V SA/Wa 1653/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2010 r. sprawy ze skargi U. Z. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... lipca 2009 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania; - oddala skargę - Wojewoda L. decyzją nr ... z ... czerwca 2008 r. orzekł o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatela Republiki B. U. Z. (zwanego dalej: Skarżącym). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wobec Skarżącego zachodzi przesłanka z art. 88 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.), albowiem wjechał do Polski z terytorium Republiki C. nie posiadając stosowanego zezwolenia na wjazd i pobyt w Polsce. Powyższa decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu jej wydania, w związku z czym z czym termin do wniesienia odwołania upłynął ... lipca 2008 r. Skarżący nie odwołał się od tej decyzji w ustawowym terminie. Do Urzędu Wojewódzkiego w L. ... lipca 2008 r. wpłynęło pismo w sprawie wydalenia Skarżącego z terytorium Polski, które zostało przekazane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jako odwołanie od ww. decyzji. Z uwagi na fakt, że ww. pismo nie zostało wniesione przez Skarżącego i nie zawierało danych osoby fizycznej upoważnionej przez Skarżącego do występowania w jego imieniu, organ ... września 2008 r. wezwał D. W. (nadawcę z koperty) o doręczenie pełnomocnictwa oraz o sprecyzowanie żądania odnośnie wyżej wskazanej decyzji tj. czy pismo należy potraktować jako odwołanie, czy jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: k.p.a.). W piśmie pouczono o treści art. 64 § 2 k.p.a. Z uwagi na fakt, że wnoszący pismo nie odpowiedział na ww. wezwanie w wyznaczonym terminie, Szef Urzędu pismem z ... kwietnia 2009 r. pozostawił bez rozpoznania ww. pismo. Następnie... listopada 2008 r. do organu odwoławczego wpłynęło pismo z maszynowym popisem Skarżącego. W związku z czym Szef Urzędu wezwał Skarżącego – na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. – do uzupełnienia braku formalnego w postaci podpisu Skarżącego. W odpowiedzi ustanowiony przez Skarżącego pełnomocnik pismem z 25 lutego 2009 r. wystąpiła do Szefa Urzędu o uchylenie lub zmianę decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r. Szef Urzędu ww. pismo pełnomocnika Skarżącego potraktował jako wniosek o uchylenie decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r. w trybie art. 154 k.p.a. i decyzją z ...kwietnia 2009 r. nr ... odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z ... czerwca 2009 r. pełnomocnik Skarżącego zarzuciła: błędne ustalenia faktyczne w zakresie uznania, że Skarżący został prawidłowo pouczony o prawie odwołanie się oraz błędne zakwalifikowania pisma z 25 lutego 2009 r. jako wniosku złożonego w trybie art. 154 § 1 k.p.a., podczas gdy z treści tego pisma nic takiego nie wynikało. Pełnomocnik Skarżącego wniosła o uznanie pisma z ... lutego 2009 r. jako odwołanie od decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r. Szef Urzędu decyzją z ... lipca 2009 r. nr ... orzekł o uchyleniu swojej decyzji z ... kwietnia 2009 r. w całości i umorzył postępowanie w sprawie. Następnie Szefa Urzędu postanowieniem z ... lipca 2009 r. nr ...– wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. – stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że decyzja została odebrana osobiście przez Skarżącego ... czerwca 2008 r. Decyzja ta zawiera prawidłowe pouczenie o terminie i trybie, w jakim można złożyć odwołanie. Termin do złożenia odwołania upłynął ... sierpnia 2008 r. (winno być: ... lipca 2008 r. przyp. włas.). Pełnomocnik Skarżącego złożyła za pośrednictwem poczty odwołanie... marca 2009 r. czyli ... miesięcy po upływie terminu przewidzianego do dokonania powyższej czynności. Organ podkreślił, że pełnomocnik Skarżącego nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skargą wniesioną ... września 2009 r. do Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik Skarżącego zaskarżyła ww. postanowienie w całości. Postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1. art. 134 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż Skarżący uchybił terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r., podczas gdy z całokształtu stanu faktycznego opisanego w pismach organu wynikało, iż organ zakwalifikował pismo Skarżącego doręczone organowi ... lipca 2008 r. jako odwołanie i nadał mu bieg; 2. art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie polegające na braku pouczenia Skarżącego w języku dla niego zrozumiałym o przysługującym mu prawie do odwołania się od decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r. o wydaleniu; 3. art. 4 i 5 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim w związku z art. 7 i 9 k.p.a. polegające na braku złożenia do akt sprawy przetłumaczonego na język polski skierowanych przez organ do Skarżącego pouczeń o przysługujących mu prawach; 4. błędne zastosowanie art. 129 § 2 k.p.a. poprzez zakwalifikowanie pisma wniesionego w imieniu Skarżącego, doręczonego do organu 26 lipca 2008 r., jako wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji lub stwierdzenie nieważności, podczas gdy Skarżący złożył odwołanie od decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r. 5. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Skarżący powinien złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r., podczas gdy Skarżący nie będąc prawidłowo pouczonym złożył odwołanie w terminie, ponadto organ zakwalifikował złożone pismo w imieniu Skarżącego jako odwołanie informując o tym w piśmie z ... września 2008 r.; 6. art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na: a) błędnej wykładni i pozostawienie pisma doręczonego ... lipca 2008 r. bez rozpoznania, a także braku zakwalifikowania tegoż pisma jako odwołania, mimo że Skarżący uzupełnił braki formalne; b) braku doręczenia informacji o pozostawieniu pisma bez rozpoznania Skarżącemu osobiście jak i ustanowionemu w Polsce pełnomocnikowi Skarżącego, lecz jedynie D. W.; 7. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez podpisanie decyzji przez osobą do tego nieupoważnioną, bowiem z regulaminu organizacyjnego Urzędu do Spraw Cudzoziemców wynika, iż Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydaje decyzje administracyjne, zaś zaskarżoną decyzję podpisał Zastępca Dyrektora Departamentu Legalizacji Pobytu i Wykazu Cudzoziemców Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zaś w aktach sprawy brak jest upoważnienia tejże osoby do podpisania decyzji w imieniu Szefa Urzędu; 8. art. 77 k.p.a. polegającego na braku wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Wskazując na powyższe pełnomocnik Skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zasądzenie kosztów postępowania oraz o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu języka rosyjskiego i białoruskiego celem przetłumaczenia znajdujących się w aktach sprawy pism i pouczeń sporządzonych w języku rosyjskim i białoruskim na okoliczność braku prawidłowego pouczenia Skarżącego o terminie i możliwości złożenia odwołania od decyzji Wojewody L. w przedmiocie wydalenia. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Oceniając we wskazanym wyżej zakresie zaskarżone postanowienie Sąd doszedł do przekonania, że jest ono zgodne z prawem. Stosownie do treści art. 129 § 1 k.p.a. – odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. § 2 powołanego artykułu stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Zaakcentować należy również to, że organ odwoławczy do którego wniesiono odwołanie obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu, co jest warunkiem skuteczności tej czynności procesowej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja Wojewody L. z ... czerwca 2008 r., nr ... została doręczona Skarżącemu ... czerwca 2008 r. o czym świadczy podpis Skarżącego wraz z datą doręczenia na kopii decyzji. Zatem termin do wniesienia przez Skarżącego odwołania o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. upłynął ... lipca 2008 r. (datę 4 sierpnia 2008 r. podaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia należy traktować jako oczywistą omyłkę pisarską). Bezspornym jest również to, iż Skarżący w terminie odwoławczym tj. do ... lipca 2008 r. nie wniósł odwołania. Pierwsze pismo jakie dotyczyło decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r. wpłynęło do organu I instancji dopiero ... lipca 2008 r. Poza tym pismo to nie wypełniało warunków formalnych odwołania w postaci braku podpisu strony, przy równoczesnym braku podpisu osoby przez nią umocowanej (art. 63 § 2 i 3 k.p.a.) W związku z czym Szef Urzędu prawidłowo wezwał pismem z ... września 2008 r. (doręczonym 5 listopada 2008 r.) wnoszącego pismo D. W.– na podstawie art. 64 k.p.a. – do uzupełnienia powyższego braku formalnego. Brak ten nie został usunięty w zakreślonym terminie, ponieważ – wbrew zarzutowi skargi – Skarżący nie uzupełnił tego braku w terminie 7 dni nadając przesyłkę w B. ... listopada 2008 r. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a. termin uważa się w szczególności za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyraźnie akcentuje się, że w przypadku, gdy pismo zostało nadane w zagranicznym urzędzie pocztowym, termin jego wniesienia należy uznać za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo to zostało przekazane polskiej placówce pocztowej przez operatora publicznego. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1101/07, Lex nr 500037, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 września 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1370/07, Lex nr 420211). W przedmiotowej sprawie z pieczątki polskiego operatora pocztowego znajdującej się na kopercie zawierającej pismo Skarżącego, wynika, iż pismo to dotarło do Polski ... listopada 2008 r. (do organu 17 listopada 2008 r.). W świetle brzmienia przepisu art. 57 § 5 k.p.a. i stanowiska, które ugruntowało się w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjąć zatem należy, że pismo to nie zostało uzupełnione w terminie. Dlatego też pozostawienie pisma wniesionego przez D. W. bez rozpoznania pismem organu odwoławczego z ... kwietnia 2009 r. było zasadne. Zaś okoliczności braku doręczenia powyższego pisma pełnomocnikowi Skarżącego pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. W związku z tym, że powyższe pismo Skarżącego, które wpłynęło do organu .l.. listopada 2008 r., posiadało brak formalny w postaci braku podpisu strony, zasadnie Szef Urzędu wezwał Skarżącego do jego uzupełnienia pismem z ... lutego 2009 r. (doręczonym ... lutego 2009 r.). Ustanowiona przez Skarżącego pełnomocnik pismem z ... lutego 2009 r. (nadanym ... marca 2009 r.) uzupełniła powyższy brak i wniosła o uchylenie decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r. Wprawdzie Szef Urzędu w zaskarżonym postanowieniu nieprawidłowo uznał, że odwołanie wpłynęło... marca 2009 r., zdaniem Sądu za datę nadania odwołania należało uznać dzień wpłynięcia pisma Skarżącego do polskiej placówki pocztowej tj. ... listopada 2008 r., to jednak nie zmienia to faktu, iż odwołanie wpłynęło ponad cztery miesiące po upływie terminu. Sąd za chybione uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Skarżący powinien złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody L. z ...czerwca 2008 r., podczas gdy Skarżący nie będąc prawidłowo pouczonym złożył odwołanie w terminie. Otóż wskazać należy, że mylne pouczenie strony (przez które należy rozumieć także brak pouczenia w języku ojczystym) nie wpływa na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Mylne pouczenie strony nie powinno jej szkodzić wówczas, gdy strona się do takiego pouczenia zastosowała (art. 112 k.p.a.), lecz pozostaje bez wpływu na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia, który jest terminem ustawowym i rozpoczyna swój bieg od daty ściśle określonej w przepisach (art. 141 § 2 k.p.a., art. 129 § 2 k.p.a. i art. 53 p.p.s.a ). Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, fakt mylnego pouczenia strony o trybie i sposobie złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (podobnie jak i o trybie i terminie wniesienia odwołania czy zażalenia) nie wpływa na bieg terminu do wniesienia tego środka, lecz może stanowić podstawę do przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z 21 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 271/05, wyrok NSA z 21 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 1896/06, postanowienie NSA z 9 lipca 1999 r., sygn. akt I SA 1600/98, postanowienie NSA z 27 października 1998 r., sygn. akt III SA 6382/97). W związku z powyższym wskazać należy, że wszystkie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i art. 4 i 5 ustawy o języku polskim dotyczące mylnego czy też nieprawidłowego pouczenia Skarżącego o treści odwołania w decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r. mogą być ewentualnie podstawą do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Natomiast pozostają bez wpływu na zasadność wydania zaskarżonego postanowienia. Tym samym Szef Urzędu słusznie zastosował w sprawie tryb o którym mowa w art. 134 k.p.a., skoro Skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Sąd za nieprawidłowy uznał zarzut dotyczący podpisania postanowienia przez osobę do tego nieuprawnioną. Z § 7 ust. 1 Regulaminu organizacyjnego Urzędu do Spraw Cudzoziemców – Szef Urzędu może upoważnić m.in. dyrektorów komórek organizacyjnych oraz pracowników Urzędu do podejmowania określonych decyzji w jego imieniu, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń (...). Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy upoważnienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z ... stycznia 2008 r. nr ...wynika, iż podpisujący zaskarżone postanowienie K. F. – Zastępca Dyrektora Departamentu Legalizacji Pobytu i Wykazu Cudzoziemców – miał upoważnienie do jego podpisania. Sąd oddalił postanowieniem zawartym w protokole rozprawy wniosek pełnomocnika Skarżącego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z języka rosyjskiego i białoruskiego celem przetłumaczenia pism i pouczeń sporządzonych w języku rosyjskim i białoruskim, ponieważ zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwanej: p.p.s.a.) – sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego wydłużenia postępowania w sprawie. Tak więc powołanie przez sąd administracyjny biegłego celem przetłumaczenia dokumentów w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest niedopuszczalne. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.