I SA/Kr 105/15

WyrokWSA w Krakowie2015-03-25

Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Grażyna Firek, Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek dłużnika o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, oparty na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę nałożenia kary pieniężnej, może być uznany za "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, nawet jeśli dotyczy przepisów stanowiących podstawę nałożenia kary pieniężnej, nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uzasadniającego wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na wniosek dłużnika. Ustawa ta nie przewiduje takiej możliwości bezpośrednio dla dłużnika, a uprawnienie do wstrzymania postępowania egzekucyjnego przysługuje organowi sprawującemu nadzór i ma charakter uznaniowy, ograniczony do wyjątkowych sytuacji.
Stan faktyczny
Skarżący K.P. i W.P. domagali się wstrzymania postępowania egzekucyjnego dotyczącego kary pieniężnej za wycięcie drzewa bez zezwolenia. Argumentowali, że podstawę nałożenia kary stanowiły przepisy, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wstrzymania postępowania, wskazując, że ustawa nie przewiduje takiej możliwości na wniosek dłużnika, a wskazane przez skarżących okoliczności nie spełniają kryterium "szczególnie uzasadnionego przypadku". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 105/15 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.), WSA Piotr Głowacki, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r., sprawy ze skargi K.P. i W.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego - skargę oddala - Postanowieniem z dnia 16 października 2014 r. nr [...] na podstawie art. 23 §3 i 6 w zw. z art. 1a pkt 16 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Tj. z 2012 r. Dz.U poz.1015 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Prezydenta Miasta K na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ wskazał, iż decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 29 kwietnia 2009 r., nr [...], orzeczono o nałożeniu na K. P. oraz W. P. kary pieniężnej w wysokości 21516,68 zł. za wycięcie drzewa bez zezwolenia. Decyzję tę utrzymano w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 czerwca 2009 r., nr [...], a w związku z brakiem wykonania obowiązku uiszczenia kary, zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego przez Prezydenta Miasta K. w dniu 18 listopada 2010 r. tytułu wykonawczego nr [...]. Organ wskazał też, iż w piśmie z dnia 11 sierpnia 2014 r. w/wymienieni złożyli wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. SK 6/12, na mocy którego stwierdzono niezgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisów art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, które to przepisy stanowiły podstawę prawną do nałożenia na zobowiązanych kary pieniężnej. Wnioskodawcy wskazali, iż Trybunał zwrócił uwagę na to, iż zakwestionowane przepisy przewidywały obowiązek nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu. Ich zdaniem okoliczności sprawy, w szczególności fakt, że wierzba była spróchniała w 80% i zagrażała bezpieczeństwu ludzi i mienia, wskazywały, iż wyrok Trybunału powinien znaleźć zastosowanie w stosunku do nich. Latem 2009 r., wskutek tego, iż pień nie został wykarczowany, drzewo podjęło wegetację i obecnie ma wysokość co najmniej 3,5 m. W opinii wnioskodawców decyzja Prezydenta Miasta K. z dni 29 kwietnia 2009 r. wydana na podstawie zakwestionowanych przepisów zostanie po wejściu w życie wyroku Trybunału, tj. 14 stycznia 2016 r., uchylona. Zasadne jest zatem , ich zdaniem, wstrzymanie egzekucji, która jest ponadto dla wnioskodawców, jako emerytów, bardzo dolegliwa. Kolegium wskazało też, że wnioskodawcy powołali się ponadto na art. 152 § 1 k.p.a., który ich zdaniem uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji. Oceniając wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze po przywołaniu treści art. 1a pkt 16 oraz art. 23 §6 cyt. ustawy stwierdziło, iż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zna instytucji" wstrzymania" tego postępowania na wniosek dłużnika, czego domagają się wnioskodawcy. Uprawnienia "wstrzymania postępowania egzekucyjnego" wynikające z art. 23 ustawy przysługują organowi sprawującemu nadzór nad organem egzekucyjnym. Mogą być one wykorzystywane wyłącznie w ramach tego nadzoru - kontroli prawidłowości działania organu egzekucyjnego - w wypadkach szczególnie uzasadnionych. Wskazany przepis nie daje natomiast żadnych bezpośrednich uprawnień dłużnikowi poddanemu egzekucji. W konsekwencji wniosek zobowiązanego do organu nadzoru o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może jedynie stanowić impuls do podjęcia przez ten organ czynności nadzorczych z urzędu. Kolegium wskazało, iż wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w ramach uznania administracyjnego jest związane z pojęciem nieostrym –"szczególnie uzasadniony przypadek" oraz podkreśliło, że ustawodawca nie określił w żaden sposób, jakiego rodzaju przypadki uznał za szczególnie uzasadnione w rozumieniu art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ocenę w tym względzie pozostawiając organowi orzekającemu w konkretnej sprawie. Zd. organu, nie ulega jednak wątpliwości, że okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie tego przepisu muszą mieć charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie. "Szczególny" w rozumieniu potocznym oznacza bowiem odznaczający się czymś osobliwym, zwracający czymś uwagę; niezwykły, wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny " (vide: Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, t. IV, s. 638). Dalej Kolegium wskazało, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych za szczególnie uzasadniony przypadek należy uznać sytuację spowodowaną czynnikiem zewnętrznym, na którego powstanie zobowiązany nie miał wpływu, niezależnie od sposobu jego powstania i wynikającym ze zdarzeń, które mają charakter losowy. Zaś uprawnienie organu nadzoru do wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez nadzorowany organ egzekucyjny powstaje zarówno w przypadku rozpatrywania zażalenia na postanowienia egzekucyjne, jak i w przypadku przeprowadzenia z urzędu czynności kontrolnych u nadzorowanego organu egzekucyjnego. Uprawnienie to ma charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne to przyznanie organom administracji możliwości wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie, rozwiązań, zgodnie z celami w ustawie określonymi. Rozpatrując sprawę wstrzymania postępowania egzekucyjnego organ dysponuje więc pewnym zakresem swobody w odniesieniu zarówno do wykładni omawianego wyżej pojęcia, jak i oceny sytuacji faktycznej. Jeżeli stwierdzi wystąpienie przypadków mieszczących się w hipotezie normy, będzie mógł zastosować uznanie. Jeżeli jednak nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadającej użytemu pojęciu, wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego. Oznacza to, że dopiero stwierdzenie przez organ zaistnienia powyższej przesłanki powoduje konieczność rozważenia, czy należy wstrzymać czynności egzekucyjne. Organ wskazał, iż w niniejszej sprawie wnioskodawcy złożyli wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. SK 6/12, na mocy którego stwierdzono niezgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisów art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Mając to na uwadze , Kolegium stwierdziło, iż okoliczności ponoszone przez wnioskodawców nie można uznać za stanowiące "nadzwyczajny przypadek", o którym mowa jest w art. 23 ust. 6 ustawy, w powyżej opisanym znaczeniu tego pojęcia. Stwierdził także, iż w niniejszym postanowieniu, wydawanym w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego, nie jest także możliwa analiza okoliczności sprawy, w której zapadła decyzja nakładająca na zobowiązanych obowiązek zapłaty kary pieniężnej. Na poparcie swojego stanowiska Kolegium przywołało orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące , iż wykonanie obowiązku nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku przemawiającego za wstrzymaniem czynności egzekucyjnych i umorzeniem postępowania administracyjnego w sprawie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2009 r., VII SA/Wa 378/09, LEX nr 553579). Kolegium podkreśliło także, iż w trybie zmierzającym do wstrzymania postępowania egzekucyjnego lub czynności egzekucyjnych w oparciu o art. 23 § 6 nie jest możliwe kwestionowanie działań organu egzekucyjnego. W konsekwencji zarzuty co do samego postępowania egzekucyjnego także nie mogą stanowić szczególnej okoliczności wpływającej na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 23 ustawy. Mając na uwadze ponoszoną przez wnioskodawców dolegliwość egzekucji Kolegium przywołało wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3377/06, , LEX nr 441263, w którym wskazano, że: "Niewątpliwie prowadzenie postępowania jest dolegliwe dla zobowiązanego. Niemniej do wszczęcia tego postępowania dochodzi w przypadku braku dobrowolnej zapłaty ciążących zaległości. Ponadto wstrzymanie czynności egzekucyjnych nie prowadzi do ich uchylenia, a jedynie powoduje przesunięcie w czasie zapłaty dochodzonych zaległości, co skutkuje wzrostem kwoty zaległości, poprzez wzrost kwoty odsetek za zwłokę. " Kolegium podkreśliło także, że wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie może realizować celów, dla których przewidziane są inne środki prawne dostępne zobowiązanemu (vide: wyrok WSA z dnia 17 sierpnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 4128/06, LEX nr 441005). Odnosząc się do powołanego przez wnioskodawców art. 152 § 1 k.p.a. Kolegium wskazało, iż przepis ten może być stosowany jedynie w ramach nadzwyczajnego postępowania, jakim jest postępowanie wznowieniowe. W ustawowym terminie K. P. i W. P. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zobowiązani zaznaczyli, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 22 kwietnia 2009 r. nr [...] zapadła w oparciu o zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy, dlatego też zostanie uchylona po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014r., sygn. akt SK 6/12, tj. dnia 14 stycznia 2016 r. Zdaniem zobowiązanych, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niegodność przepisów, na podstawie których została wydana egzekwowana decyzja, z Konstytucją RP już sam w sobie jest nadzwyczajnym przypadkiem, o którym mowa w art. 23 § 6 u.p.e.a. W ich ocenie , w sprawie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 152 § 1k.p.a., co uzasadnia wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r. nr [...] na podstawie art. 23 § 3 i 6, art. 1a pkt 16 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. z 2012 r. Dz.U poz.1015 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2013 r. Dz.U. poz. 267 ze zm.) Samorządowe kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Po przywołaniu treści art. 1a pkt 16 oraz art. 23 §6 cyt. ustawy , w pierwszej kolejności Kolegium stwierdziło, iż art. 152 K.p.a., na który powołali się zobowiązani dotyczy możliwości wstrzymania wykonalności decyzji w sprawie, w której wszczęto postępowanie wznowieniowe (C. Martysz, Komentarz do art. 152 k.p.a., LEX), a zatem nie ma zastosowania w niniejszym postępowaniu. Ponownie też Kolegium wskazało, że art. 23 § 6 u.p.e.a. nie daje żadnych bezpośrednich uprawnień dłużnikowi poddanemu egzekucji. Kolegium w całej rozciągłości podzieliło argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia , przytaczając ją raz jeszcze. W skardze na powyższe postanowienie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K. P. i W.P. domagali się jego uchylenia , jak i uchylenia poprzedzającego postanowienia z dnia 16 października 2014 r. powtarzając w uzasadnieniu skargi argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga podlegała oddaleniu. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.-dalej p.p.s.a.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wobec powyższego, każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać pod kątem jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Również zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Kontrolując zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i poprzedzające postanowienie z dnia 16 października 2014 r. w oparciu o wyżej wskazane reguły, Sąd uznał, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone rozstrzygnięcie, jak i poprzedzające postanowienie z dnia 16 października 2014 r. zostały wydane w oparciu o przepis art. 23 ust. 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. z 2012 r. Dz.U poz.1015 ze zm.-dalej u.p.e.a.). W myśl art. 1a pkt 16 u.p.e.a., przez wstrzymanie postępowania egzekucyjnego rozumie się wstrzymanie wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, oraz niepodejmowanie nowych środków egzekucyjnych. Wstrzymanie czynności egzekucyjnych oznacza z kolei wstrzymanie wykonania wszystkich lub części zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powodują uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych (art. 1a pkt 15). Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymanie czynności egzekucyjnych mają charakter tymczasowy - trwają nie dłużej niż do ustania przyczyny wstrzymania. Podkreślenia wymaga, iż wstrzymanie czynności egzekucyjnych nie wyklucza dokonywania nowych czynności egzekucyjnych. Natomiast skutkiem wstrzymania postępowania egzekucyjnego jest zarówno niedopuszczalność dokonywania nowych czynności w ramach wykonywania już zastosowanego środka egzekucyjnego, jak i niedopuszczalność stosowania nowych środków egzekucyjnych. Zgodnie z art. 23 § 6 u.p.e.a. organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną, tj. organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji, mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1419/99 (LEX nr 47230), z istoty przepisów art. 23 u.p.e.a. wynika, że wstrzymanie egzekucji zależy od uznania organu nadzoru i ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż ustawa z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zna instytucji "wstrzymania" tego postępowania na wniosek dłużnika, czego domagali się skarżący. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 października 1999 r., sygn. akt III SA 7798/98 (LEX nr 46233), uprawnienia "wstrzymania czynności egzekucyjnych" wynikające z art. 23 u.p.e.a. przysługują organowi sprawującemu nadzór nad organem egzekucyjnym. Mogą być one wykorzystywane wyłącznie w ramach tego nadzoru - kontroli prawidłowości działania organu egzekucyjnego - w wypadkach szczególnie uzasadnionych. W tym miejscu należy wskazać, że nadzór - w rozumieniu art. 23 u.p.e.a. - polega na kontroli prawidłowości czynności egzekucyjnych podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz oddziaływaniu przez organ nadzoru na organ egzekucyjny za pomocą środków przewidzianych przez ustawę w celu wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości. Ocena prawidłowości działań organu egzekucyjnego powinna być dokonywana zarówno na podstawie kryterium legalności, jak i celowości. Wniosek zobowiązanego do organu nadzoru o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego powinien stanowić impuls do podjęcia przez ten organ czynności nadzorczych z urzędu i nakłada na organ obowiązek szczególnej staranności w badaniu trafności i zasadności rozstrzygnięcia. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt: III SA 1419/99 z istoty tego przepisu wynika, że wstrzymanie egzekucji zależy od uznania organu nadzoru i ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków. I tu raz jeszcze wskazać trzeba, iż u.p.e.a. nie zna instytucji "wstrzymania" tego postępowania na wniosek dłużnika, czego domagali się skarżący. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 października 1999 r., sygn. akt: III SA 7798/98, uprawnienia "wstrzymania czynności egzekucyjnych" wynikające ze wskazanego przez niego w skardze art. 23 u.p.e.a. przysługują organowi sprawującemu nadzór nad organem egzekucyjnym. Mogą być one wykorzystywane wyłącznie w ramach tego nadzoru - kontroli prawidłowości działania organu egzekucyjnego - w wypadkach szczególnie uzasadnionych. Wskazany przepis nie daje natomiast żadnych bezpośrednich uprawnień dłużnikowi poddanemu egzekucji. W konsekwencji wniosek zobowiązanego do organu nadzoru o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może jedynie stanowić impuls do podjęcia przez ten organ czynności nadzorczych z urzędu. Celem tego przepisu jest możliwość uwzględnienia, w toku postępowania egzekucyjnego, zaistniałych indywidualnych okoliczności, uzasadniających czasowe zaprzestanie prowadzenia egzekucji, stanowiące odstępstwo od zasady możliwe najszybszego wykonania zobowiązania. Okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na tej podstawie muszą mieć charakter szczególnie wyjątkowy, co oznacza, że powinny w sposób oczywisty odbiegać od występujących powszechnie. W trybie zmierzającym do wstrzymania postępowania egzekucyjnego lub czynności egzekucyjnych w oparciu o art. 23 § 6 nie jest możliwe kwestionowanie działań organu egzekucyjnego. Uprawnienie organu nadzoru do wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez nadzorowany organ egzekucyjny powstaje zarówno w przypadku rozpatrywania zażalenia na postanowienia egzekucyjne, jak i w przypadku przeprowadzenia z urzędu czynności kontrolnych u nadzorowanego organu egzekucyjnego. Uprawnienie to ma charakter uznaniowy. Natomiast uznanie administracyjne to przyznanie organom administracji możliwości wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie, rozwiązań, zgodnie z celami w ustawie określonymi. Ze względu na wymagania zasady praworządności, określonej w art. 2 Konstytucji RP, upoważnienie do stosowania uznania administracyjnego musi być zawarte w aktach ustawowych bądź opartych na upoważnieniu ustawowym, nie wolno go domniemywać. Decyzje wydane na podstawie uznania administracyjnego pozostają oczywiście pod kontrolą sądu administracyjnego, jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany. Sąd bada bowiem zgodność z prawem, a nie wnika w celowość wydanej decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Z tego też względu kontrola sądowa zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie rozstrzygnięcia o charakterze uznaniowym, czy organ przy jego wydawaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Wstrzymanie czynności egzekucyjnych w ramach uznania administracyjnego jest związane z pojęciem nieostrym - "szczególnie uzasadniony przypadek". Organ dysponuje więc pewnym zakresem swobody w odniesieniu zarówno do wykładni tego pojęcia, jak i oceny sytuacji faktycznej. W sytuacji gdy stwierdzi wystąpienie przypadków mieszczących się w hipotezie normy, będzie mógł zastosować uznanie. Jeżeli jednak nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadającej użytemu pojęciu, wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego. Oznacza to, że w takim przypadku organ nie będzie dysponował wyborem, a rozstrzygnięcie będzie miało charakter związany. Innymi słowy, w sytuacji kiedy organ stwierdzi, że w sprawie brak "szczególnie uzasadnionego przypadku", przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania. Dopiero stwierdzenie przez organ zaistnienia powyższej przesłanki powoduje konieczność rozważenia, czy należy wstrzymać czynności egzekucyjne. Mając na uwadze przytoczone wyżej względy Sąd uznał, iż Kolegium prawidłowo przyjęło, że wskazana przez skarżących okoliczność nie ma charakteru "szczególnie uzasadnionego przypadku", gdyż za taki może być uznana tylko taka sytuacja, spowodowana określonymi czynnikami na których wystąpienie skarżący nie mieliby wpływu, niezależnie od sposobu postępowania, mająca charakter losowy (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2432/04). W ocenie Sądu w sprawie nin. postanowienie odmawiające wstrzymania czynności egzekucyjnych jest zgodne z prawem, a Kolegium przy orzekaniu nie przekroczyło granic zasady swobodnego uznania. Kolegium uznało bowiem, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r. sygn. 6/12, na mocy którego stwierdzono niezgodność z Konstytucją RP przepisów art. 88 ust.1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, które to przepisy legły u podstaw nałożenia na skarżących kary pieniężnej za wycięcie drzewa, nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku". Prezydent Miasta K. prowadzi egzekucję w oparciu o tytuł wykonawczy wystawionyna podstawie swojej decyzji z dnia 22 kwietnia 2009 r. nr [...], która funkcjonuje w obrocie prawnym – jej legalność nie została podważona. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie dnia 14 stycznia 2016 r., a zatem przepisy objęte przedmiotowym wyrokiem nadal pozostają w obrocie prawnym i mogą stanowić podstawę rozstrzygnięć. Z kolei art. 152 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, na treść którego skarżący się powołali, dotyczy możliwości wstrzymania wykonalności decyzji w sprawie w której wszczęto postępowanie wznowieniowe. Odnosi się zatem do sytuacji, aktualnie hipotetycznej, w której wszczęte zostałoby postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją , która nałożyła na skarżących karę pieniężną, w sytuacji gdyby zachodziła przesłanka dotycząca wznowienia postępowania z art. 145 K.p.a. Wstrzymanie wykonalności decyzji nakładającej karę pieniężną odniosłoby niewątpliwy skutek na bieg przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Dodatkowo należy zaznaczyć, że wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może nastąpić w związku z wniesieniem niektórych administracyjnych środków prawnych, takich jak skarga na czynności egzekucyjne (art. 54 § 6 u.p.e.a.) albo zażalenie na postanowienie (art. 35 § 2 u.p.e.a.). Właściwy organ może wówczas wstrzymać postępowanie egzekucyjne, a w następstwie wniesienia zarzutu, wstrzymaniem można objąć postępowanie lub niektóre czynności egzekucyjne. Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego lub czynności egzekucyjnych w związku z wniesieniem środka prawnego następuje do czasu rozpatrzenia tego środka przez właściwy organ. Przesłanki wstrzymania postępowania lub czynności egzekucyjnych w związku z wniesieniem środka prawnego określone są jako "uzasadnione przypadki". Wyjątek stanowi wniosek o wyłączenie rzeczy lub praw spod egzekucji, którego wniesienie przez osobę zgłaszającą roszczenia do tych praw lub rzeczy powoduje wstrzymanie dalszych czynności egzekucyjnych (ale tylko w odniesieniu do tych rzeczy lub praw) z mocy samego prawa. Mając na uwadze przytoczone wyżej względy, skoro zaskarżonym postanowieniom nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, zarówno procesowego jak i materialnego, a przeprowadzone postępowanie rozpoznawcze wykazało nieistnienie naruszenia prawa w działalności organu administracji, którego skarga dotyczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło