II GSK 1198/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. I. Sp. z o.o. w W. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1910/10 w sprawie ze skargi D. I. Sp. z o.o. w W. Z. na informację Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie I Objętym skarga kasacyjną postanowieniem z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1910/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. pozostawił bez rozpatrzenia skargę D.I. Sp. z o.o. w W. Z. na informację Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji powołał art. 30c ust. 5 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju(tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712), zgodnie z którym, wniesienie skargi niekompletnej powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia. Jak wskazał sąd pierwszej instancji, w niniejszej sprawie strona skarżąca wniosła skargę nie dołączając wraz ze skargą wniosku o dofinansowanie, co było obowiązkiem strony. Jednocześnie skarga nie została opłacona należną opłatą sądową w wysokości 200 zł. Tryb skłaniania skargi do sądu administracyjnego, przewidziany w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, jest trybem szczególnym. Jednym z odstępstw od ogólnych zasad jest pominięcie przy składaniu skargi organu administracyjnego i wniesienie skargi przez stronę skarżącą bezpośrednio do sądu, a nie za pośrednictwem organu. Stosownie do treści art. 30c ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, skarga wnoszona jest przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4, bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, obejmującą wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych oraz informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4. Braku dokumentacji, o której mowa w art. 30c ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, nie można utożsamiać z brakami formalnymi skargi, podlegającymi uzupełnieniu na wezwanie sądu. Sąd pierwszej instancji wskazał, że dokonał analizy pouczenia zawartego w zaskarżonym piśmie z [...] lipca 2010 r., które uznał za niewystarczające, bowiem nie znalazła się w nim informacja o obowiązku złożenia wraz ze skargą kompletnej dokumentacji w sprawie oraz o obowiązku opłacenia skargi w terminie 14 dni do jej wniesienia. Jednakże, mając na uwadze rozróżnienie pojęcia "braków formalnych" skargi podlegających uzupełnieniu na wezwanie oraz pojęcia "kompletności skargi", jak również i to, że kwestia kompletności skargi oraz skutków braku tej kompletności została kompleksowo uregulowana w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w ocenie sądu pierwszej instancji brak było podstaw do zastosowania art. 49 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), tj. wezwania skarżącej strony do nadesłania brakującego wniosku o dofinansowanie. II Od powyższego postanowienia skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną, w której domagała się uchylenia postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 49 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niewezwanie na jego podstawie strony do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez dołączenie wniosku o dofinansowanie oraz niewezwanie do uiszczenia opłaty od skargi w wysokości 200 zł, w sytuacji kiedy sąd pierwszej instancji znalazł podstawy do jego zastosowania w wezwaniu z dnia 18 sierpnia 2010 r. od uzupełnienia braków formalnych skargi, w połączeniu z art. 47 § 1 p.p.s.a. oraz art. 30 e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, art.58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a. Spółka zarzuciła również naruszenie art. 30 d ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przejawiające się tym, że sąd dokonując analizy pouczenia zawartego w piśmie MSWIA z dnia [...] lipca 2010 r. uznał je za niekompletne, niewystarczające i powołał się na art. 30 d ust. 2, nie stosując go w niniejszej sprawie. Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie art. 30 c ustawy, poprzez dokonanie rozgraniczenia pomiędzy pojęciem "braków formalnych skargi" i pojęciem "kompletności skargi", który to zabieg interpretacyjny doprowadził do pozostawienia przez sąd pierwszej instancji skargi bez rozpoznania i zamknięcia drogi do dochodzenia skarżącemu swych praw, a więc miało istotny wpływ na wynik sprawy. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, że ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju reguluje postępowanie sądowoadministracyjne w sposób pod wieloma względami odmienny od przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Część przepisów może być stosowana wprost, część odpowiednio, a niektóre nie mogą być w ogóle stosowane. W tym zakresie kluczowym przepisem jest art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, zgodnie z którym w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. Z powyższego wynika zatem, że. nie został wyłączony m.in. art. 49 § 1 p.p.s.a, który przewiduje możliwość wezwania strony przez sąd do uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego. Wymieniony w art. 30e ww. ustawy zakres wyłączeń stosowania przepisów p.p.s.a. nie oznacza jednak, że wszystkie niewymienione w tym przepisie jednostki redakcyjne p.p.s.a. mają zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawach nieuregulowanych ustawą o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Z treści art. art. 30c ust. 5 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wynika, że wniesienie skargi niekompletnej powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia. O tym, co należy rozumieć pod pojęciem kompletności skargi stanowi art. 30 c ust. 2 ustawy, który wymienia wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych oraz informację, o której mowa w art. 30b ust. 4. Przepis art. 30c ust. 2 stanowi również, że skarga podlega opłacie sądowej. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na instytucje informujące o wynikach procedury został nałożony obowiązek pouczenia wnioskodawcy o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 30b ust. 4). Pouczenie to powinno być pełne i zawierać wszystkie informacje dotyczące: terminu do wniesienia skargi, kompletności skargi oraz obowiązku uiszczenia opłaty sądowej, których spełnienie przez wnioskodawcę nie spowoduje pozostawienia skargi bez rozpatrzenia (art. 30c ust. 5) – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2009 r., (sygn. akt II GSK 841/09) Dokonując wykładni przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju należy mieć również na względzie treść art. 30 d ust. 3, który stanowi, że na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie wpływa negatywnie błędne pouczenie lub brak pouczenia, o którym mowa w art. 30b ust. 1 i Powyższy przepis jest konkretyzacją zawartego w przepisach Konstytucji RP prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 oraz w art. 77 ust. 2. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazany przepis ma pierwszeństwo przed art. 30 c ust. 5, bowiem w sytuacji, gdy strona nie zostanie prawidłowo pouczona, pozostawienie w skargi bez rozpatrzenia pozbawia ją prawa do sądu. Braki skargi wynikające z błędnego pouczenia, podlegają usunięciu przez sąd przy odpowiednim zastosowaniu przepisów p.p.s.a. – np. brak formalny skargi polegający na jej niekompletności podlega usunięciu przy zastosowaniu przepisu art. 49 § 1 p.p.s.a., natomiast brak skargi polegający na nieuiszczeniu opłaty sądowej podlega usunięciu w trybie przewidzianym w art. 220 § 1 p.p.s.a. Powyższe poglądy zostały przedstawione w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2009 r. (sygn. akt II GSK 811/09) oraz powołanym już wyżej postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2009 r. (sygn. akt II GSK 841/09). W niniejszej sprawie w pouczeniu zawartym w informacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r. znalazło się stwierdzenie, że stosownie do art. 30 c ust. 1 i 2 ustawy z dnia6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia skargi bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. w terminie 14 dni od otrzymania niniejszego pisma, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Treść pouczenia zawartego w zaskarżonej do Sądu informacji nie zawierała zatem danych określonych w art. 30b ust. 4 oraz w art. 30c ust. 2 ustawy. Należy więc uznać, że pouczenie to było błędne i nie pozwalało skarżącej na prawidłowe wykonanie obowiązku dotyczącego złożenia kompletnej skargi i nie mogło w związku z tym wpłynąć negatywnie na prawo skarżącej do wniesienia skargi. Sąd powinien zatem w trybie art. 49 § 1 oraz 220 § 1 wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych skargi, tym bardziej, że uczynił tak poprzednio wzywając spółkę do nadesłania brakującego odpisu KRS. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. Odnosząc się do zawartego wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSA i WSA 2008/2/23).