V SA/Wa 170/09

WyrokWSA w Warszawie2009-06-04

Skład orzekający: Irena Jakubiec - Kudiura, Mirosława Pindelska, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może umorzyć postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej z powodu wyczerpania limitu środków finansowych, pomimo wcześniejszych wyroków WSA nakazujących ponowną ocenę wniosku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej z powodu wyczerpania limitu środków finansowych. Pomimo wcześniejszych wyroków WSA, które nakazywały ponowną ocenę wniosku, organ wykazał, że wniosek skarżącego z 2006 roku dotyczył okresu programowania 2004-2006, dla którego limit środków został wyczerpany przed złożeniem wniosku. Nowe przepisy unijne i krajowe dotyczące okresu programowania 2007-2013 nie mogły być zastosowane do wniosku złożonego w poprzednim okresie. W związku z tym, postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
K. R. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej w 2006 roku. Po odmowie i utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie przez organy ARiMR, WSA dwukrotnie uchylał decyzje organów, wskazując na naruszenie przepisów rozporządzenia dotyczącego rent strukturalnych i nakazując ponowną ocenę wniosku. Organy ARiMR dwukrotnie umarzały postępowanie, powołując się na wyczerpanie limitu środków. Skarżący kwestionował te decyzje, zarzucając naruszenie art. 153 p.p.s.a. i nieuwzględnienie wytycznych sądów. Ostatecznie WSA oddalił skargę, uznając umorzenie za zasadne z uwagi na wyczerpanie limitu środków w okresie programowania 2004-2006 i brak możliwości zastosowania przepisów nowego okresu programowania 2007-2013.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Małgorzata Harasiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania renty strukturalnej. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2008 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z [...] października 2008 r., nr [...] w sprawie umorzenia postępowania w sprawie przyznania renty strukturalnej K. R.. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. K. R. złożył w dniu 29 sierpnia 2006 r. w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Decyzją z [...] listopada 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. odmówił przyznania wnioskodawcy renty strukturalnej. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w związku z wpłynięciem wniosków o przyznanie rent strukturalnych w takiej liczbie, iż posiadane przez Agencję środki nie są wystarczające, by renta strukturalna mogła być przyznana wszystkim osobom wnioskującym o jej przyznanie, w dniu 1 sierpnia 2006 roku podjęto decyzję o wstrzymaniu przyjmowania wniosków. Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z [...] grudnia 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji w M. z [...] listopada 2006 r. Powyższą decyzję K. R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 4 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 385/07 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem § 17 ust. 1 i § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1191 ze zm.). Sąd wskazał, że przepis § 17 ust. 1 wymienionego wyżej rozporządzenia jest przepisem kompetencyjnym i określa jedynie, kto jest uprawniony do załatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Przepis ten nie może być jednak podstawą rozstrzygania o prawach lub obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być wyłącznie przepis prawa materialnego, z którego wynika dla strony postępowania uprawnienie lub obowiązek. Zdaniem Sądu podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania renty strukturalnej nie może być również § 3 wymienionego wyżej rozporządzenia. Z przepisu tego wynika bowiem, że renty strukturalne przyznawane są do wysokości określonego limitu. Wyczerpanie się limitu nie daje jednak organom administracji uprawnień do wydawania decyzji o odmowie przyznania renty strukturalnej. W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazał, że przesłanki odmowy przyznania renty strukturalnej określone zostały w § 20 ust. 3 powołanego rozporządzenia. Wśród przyczyn odmowy przyznania renty strukturalnej nie jest wymieniona przyczyna w postaci wyczerpania się limitu środków przeznaczonych na finansowanie rent strukturalnych. Tak więc skoro w rozporządzeniu enumeratywnie wymienione zostały przesłanki odmowy przyznania renty strukturalnej, to tylko te przesłanki mogą być podstawą do wydania decyzji odmownej. Brak jest podstaw do tworzenia w drodze analogi dodatkowych kryteriów uzyskania renty strukturalnej. Natomiast skutki wyczerpania się limitu środków finansowych określone zostały w § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 roku. Jeżeli limit zostanie wyczerpany, to przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej powinno nastąpić w terminie od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca następnego roku. Zdaniem Sądu nie ma podstaw do wiązania wymienionej w tym przepisie możliwości wyłącznie z Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004 - 2006. Wymieniony przepis nie zawiera w ocenie Sądu takiego ograniczenia. W związku z powyższym pogląd Dyrektora Oddziału w tym względzie zawarty w zaskarżonej decyzji jest nieuprawnioną interpretacją § 22 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 roku. Mając powyższe na względzie Sąd wskazał, że organy administracji winny ponownie dokonać oceny czy skarżący spełnia wymogi do przyznania mu renty strukturalnej, z uwzględnieniem wymienionych wyżej poglądów prawnych. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego jako organ I instancji wydał w dniu [...] października 2007 r. decyzję o umorzeniu postępowania. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 105 § 1 k.p.a. i stwierdzono, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe wobec wyczerpania limitu środków o których mowa w § 3 pkt 1 rozporządzenia. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu wniesionego przez K. R. odwołania, decyzją z [...] listopada 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji w M. z [...] października 2007r. w sprawie umorzenia postępowania o przyznanie renty strukturalnej. W uzasadnieniu ponownie wskazano, że zgodnie z § 3 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114 poz. 1191 ze zm.), renty strukturalne są przyznawane do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na uzyskiwanie rent strukturalnych lub do dnia, w którym suma beneficjentów osiągnie zakładany na 2008 r. wskaźnik wykonania tego planu określony w załączniku do obwieszczenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (M.P. Nr 56, póz. 958) w części 11 "Wdrożenie Planu-monitoring i ocena Planu, kontrola i sankcje finansowe, promocja" w ust. 11.4 " Podstawowe wskaźniki monitorowania w tabeli nr 65; według kolejności otrzymania przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniosków o przyznanie renty strukturalnej. A contrario, renty strukturalne nie mogą zostać przyznawane po przekroczeniu wysokości w/w limitu lub wskaźnika. W związku z tym że ilość wniosków o przyznanie renty strukturalnej przekroczyła zakładany na 2008 r. wskaźnik, powodując przekroczenie założonej sumy beneficjentów programu, decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...] lipca 2006 r. wstrzymano przyjmowanie wniosków od dnia 1 sierpnia 2006 r. Wskaźnik wykonania tego planu w wysokości 52400 określony został w załączniku do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich ( M.P. Nr 56, poz. 958). Suma beneficjentów przewidzianych na 2008 r. została przekroczona i wyniosła 52863. Organ podkreślił, że w sprawie nie może mieć zastosowania § 22 w/w Rozporządzenia mówiący, że w przypadku wyczerpania limitu środków na dany rok przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej powinno nastąpić w terminie od 1 stycznia do dnia 30 czerwca następnego roku, ponieważ dotyczy środków przewidzianych w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, a obecnie limit środków na te lata został wyczerpany. W ocenie organu odwoławczego zastosowanie tego przepisu mogło mieć miejsce tylko wówczas gdy wyczerpana została pula środków przeznaczonych na wypłacanie rent strukturalnych w danym roku okresu programowania. Stąd w przedmiotowej sprawie niemożliwym było wydanie decyzji administracyjnej o przyznaniu renty strukturalnej jak i postanowienia o spełnieniu wstępnych warunków do jej przyznania zgodnie z § 20 ust. 7 w/w Rozporządzenia. W związku z powyższym organ II instancji podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie, ze względu na jego bezprzedmiotowość. Na powyższą decyzję K. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 195/08 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z [...] października 2007 r. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a przede wszystkim nie zostały wykonane wytyczne WSA zawarte w wyroku z 4 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 385/07, które z mocy przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - dalej: p.p.s.a., wiążą zarówno sąd jak i organy ponownie rozpoznające sprawę. Skład orzekający wskazał, że w powołanym wyżej wyroku Sąd dokonał wykładni przepisów § 17, 3, 20 i 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 144, poz. 1191 ze zm.). Tak więc organy administracji rozpatrujące ponownie sprawę powinny w oparciu o wyrażone w wyroku poglądy prawne dokonać oceny czy skarżący spełnia wymogi do przyznania mu renty strukturalnej. Organy jednak nie uwzględniły powyższych ustaleń prawnych i wskazań Sądu, czym naruszyły w sposób istotny przepis art. 153 p.p.s.a. W dalszej części uzasadnienia Sąd analizując przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, które określają wprost warunki i tryb przyznawania rent strukturalnych wskazał, że w ww. rozporządzeniu brak jest przepisu, mocą którego organy - dysponenci środków finansowych byliby uprawnieni do odmowy przyznania, w tym wypadku renty strukturalnej, jedynie z uwagi na wyczerpanie środków finansowych na dany rok. Wręcz przeciwnie stwierdził, że rozporządzenie określa sposób postępowania organu w przypadku, gdy wnioskodawca spełnia warunki formalne, a brak jest środków na przyznanie renty strukturalnej. W takim, bowiem wypadku określa w postanowieniu termin, w którym wnioskodawca ma przekazać gospodarstwo rolne i zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej, na pierwsze półrocze kolejnego roku kalendarzowego. W kolejnym roku, po dokonaniu tych czynności przez wnioskodawcę, organ jest zobligowany do wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. A zatem Sąd uznał postępowanie organów za wadliwe, a wydanie decyzji o umorzeniu ze względu na bezprzedmiotowość postępowania na tym etapie postępowania za niezasadne. Wskazał, że organ ponownie rozpoznając sprawę powinien przeprowadzić postępowanie zgodnie z trybem wskazanym w cytowanym rozporządzeniu i ocenić występowanie przesłanek do przyznania renty strukturalnej skarżącemu. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wydał w dniu [...] października 2008 r. decyzję nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania renty strukturalnej K. R.. Organ ponownie wskazał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe wobec wyczerpania limitu środków o których mowa w § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. W odwołaniu od ww. decyzji zainteresowany wniósł o przyznanie mu renty strukturalnej i zarzucił niewykonanie wytycznych zawartych w wyrokach WSA: z 4 maja 2007 r. i z 24 kwietnia 2008 r., które nakazały organom dokonanie weryfikacji wniosku o przyznanie renty. Decyzją z [...] grudnia 2008 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji w M. z [...] października 2008 r. w sprawie umorzenia postępowania o przyznanie renty strukturalnej. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż po dokonaniu analizy przepisów prawa w tym w szczególności prawa Unii Europejskiej, wskazywany przez WSA w wyroku z 4 maja 2007 r. jak i w wyroku z 24 kwietnia 2008 r. przepis § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. ma zastosowanie wyłącznie w okresie obejmującym lata programowania PROW na lata 2004-2006. Natomiast sprawa wniosku K. R. o przyznanie renty strukturalnej dotyczy wyczerpania się limitu środków przeznaczonych na całe programowanie obejmujące w Polsce lata 2004-2006. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż ARiMR jako Agencja płatnicza niezależnie od przepisów wykonawczych krajowych, które w przypadku przyznawania rent strukturalnych z PROW na lata 2004-2006, reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r., musi stosować się także do przepisów prawa UE. Tak więc zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE z dnia 06.09.2006 r.), nie mogą być jednocześnie podejmowane zobowiązania na mocy rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. WE z 26.06.1999 r.), w ramach działań wymienionych w załączniku 1 do rozporządzenia nr 1320/2006 (PROW na lata 2004-2006). Rozpoczęcie podejmowania zobowiązań, zgodnie z punktem 70 preambuły, w ramach programowania określonego w rozporządzeniu (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. UE L 277 z 21.10.2005 r.), (PROW na lata 2007-2013), oznacza konieczność zaprzestania podejmowania zobowiązań w ramach okresu programowania określonego w rozporządzeniu (WE) nr 1257/1999 (PROW na lata 2004-2006) z dniem 1 stycznia 2007 r. Zgodnie z art. 15 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, każdy program rozwoju obszarów wiejskich obejmuje okres pomiędzy dniem 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2013 r. W związku z powyższym, zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, Kierownik Biura Powiatowego rozpatrując ponownie wniosek K. R. z 29 sierpnia 2006 r. mógł tylko wydać decyzję o umorzeniu postępowania. Organ wskazał ponadto, iż wnioskodawca mógł i nadal może ubiegać się o przyznanie renty strukturalnej składając stosowny wniosek w oparciu o przepisy programowania PROW na lata 2007-2013, tj. w oparciu o Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 109, poz. 750 ze zm.). Na powyższą decyzję K. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdzając, iż podtrzymuje zarzuty zawarte w odwołaniu oraz w składanych w sprawie skargach. Podniósł, że organy ARiMR całkowicie zignorowały obszerne wytyczne zawarte w wyrokach WSA z 4 maja 2007 r. i z 24 kwietnia 2008 r. i ograniczyły się tylko do stwierdzenia braku środków finansowych na przyznanie renty strukturalnej. Natomiast zdaniem skarżącego rozporządzenie określa sposób postępowania organu w przypadku gdy wnioskodawca spełnia warunki formalne a brak jest tylko środków na przyznanie renty strukturalnej. Organy orzekające nie wypowiedziały się jednak czy spełnia on warunki do przyznania mu renty strukturalnej, a także nie poinformowały go o wynikach weryfikacji wniosku (§ 20 rozporządzenia). W ocenie skarżącego brak środków finansowych nie może być zatem przyczyną odmowy przyznania renty strukturalnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie w/w ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego oraz mając na uwadze ustalenia wskazane w uzasadnieniu w/w wyroku tutejszego Sądu z dnia 24 kwietnia 2008 r., pod sygn. akt V SA/Wa 195/08, Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Głównym zarzutem skargi jest naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie poglądów prawnych wyrażonych w wyroku sądu administracyjnego z 24 kwietnia 2008 r. oraz w wyroku tutejszego Sądu wydanego w postępowaniu wcześniejszym w tejże sprawie tj. z dnia 4 maja 2007 r. o sygn. akt IV SA/Wa 385/07. Brak uwzględnienia tychże poglądów prawnych był też, zdaniem skarżącego przyczyną nieprawidłowości z zakresu procedury i braku poprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Przedstawione zarzuty nie są zasadne. Wymieniany przepis art. 153 p.p.s.a. stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu, wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Jest to przepis bezwzględnie obowiązujący. Z jego treści wynika, że wiążąca ocena prawna to zamieszczona w uzasadnieniu wyroku wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. W przedmiotowej sprawie orzeczenia poprzednio wydane odnosiły się wyłącznie do wyszczególnionych w ich uzasadnieniach przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z dnia 19 maja 2004 r.) tj. do zasad i podstaw postępowania w toku trwania Planu pomocy finansowej. W zaskarżonej decyzji organ nie zaprzeczył literalnej wykładni przywołanych w w/w wyrokach przepisów § 3, § 4, § 11, § 17, § 18, § 20, § 21, § 22 tego rozporządzenia. Wskazał jedynie, że ich treść jest częścią systemu prawnego regulującego kwestie renty strukturalnej za okres w którym skarżący ubiega się o to świadczenie. Wskazał, że w sprawie mają zastosowanie pozostałe przepisy tegoż systemu, nie wskazane przez Sąd, a konieczne do zastosowania, co ma wpływ na wynik sprawy. Jest to prawidłowe twierdzenie. Konieczność zastosowania innych przepisów, nie objętych treścią wcześniejszego wyroku daje podstawę do nowych ustaleń prawnych. W przedmiotowej sprawie nie doszło do zastosowania tych samych przepisów co w poprzedniej sprawie. Mianowicie organ dodatkowo przywołał przepisy mające tu zastosowanie w postaci prawa unijnego tj. rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. WE L 99.160.80 ze zm.); rozporządzenie Rady (WE) nr 1 698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (DZ. U. UE L 05.277.1 ze zm.); rozporządzenia Rady (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. (Dz. U. UE L. 06.243.6) ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005. Organ przywołał również przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 109 poz. 750 ze zm.). Dopiero w kontekście tych wszystkich przepisów organ ustalił bezprzedmiotowość wniosku skarżącego, co dało podstawę do umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 kpa przez organ pierwszej instancji i utrzymania tegoż rozstrzygnięcia, jako prawidłowego przez organ drugiej instancji. Z uwagi na fakt, iż zakres oceny prawnej dokonanej przez Sąd administracyjny w wyrokach z 4 maja 2007 r. i 24 kwietnia 2008 r. był zdecydowanie mniejszy niż zastosowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu przepisy należało uznać, że nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. Sąd podziela ustalenia organu, iż wniosek skarżącego z dnia 29 sierpnia 2006 r. o przyznanie renty strukturalnej został złożony w okresie objętym planem wsparcia rozwoju obszarów wiejskich na okres 2004 r. -2006 r. O tym, że mamy do czynienia z okresowymi programami wsparcia rozwoju obszarów wiejskich wiadomo od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Związane jest to ze wspólna polityką rolną i procesem planowania budżetu Wspólnoty Europejskiej oraz wyrażania tego w przepisach unijnych. Renta strukturalna w rolnictwie stanowi jedną z form wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Z chwilą wstępowania Polski do Unii źródłem wspólnotowej regulacji prawnej dotyczącej uzyskania renty strukturalnej było wówczas rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 stanowiące w art. 10-12 o wcześniejszych emeryturach, w Polsce nazywanych rentą strukturalną dla odróżniania pojęcia prawnego "wcześniejszej emerytury" występującego w ramach ubezpieczenia społecznego rolników. Rozporządzenie (WE) nr 1257/1999 w preambule w punkcie 42 stanowiło, że działania na rzecz rozwoju obszarów wiejskich uprawnione do wsparcia wspólnotowego powinny być dostosowane do prawa wspólnotowego. Zapis punktu 48 mówił o działaniach w ramach celów oraz o programach rozwoju rolnictwa. W art. 42 była natomiast mowa, że plan rozwoju wsi obejmuje okres siedmiu lat, począwszy od dnia 1 stycznia 2000 r., a dla nowych państw członkowskich, w tym Polski, okres trzech lat począwszy od 1 stycznia 2004 r. Plan rozwoju wsi był przygotowywany przez państwo członkowskie (art. 41) i przedkładany Komisji przed upływem 6 miesięcy po dniu przystąpienia (art. 44) celem jego przyjęcia przez Komisję. Zgodnie z art. 35 tegoż rozporządzenia wsparcie Wspólnoty finansowane było z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EF OGR) Sekcji Gwarancji w całej Wspólnocie. W zakresie procedur wykonania art. 50 odsyłał do rozporządzenia (WE) nr 1260/1999 z dnia 21 czerwca 1999 r. ustanawiającego przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych (Dz. U. UE. L 99.161.1 ze zm.). Natomiast szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/199 regulowało rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. (DZ. U. UE L 04.153.30 ze zm.), w którym w art. 47 stanowiło się o przedłożeniu Planu rozwoju obszarów wiejskich, a w art. 48 o tym, że zatwierdzenie dokumentów programowania określa ogólną kwotę wsparcia wspólnotowego (na cały okres programowania). Przygotowując się do wejścia do Unii Europejskiej Polska wydała ustawę z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. nr 114 poz. 1191 ze zm.). Na podstawie art. 2 tej ustawy został opracowany Plan Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004 - 2006 r., w którym określono stosowne limity dla poszczególnych działań wsparcia (obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. Monitor Polski nr 56, poz. 958). Jednym z dwóch wskaźników limitu dotyczącego wsparcia na działanie pod tytułem renty strukturalne była suma beneficjentów osiągającą zakładany na 2008 r. wskaźnik wykonania tego planu, tj. 52.400 beneficjentów. Drugim wskaźnikiem limitu była kwota 427.904.000 EURO. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tejże ustawy powyższy Plan był przekazywany Komisji Europejskiej. Po jego zatwierdzeniu w oparciu o ust. 2 art. 3 ustawy Rada Ministrów wydała przepisy wykonawcze do niej. Jako akt wykonawczy zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybów udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (DZ. U. nr 114 poz. 1191 ze zm.). Nie ulega żadnej wątpliwości prawnej, że wymienione rozporządzenie i stanowiąca jego podstawę w/w ustawa z 28 listopada 2003 r. zostały wydane celem realizacji postanowień omawianego wyżej rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999. Stanowią o tym art. 1 ustawy i § 1polskiego rozporządzenia Rady Ministrów. Jest tam mowa o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. W rozporządzeniu Rady Ministrów z 30.04.2004 r. przywołuje się wprost unijne Rozporządzenie (WE) nr 1257/1999. Zatem okres, w którym skarżący złożył wniosek o przyznanie mu renty strukturalnej był objęty planem wsparcia rozwoju obszarów wiejskich na lata 2004 - 2006. Działania objęte programem wsparcia na ten czas, w tym, w przedmiocie przyznania rent strukturalnych, były i mogły być realizowane do czasu wyczerpania się puli środków finansowych na nie przeznaczonych. Jeżeli środki finansowe nie zostałyby wyczerpane do końca 2006 r. można byłoby je wydatkować później, najdalej do końca 2008 r. na dotychczasowych zasadach. Niestety w dziedzinie działania - renty strukturalne, osiągnięto górną granicę limitu za cały okres objęty planem na lata 2004-2006 w lipcu 2006 r. Tą granicą był limit określony sumą beneficjentów w wysokości 52.400. Limit został określony w Planie Rozwoju, o czym była mowa wyżej. Natomiast § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. tylko potwierdzał okoliczność ustaloną w omawianych wyżej przepisach, że renty strukturalne z Planu 2004 - 2006 są przyznawane do wysokości limitu. Wskazywał dwie wielkości limitu z zaznaczeniem, że osiągnięcie jednej z nich jest podstawą do zaprzestania przyznawania rent. Wobec takiej sytuacji Prezes ARiMR wydał w dniu [...].07.2006 r. komunikat o tym, że 31.07.2006 r. jest ostatnim dniem przyjmowania wniosków o przyznanie rent strukturalnych. Wniosek skarżącego pochodzi z 29 sierpnia 2006 r., czyli z okresu w którym nie było możliwości przyznawania rent z Planu na lata 2004 - 2006. Wobec braku środków, czyli wobec braku przedmiotu, o którym można byłoby rozstrzygać, całe postępowanie w sprawie należało umorzyć na zasadzie art. 105 kpa. Tak też uczynił organ. Zaistniała bezprzedmiotowość postępowania i nie było potrzeby wykonywania jakiejkolwiek innej czynności z tego postępowania. Okoliczność, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. stanowią o tym, że postępowanie jest dwuczęściowe tj. najpierw wydawane jest postanowienie stwierdzające o spełnieniu przez wnioskodawcę warunków do przyznania renty strukturalnej (§ 20), następnie jest czas na przekazanie gospodarstwa - 6 miesięcy od otrzymania postanowienia, bądź pierwsze półrocze następnego roku kalendarzowego jeżeli limit roczny, na dany rok został wyczerpany (§ 22) oraz po przekazaniu gospodarstwa - wydawana jest decyzja w sprawie przyznania renty strukturalnej (§ 21), nie mają znaczenia dla wniosku skarżącego. Wymienione przepisy odnoszą się do procedury i podstaw przyznawania renty strukturalnej objętej Planem Rozwoju za okres 2004 - 2006 r. Natomiast skarżący złożył wniosek po wyczerpaniu limitu całego Programu. Wymienione rozporządzenie nie może jako akt wykonawczy zmienić przepisów ustawowych i przepisów unijnych odnoszących się do programu, jego czasookresu, kwot i wielkości udzielania pomocy finansowej przeznaczonej na wspieranie rozwoju obszarów wiejskich o czym była mowa wyżej. Organ stosujący przepisy musi mieć na uwadze zarówno przepisy unijne i polską ustawę przy wykonywaniu omawianego polskiego rozporządzenia. Okoliczność, że działania strukturalne we wspólnotowym rolnictwie prowadzone są w oparciu o zasadę programowania oraz że okresowo zmieniają się zasady dotacji potwierdzają kolejne przepisy prawa unijnego i przepisy je wykonujące prawa polskiego. W dniu 20 września 2005 r. zostało wydane rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) - Dz. U. UE L 05.277.1 ze zm. Zgodnie z jego preambułą pkt 53, 54 i 70 oraz art. 9, 12 przyjęto przepisy dotyczące polityki rozwoju obszarów wiejskich dla okresu programowania od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2013 zastępującego dotychczasowy system wsparcia. Ponownie państwa członkowskie miały przygotować krajowe plany strategiczne. Ponownie podlegają one zatwierdzeniu. Pomoc z EFFROW jest wdrażana w drodze ścisłych konsultacji pomiędzy Komisją i Państwem Członkowskim (art. 6). Rozporządzenie weszło w życie z dniem 22 października 2005 r. z mocą zastosowania do wsparcia wspólnotowego dotyczącego okresu programowania rozpoczynającego się w dniu 1 stycznia 2007 r. (art. 94). Zgodnie z treścią art. 93 rozporządzenia nr 1257/1999 ma zastosowanie do działań zatwierdzonych na jego mocy przez Komisję, natomiast zostało uchylone w stosunku do pozostałych działań "wcześniejsze emerytury" (renty strukturalne) po wejściu nowego systemu wsparcia. W nowym rozporządzeniu przewidziano wsparcie dla działań strukturalnych w postaci wcześniejszych emerytur rolników i robotników rolnych (art. 20) u nas nazwanych rentami strukturalnymi. Nowe rozporządzenie unijne pozostawiło regulację szczegółowych procedur dotyczących dofinansowania objętego tym Programem państwom członkowskim (art. 74). Na tej podstawie została wydana polska ustawa z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 64, nr 427 ze zm.) odnosząca się wprost do zadań określonych w rozporządzeniu Rady (WE) 1698/2005 (art. 1). Zostało wydane rozporządzenie wykonawcze Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. 109, poz. 750 ze zm.). Wymienione polskie przepisy nie przewidują przepisów przejściowych między nimi a przepisami dotyczącymi Programu na lata 2004 - 2006 z uwagi właśnie na odrębność tych Programów. Odrębność środków w nich wydzielonych, podstaw prawnych materialnych i procesowych do ich rozdysponowania. Słusznie zatem organ wskazał, że osoby których wnioski o przyznanie renty strukturalnej nie zmieściły się w limicie środków przyznanych w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004 - 2006 r. mogą składać nowe wnioski wg Planu na lata 2007 - 2013. Nie ma możliwości rozpoznania wniosku złożonego do Planu na lata 2004 - 2006 wg przepisów odnoszących się do Planu Rozwoju na lata 2007 - 2013 wobec okresowości działań strukturalnych opartych na zasadzie programowania i okresowo zmieniających się zasad przyznawania dotacji. Potwierdza to również rozporządzenie Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiające zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2006 (Dz. U. UE L 06.243.6). Tym samym prawidłowo organ ustalił, iż w stosunku do wniosku skarżącego istnieje bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na brak środków finansowych. Bezprzedmiotowość postępowania ustalana jest przy zastosowaniu prawa unijnego i polskiej ustawy nie omawianych we wcześniejszych postępowaniach. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił ją.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło