V SA/Wa 1796/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-02
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Jarosław Stopczyński, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo określił wysokość zobowiązania Skarżących wobec Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego i Funduszu Promocji Mięsa Wołowego, uwzględniając przedawnienie części zobowiązań i rozbieżności w protokołach kontroli?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo określił wysokość zobowiązania Skarżących, uwzględniając przedawnienie części należności oraz wyjaśniając rozbieżności między protokołami kontroli. Sąd stwierdził brak naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący, wspólnicy spółki cywilnej, zaskarżyli decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczącą określenia wysokości zobowiązania wobec Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego i Funduszu Promocji Mięsa Wołowego. Sprawa dotyczyła prawidłowości naliczania i odprowadzania wpłat na fundusze promocji w latach 2010-2015. Skarżący kwestionowali ustalenia organów, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o rachunkowości, brak należytego informowania stron oraz nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak (spr.) Sędziowie: WSA Jarosław Stopczyński WSA Tomasz Zawiślak Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi E. P. i Z. P. – wspólników "[...]" Sp. cywilna na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania względem Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego oraz Funduszu Promocji Mięsa Wołowego oddala skargę.
Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi Z. P. i E. P. - wspólników [...],[...],[...] (dalej: "Skarżący") jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister") z [...] maja 2016 r., znak: [...], uchylająca decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej: "Prezesa ARR") z [...] grudnia 2015 r. w części dotyczącej określenia zobowiązania względem Funduszu Promocji Mięsa Wołowego za I, II oraz III kwartał 2010 roku na kwotę 20.589,00 zł oraz w części określającej kwotę łączną z uwzględnieniem wskazanej wartości za wymieniony okres zobowiązania i określająca wysokość zobowiązania względem Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego i Funduszu Promocji Mięsa Wołowego na łączną kwotę w wysokości 123.881,00 zł tytułem należności głównej.
Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych:
Pomiędzy 7 stycznia 2015 r. a 2 lutego 2015 r. na podstawie art. 281 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.), zwanej dalej "o.p.", w [...] kontrolerzy Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. przeprowadzili kontrolę, której przedmiotem było zbadanie wywiązywania się podmiotu wymienionego w art. 3 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 - 8 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2122), zwanej dalej "u.f.p.p.", z obowiązku naliczania, pobierania i przekazywania wpłat na fundusze promocji artykułów rolno - spożywczych wymienione w art. 2 ust. 1 pkt 1 - 9 u.f.p.
Uwzględniając wyniki kontroli, po wszczęciu 7 kwietnia 2015 r. i przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Prezes ARR wydał [...] kwietnia 2015 r. decyzję określającą Skarżącym wysokość zobowiązania względem Funduszu Promocji Mięsa Wołowego na łączną kwotę 136.438,00 zł tytułem należności głównej oraz należne odsetki.
W wyniku złożenia odwołania od tego rozstrzygnięcia, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał [...] czerwca 2015 r. decyzję znak: [...] uchylającą zaskarżoną decyzję Prezesa ARR w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazał okoliczności jakie należało wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, tj. konieczność wyjaśnienia faktów istotnych dla sprawy oraz wymóg przedstawienia dokładnej wykładni przepisów prawa dokonanej w sposób niepozostawiający wątpliwości co do przyjętego rozstrzygnięcia.
Pomiędzy 24 września 2015 r. a 14 października 2015 r. Agencja Rynku Rolnego przeprowadziła u Skarżących kolejną kontrolę dotyczącą naliczania oraz odprowadzania wpłat na: Fundusz Promocji Mięsa Wołowego za okres od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2015 r. i Fundusz Promocji Mięsa Wieprzowego za okres od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r.
W toku przeprowadzonych czynności stwierdzono, że Skarżący w okresie objętym kontrolą skupowali bydło i świnie żywe, przy czym bydło było kupowane w całym okresie objętym kontrolą, a żywiec wieprzowy począwszy od I kwartału 2015 r. Skarżący dokonywali uboju we własnym zakładzie.
W protokole kontroli z [...] października 2015 r. nr [...] znajduje się informacja, że Skarżąca E. P. oświadczyła, że po kontroli urzędu skarbowego całość dokumentacji z roku 2009, w tym między innymi faktury, została brakowana. W tej sytuacji podmiot nie dysponuje żadnymi danymi papierowymi ani elektronicznymi, pozwalającymi na ustalenie wartości zakupionego żywca wołowego w 2009 r. W związku z tym kontrolą objęte zostały dowody księgowe z okresu od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2015 r. W wyniku kontroli ustalono, że Skarżący złożył "Deklaracje wpłat na fundusze promocji produktów rolno-spożywczych" po ustawowym terminie za następujące kwartały:
I - IV 2010 roku;
I - IV 2011 roku;
I, II, IV 2012 roku:
I, II, IV 2013 roku:
III 2014 roku;
I 2015 roku.
Ponadto stwierdzono, że w "Deklaracjach wpłaty na fundusze promocji produktów rolno-spożywczych" istnieją rozbieżności w przedmiocie zadeklarowanych przez Skarżących wartości netto zakupionego bydła lub cieląt żywych oraz naliczonych i pobranych kwot na Fundusz Promocji Mięsa Wołowego a wartościami netto zakupionego bydła lub cieląt i kwotami naliczonymi w wyniku kontroli. Podobne niezgodności stwierdzono również w przypadku Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego.
W protokole kontroli zawarto też informację, że dla części wymienionych faktur nie przedstawiono oświadczeń o naliczeniu i pobraniu wpłat na fundusz. Według uzyskanych wyjaśnień kontrolowany nie naliczał i nie pobierał wpłat na fundusz od faktur VAT wystawianych przez podmioty sprzedające żywiec, będące podatnikiem podatku od towarów usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. nr 177 poz. 1054, ze zm.). Podmiot dokonywał naliczeń i pobierał wpłaty jedynie od rolników ryczałtowych, którym wystawiał faktury VAT RR. W przypadku kilkudziesięciu faktur VAT RR stwierdzono rozbieżności w naliczonej i pobranej wpłacie na fundusz.
Skarżący podpisał protokół kontroli [...] października 2015 r., jednakże 28 października 2015 r., przedstawione zostały zastrzeżenia do zawartych w protokole ustaleń, a mianowicie wskazano, że błędnie określono wysokość należności stanowiących wpłaty na fundusze promocji, gdyż wpłacona kwota – 94.196,00 zł - została naliczona prawidłowo, w oparciu o pobrane kwoty od rolników, co znajduje udokumentowanie w wystawionych fakturach. Ponadto zdaniem Skarżących błędnie przyjęto, że pobrali w okresie objętym kontrolą kwotę wyższą niż kwota wpłacona na fundusze promocji. Kolejnym zarzutem było wskazanie, że ARR dowolnie przyjęła, że Skarżący ma obowiązek odprowadzać wpłaty od należności wykazanych w fakturach VAT wystawianych przez podmioty skupujące i sprzedające żywiec, będące podatnikami podatku VAT. Skarżący naznaczyli ponadto, że nie mają uprawnień do prowadzenia ustaleń oraz dochodzeń z zakresu działalności podmiotów gospodarczych.
W odpowiedzi na zastrzeżenia, Prezes Agencji Rynku Rolnego pismem z 24 listopada 2015 r. podtrzymał swoje stanowisko oraz ustalenia zawarte w protokole kontroli.
Następnie 25 listopada 2015 r. wystosowano do Skarżących zalecenia pokontrolne, w których zalecono:
- przestrzeganie przepisów ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowego wykazu towarów, od których naliczane są wpłaty na fundusze promocji produktów rolno-spożywczych oraz zgodnie z wynikami kontroli:
- sporządzenie i przekazanie do Oddziału Terenowego ARR w K. korekt deklaracji wpłat na Fundusz Promocji Mięsa Wołowego za kwartały objęte kontrolą (kwoty wykazane w deklaracjach winny być zgodne z kwotami wskazanymi w protokole kontroli);
- sporządzenie i przekazanie do Oddziału Terenowego ARR w K. korekty deklaracji wpłat na Fundusz Promocji Mięsa Wieprzowego za II kwartał 2015 r;
- dokonanie wpłat wraz z należnymi odsetkami na konto Funduszu Promocji Mięsa Wołowego, zgodnie z kwotami określonymi w protokole.
Z uwagi na brak wykonania zaleceń pokontrolnych, pismem z 11 grudnia 2015 r. Prezes ARR zawiadomił Skarżących o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie określenia wysokości zobowiązania wobec funduszy promocji produktów rolno-spożywczych. Po jego zakończeniu, Prezes ARR wydał [...] grudnia 2015 r. decyzję nr [...] określającą wysokość zobowiązania względem Funduszu Promocji Mięsa Wołowego oraz Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego na łączną kwotę 144.470,00 zł tytułem należności głównej oraz należne odsetki.
Skarżący pismem z 2 stycznia 2016 r. złożyli odwołanie od tego rozstrzygnięcia.
W toku postępowania odwoławczego Minister zwrócił się do Prezesa o wyjaśnienie dotyczące rozbieżności ujawnionych w protokołach kontroli z [...] października 2015 r. oraz z dnia [...] lutego 2016 r.
Po otrzymaniu wyjaśnień od Prezesa ARR, Minister wydał obecnie kontrolowaną decyzję z [...] maja 2016 r. znak: [...] uchylającą zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia zobowiązania względem Funduszu Promocji Mięsa Wołowego za I, II oraz III kwartał 2010 roku na kwotę 20.589,00 zł oraz w części określającej kwotę łączną z uwzględnieniem wskazanej wartości za wymieniony okres zobowiązania i określającą wysokość zobowiązania względem Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego i Funduszu Promocji Mięsa Wołowego na łączną kwotę w wysokości 123.881.00 zł.
Minister w zaskarżonej decyzji wskazał i omówił podstawę prawną jej wydania. Wyjaśnił, że w toku postępowania odwoławczego ujawnił różnice w protokołach kontroli pomiędzy wynikami obu kontroli, w zakresie kwot naliczonych przez kontrolerów w identycznych okresach. Różnica wynosi 632 zł (136.438,00 zł - pierwsza kontrola,135.806,00 zł - druga kontrola).
Pismem z 23 marca 2016 r. Prezes ARR wskazał, że różnica w wysokości 632,00 zł wynikała z następujących przyczyn:
1) błędów pisarskich w trakcie wprowadzania poszczególnych faktur do tabeli obliczeniowej;
2) wartości faktur, które nie zostały uwzględnione w trakcie pierwszej kontroli;
3) faktur ujętych w protokole z pierwszej kontroli, których zdarzenia gospodarcze nie podlegają funduszom promocji:
- faktura VAT nr [...] z IV kwartału 2011 r. (o wartości netto 4063,89 zł, z której dokonano naliczenia 4,00 zł)
- faktura VAT nr [...] z 1 kwartału 2014 r. (o wartości netto 833.34 zł, z której dokonano naliczenia 1,00 zł).
Minister przyjął wyjaśnienia przekazane przez Prezesa ARR oraz uzasadnienie, iż takie czynniki jak liczba dokumentów (ponad 20 tysięcy) poddanych kontroli, konieczność ich wprowadzenia do tabel, służących wyliczeniu wysokości zobowiązania, przy uwzględnieniu presji czynnika czasowego oraz braku możliwości wstępnego zweryfikowania prawidłowości naniesionych wartości netto z faktur z rejestrami kontrolowanego, jak również fakt, że część faktur pisanych było ręcznie, mogły przyczynić się do niezamierzonych pomyłek.
Minister wskazał następnie, że zobowiązanie Skarżących wynosi odpowiednio:
względem Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego
- za I kwartał 2015 roku, na kwotę 13,00 zł tytułem należności głównej,
- za II kwartał 2015 roku, na kwotę 38,00 zł tytułem należności głównej,
względem Funduszu Promocji Mięsa Wołowego:
- za IV kwartał 2010 roku, na kwotę 8.177,00 zł tytułem należności głównej,
- za I kwartał 2011 roku, na kwotę 8.712.00 zł tytułem należności głównej.
- za II kwartał 2011 roku, na kwotę 7.440,00 zł tytułem należności głównej,
- za III kwartał 2011 roku, na kwotę 6.916,00 zł tytułem należności głównej,
- za IV kwartał 2011 roku, na kwotę 9.288,00 zł tytułem należności głównej.
- za I kwartał 2012 roku, na kwotę 8.673.00 zł tytułem należności głównej,
- za II kwartał 2012 roku, na kwotę 9.472,00 zł tytułem należności głównej.
- za III kwartał 2012 roku, na kwotę 6.561,00 zł tytułem należności głównej.
- za IV kwartał 2012 roku, na kwotę 7.532,00 zł tytułem należności głównej,
- za I kwartał 2013 roku, na kwotę 6.808,00 zł tytułem należności głównej,
- za II kwartał 2013 roku, na kwotę 6.535.00 zł tytułem należności głównej,
- za III kwartał 2013 roku, na kwotę 5.718,00 zł tytułem należności głównej.
- za IV kwartał 2013 roku, na kwotę 5.244,00 zł tytułem należności głównej.
- za I kwartał 2014 roku, na kwotę 4.949,00 zł tytułem należności głównej,
- za II kwartał 2014 roku, na kwotę 4.322.00 zł tytułem należności głównej.
- za III kwartał 2014 roku, na kwotę 4.465,00 zł tytułem należności głównej,
- za IV kwartał 2014 roku, na kwotę 4.405,00 zł tytułem należności głównej,
- za I kwartał 2015 roku, na kwotę 4432,00 zł tytułem należności głównej,
- za II kwartał 2015 roku, na kwotę 4181,00 zł tytułem należności głównej.
Minister wskazał także, że po uwzględnieniu przedawnienie zobowiązania podatkowego za I, II oraz III kwartał 2010 r., wynoszącego 20.589,00 zł, łączna wysokość zobowiązania względem Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego oraz Funduszu Promocji Mięsa Wołowego wynosi 123.881,00 zł tytułem należności głównej oraz należne odsetki.
W decyzji wyjaśniono także, że odsetki od zaległych zobowiązań Skarżący zobowiązani są naliczyć za okres od dnia następującego po dniu płatności zobowiązania do dnia zapłaty włącznie, stosując zasady naliczania odsetek, jak od zaległości podatkowych.
W uzasadnieniu decyzji odniesiono się także do zarzutów odwołania.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na tą decyzję Skarżący wnieśli o jej uchylenie, w zakresie jakim wskazano, że ich zobowiązanie przekroczyło kwotę 82.956 zł. Zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie:
1) art. 20, 21, 22, 23 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U z 2013 r. poz. 330. ze zm.), poprzez dowolną interpretację przepisów polegającą na zalecaniu umieszczania na dokumentach faktura VAT – sporządzanych przez podmiot (prowadzący działalność gospodarczą w zakresie skupu i sprzedaży żywca) sprzedający żywiec do ubojni – napisów oświadczeń dotyczących pobrania – odliczenia od ceny – kwoty pobranej na fundusze promocji, z pominięciem obowiązujących przepisów dotyczących sposobu prowadzenia dokumentacji finansowo księgowej ustalonej przepisami wydanymi przez Ministerstwo Finansów;
2) art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie należytego i wyczerpującego informowania stron w celu ochrony ich interesów, gdyż ograniczanie się działalności ARR do czynności kontrolnych jest znacznym uproszczeniem w stosunku do przyznanych kompetencji, bowiem w równym stopniu ARR winna stanowić wsparcie dla producentów produktów rolno – spożywczych przez wyjaśnianie praktycznego stosowania przepisów, udzielania pomocy w wyjaśnianiu sposobu prowadzenia dokumentacji, w tym także inkasowania należności na rzecz funduszu; do ARR należy obowiązek wyjaśnienia w Ministerstwie Finansów kwestii wykonania urzędowych druków faktur VAT wystawianych przez podmioty gospodarcze sprzedające żywiec, aby pod względem formalno-prawnym były dokonane rozliczenia, przez podmioty uczestniczące w obrocie żywcem;
3) art. 8, art. 11 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia weryfikacji postępowania organu I instancji w zakresie ścisłego przestrzegania prawa, dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz ustosunkowania się w sposób konkretny do twierdzeń stron przedstawionych w odwołaniu.
W uzasadnieniu skargi wskazano m. in., że podmioty gospodarcze dokonując sprzedaży zwierząt rzeźnych na rzecz firmy Skarżących (ubojni) wystawiają fakturę sprzedaży VAT dokumentując zawarcie takiej transakcji oraz cenę. Zapłata ceny nabycia zwierząt rzeźnych przez ubojnię obejmuje kwotę wynikająca z wystawionej faktury VAT. Dokument w postaci faktury VAT nie posiada rubryki dotyczącej odliczeń (zmniejszania) lub zwiększania ceny. W tej sytuacji dostawca - podmiot gospodarczy ma prawo do otrzymania kwoty wynikającej z wystawionej przez niego ceny na fakturze której odbiór kwituje. Po otrzymaniu Faktury VAT dokonywanie odliczeń należności od ceny sprzedaży stanowi zmianę zdarzeń opisanych w fakturze, gdyż błędy w dowodach źródłowych zewnętrznych można korygować jedynie przez wysłanie kontrahentowi odpowiedniego dokumentu zawierającego sprostowanie( korekta faktury ).
Zdaniem Skarżących ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno spożywczych nie reguluje kwestii rozliczeń opłat na fundusze pomiędzy podmiotami gospodarczymi a ubojnią. Zobowiązanie przedsiębiorcy do naliczania, pobierania i przekazywania wpłat wskazuje, iż należności wpłat na fundusz obciążają producentów produktów rolno spożywczych.
Przedsiębiorcy prowadzący działalność w zakresie uboju świń, uboju bydła lub cieląt zgodnie z dyspozycją art. 3 ust 3 pkt 1 i 2 ustawy o funduszach są inkasentami należności na rzecz tych funduszów. Brak instrukcji dotyczącej prowadzenia dokumentacji sposobu wystawienia faktur przez podmioty sprzedające żywiecko ubojni powoduje, iż powstaje problem z naliczaniem i pobraniem opłat na fundusz. Gdyby podmioty skupiające żywiec już przy zakupie od producenta pobierały opłaty na fundusz, a następnie sprzedając żywiec do ubojni przekazywały tą opłatę na podstawie oddzielnej dokumentacji odprowadzenie takiej kwoty na rzecz funduszu nie stwarzało by problemu. Uregulowania zwarte w u.f.p.p., w szczególności w art. 3 ust 5 pkt lit b, są zdaniem Skarżących niejednoznaczne, bowiem brak jest określenia, jaki charakter prawny ma pisemne oświadczenie o jakim mowa w tym przepisie. W związku z tym Skarżący uznali za sprzeczne z przepisami o rachunkowości zalecenie Agencji Rynku Rolnego z 24 listopada 2015 r. umieszczania oświadczeń na już wystawionych przez podmiot zewnętrzny - oryginałach faktur VAT.
Zdaniem Skarżących Minister pomijając zarzuty i okoliczności podane w odwołaniu nie dokonał także weryfikacji prowadzonego dotychczasowego postępowania administracyjnego w sprawie, pomijając wskazania wynikające z własnej decyzji z [...] czerwca 2015 oraz z naruszenia w toku postępowania przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2016 r., poz. 1829 ze zm.), dalej. "u.s.d.g." zakreślające ramy czasowe przeprowadzanych kontroli w ciągu roku oraz czas trwania powtórnej kontroli, która nie może przekroczyć 7 dni (art. 83 ust 4 u.s.d.g.). Podkreślono, że Agencja Rynku Rolnego Oddział Terenowy w K. przeprowadziła w firmie Skarżących w jednym roku - 2015 - dwie kontrole w zakresie naliczania i odprowadzenia należności na rzecz Funduszu Promocji Mięsa Wołowego i Wieprzowego; pierwszą od 7 stycznia 2015 do 2 lutego 2015 r., drugą od 24 września 2015 r. do 14 października 2015 r. Działanie takie naruszyło wyznaczone ramy czasowe łącznej maksymalnej kontroli w danym roku kalendarzowym (art. 83 ust. ustawy o działalności gospodarczej), stanowiło znaczne utrudnienie prowadzonej przez Skarżących działalności.
Skarżący zaznaczyli wreszcie, że po uchyleniu decyzji z [...] kwietnia 2015 r. postępowanie administracyjne w przedmiocie objętym tą decyzją nie było kontynuowane oraz nie zostało zakończone. Wydanie [...] grudnia 2015 r. nowej decyzji określającej wysokość zobowiązań Skarżących na rzecz Funduszu Promocji Mięsa Wołowego i Wieprzowego, która obejmowała także okres objęty poprzednim postępowaniem administracyjnym wskazuje, że były to dwa odrębne postępowania administracyjne.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując kontroli działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień to czy mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania Sąd nie stwierdził, że doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź by dopuszczono się takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutów skargi, należy stwierdzić co następuje:
Wpłaty na fundusze promocji są naliczane w wysokości 0,1 % wartości netto od określonych rzeczy ruchomych, będących przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, stosownie do art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2122), zwanej dalej "u.f.p.p.".
Na podstawie art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 u.f.p.p. do naliczania, pobierania i przekazywania wpłat na Fundusz Promocji Mięsa Wieprzowego i Fundusz Promocji Mięsa Wołowego są obowiązani:
- przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w zakresie uboju odpowiednio świń oraz bydła lub cieląt;
- przedsiębiorcy będący podatnikami podatku od towarów i usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, którzy prowadzą działalność gospodarczą w zakresie wywozu poza terytorium RP żywych świń oraz bydła lub cieląt.
Treść tego przepisu jest jednoznaczna i nie budzi najmniejszych wątpliwości. Podmioty zobowiązane do naliczania, pobierania i przekazywania wpłat na fundusze promocji, składają Prezesowi Agencji Rynku Rolnego deklaracje, w których wykazują wysokość zobowiązania na rzecz danego funduszu promocji, z wyszczególnieniem odrębnie kwoty naliczonej i kwoty pobranej, za okresy kwartalne w terminie do 25 dnia miesiąca, następującego po każdym kolejnym kwartale oraz bez wezwania Prezesa Agencji Rynku Rolnego obliczają kwotę należną z tytułu naliczenia wpłaty na rzecz danego funduszu promocji za okresy kwartalne i przekazują tę kwotę w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po danym kwartale (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.f.p.p.).
Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazują, że od czasu wprowadzenia opłaty na rzecz funduszy promocji produktów rolno-spożywczych, w ramach prowadzonej działalności, dokumentują należności z tytułu składki na Fundusz Promocji Mięsa Wołowego oraz Fundusz Promocji Mięsa Wieprzowego na fakturach VAT RR i od IV kwartału 2010 r. do 30 czerwca 2015 r. wpłacili na ww. fundusze kwotę 82.956,00 zł. Tabele w obu protokołach kontroli, w kolumnie "Kwota wpłacona na fundusz" wskazują na kwotę 94.106.00 zł. Z załączonego do akt sprawy dokumentu pod nazwą Kwartały i terminowość - 388 wynika natomiast, że suma kwot naliczona przez kontrolowanego od 1 kwartału 2010 r. wynosi 85.319,00 zł.
W toku postępowania odwoławczego Minister na podstawie informacji od Prezesa ARR wyjaśnił różnice w protokołach kontroli pomiędzy wynikami obu kontroli, w zakresie kwot naliczonych przez kontrolerów w identycznych okresach.
Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.f.p.p., do wpłat i podmiotów, o których mowa w art. 3 tejże ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy działu III i VI o.p. W związku z tym do zobowiązania do dokonywania wpłat na fundusze promocji, o których mowa w art. 3 u.f.p.p., stosuje się odpowiednio przepisy o.p. dotyczące zobowiązań podatkowych. Na podstawie art. 6 ust. 5 u.f.p.p. uprawnienia organów podatkowych określone w u.o.p.p. przysługują Prezesowi Agencji Rynku Rolnego, jako organowi pierwszej instancji oraz ministrowi właściwemu do spraw rynków rolnych jako organowi odwoławczemu od decyzji Prezesa Agencji. W związku z tym Prezes ARR zgodnie z u.f.p.p. jest upoważniony do podejmowania działań, mających na celu ustalenie wysokości zobowiązania wobec funduszy promocji produktów rolno - spożywczych. Tym samym zgodnie z art. 281 § 1 o.p. Prezes ARR posiada również prawo do przeprowadzenia kontroli podatkowej u podatników, płatników i inkasentów. W przedmiotowej sprawie, w protokole kontroli zasadnie ustalono, że Skarżący podlegają przepisom u.f.p.p., jednak nieprawidłowo wywiązują się z obowiązków z niej wynikających.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 20, 21, 22, 23 23 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U z 2013 r. poz. 330. ze zm.) poprzez, zdaniem Skarżącego, dowolną interpretację przepisów, polegającą na zaleceniu umieszczenia na dokumentach Faktura VAT- sporządzanych przez podmiot sprzedający żywiec do ubojni - nadpisów - oświadczeń dotyczących pobrania - odliczenia od ceny - kwoty pobranej na fundusze promocji z pominięciem obowiązujących przepisów dotyczących sposobu prowadzenia dokumentacji finansowo księgowej ustalonej przepisami wydanymi przez Ministerstwo Finansów, wskazać należy, że Prezes Agencji Rynku Rolnego, pismem z 24 listopada 2015 r. szczegółowo wyjaśnił Skarżącym sposób postępowania w przypadku dokonywania wpłat na fundusze promocji. Jednocześnie poinformowano Skarżących, że przedsiębiorcy zobowiązani do naliczenia i pobrania wpłaty na Fundusz Promocji Mięsa Wołowego oraz Fundusz Promocji Mięsa Wieprzowego powinni dokonywać tej czynności niezależnie od formy prawnej ani sposobu prowadzenia rozliczeń podatkowych swojego dostawcy od wszystkich sztuk bydła lub cieląt i/lub świń, będących przedmiotem nabycia. Wskazano ponadto, w jaki sposób sporządzić oświadczenie tj.: w dowolnej formie i układzie, pod warunkiem zachowania formy pisemnej oraz uwzględnieniu wymaganych informacji:
• nazwy, siedziby i adresu albo imienia, nazwiska, miejsca zamieszkania i adresu przedsiębiorcy oraz podmiotu, od którego naliczono i pobrano tę wpłatę,
• określenia wartości i rodzaju towaru, stanowiącego podstawę wpłaty,
• kwoty pobranej z tytułu wpłaty na dany fundusz promocji od zbytego towaru.
Skarżący powołując się na art. 20, 21, 22, 23 ustawy o rachunkowości stwierdzają, że umieszczenie oświadczeń na już wystawionych przez podmiot zewnętrzny oryginałach faktur VAT jest sprzeczne z przepisami prawa. Twierdzenia takiego Sąd nie uznaje za zasadne, gdyż umieszczenie dodatkowych adnotacji (znaków) na fakturze VAT, wystawionej zgodnie z przepisami, nie narusza ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 615), o ile taka adnotacja (znak) nie powoduje nieczytelności czy zniekształceń danych podstawowych, zawartych na fakturze VAT (por. J. Zubrzycki, Leksykon VAT 2003, Wrocław 2003, s. 486-487). W tej sytuacji Skarżący zostali prawidłowo poinformowani przez Prezesa ARR, że oświadczenie może zostać umieszczone na już istniejących dokumentach wykorzystywanych w rozliczeniach pomiędzy dostawcą a przedsiębiorcą zobowiązanym do naliczania, pobierania i przekazywania wpłat, pod warunkiem zachowania wymogów, wynikających z u.f.p.p. Wymogi te wynikają z treści art. 3 ust. 5 pkt 1 u.f.p.p., którego treść, wbrew stanowisku Skarżących nie budzi wątpliwości, zwłaszcza wobec udzielonych im wyjaśnień. Ponadto, na stronie internetowej Agencji Rynku Rolnego podane są szczegółowe informacje, dotyczące sposobu naliczania i odprowadzania wpłat na fundusze promocji. Agencja Rynku Rolnego jest organem administracyjnym, wykonawczym i zarządzającym, realizującym zadania w ramach mechanizmów Wspólnej Polityki Rolnej oraz funduszy promocji produktów rolno-spożywczych. ARR jest przy tym organem powołanym do stosowania obowiązujących przepisów, natomiast nie jest organem uprawnionym oceny obowiązujących przepisów prawnych ani wydawania opinii prawnych podmiotom będącym uczestnikami poszczególnych mechanizmów.
Organ I instancji prawidłowo poinformował Skarżących, że zgodnie z art. 116 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, ustawodawca, mając na względzie różne sposoby dokumentowania zdarzeń gospodarczych u podmiotów zobowiązanych do naliczania i pobierania wpłat, nie narzucił jednolitego wzoru dokumentów potwierdzających ich naliczenie i pobranie, pozostawiając tą kwestię samym zainteresowanym.
Zawarta w art. 9 k.p.a. zasada ogólna, w myśl której na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron ma chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, ale nie zwalnia jej od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 51/2008). Przepis art. 9 k.p.a. nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych, czy też doradztwa, nie nakłada również obowiązku zawiadamiania strony z urzędu o powszechnie obowiązujących, opublikowanych aktach prawnych. Przepis art. 9 k.p.a. nie zwalnia stron postępowania z obowiązku zapoznawania się z przepisami prawa regulującymi ich uprawnienia i obowiązki, wynikające w przedmiotowej sprawie z u.f.p.p., zatem formułowany w tym zakresie zarzut Skarżących Sąd uznaje za niezasadny.
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażona w art. 8 k.p.a. służy podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględnianie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, udzielanie należytej i wyczerpującej informacji, zapewnienie stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania, wyjaśnianie zasadności przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwianiu sprawy czy szybkość postępowania organu.
W kontekście realizacji art. 8 oraz 11 k.p.a. doniosłą rolę pełni też uzasadnienie decyzji. Tak więc nie może ono być sformułowane ogólnikowo. Funkcją uzasadnienia jest przekonanie strony, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to, że przyczyną tego są istotne powody. Zatem organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Zasada ta nie może być rozumiana jedynie jako postulat określonego zachowania, lecz stanowi ona obowiązującą normę prawa, z której wynikają konkretne dyrektywy wiążące organy administracji publicznej w toku podejmowanych przez nic czynności procesowych.
Sąd stwierdza, że w niniejszym postępowaniu organ odwoławczy odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez Skarżących, a zwłaszcza takich, których rozpatrzenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W tej sytuacji organ II instancji wyczerpująco rozpatrzył cały materiał dowodowy, w tym m.in. szczegółowe zestawienie dowodów księgowych objętych kontrolą, załączony plik "Kwartały i terminowość-388", mając również na względzie wnioski Skarżącego. Po wskazaniu rozbieżności w protokołach kontroli organu I instancji z dnia 2 lutego 2015 r. oraz 14 października 2015 r. zgodnie z art. 136 k.p.a. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wezwał Prezesa Agencji Rynku Rolnego do wyjaśnienia zaistniałego stanu i zweryfikował przedstawioną argumentację. Ustalenia poczynione w tym przedmiocie znalazły swój wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew twierdzeniom Skarżących Minister zweryfikował decyzję Prezesa ARR także pod kątem wskazań wynikających z decyzji uchylającej pierwotnie wydane rozstrzygnięcie. Spełnienie tych wymogów stworzyło procesową gwarancję prawidłowości rozstrzygnięcia administracyjnego.
Skarżący w uzasadnieniu skargi podnoszą również zarzut naruszenia art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2016 r., poz. 1829 ze zm.), dalej. "u.s.d.g.", który należy ocenić jako nieskuteczny. W tym miejscu należy podkreślić, że w judykaturze prezentowany jest akceptowany przez Sąd rozstrzygający pogląd (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 878/09) zgodnie z którym przekroczenia limitów czasowych przewidzianych dla roku kalendarzowego, wynikających z przepisu art. 83 u.s.d.g. nie powoduje niemożności prowadzenia kontroli, jak i nie dyskwalifikuje w jakikolwiek sposób czynności dokonanych w tym postępowaniu oraz nie czyni niemożliwym wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2006 r. sygn. akt I FSK 1045/05 oraz wyrok z dnia 8 października 2009 r. sygn. akt I FSK 165/08). Przedłużenie kontroli może nastąpić w celu realizacji zasady prawdy materialnej. Organ kontroli, w tym wypadku Prezes ARR, kieruje postępowaniem i to on jest uprawniony do oceny, czy niezbędne jest jeszcze przeprowadzenie określonych czynności weryfikacyjnych. Wskazanie zaś przyczyn przedłużenia terminu zakończenia kontroli ma charakter informacyjny dla kontrolowanego. Zatem organ kontroli w trakcie postępowania kontrolnego mógł wykorzystać wyniki kontroli, trwającej dłużej niż przewidywał przepis art. 83 ust. 1 u.s.d.g.
Skarżący w uzasadnieniu skargi podnoszą także, że po uchyleniu decyzji z [...] kwietnia 2015 r. postępowanie administracyjne w przedmiocie objętym tą decyzją nie było kontynuowane oraz nie zostało zakończone. Należy w tym miejscu zauważyć, iż postępowanie administracyjne w sprawie określenia wysokości zobowiązania wobec funduszy promocji produktów rolno-spożywczych zostało wszczęte przez organ I instancji pismem z dnia 3 kwietnia 2015 r. Następnie organ I instancji wydał decyzję z [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania wobec funduszy promocji produktów rolno-spożywczych. W wyniku wniesionego przez Skarżących odwołania, Minister uchylił decyzję z [...] kwietnia 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po kontroli w dniach od 24 września 2015 r. do 14 października 2015 r. organ I instancji wadliwie wszczął jeszcze raz postępowanie administracyjne. Cały czas procedował jednak w tym samym przedmiocie. Wynika to jednoznacznie zarówno z zawartości akt administracyjnych (w części, w jakiej obecnie dołączone są do sprawy tutejszego sądu sygn. akt V SA/Wa 3221/16), jak i uzasadnienia obecnie kontrolowanej decyzji nawiązującej także do wcześniejszej fazy postępowania. Dysponując całością zgromadzonego materiału, Minister był przy tym uprawniony do uznania, że pomimo ponownego wadliwego wszczęcia postępowania zaskarżona obecnie decyzja została wydana w ramach postępowania wszczętego 3 kwietnia 2015 r. Tym samym stwierdzone uchybienie procesowe nie mogło mieć wpływu na treść kontrolowanej decyzji. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdza także naruszenia lub pominięcia przepisów prawa materialnego.
Żaden z podnoszonych w skardze argumentów nie jest tego rodzaju, by nakazywał wyeliminowanie kontrolowanego aktu z obrotu prawnego.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło