V SA/Wa 1604/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. w C. na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od zawarcia umowy o dofinansowanie projektu postanawia: pozostawić skargę bez rozpatrzenia. Pismem z 24 września 2018 r. M. sp. z o.o. w C. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") wniosła skargę na opisaną w komparycji informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: "PARP") o odstąpieniu od zawarcia umowy o dofinansowanie projektu. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, nadesłanego do tut. Sądu przez organ przy piśmie z 12 października 2018 r., Skarżąca odebrała zaskarżoną informację 7 lutego 2018 r. W odpowiedzi na skargę PARP wniosła o odrzucenie skargi wskazując na brak drogi sądowej, bądź jej oddalenie z przyczyn merytorycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W postanowieniu z 28 sierpnia 2018 r. sygn. akt V SAB/Wa 15/18 o odrzuceniu skargi Spółki na bezczynność PARP w przedmiocie wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że istnieje możliwość złożenia skargi przez M. sp. z o.o. na negatywną ocenę projektu zawartą w piśmie PARP z [...] lutego 2018 r. nr [...], gdyż odstąpienie przez organ od zawarcia umowy w ramach złożonego wniosku o dofinansowanie odpowiada dyspozycji "negatywnej oceny projektu", o której mowa m.in. w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1460 ze zm. dalej "ustawa wdrożeniowa"). Postanowienie to, wobec niewniesienia przez żadną ze stron środka zaskarżenia, stało się prawomocne z dniem 19 października 2018 r. Stosownie zaś do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 dalej "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w ww. orzeczeniu sądu wiążą sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania były przedmiotom zaskarżenia. Unormowanie z art. 153 p.p.s.a. stanowi gwarancję spójności działania systemu władzy państwowej, zapewniając realność konstytucyjnej zasady sądowej kontroli działalności administracji publicznej. W konsekwencji dyspozycja z art. 153 p.p.s.a. wyznacza obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący zarówno na organie administracji publicznej jak i sądzie. Przechodząc do dalszej analizy należy wskazać, że ustawa wdrożeniowa reguluje postępowanie sądowoadministracyjne, wszczęte skargami dopuszczalnymi w sytuacjach przewidzianych w omawianej ustawie, pod wieloma względami odmiennie od ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. I tak, na podstawie art. 61 ust. 2 ustawy wdrożeniowej – skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1, a w przypadku, o którym mowa w art. 54 ust. 3 – w terminie 14 dni od dnia upływu terminu na uzupełnienie protestu lub poprawienie w nim oczywistych omyłek, bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie. Skarga podlega wpisowi stałemu. Zgodnie natomiast z art. 61 ust. 6 pkt 1 ustawy wdrożeniowej – wniesienie skargi po terminie, o którym mowa w ust. 2 tego przepisu - powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało skutecznie doręczone Skarżącej 7 lutego 2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k 30 akt sądowych), natomiast skarga została złożona przez Skarżącą 24 września 2018 r. (koperta wraz z datą nadania w urzędzie pocztowym – k 13 akt sądowych), czyli po upływie omówionego terminu, który upłynął 21 lutego 2018 r. Skarżąca podniosła, iż skargę złożyła w związku ze stanowiskiem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym z postanowieniu z 28 sierpnia 2018 r. sygn. akt V SAB/Wa 15/18. W orzeczeniu tym Sąd wskazał m.in., iż Spółka w żadnym z pism dotyczących wniosku o dofinansowanie nie była informowana o procedurze odwoławczej - jednakże w myśl art. 63 ustawy wdrożeniowej na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie wpływa negatywnie błędne pouczenie lub brak pouczenia. Skarżąca wskazała przy tym, iż ww. postanowienie Sądu odebrała 10 września 2018 r. Wobec powyższego Sąd wyjaśnia, iż termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, procesowym i prekluzyjnym. Jest terminem ustawowym, a zatem niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez Sąd. Jest terminem prekluzyjnym w tym znaczeniu, że jego upływ Sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny pozostawia wniesioną skargę bez rozpatrzenia. Zachowanie terminu to warunek formalny skutecznego złożenia skargi. Stwierdzenie, że skarga została wniesiona po terminie obliguje Sąd do pozostawienia jej bez rozpatrzenia, nie dając Sądowi żadnego w tym względzie wyboru. Sąd rozpoznający sprawę w składzie orzekającym popiera przy tym linię dotychczasowego orzecznictwa, z której wynika, że dla skuteczności wniesienia skargi po terminie ustawowym - w wypadku błędnego lub braku pouczenia - jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. Stanowisko to zaakceptowane zostało w doktrynie (patrz M. Kojło, Wybrane problemy sądowej kontroli redystrybucji środków unijnych, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2010, nr 4, s. 51, Rafał Poździk (red.), Monika Dołowiec, Dominika Ewa Harasimiuk, Monika Metlerska-Drabik, Jakub Ostałowski, Agnieszka Wołyniec-Ostrowska Komentarz do ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020) jak również poparte jest utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w szczególności zawarte jest w postanowieniach z 14 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1198/10, z 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ363/11 oraz z 13 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 231/12. Zatem wniesienie skargi po upływie terminu do jej wniesienia, o którym stanowi art. 61 ust. 2 ustawy wdrożeniowej podlega usunięciu przy zastosowaniu art. 87 p.p.s.a., tj. przy wykorzystaniu instytucji przywrócenia terminu. Przepis ten bowiem ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, z uwagi na treść art. 64 ustawy wdrożeniowej. Instytucja uchybienia i przywrócenia terminu oparta jest na zasadzie skargowości i ma na celu ochronę strony postępowania sądowoadministracyjnego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności prawnej. Bowiem czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 256). A zatem, złożenie skargi po upływie terminu do jej wniesienia podlega usunięciu wyłącznie w trybie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Ponieważ wniosek ten nie został złożony przez Skarżącą w terminie 7 dni licząc od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, dlatego skarga została pozostawiona bez rozpatrzenia. Bowiem 10 września 2018 r., gdy Skarżąca dowiedziała się o możliwości wniesienia skargi rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (z art. 87 § 1 p.p.s.a.) do złożenia skargi do sądu administracyjnego, a nie termin 14 dni do złożenia skargi. Termin 14 dni do złożenia skargi upłynął 21 lutego 2018 r. Natomiast termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi upłynął - zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a – 17 września 2018 r. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 ust. 6 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, w związku z art. 3 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.