V SA/Wa 1721/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-14
Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która wykazała znaczący zysk netto i wysokie przychody w poprzednich latach obrotowych, ale zadeklarowała brak środków na rachunkach bankowych i brak ruchomości/nieruchomości, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w częściowym zakresie?Ratio decidendi
Spółce nie przyznano prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ mimo deklarowanego braku środków na rachunkach bankowych, wykazała ona znaczący zysk netto i wysokie przychody w poprzednich latach obrotowych, co świadczy o dobrej kondycji finansowej. Ponadto, spółka nie przedstawiła pełnej dokumentacji finansowej za bieżący rok, w tym dochodu/straty z działalności gospodarczej, ani wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych, co uniemożliwiło pełną ocenę jej zdolności płatniczych. Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na stronie skarżącej.Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. W uzasadnieniu wskazała na brak środków w kasie i na rachunkach bankowych oraz brak majątku. Jednocześnie przedstawiła dane finansowe za lata 2014-2015, wskazujące na wysokie przychody i zysk netto, a także złożyła wyciągi z niektórych rachunków bankowych. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia dokumentacji, w tym o dochód/stratę za pierwszą połowę 2016 r. oraz wyciągi z pozostałych rachunków.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej S. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Sp. z o.o. z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... kwietnia 2016 r. nr ... w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej S. Sp. z o.o. z siedzibą w S. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
We wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. P. (reprezentowana przez adwokata K. W.) wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w kasie i na rachunkach bankowych spółki brak jest środków. Skarżąca nie posiada też ruchomości czy nieruchomości, które mogłaby sprzedać, aby opłacić wpis w niniejszej sprawie, a także w innych jej sprawach zawisłych przed tut. Sądem. Prowadzone postępowania administracyjne uniemożliwiają jakąkolwiek działalność spółki.
Skarżąca oświadczyła, że wartość jej środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) wyniosła 11.386,80 zł, a za ostatni rok obrotowy osiągnęła zysk w kwocie 737.916 zł. Wskazała również, iż posiada cztery rachunki bankowe - jeden prowadzony w Banku [...] (w walucie polskiej), a pozostałe trzy prowadzone w [...]Banku [...].: jeden w walucie polskiej, drugi w euro a trzeci - w dolarach amerykańskich.
Z dokumentów nadesłanych przez skarżącą wynika, że w roku 2014 spółka, przy przychodach netto ze sprzedaży w wysokości [...] zł, osiągnęła zysk netto w kwocie [...] zł, a bilans spółki za rok obrotowy 2014 zamknął się po stronie aktywów i pasywów kwotą [...] zł. W roku 2015 przy przychodach netto ze sprzedaży w wysokości [...] zł, zysk netto spółki wyniósł 737.916 zł, zaś bilans spółki za rok obrotowy 2015 zamknął się po stronie aktywów i pasywów kwotą 961.636,12 zł (pomimo wezwania Sądu do nadesłania pełnego sprawozdania finansowego za rok 2015, skarżąca przedstawiła za ten okres jedynie bilans oraz rachunek zysków i strat - vide lit. a wezwania Sądu z 22 lipca 2016 r.).
Natomiast skarżąca w ogóle nie odniosła się do wezwania Sądu dotyczącego przedłożenia dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. (vide lit. b wezwania Sądu z 22 lipca 2016 r.).
Skarżąca nadesłała wyciągi z następujących trzech rachunków bankowych:
1) prowadzonego (w walucie polskiej) w [...] Banku [...] za okres od 30 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r., na którym według stanu na 30 czerwca br. saldo końcowe wynosiło 0 zł,
2) walutowego (w euro) prowadzonego w [...] Banku [...] za okres od 30 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r., na którym według stanu na 30 czerwca br. saldo końcowe wynosiło 0 euro,
3) walutowego (w dolarach amerykańskich) prowadzonego w [...] Banku [...] za okres od 30 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r., na którym według stanu na 30 czerwca br. saldo końcowe wynosiło 0 USD.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Oceniając stan majątkowy skarżącej zauważyć należy, że pomimo znacznego zmniejszenia przychodów netto ze sprzedaży w porównaniu z 2014 rokiem (kiedy przekroczyły one 100 milionów zł), w roku ubiegłym przychody te nadal były bardzo duże - wyniosły bowiem ponad 28 milionów zł. Przy takim poziomie przychodów netto ze sprzedaży skarżąca spółka osiągnęła w roku 2015 znaczny dochód (737.916 zł). Na uwagę zasługuje także bardzo duża skala wydatków na koszty działalności operacyjnej ([...] zł), na które składają się m.in. zużycie materiałów i energii, usługi obce oraz wartość sprzedanych towarów i materiałów. Podkreślenia wymaga, że w przypadku przedsiębiorców (a do takich niewątpliwie należy skarżąca) miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej NSA/ z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I FZ 10/10).
Podsumowując przedstawione przez spółkę dokumenty finansowe obejmujące lata 2014 – 2015, stwierdzić należy, iż świadczą one o dobrej kondycji finansowej skarżącej w ww. okresie.
Natomiast nie wiadomo jak przedstawiają się wyniki finansowe spółki w roku bieżącym – jak już nadmieniono, pomimo wezwania Sądu w tym zakresie, skarżąca nie przedstawiła dokumentu wskazującego wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2016 r.
Analiza transakcji dokonywanych na ujawnionym przez skarżącą rachunku prowadzonym w [...] Banku [...] w walucie polskiej, wskazuje, iż skarżąca dysponuje jeszcze innym rachunkiem bankowym o nr [...] (prowadzonym w tym samym banku), na który przelewała i z którego przekazywała (na ujawniony rachunek w polskiej walucie) kwoty rzędu kilkudziesięciu zł. Nadto skarżąca nie przedłożyła wyciągów z rachunku bankowego prowadzonego w Banku [...] Na etapie rozpoznawania niniejszego wniosku, nie jest zatem wiadome jakie operacje były wykonywane na tych rachunkach bankowych oraz jakie były na nich salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W tym miejscu podkreślić należy, iż to sprawą skarżącej jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, a Sąd (referendarz sądowy) nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony skarżącej nie są znane. Niedopełnienie obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (vide postanowienie NSA z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt l OZ 895/09, LEX nr 612997).
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło