V SA/Wa 1581/14
WyrokWSA w Warszawie2014-08-05
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Irena Jakubiec – Kudiura, Barbara Mleczko – Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może być beneficjentem środków w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, realizując zadanie własne gminy mieszczące się w zakresie gospodarki komunalnej, bez formalnego powierzenia tego zadania uchwałą rady gminy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka prawa handlowego nie może być beneficjentem środków w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, jeśli realizuje zadanie własne gminy mieszczące się w zakresie gospodarki komunalnej, a zadanie to nie zostało jej formalnie powierzone uchwałą rady gminy. Brak takiej uchwały oznacza niespełnienie kryterium formalnego nr 7 oceny wniosku o dofinansowanie.Stan faktyczny
Spółka L. Sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Wniosek został odrzucony z powodu niespełnienia kryteriów formalnych dotyczących zgodności z programem oraz skali oddziaływania projektu. Spółka wniosła protest, a następnie odwołanie, kwestionując ocenę formalną. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję o odrzuceniu wniosku, uznając, że realizacja projektu stanowi gospodarkę komunalną, a powierzenie go spółce wymagało uchwały rady gminy, której brak. Spółka wniosła skargę do WSA, która została początkowo pozostawiona bez rozpatrzenia, ale po uchyleniu tego postanowienia przez NSA, WSA rozpoznał sprawę merytorycznie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. w Z. na rozstrzygnięcie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez "L." sp. z o.o. w Z. jest ocena wniosku o dofinansowanie przedstawiona przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. W powyższym piśmie spółka została poinformowana, iż wniesione przez nią odwołanie w związku z nieuwzględnieniem protestu przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej [...] dotyczącego odrzuconego wniosku o dofinansowanie realizacji projektu "[...]", złożonego w ramach II priorytetu Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko: Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi, działanie 2.2. "Przywracanie terenom zdegradowanym wartości przyrodniczych i ochrona brzegów morskich" nie zostało uwzględnione.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
W odpowiedzi na ogłoszenie o naborze wniosków w konkursie nr [...] II priorytetu Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko: Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi, działanie 2.2. "Przywracanie terenom zdegradowanym wartości przyrodniczych i ochrona brzegów morskich" "L." Sp. z o.o. w Z. złożyła wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pt: "[...]"
W dniu [...] października 2013 r., Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) poinformował wnioskodawcę, iż wniosek został odrzucony z powodu niespełnienia kryteriów formalnych:
nr 7: Zgodność z Programem Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko oraz "Szczegółowym opisem priorytetów POIiŚ,
nr 9: Skala oddziaływania projektu: ponadregionalna i krajowa.
Projekt natomiast, jak uznano spełnia kryteria merytoryczne I stopnia i w tym zakresie uzyskał [...] pkt, co stanowi [...]% maksymalnej ilości punktów możliwych do uzyskania.
W odniesieniu do kryterium formalnego nr 7 wskazano, że nie można jednoznacznie stwierdzić, że doszło do powierzenia podmiotowi zewnętrznemu świadczenia usługi publicznej na rzecz Gminy ponieważ nie została podjęta wymagana uchwała Rady Gminy, na mocy której wnioskodawcy zostałoby powierzone objęte projektem zadanie własne gminy, a samo porozumienie pomiędzy Gminą, a wnioskodawcą dotyczące projektu nie odpowiada wymogom prawnym. Tym samym, w ocenie WFOŚiGW, wnioskodawca nie może być beneficjentem w przedmiotowym konkursie.
W zakresie kryterium formalnego nr 9 stwierdzono natomiast, że projekt nie spełnia tego kryterium z uwagi na fakt, iż nie znajduje się w [...].
Spółka nie zgadzając się z przedstawioną oceną, pismem z [...] października 2013r. złożyła protest, wskazując, że w przedmiotowej sprawie nie powinna mieć zastosowania ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej ( Dz. U. z 2011 r., Nr 45, poz. 236), a tym samym brak było konieczności podjęcia przez Gminę uchwały w przedmiocie powierzenia podmiotowi zewnętrznemu świadczenia usługi publicznej. W ocenie Spółki projekt nie stanowi formy gospodarki komunalnej z uwagi na fakt, że nie jest przykładem bieżącego i nieprzerwanego zaspakajania zbiorowych potrzeb ludności, ani nie stanowi przykładu świadczenia usług powszechnie dostępnych.
W proteście wskazano również, że do projektu nie powinny mieć zastosowania Wytyczne w zakresie reguł dofinansowania z programów operacyjnych podmiotów realizujących obowiązek świadczenia usług publicznych w ramach zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego w gospodarce odpadami, ponieważ dotyczą one wyłącznie gospodarki odpadami, a nie ochrony powierzchni ziemi, czy przywracania terenom zdegradowanym wartości przyrodniczych. Nie zgadzając się z twierdzeniem, że nie może być beneficjentem w przedmiotowym konkursie Spółka podkreśliła, że na mocy Porozumienia z dnia [...] sierpnia 2013 r. zawartego pomiędzy G., a Wnioskodawcą (zwanego dalej "Porozumieniem") oraz na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] sierpnia 2013 r nr [...], wnioskodawca jest podmiotem świadczącym usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych jednostki samorządu terytorialnego.
Spółka nie zgodziła się również z oceną w zakresie kryterium formalnego nr 9 wskazując, że w Programie żaden projekt nie został wymieniony wprost poprzez podanie jego nazwy, czy zakresu. Tym samym, teoretycznie żaden projekt [...], złożony w ramach niniejszego konkursu, nie spełniłby ww. kryterium. Podkreślono, że Projekt wpisuje się w założenia Programu, realizując jego cel nadrzędny oraz cele strategiczne, takie jak racjonalne wykorzystanie zasobów glebowych zarówno pod względem ekologicznym i ekonomicznym, czy poprawa jakości wód powierzchniowych oraz ochrona jakości i ilości wód podziemnych z racjonalizacją ich wykorzystania.
Po rozpoznaniu protestu pismem z [...] listopada 2013 r. nr [...], WFOŚiGW uwzględnił zarzuty dotyczące kryterium formalnego nr 9, a w zakresie kryterium formalnego nr 7 - uwzględnił jedynie argumentację wnioskodawcy w części dotyczącej braku obowiązku stosowania w przedmiotowej sprawie Wytycznych w zakresie reguł dofinansowania z programów operacyjnych podmiotów realizujących obowiązek świadczenia usług publicznych w ramach zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego w gospodarce odpadami.
W pozostałym zakresie WFOŚiGW podtrzymał swoje stanowisko, uznając tym samym, że projekt nie spełnia kryterium formalnego nr 7.
Od powyższego rozstrzygnięcia Spółka pismem z dnia [...] listopada 2013r. wniosła do Instytucji Zarządzającej POliŚ odwołanie, w którym zakwestionowała podjęte rozstrzygnięcie, podnosząc argumenty zawarte uprzednio w proteście.
Pismem z [...] stycznia 2014r. Minister Infrastruktury i Rozwoju uznał, że rozstrzygnięcie w przedmiocie nieuwzględnienia protestu jest prawidłowe, a odwołanie Wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Instytucja Zarządzająca wskazała, że w świetle art. 1 ust.1 i ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej (ugk) przez gospodarkę komunalną rozumie się wykonywanie przez jednostki samorządu terytorialnego zadań własnych, w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, które obejmują w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Powołując się na doktrynę Minister podkreślił, że gospodarka komunalna polega na wykonywaniu przez jednostki samorządu terytorialnego zadań własnych w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej. Wypowiadając tego rodzaju stwierdzenie, zdaniem Ministra ustawodawca, w sposób jednoznaczny zdeterminował zarówno przedmiot (cel) gospodarki komunalnej, jej podmioty, jak też charakter działalności, która może być określana tym mianem. I tak, jak podano, w sensie przedmiotowym gospodarka komunalna jest równoznaczna z wykonywaniem zadań własnych, spoczywających na jednostkach samorządu terytorialnego i ukierunkowanych na zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej.
Zdaniem organu, tylko zadania służące zaspokojeniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej można uznać za gospodarkę komunalną. Art. 1 ust. 2 ugk, poprzez użycie zwrotu "w szczególności", wskazuje jak podano, przykładowo, że są to zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.
W ocenie IZ POliŚ, będące przedmiotem projektu zadanie polegające na [...] mieści się w kategorii zadań określanych jako gospodarka komunalna bowiem, jak wynika z Porozumienia, w zakresie czynności, do których wykonania zobowiązał się wnioskodawca, znajduje się m.in. "zapewnienie wzmocnienia pełnienia funkcji społecznych, w szczególności udostępnienia [...] nieruchomości w sposób nieograniczony". Powyższe, zdaniem Ministra oznacza, że [...] teren zostanie udostępniony mieszkańcom (wspólnocie samorządowej), a jego istnienie będzie zaspokajało potrzeby tej wspólnoty w zakresie m.in. wypoczynku, czy rekreacji, co potwierdza sam wnioskodawca wskazując, że jego działania zostaną podjęte przede wszystkim dla dobra społeczności lokalnej, bowiem [...].
Zdaniem organu bezsporny jest również fakt, że zakres projektu odpowiada zadaniom własnym gminy. określonym w art. 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 z późn. zm., zwanej dalej "usg"), bowiem jak wynika z Porozumienia, wnioskodawca zobowiązał się m.in. [...].
Z uwagi na powyższe, zdaniem IZ [...] prawidłowo uznana została za zadanie mieszczące się w zakresie pojęcia gospodarki komunalnej, a tym samym, powierzenie takiego zadania powinno zostać poprzedzone stosowną uchwałą rady gminy.
Odnosząc się do zarzutu wnioskodawcy, dotyczącego nieprawidłowego, jego zdaniem stwierdzenia, że w niniejszej sprawie powinny mieć zastosowanie ustawy wskazane w art. 3 ugk, organ wskazał , iż konsekwencją uznania, że zadania objęte projektem mieszczą się w zakresie gospodarki komunalnej, jest obowiązek zastosowania w takim przypadku art. 3 ugk, zgodnie z którym jednostki samorządu terytorialnego przy powierzaniu innym podmiotom (osobom fizycznym, osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej) zadań z zakresu gospodarki komunalnej, są zobowiązane do stosowania odpowiednio przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Oz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.4), przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz. U. z 2009 r. Nr 19, poz. 100 oraz z 2010 r. Nr 106, poz. 675), przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 2009 r. o koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. Nr 19, poz. 101, z późn. zm.5), przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, z późn. zm.6), przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536) lub ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U, z 2011 r. Nr 5, poz. 13).
Ponownie powołując stanowisko doktryny wskazano, że w odniesieniu do umów, o których jest mowa w art. 3 u.g.k., jednostkom samorządu terytorialnego nie przysługuje co do zasady całkowita swoboda wyboru kontrahenta (drugiej strony umowy), czyli podmiotu, z którym dana umowa zostanie zawarta.
Mając na uwadze powyższe Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził, że Gmina przy wyborze podmiotu, któremu zamierza powierzyć wykonywanie zadań związanych z gospodarką komunalną, musi dokonać tego w trybie jednej ze wskazanych wyżej ustaw. Na mocy powyższych uregulowań, niedopuszczalna jest całkowita swoboda wyboru kontrahenta i to na gminie ciąży obowiązek takiego skonstruowania umów czy porozumień, aby odpowiadały obowiązującym w tym zakresie przepisom prawa. Jeżeli zatem zamiarem gminy było powierzenie takich zadań nieodpłatnie, powinna zastosować taki tryb jednej z ww, ustaw, który wynagrodzenia nie przewiduje, np. przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Zdaniem Instytucji Zarządzającej w przedmiotowej sprawie nie doszło do zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa powierzenia wnioskodawcy przez Gminę zadań związanych z [...], a tym samym, brak było podstaw do uznania, że Spółka jest podmiotem świadczącym usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego.
Powyższe oznacza, zdaniem Ministra, że ocena projektu w zakresie kryterium formalnego nr 7: Zgodność z Programem Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko oraz "Szczegółowym opisem priorytetów POIiŚ" dokonana została w sposób prawidłowy.
"L." sp. z o.o. nie zgadzając się ze stanowiskiem instytucji oceniających projekt wniosła na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o stwierdzenie, że ocena projektu – w zaskarżonym zakresie – została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, wnioskując jednocześnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego :
1. art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (tj. Dz. U. z 2011 r., Nr 45, poz. 236, zwana dalej: u.g.k.), przez przyjęcie, że [...] mieści się w kategorii zadań określanych jako gospodarka komunalna — podczas gdy [...] ta nie może stanowić formy gospodarki komunalnej, albowiem nie stanowi ona przykładu bieżącego i nieprzerwanego zaspokajania zbiorowych potrzeb ludności (wspólnoty samorządowej), ani nie stanowi przykładu świadczenia usług powszechnie dostępnych;
2. art. 3 ust. 1 u.g.k. przez przyjęcie, że gmina powierzając stronie skarżącej [...], musiała dokonać tego w trybie ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym, bądź ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi, bądź ustawy Prawo zamówień publicznych, bądź ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, bądź ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym - podczas gdy [...]nie mieści się w kategorii zadań określanych jako gospodarka komunalna, a nawet gdyby tak było, to gmina i tak mogłaby powierzyć tę [...] na zasadach ogólnych (art. 3 ust. 1 in fine u.g.k.).
Minister Infrastruktury i Rozwoju nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę wnosząc na rozprawie w dniu 7 marca 2014r. o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 marca 2014r. sygn. akt V SA / Wa 373/14, wydanym na podstawie art. 30 c ust 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ( Dz. U nr 84 poz. 712 ze zm. ) pozostawił skargę bez rozpatrzenia, wskazując, że mimo prawidłowo doręczonego wezwania z dnia 24 lutego 2014r. do uzupełnienia braku skargi, spółka braku nie usunęła bowiem nie nadesłała załącznika do odwołania złożonego przez nią przy piśmie z dnia [...] listopada 2013r. Powyższe, zdaniem Sądu uzasadnia twierdzenie, że skarga nie jest kompletna, a zatem nie podlega rozpatrzeniu.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem spółka wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 13 maja 2014r. sygn. akt II GSK 1001/14 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu Sąd II instancji wskazał, że pozostawienie skargi bez rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia braków formalnych było nieprawidłowe. Sąd bowiem wzywając skarżącą do nadesłania w terminie 7 dni kompletnej dokumentacji nie wskazał precyzyjnie o uzupełnienia jakich dokumentów chodzi. Wprawdzie z uzasadnienia postanowienia wynika, że podstawą rozstrzygnięcia było nieprzesłanie tylko jednego załącznika dołączonego do pisma z [...] listopada 2013r., jednak w zarządzeniu o wezwaniu do uzupełnienia braków skargi Sąd I instancji nie wskazał jakiego pisma strona nie dołączyła do skargi. Zdaniem NSA Sąd I instancji nie rozważył również czy przedmiotowy załącznik był w jakikolwiek sposób powoływany i rozpatrywany na wcześniejszych etapach postępowania przez organy administracyjne i czy w rzeczywistości stanowił on część kompletnej dokumentacji oraz czy należało go uznać za dokument konieczny do rozpatrzenia skargi. Sąd odwoławczy zwrócił też uwagę na fakt, że skarżąca w skardze kasacyjnej twierdzi, iż dokument w postaci zaświadczenia [...] nigdy nie został sporządzony i w związku z tym nie mógł zostać dołączony do odwołania z [...] listopada 2013r.
Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w §2, natomiast §3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Stosownie natomiast do treści art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2014 r., sygn. akt IIGSK 1001/14 wydanym w następstwie skargi kasacyjnej "L." Spółki z o.o. w Z.
Mając powyższe na uwadze Sąd pismem z dnia 8 lipca 2014r. działając w oparciu o art.30 c ust 6 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wezwał skarżącą do złożenia załącznika do odwołania z [...] listopada 2013r. tj. zaświadczenia [...]. W odpowiedzi na powyższe pismem z [...] lipca 2014r. Spółka poinformowała, że dokument ten ostatecznie nie został sporządzony, a tym samym nie został załączony przez skarżącą do jakiegokolwiek pisma, w szczególności do odwołania z [...] listopada 2013r.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że brak jest podstaw do pozostawienia skargi bez rozpatrzenia bowiem wniesiona przez Spółkę skarga jest kompletna, a zatem podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Przystępując zatem do merytorycznego jej rozstrzygnięcia przypomnieć na wstępie należy, iż z przepisu art. 30 c ust.1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (j.t. Dz.U. z 2009 r., nr 84, poz.712 ze zm., dalej u.z.p.p.r.) wynika, że po wyczerpaniu postępowania odwoławczego przed właściwą instytucją, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.
Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Oceniając, co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, uznać należy, że prawo, wedle którego oceniana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy u.z.p.p.r., ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Zatem kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez organ oceny projektu, sąd administracyjny ma na względzie zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, a także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec kontroli stanowią zatem postanowienia u.z.p.p.r., postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego oraz postanowienia regulaminu konkretnego konkursu.
Odnosząc się zatem do wskazanych wyżej i mających w sprawie zastosowanie regulacji, wskazać należy, że wyznaczają one kompetencję i zakres uprawnień oraz ograniczeń sądu administracyjnego w toku kontroli legalności oceny projektu przeprowadzonej przez właściwą instytucję zarządzającą w ramach ogłoszonego konkursu.
W kontekście powyższych rozważań, badając legalność oceny wniosku zawartej w piśmie z dnia [...] stycznia 2014r., stanowiącym rozpoznanie odwołania Sąd uznał, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu, a skarga jest nieuzasadniona.
W myśl Regulaminu przeprowadzania konkursu nr [...] Instytucja Pośrednicząca II stopnia, którą w sprawie niniejszej jest właściwy Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dokonuje oceny kryteriów formalnych i merytorycznych I stopnia równolegle. Ocena formalna jest dokonywana w systemie zero-jedynkowym. W przypadku negatywnej oceny – niespełnienia przynajmniej jednego z kryteriów i nieuzupełnienia przez beneficjenta dokumentów wymaganych projekt podlega odrzuceniu.
Przyczyną nie przyznania skarżącej Spółce wnioskowanego dofinansowania był ostatecznie negatywny wynik oceny formalnej Projektu w zakresie kryterium formalnego nr 7 w brzmieniu "Zgodność z Programem Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko oraz Szczegółowym opisem priorytetów POIiŚ".
Natomiast ocena merytoryczna I stopnia zakończyła się dla Spółki pozytywnie bowiem projekt uzyskał wymagane minimum 60 % punktów ( przyznano [...] pkt, co stanowi [...]% wymaganego minimum ).
Przewidziane w procedurze odwoławczej protest i odwołanie, kwestionujące ocenę zgłoszonego wniosku zakończyły się niekorzystnym dla Spółki rozstrzygnięciem skutkującym negatywną oceną projektu.
Zarzuty skargi oraz jej uzasadnienie zmierzają natomiast do wykazania, iż ustalenie przez instytucję oceniającą projekt, instytucję rozpatrującą protest oraz Instytucję Zarządzającą - rozpatrującą odwołanie, że Spółka nie spełnia kryterium formalnego nr 7 tzn. nie może być beneficjentem środków, zostało dokonane z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej ( Dz. U z 2011r. nr 45 poz. 236 ), ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz postanowień dokumentów regulujących dokonywanie oceny wniosków w konkursie.
W tym miejscu wskazać należy, że opis kryterium formalnego nr 7 zgodnie Kryteriami wyboru projektów zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący POIiŚ w dniu 8 kwietnia 2013r. będącymi załącznikiem do Szczegółowego opisu priorytetów PO I iŚ to : Zgodność z Programem Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko oraz "Szczegółowym opisem priorytetów POIiŚ".
Aby kryterium to było uznane wszystkie poniżej określone elementy muszą zostać spełnione:
- Typ/rodzaj projektu zgodny z przewidzianym w szczegółowym opisie priorytetów POIiŚ
- Typ beneficjenta
- Zachowanie pułapu maksymalnego poziomu dofinansowania,
- Spełnienie warunku minimalnej/maksymalnej wartości projektu (o ile dotyczy),
-Beneficjenci objęci projektem są uprawnieni do ubiegania się o przyznanie dofinansowania w zakresie określonym we wniosku.
Uczestnikami konkursu mogą być min podmioty świadczące usługi z zakresu zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego. W opisie projektu pkt B 4.1, 1a skarżąca wskazała, że wnioskodawca jest spółką prawa handlowego ( spółką z ograniczoną odpowiedzialnością), która wykona [...] w ramach wypełniania zadań własnych G., na terenie nieruchomości G. udostępnionej jej na cele projektu, a zatem jest typem beneficjenta mogącym przystąpić do konkursu w ramach działania 2.2. jako podmiot świadczący usługi z zakresu zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego. Oceniający projekt WFOŚiGW w kwestii kryterium formalnego nr 7 wezwał spółkę do złożenia uzupełnień i przedstawienia uchwały Rady Gminy dotyczącej powierzenia podmiotowi zewnętrznemu świadczenia usługi publicznej na rzecz Gminy. W ocenie skarżącej natomiast wymóg określony w art. 4 ust 1 pkt 1 ustawy o gospodarce komunalnej, że organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wyborze sposobu prowadzenia i formach gospodarki komunalnej dotyczy tylko i wyłącznie zadań własnych gminy, które stanowią formę gospodarki komunalnej, a [...] nie stanowi formy gospodarki komunalnej , zatem brak było podstaw do podjęcia i przedstawienia odpowiedniej uchwały Rady Gminy. Przedstawiono natomiast zawartą w dniu [...] sierpnia 2013r. pomiędzy G., a Spółką umowę dzierżawy gruntu o pow. [...] ha, w celu prowadzenia wyłącznie [...] oraz Porozumienie pomiędzy G. oraz Spółką "L.", którego przedmiotem i celem jest przeprowadzenie [...] w związku z realizacją przedmiotowego projektu w ramach PO I iŚ wskazując, że powierzenie zadania [...] miało miejsce na jego podstawie.
Spór w sprawie niniejszej sprowadza się zatem do ustalenia czy wnioskodawca prawidłowo, zgodnie z prawem wykazał swoje uprawnienie do uznania go za podmiot świadczący usługi publiczne w ramach obowiązków własnych jednostki samorządu terytorialnego (gminy) i może na tej podstawie być beneficjentem środków publicznych przekazywanych w ramach PO I iŚ.
W sporze niniejszym przyznać należy rację instytucjom oceniającym, iż skarżąca spółka nie spełnia kryterium formalnego nr 7 w zakresie realizacji projektu przez beneficjenta wymienionego w pkt 17 a "typ beneficjentów" Szczegółowego Opisu Priorytetów PO I iŚ. Zasadnie bowiem uznano, że [...] stanowi zadanie własne gminy mieszczące się w zakresie pojęcia gospodarki komunalnej, a tym samym, powierzenie takiego zadania powinno zostać poprzedzone stosowną uchwałą rady gminy, czego skarżąca nie wykazała.
Nie ulega wątpliwości, że [...] należy do zadań własnych Gminy wymienionych w art. 7 ust 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Z kolei zgodnie z regulacją zawartą w art. 9 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym, w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Jednakże formy prowadzenia gospodarki gminnej, w tym wykonywania przez gminę zadań o charakterze użyteczności publicznej, określa odrębna ustawa. tj. ustawa o gospodarce komunalnej.
Natomiast zadaniami użyteczności publicznej, w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym są zadania własne gminy, określone w art. 7 ust. 1, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Zgodnie natomiast z art. 1 ust.1 i ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej przez gospodarkę komunalną rozumie się wykonywanie przez jednostki samorządu terytorialnego zadań własnych, w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, które obejmują w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. W ocenie skarżącej [...] nie może stanowić formy gospodarki komunalnej albowiem nie stanowi bieżącego i nieprzerwanego zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej ani nie stanowi przykładu świadczenia usług powszechnie dostępnych. Ze stanowiskiem tym zgodzić się nie sposób. Po pierwsze zasadnie organ podnosi, że zadania służące zaspokojeniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej można uznać za gospodarkę komunalną. Art. 1 ust. 2 ugk, poprzez użycie zwrotu "w szczególności", wskazuje przykładowo, że są to zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Po wtóre podzielając pogląd SN zawarty w powołanym przez organ wyroku z dnia 18 maja 2011 r.. sygn. akt: III CZP 22/11 (Lex: 898256): iż katalog zadań przewidzianych w art. 9 ust. 4 u.s.g. i art. 1 ust. 2 u.g.k. jest otwarty i zmienny, uwarunkowany cyklem życia mieszkańców. warunkami zewnętrznymi oraz ogólną sytuacją społeczno-gospodarczą, co wymaga dostosowywania świadczenia usług do tych zmian, a twierdzenie, czy konkretnie świadczone usługi spełniają omówione przestanki dokonywane być powinno w okolicznościach konkretnej sprawy, przez odniesienie ich do wyróżnionych cech tych zadań, wskazujących na ich wagę dla społeczności gminnej Minister Infrastruktury i Rozwoju prawidłowo uznał, że czynności, do których wykonania zgodnie z zawartym Porozumieniem zobowiązała się skarżąca dotyczą zapewnienia pełnienia funkcji społecznych, w szczególności udostępnienia [...] w sposób nieograniczony co oznacza, że teren zostanie udostępniony mieszkańcom, a jego istnienie będzie zaspokajało potrzeby wspólnoty w zakresie wypoczynku, czy rekreacji. Tym samym nawet jeżeli zadanie w postaci [...] nie zostało wprost powołane w art. 7 ust 1 usg prawidłowo organ uznał, że jego wykonanie będzie przyczyniało się do zaspokojenia potrzeb danej wspólnoty, a wspólnota osiągnie określone korzyści. Zasadnie też uznano, że zakres Projektu odpowiada zadaniom własnym gminy określonym w art. 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 usg, skoro, co wynika z §1 pkt 3 Porozumienia, Spółka zobowiązała się m.in. [...]. Podkreślić przy tym wypada, że oddanie przez Gminę w dzierżawę nieruchomości Spółce zostało dokonane w celu przeprowadzenia [...] na warunkach określonych w Porozumieniu, w związku z realizacją przedmiotowego projektu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 ust 1 ustawy o gospodarce komunalnej wskazać należy o następuje.
Jednostki samorządu terytorialnego mogą wykorzystywać formę umowy cywilnoprawnej w celu wykonywania zadań publicznych (art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa).
Uszczegółowieniem postanowień ustaw samorządowych jest art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej.
W art. 3 powyższej ustawy ustawodawca daje jednostkom samorządu terytorialnego możliwość powierzania w drodze umowy zadań z zakresu gospodarki komunalnej osobom fizycznym, osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w trybie przepisów z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 2009 r. o koncesji na roboty budowlane lub usługi, przepisów ustawy – Prawo zamówień publicznych, przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie i ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym albo na zasadach ogólnych. Jeżeli do prowadzenia danego rodzaju działalności na podstawie innych ustaw jest wymagane uzyskanie zezwolenia, jednostki samorządu terytorialnego mogą powierzyć wykonywanie zadań wyłącznie podmiotowi posiadającemu wymagane zezwolenie.
Możliwość powierzenia zadań w drodze umowy oznacza właśnie zastosowanie formy umowy cywilnoprawnej. Posłużenie się tą formą wymaga jednak, w zależności od treści przyszłej umowy, zastosowania przepisów szczególnych określonych w art. 3 ustawy o gospodarce komunalnej.
Jedynie w przypadkach nieobjętych obowiązkiem stosowania przepisów szczególnych, jednostka samorządu terytorialnego może powierzyć zadania z zakresu gospodarki komunalnej na "zasadach ogólnych", czyli stosując przede wszystkim kodeks cywilny..
Odnosząc zasady zawierania umów cywilnych do wykonywania zadań publicznych, należy skonstatować, że zasada swobody umów nie jest wyłączona, ale podlega ograniczeniom, których zakres należy rozpatrywać w zależności od regulowanej materii(publ/ "Stosowanie formy umowy cywilnoprawnej przez jednostki samorządu terytorialnego w powierzaniu wykonywania zadań publicznych, Kryzys prawa administracyjnego? Wypieranie prawa administracyjnego przez prawo cywilne." LEX 2012 autorzy :Adam Doliwa, Dariusz R. Kijowski, Stanisław Prutis, i inni) .
W powyższej sprawie rację zatem należy przyznać Instytucji Zarządzającej, że na mocy powyższych uregulowań, niedopuszczalna była całkowita swoboda wyboru kontrahenta i to na gminie ciążył obowiązek takiego skonstruowania umowy czy porozumienia , aby odpowiadały obowiązującym w tym zakresie przepisom prawa. Jeżeli zatem zamiarem gminy było powierzenie takich zadań nieodpłatnie, powinna zastosować taki tryb jednej z ww, ustaw, który wynagrodzenia nie przewiduje, np. przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Tym samym podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 3 ust 1 ugk nie okazał się słuszny.
Sąd kontrolując zaskarżone rozstrzygnięcie nie stwierdził, ponadto by przy ocenie projektu nie zapewniono przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów czy równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów. Zasady przeprowadzania konkursu i oceny projektów zostały sformułowane w sposób jasny w dokumentacji konkursowej dostępnej dla wszystkich uczestników konkursu. Sąd nie stwierdził również, aby zasady te naruszały zasadę równego dostępu dla potencjalnych beneficjentów konkursu.
Mając zatem na względzie opis projektu skarżącej jak również obowiązujące w tym względzie przepisy prawa Sąd zgadza się z oceną wniosku dokonaną przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w wyniku rozpoznania odwołania, a skoro tak, to działając w oparciu o art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło