V SA/Wa 161/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Monika Kramek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lutego 2026 r. sprawy ze skargi P. C. na informację Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 17 stycznia 2025 r. nr OPL/2025/013552 w przedmiocie opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych postanawia: odrzucić skargę. P. C. (dalej zwany "skarżącym") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której jako organ administracji publicznej wskazał Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, zaś jako przedmiot skargi – nałożenie opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy OC. W odpowiedzi na skargę Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wniósł m.in. o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, wniesienie skargi po terminie, względnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Podkreślenia wymaga, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Skarga jest niedopuszczalna, ponieważ sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej "p.p.s.a."). Ponadto skarga została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu, a na wezwanie o wskazanie numeru PESEL skarżący nie odpowiedział. Skarżący wniósł skargę na czynność polegającą na określeniu i dochodzeniu przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Wskazać należy, że obowiązek wniesienia tej opłaty wynika z art. 88 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 357, ze zm.). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zaskarżona czynność Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego nie należy do żadnej z wyżej wymienionych kategorii aktów lub czynności mogących być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Wobec tego sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznego rozpoznania skargi skarżącego. Dlatego skarga ta podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Dodać należy, że zgodnie z art. 96 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny jest osobą prawną wykonującą zadania określone w ustawie o ubezpieczeniach. W doktrynie wskazuje się, że w konstrukcji Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego można doszukać się zarówno cech publicznoprawnych, jak i prywatnoprawnych. Nadzór nad jego działalnością sprawuje minister właściwy do spraw instytucji finansowych, co do legalności i zgodności ze statutem sposobu wykonywania zadań. O publicznoprawnym charakterze Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego świadczą również jego kompetencje w zakresie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych w związku z kontrolą spełnienia obowiązku zawierania umów obowiązkowych ubezpieczeń. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wystawia tytuł wykonawczy w trybie egzekucji administracyjnej w zakresie egzekucji karnej opłaty pieniężnej w stosunku do podmiotów naruszających obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Nie wydaje jednak decyzji administracyjnych w sprawie nałożenia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny nie jest więc organem administracji publicznej, lecz jedynie instytucją quasi-ubezpieczeniową, wypłacającą świadczenia ubezpieczeniowe, a nieposiadającą statusu zakładu ubezpieczeń (por. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 8 września 2015 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1833/18, z 27 września 2019 r. o sygn. akt V SAB/Wa 10/19, z 31 października 2019 r. o sygn. akt V SA/Wa 1021/19, z 7 grudnia 2022 r. o sygn. akt V SA/Wa 2498/22). Skoro Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny nie jest organem administracji publicznej, a przepisy regulujące jego działalność nie odwołują się do kognicji sądów administracyjnych – przynajmniej w zakresie ustalenia opłaty na podstawie art. 88 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych – to nie może on wydawać rozstrzygnięć zaskarżalnych do sądu administracyjnego. Powyższe znajduje swoją podstawę w art. 10 ust. 2 wskazanej ustawy. Z przepisu tego wynika, że ustalenia spełnienia lub niespełnienia obowiązku ubezpieczenia można dochodzić przed sądem powszechnym. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, skargę złożoną przez skarżącego należało uznać za niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu. Niezależnie od powyższego, skarga na informację Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego jest spóźniona i również z tego powodu podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Jak wynika z akt administracyjnych, skarżący dowiedział się w dniu 30 stycznia 2025 r. o podjęciu przez organ zaskarżonej czynności stanowiącej informację Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w przedmiocie nałożenia opłaty za niespełnienie obowiązku ubezpieczenia OC (elektroniczne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych – k. 11). Tymczasem skarga została nadana w urzędzie pocztowym 12 grudnia 2025 r. (koperta wraz ze stemplem pocztowym – k 18 akt sądowych), czyli po upływie ustawowego terminu, który upływał 3 marca 2025 r. i uchybienie to nie nastąpiło, w ocenie Sądu, bez winy skarżącego. Z tych powodów skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.