2008 r. sygn. akt II FSK 1724/06, orzeczenia.nsa.gov.pl oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2010 r. I OSK 1981/10, LEX nr 844697). W rozpoznawanej sprawie za dzień wniesienia skargi należało więc przyjąć 12 czerwca 2013 r. tzn. dzień jej nadania przez tut. Sąd do organu administracyjnego. Skarga w niniejszej sprawie wniesiona więc została z uchybieniem terminu, ponieważ ostatni dzień terminu do wniesienia skargi upłynął bezskutecznie z dniem 7 czerwca 2013 r. Na koniec wypada zauważyć, że w piśmie z [...] marca 2013 r., dokonano prawidłowego pouczenia Strony o treści analizowanego wyżej przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a., wskazując na termin wniesienia skargi do Sądu. Na mocy art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 58 § 3 ppsa skargę należało zatem odrzucić.