V SA/Wa 1672/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Sowiński Sędziowie: WSA Anna Wesołowska (spr.) WSA Joanna Zabłocka Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2015 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postepowania egzekucyjnego oddala skargę. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. po rozpatrzeniu zażalenia W. K. (Skarżący) na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej Dyrektor IS) z dnia [...] kwietnia 2014r., w sprawie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Postanowienie to wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym : Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. prowadzi w stosunku do Skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] grudnia 2013 r. W celu realizacji zaległości objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. zawiadomieniami z dnia [...].12.2013r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P. Pismem z dnia [...] marca 2014r., uzupełnionym pismem z dnia [...] marca 2014r., Skarżący wniósł o wstrzymanie czynności egzekucyjnych, do czasu rozstrzygnięcia odwołania złożonego w dniu [...] marca 2014r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponadto stwierdził, że jest w złym stanie zdrowotnym a potrącenie dokonywane z jego renty potrącenia pozbawią go środków na zakup leków i leczenie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. przy piśmie z dnia [...] marca 2014r. przekazał Dyrektorowi IS pisma Skarżącego, dotyczące wstrzymania czynności egzekucyjnych, celem zajęcia stanowiska w sprawie. Jednocześnie poinformował, że Skarżący pismem z [...] marca 2014r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzją z dnia [...] lutego 2014r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2013r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Dyrektor IS odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych prowadzonych przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P., na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu Dyrektor IS wskazał, że przywołany przez Skarżącego fakt złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku uzasadniającego wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Organ stwierdził, że podstawy takiej nie stanowi również trudna sytuacja zdrowotna i finansowa, gdyż nie jest to sytuacja wyjątkowa. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że w latach wskazanych przez ZUS, w których powstało zadłużenie nie prowadził działalności gospodarczej. Podkreślił, że kilkakrotnie informował o tym Oddział ZUS w C. prosząc, o wyjaśnienie sprawy powstałego zadłużenia. Dodał, że osoby postronne wykorzystały jego stan zdrowia i na jego dane osobiste założyły działalność gospodarczą na skutek czego powstało zadłużenie w ZUS, co oznacza, że zadłużenie to powstało nie z jego winy. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora IS z dnia [...] kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że okoliczności podnoszone przez Skarżącego nie mogły stanowić podstawy do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, ponieważ nie można przypisać im charakteru szczególnie uzasadnionego przypadku. Okoliczności te nie mają charakteru nadzwyczajnego w rozumieniu art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i ukształtowanej na jego tle linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Organ dodał, że instytucja wstrzymania postępowania egzekucyjnego powoduje przesunięcie w czasie zapłaty należnego zobowiązania, co zwiększa kwotę zadłużenia poprzez wzrost odsetek za zwłokę i wpływa na pogorszenie sytuacji finansowej zobowiązanego. Zaznaczył, że postępowanie egzekucyjne dotyczy tylko czynności wykonawczych w stosunku do ustalonego w innym postępowaniu obowiązku, zatem jeżeli Skarżący nie zgadza się z zasadnością, czy z wysokością zobowiązania, które jest od niego egzekwowane, to nie wzruszy tego zobowiązania korzystając z instrumentów przewidzianych w toku postępowania egzekucyjnego. Skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie do tutejszego sądu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora IS w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., którym odmówiono wstrzymania czynności egzekucyjnych, prowadzonych przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] grudnia 2013 r. od nr [...] do nr [...]. Zaskarżone rozstrzygnięcie, jak i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] zostały wydane na podstawie art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a. ). Zgodnie z art. 23 § 6 u.p.e.a. organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną, tj. organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji, mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1419/99 (LEX nr 47230), z istoty przepisów art. 23 u.p.e.a. wynika, że wstrzymanie egzekucji zależy od uznania organu nadzoru i ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków. Celem tego przepisu jest możliwość uwzględnienia, w toku postępowania egzekucyjnego, zaistniałych indywidualnych okoliczności, uzasadniających czasowe zaprzestanie prowadzenia egzekucji, stanowiące odstępstwo od zasady możliwe najszybszego wykonania zobowiązania. Okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na tej podstawie muszą mieć charakter szczególnie wyjątkowy, co oznacza, że powinny w sposób oczywisty odbiegać od występujących powszechnie (wyrok WSA w Krakowie z 25.03.2015 r. sygn. akt I SA/Kr 105/15). Zaznaczyć należy, że uprawnienie organu nadzoru do wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez nadzorowany organ egzekucyjny ma charakter uznaniowy. Natomiast uznanie administracyjne to przyznanie organom administracji możliwości wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie, rozwiązań, zgodnie z celami w ustawie określonymi. Mając na uwadze przytoczone powyżej względy Sąd uznał, iż Minister Finansów prawidłowo przyjął, że wskazane przez skarżącego okoliczności nie mają charakteru "szczególnie uzasadnionego przypadku", gdyż za taki może być uznana tylko taka sytuacja, spowodowana czynnikami na których wystąpienie Skarżący nie miałby wpływu, niezależnie od sposobu postępowania, mająca charakter losowy (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2432/04). W ocenie Sądu, organy słusznie uznały, że wskazana przez Skarżącego we wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych okoliczność złożenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku uzasadniającego wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Fakt, że Skarżący skorzystał z przysługujących mu uprawnień i wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą na decyzję nie może być bowiem uznany za zdarzenie o charakterze wyjątkowym, uzasadniające wstrzymanie czynności egzekucyjnych (patrz wyroki WSA w Warszawie z dnia 05.09.2012r. sygn. akt SA/Wa 3334/11). Jak trafnie stwierdził organ także trudna sytuacja zdrowotna i finansowa Skarżącego nie stanowi podstawy do wstrzymania czynności egzekucyjnych, gdyż nie jest to sytuacja wyjątkowa. W przepisie pozwalającym na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, chodzi o sytuacje spowodowane przede wszystkim działaniem czynników, na które zobowiązany nie miał wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania, a wynikających zazwyczaj ze zdarzeń losowych. W ocenie Sądu, trudna sytuacja finansowa czy zdrowotna skarżącego, nie jest zatem okolicznością uzasadniającą wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Sytuacja finansowa Skarżącego oraz wpływające na nią okoliczności (w tym w szczególności stan zdrowia) mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie przesłanek umorzenia czy rozłożenia spłaty zaległości na raty. Stanowisko takie jest prezentowane również w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide wyrok o sygn. III SA/Wa 1694/11, zaaprobowany w wyroku NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 1304/13, CBOSA), które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Tak więc, okoliczności podnoszone przez Skarżącego w toku postępowania o wstrzymanie czynności egzekucyjnych mogłyby być ewentualnie rozważane jako stanowiące podstawę do umorzenia powstałych zaległości lub rozłożenia ich na raty, pod warunkiem wystąpienia z takim wnioskiem przez Skarżącego oraz udokumentowania przez niego twierdzeń w tym zakresie (tj. przebiegu choroby i leczenia, czy sytuacji finansowej). Zaznaczyć należy, że wstrzymanie postępowania egzekucyjnego sprowadza się do zaprzestania egzekucji na określony okres. Nie zwalnia natomiast zobowiązanego z obowiązku zapłaty egzekwowanych należności, a w szczególności nie powoduje zmniejszenia ich kwoty. W ocenie Sądu, organu słusznie uznały, że podnoszone przez Skarżącego we wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych okoliczności nie mogły stanowić podstawy do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, gdyż tego rodzaju okolicznościom nie można przypisać charakteru szczególnie uzasadnionego przypadku, co uzasadniało odmowę wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.