V SA/Wa 1824/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska- Urbaniak (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska- Szary, Asesor Sądowy WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Beata Zborowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o. o. w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu odwołania w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz D. Spółki z o.o. w W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego W dniu 12 kwietnia 2007 r. do Urzędu Zamówień Publicznych wpłynęło odwołanie D. Sp. z o.o. wniesione w postępowaniu o zamówienie publiczne prowadzonym przez Gminę Miasto Ś., na [...] dla [...]. Odwołanie to zostało nadane listem poleconym w placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 11 kwietnia 2007 r. Do ww. odwołania został dołączony dowód uiszczenia wpisu w kwocie 10.000 zł, z którego wynika, iż obciążenie rachunku odwołującego na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych nastąpiło w dniu 10 kwietnia 2007 r. Po sprawdzeniu przez Prezesa Urzędu wartości zamówienia w przedmiotowym postępowaniu, w dniu 12 kwietnia 2007 r. wezwano odwołującego do przedłożenia w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania dowodu uiszczenia wpisu. Wezwanie to zostało w tym samym dniu doręczone odwołującemu drogą, faksową, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie regulaminu postępowania przy rozpatrywaniu odwołań (Dz. U. Nr 87, poz. 603). W dniu 13 kwietnia 2007 r. wpłynęło do Urzędu Zamówień Publicznych drogą faksową potwierdzenie dokonania przelewu na rachunek UZP kwoty 10.000 zł. Na potwierdzeniu przelewu z konta odwołującego się na konto Urzędu Zamówień Publicznych widnieje data 12 kwietnia 2007 r. W dniu 13 kwietnia wpłynęło do Urzędu faksem (o godzinie 16.30, a więc już po godzinach pracy Urzędu) zaś 16 kwietnia 2007 r. bezpośrednio do kancelarii pismo odwołującego skierowane w odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dowodu uiszczenia wpisu, w którym odwołujący stwierdził, iż jego zdaniem wpis w kwocie 10.000 zł, którego dowód uiszczenia został dołączony do odwołania został uiszczony prawidłowo. Jednocześnie jednak odwołujący poinformował, że z ostrożności procesowej uiścił dodatkowo kwotę 10.000 zł, gdyby okazało się, iż wartość przedmiotu zamówienia jest równa lub przekracza kwoty określone rozporządzeniem wydanym na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy — Prawo zamówień publicznych, a tym samym konieczne byłoby dokonanie wpisu w kwocie wyższej, niż uiszczona. Odwołujący również, ostrożności procesowej, wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od odwołania, powołując się na art. 57-60 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.) – zwanej dalej także "k.p.a.". Postanowieniem z [...] kwietnia 2007r. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wydał postanowienie w przedmiocie zwrotu wniesionego odwołania z powodu nieuiszczenia wpisu. W uzasadnieniu Prezes wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2006 r. Nr 164, poz. 1163 z późn. zm.) odwołanie podlega rozpoznaniu, jeżeli opłacono wpis, zaś dowód jego uiszczenia załączono do odwołania. Stosownie zaś do § 2 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie regulaminu postępowania przy rozpatrywaniu odwołań (Dz. U. Nr 87, poz. 603) w przypadku nie dołączenia do odwołania dowodu opłaty wpisu, opłaconego najpóźniej w dniu złożenia odwołania, odwołujący się zostaje wezwany do uzupełnienia braku odwołania, ale wyłącznie w zakresie przesłania dowodu uiszczenia wpisu. Wplata wpisu – stosownie do przepisów Prawa zamówień publicznych i przywołanego rozporządzenia – winna być dokonana najpóźniej w dacie wniesienia odwołania. Wpis uznaje się za uiszczony tylko w sytuacji, gdy został wniesiony we właściwym terminie i odpowiednią wysokości oraz na stosowny numer konta zgodnie dyspozycją § 2 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 maja 2006 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu od odwołania oraz szczegółowych zasad rozliczania kosztów w postępom odwoławczym (Dz. U. Nr 87, poz.608). Nie dokonanie czynności opłacenia w terminie wpisu skutkuje – zgodnie z treścią przepisu art. 185 ust. 3 ustawy – rodzę postanowienia Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Od powyższego postanowienia Spółka D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzuciła mu naruszenie : 1) przepisów prawa materialnego: a) art. 185 ust 1 i 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych, b) § 2 ust 1 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie regulaminu postępowania przy rozpatrywaniu odwołań (Dz. U. Nr 87, poz.603), c) § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 maja 2006 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu od odwołania oraz szczegółowych zasad rozliczania kosztów w postępowaniu odwoławczym (Dz. U. Nr 87, poz. 608) - poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz 2) przepisów prawa procesowego: a) art. 58 i nast. k.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, b) art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania c) art. 10 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu postanowienia do wszystkich żądań i twierdzeń strony oraz zapewnieniu stronie czynnego udziału w sprawie. Wskazując na powyższe naruszenia prawa Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i nakazanie Prezesowi Urzędu Zamówień Publicznych przekazanie odwołania skarżącego Zespołowi arbitrów do rozpoznania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Prezesowi Urzędu Zamówień Publicznych do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od Prezesa Urzędu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie skarżącej Spółki z przepisów art. 185 ust. 1 i 3 Prawa zamówień publicznych oraz § 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów sprawie regulaminu postępowania przy rozpatrywaniu odwołań - wbrew twierdzeniom Prezesa UZP - nie wynika, iż wymagane jest uiszczenie wpisu w odpowiedniej wysokości. Przepisy te explicite statuują jedynie obowiązek uiszczenia wpisu we właściwym terminie – to jest najpóźniej w dnia wniesienia odwołania. Ani art. 185 Pzp, ani też § 2 powołanego rozporządzenia nie określa- zdaniem skarżącej - iż wpis powinien zostać wniesiony w należnej wysokości. Zdaniem skarżącej do wpisu mają zastosowanie przepisy k.p.a. dotyczące zarówno formy i trybu wydawania orzeczenia, przywrócenia terminu, jak i dotyczące kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej Spółki Prezes UZP nie miał podstaw do prowadzenia czynności określonych w § 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów sprawie regulaminu postępowania przy rozpatrywaniu odwołań, gdyż tryb ten może mieć zastosowania w przypadku, gdy do odwołania został dołączony dowód uiszczenia wpisu, lecz wpis ten został uiszczony w niższej niż należna wysokości. Wskazuje na to treść § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym Prezes UZP zwraca odwołanie, jeżeli w wyznaczonym terminie nie zostanie przedstawiony dowód uiszczenia wpisu. W sprawie tej odwołujący się przedstawił dowód uiszczenia wpisu, lecz Prezes UZP i tak dokonał zwrotu odwołania. Zarzucając Prezesowi UZP wydanie postanowienia o zwrocie odwołania bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty skarżąca wskazała, że tryb postępowania Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych przypadku niedołączenia do odwołania dowodu uiszczenia wpisu ma charakter administracyjny. W tej sytuacji zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenie terminu. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy też zauważyć, iż na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, tj. badając zaskarżoną uchwałę pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa zawartymi w ustawie z 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2006 r. Nr 164 , poz. 1163 ze zm.) doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, aczkolwiek nie wszystkie argumenty zawarte w skardze zasługują na uwzględnienie. Stosownie do art. 185 ust. 1 u.p.z.p., odwołanie podlega rozpoznaniu, jeżeli uiszczono wpis. Dowód uiszczenia wpisu dołącza się do odwołania. Natomiast w myśl ust. 3 tego artykułu, jeżeli wpis nie został uiszczony, Prezes UZP zwraca odwołanie. O zwrocie odwołania rozstrzyga Prezes UZP w drodze postanowienia. Jak wynika z powyższych przepisów, bezwzględnym warunkiem rozpatrzenia odwołania jest wniesienie wpisu od tego środka zaskarżenia, najpóźniej w dniu wniesienia odwołania, w przeciwnym razie nie byłoby bowiem możliwe dołączenie do odwołania dowodu uiszczenia wpisu. Przy czym za uiszczenie wpisu należy uważać wpłatę kwoty odpowiadającej obowiązującej wysokości tego wpisu, ogłoszonej przez Prezesa UZP w Biuletynie Zamówień Publicznych stosownie do przepisu § 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 marca 2004 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu od odwołania (...). Rację zatem należy przyznać Prezesowi UZP, że kwota w wysokości 10.000 zł której potwierdzenie wpłaty zostało dołączone do odwołania, nie może być uważana za kwotę wpisu, który wynosił wówczas, stosownie do przepisów powyższego rozporządzenia – 20.000 zł. Tak rygorystyczne ujęcie w przepisach kwestii dotyczącej wpisu od odwołania, podyktowane jest, jak należy przyjąć, specyfiką tego rodzaju postępowania, którego istotą jest sprawne rozpatrzenie podniesionych zarzutów, oraz ma na celu zdyscyplinowanie podmiotu skarżącego i służy szybkiemu przebiegowi postępowania odwoławczego. Niezbędnym warunkiem uruchomienia postępowania odwoławczego jest zatem nie tylko wniesienie odwołania, ale także opłacenie go najpóźniej w dniu jego wniesienia. Późniejsze uiszczenie wpisu, co dotyczy również sytuacji uzupełnienia wniesionej opłaty do wysokości aktualnie obowiązującego wpisu, uchybia przepisowi art. 185 u.p.z.p., powodując brak podstaw prawnych do rozpatrzenia odwołania. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 187 ust. 1 u.p.z.p., zespół arbitrów rozpoznaje odwołanie w terminie 15 dni od dnia jego wniesienia. Oznacza to, że prawidłowo opłacone odwołanie, tj. w kwocie odpowiadającej obowiązującemu wpisowi, powinno być przedmiotem rozważań zespołu arbitrów najpóźniej w piętnastym dniu od dnia jego wniesienia, tj. od dnia nadania w urzędzie pocztowym. Z powołanego przepisu wywieść także można zasadę szybkości, która przyświeca postępowaniu odwoławczemu. Zespół arbitrów ma tylko 15 dni na rozpatrzenie złożonego środka zaskarżenia. Zauważyć także trzeba, iż w myśl ust. 4 omawianego artykułu zespół arbitrów odrzuca odwołanie na posiedzeniu niejawnym, jeżeli stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w ustawie. Powyższe świadczy, iż ustawodawca dużą wagę przyłożył do kwestii uiszczenia wpisu, bowiem unormował taką sytuację odmiennie, nie poprzez odrzucenie odwołania - tak jak to czyni w zakresie odrzucenia środków zaskarżenia z powodu nieuiszczenia wpisu w postępowaniu sądowoadministracyjnym czy w postępowaniu cywilnym - a jego zwrot i to nie przez organ wyznaczony do rozpatrzenia odwołania, lecz jeszcze na wcześniejszym etapie przez "czynnik administracyjny", jakim jest Prezes UZP. Przedstawione stanowisko jest zgodne z poglądami wyrażonymi przez sądy administracyjne, zarówno wojewódzkie jaki Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyroki WSA w Warszawie z 15.02.2005 r. III SA/Wa 1813/04 Lex nr 187140 i z 08.06.2005 r. III SA/Wa 524/05 Lex nr 167146 oraz Wyrok NSA z 21.12.2005r. II GSK 295/05), prezentuje je także Jerzy Pieróg w Komentarzu do Prawa zamówień publicznych z 2004 r. (wydawnictwo CH. Beck, str. 401). Autor stwierdza, iż wpis uznaje się za uiszczony, jeżeli nastąpi wpłata lub zostanie obciążony rachunek bankowy odwołującego się na rzecz UZP najpóźniej w dniu wniesienia odwołania. Powyższe potwierdza także treść rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 marca 2004 r., wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 193 u.p.z.p. Z art. 193 pkt 1 tej ustawy wynika, że Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia regulamin postępowania przy rozpatrywaniu odwołań, mając na względzie zapewnienie sprawnej organizacji posiedzenia i rozprawy, szybkiego przebiegu postępowania odwoławczego oraz jawności rozpraw. W świetle § 2 ust. 1 regulaminu postępowania przy rozpatrywaniu odwołań, w przypadku niedołączenia do odwołania dowodu uiszczenia wpisu najpóźniej w dniu wniesienia odwołania, Prezes UZP wzywa odwołującego się do jego przedłożenia w terminie trzech dni od dnia doręczenia wezwania. Wynikająca z powyższego przepisu możliwość uzupełnienia braku w postaci dołączenia dowodu zapłaty wpisu w terminie trzech dni, dotyczy wyłącznie możliwości wykazania - dowodem wpłaty - uiszczenia wpisu w prawidłowej wysokości w terminie, tj. przed lub w dniu złożenia odwołania. Termin trzydniowy nie dotyczy możliwości uiszczenia wpisu, ani też uzupełnienia wpłaconej kwoty do wysokości obowiązującego wpisu, gdyż wpis winien być uiszczony najpóźniej w dniu wniesienia odwołania, przy czym za uiszczenie wpisu, o czym była już mowa wcześniej, należy uważać wpłatę kwoty odpowiadającej jego aktualnie obowiązującej wysokości. Powyższe nie oznacza jednak, że w postępowaniu toczącym się przed Prezesem UZP związanym z usunięciem braków odwołania w przedmiocie opłacenia wpisu wyłączone są przepisy k.p.a. dotyczące przywracania terminu do opłacenia odwołania. Powyżej wymienione orzeczenia sądów administracyjnych potwierdziły, że Prezes w tym postępowaniu stosuje przepisy k.p.a. W ocenie Sądu wyżej wspomniane odmienności postępowania w sprawie o udzielenie zamówienia publicznego nie mogą uzasadniać wniosku, że w tym postępowaniu wyłączone są przepisy k.p.a. dot. przywrócenia terminu, tym bardziej że termin do opłacenia odwołania nie jest to nieprzywracalny termin prawa materialnego, po upływie którego strona nie może dochodzić swoich uprawnień, a organ - nakładać na stronę obowiązków. Jest to ustawowy termin procesowy, a więc przywracalny z uwzględnieniem art. 57-60 K.p.a.,. Stanowisko takie zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 21.12.2005 r. sygn. akt II GSK 295/05. Sąd w składzie wyrokującym podziela ten pogląd, zauważając przy tym że ograniczenie uprawnienia stron w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego musiałoby jasno wynikać z ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes UZP winien – przed podjęciem decyzji w przedmiocie zwrotu odwołania z powodu nieopłacenia wpisu w należytej wysokości – rozpoznać wniosek strony o przywrócenie terminu do opłacenia odwołania, biorąc pod uwagę przesłanki określone w art. 58 k.p.a. Mając na względzie naruszenie przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych przepisów dotyczących reguł orzekania Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a.