V SA/Wa 1845/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-25
Skład orzekający: Ewa Wrzesińska - Jóźków, Mirosława Pindelska, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma za pokwitowaniem odbioru dorosłemu domownikowi adresata, bez oddzielnego oświadczenia zobowiązującego do przekazania pisma adresatowi, jest skuteczne w rozumieniu art. 43 k.p.a.?Ratio decidendi
Doręczenie pisma za pokwitowaniem odbioru dorosłemu domownikowi adresata jest skuteczne, nawet jeśli na potwierdzeniu odbioru nie znajduje się oddzielne oświadczenie zobowiązujące do przekazania pisma adresatowi. Podpis domownika na potwierdzeniu odbioru stanowi wyraz jego woli podjęcia się przekazania pisma adresatowi i korzysta z domniemania prawdziwości, które może być obalone tylko na podstawie wiarygodnych dowodów.Stan faktyczny
Skarżący M.P. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania 121 Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła przyznania pomocy z powodu niedostarczenia w terminie uzupełnień do wniosku, pomimo wezwania do ich złożenia. Organ uznał, że pismo z wezwaniem zostało doręczone skarżącemu za pokwitowaniem odbioru przez jego matkę, domownika adresata. Skarżący kwestionował skuteczność doręczenia zastępczego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant: starszy sekretarz - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M.P. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]maja 2011 r. pismo nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę
Wnioskiem z [...]stycznia 2011 r. M.P.(zwany dalej: skarżącym) wystąpił do P.Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (zwanego dalej: ARiMR) o przyznanie pomocy w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Rozpatrując powyższy wniosek ARiMR pismem z [...]maja 2011 r. (znak [...]) poinformował skarżącego o odmowie przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 14 ust. 4 pkt 1 w związku z ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193 poz. 1397, z późn. zm.). Uzasadniając swoje stanowisko ARiMR wyjaśniła, iż 13 kwietnia 2011 r. wnioskodawca odebrał pismo z prośbą o uzupełnienie/wyjaśnienie wniosku o przyznanie pomocy. Wskazano, iż do dnia 4 maja 2011 r. do ARiMR nie został dostarczony żaden z brakujących dokumentów/uzupełnień/wyjaśnień. W konsekwencji, skarżący nie dotrzymał wskazanego w § 14 ust. 3 rozporządzenia 21-dniowego terminu uzupełnień przedmiotowego wniosku.
Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ARiMR pismem z [...]czerwca 2011 r. nr [...] (znak [...]) poinformowała skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W jego uzasadnieniu zwrócono uwagę, iż ARiMR jest w posiadaniu duplikatu potwierdzenia odbioru korespondencji o numerze podawczym [...], który stanowi, że przesyłka została dostarczona w dniu 13 kwietnia 2011 r. matce skarżącego, która potwierdziła odbiór pisma. Zatem uwzględniając powyższą datę, w terminie do dnia 4 maja 2011 r. powinny być nadane/dostarczone osobiście uzupełnienia do wniosku.
W skardze na rozstrzygnięcie ARiMR z [...]maja 2011 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wskazano, iż przewidziana w art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." zastępcza forma doręczenia pisma rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi, pod warunkiem jednak, że zostało doręczone prawidłowo, w sposób wskazany w tym przepisie. Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy "potwierdzenia odbioru" nie wynika, aby został spełniony warunek, iż K. P. zobowiązała się do oddania pisma adresatowi, czyli M.P.oraz że jest domownikiem adresata. W ocenie skarżącego, analiza "potwierdzenia odbioru" nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że brak jest na nim powyższych adnotacji. W związku z powyższym, organ nie miał wystarczających podstaw do przyjęcia domniemania, że nastąpiło doręczenie zastępcze i wywodzić z tego skutki prawne dla skarżącego.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
W powyższym kontekście stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydanego w trybie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.) stanowi § 14 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie z jego treścią jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie żadnego z braków, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 22 ust. 3 ustawy, dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio.
W sprawie sporną jest kwestia skuteczności doręczenia skarżącemu pisma z [...]kwietnia 2011 r. stanowiącego wezwanie do wyjaśnienia/uzupełnienia dokumentów.
Wskazać należy, iż zasadą wynikającą z Kodeksu postępowania administracyjnego jest doręczenie bezpośrednie, natomiast doręczenie dokonane w trybie art. 43 tej ustawy - jest wyjątkiem.
Art. 43 k.p.a. stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008 Nr 189, poz. 1159, z późn. zm.) określa czym jest przesyłka polecona i przesyłka rejestrowana. Art. 3 pkt 19 stanowi, iż przesyłką poleconą jest przesyłka rejestrowana będąca przesyłką listową, przemieszczaną i doręczaną w sposób zabezpieczający ją przed utratą, ubytkiem zawartości lub uszkodzeniem. Natomiast punkt 20 określa, iż za przesyłkę rejestrowaną uważa się przesyłkę przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczaną za pokwitowaniem odbioru.
Kwestie, co powinno zawierać potwierdzenia odbioru przesyłki rejestrowanej reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5 poz. 34, z późn. zm.) Przepis § 35 ust. 1 określa, iż przesyłki rejestrowane i przekazy pocztowe doręcza się zgodnie z art. 26 ustawy za pokwitowaniem odbioru, po stwierdzeniu tożsamości osoby uprawnionej do odbioru. Ustęp 3 stanowi, iż pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru.
Art. 26 pkt. 2 ust. 3 lit. a Prawa pocztowego określa, iż przesyłka, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce operatora zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej.
W aktach sprawy znajduje się duplikat potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 228 akt adm.), której adresatem był skarżący, podpisany przez K. P. wraz ze wskazaniem stopnia pokrewieństwa - "matka". Skarżący nie kwestionuje okoliczności, iż K. P. jest domownikiem adresata.
Kwestią sporną, w ocenie skarżącego, jest natomiast, czy na pokwitowaniu odbioru przesyłki ma być oświadczenie, że przyjmujący zobowiązuje się oddać ją adresatowi. Zdaniem Sądu, z art. 43 k.p.a. nie wynika, że domownik ma złożyć oddzielne oświadczenie, że zobowiązuje się do oddania przesyłki adresatowi. Wymóg taki nie wynika z przepisów ustawy Prawo pocztowe, ani z przepisów wykonawczych tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wykonywania powszechnych usług pocztowych. Na pokwitowaniu, zgodnie z wyżej powołanymi przepisami, ma znajdować się czytelny podpis ze wskazaniem, które pozwoli zidentyfikować daną osobę jako domownika adresata. W rozpoznanej sprawie wszystkie te wymogi zostały spełnione. K. P. jest dorosłym domownikiem adresata, a na potwierdzeniu odbioru znajduje się jej podpis wraz z datą odbioru.
Wykładnia gramatyczna i logiczna przepisu prowadzi do wniosku, iż pokwitowanie złożone przez dorosłego domownika na dowodzie doręczenia jest następstwem aktu woli jakim jest podjęcie się przez tę osobę oddania adresatowi pisma. Innymi słowy, pokwitowanie na dowodzie doręczenia faktu odbioru przesyłki stanowi uzewnętrznienie podjętej wcześniej przez odbierającego pismo woli przekazania przesyłki adresatowi (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt II GSK 60/09). Podkreślić należy, iż na blankiecie pokwitowania odbioru brak jest oddzielnej rubryki na złożenie oświadczenia osoby przyjmującej przesyłkę, iż zobowiązuje się ona do oddania jej adresatowi.
Przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające jednoznacznie wskazuje na odbiór korespondencji przez dorosłego domownika w miejscu zamieszkania adresata tj. jego matkę (k. 256 akt adm.). Skutek doręczenia, czemu służą obowiązujące w tym zakresie i prawidłowo przywołane przez organ w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przepisy, został zrealizowany.
Natomiast twierdzenia skarżącego, że wezwania do uzupełnienia braków wniosku nie doręczono mu w dniu wynikającym z pocztowego dowodu doręczenia pozostają w sprzeczności ze znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym poświadczeniem odbioru tego pisma.
Zauważyć przy tym należy, że pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może wprawdzie zostać obalone. Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło stwierdzenie skarżącego, iż przesyłkę doręczono - wbrew temu na co wskazuje pocztowy dowód doręczenia - innej osobie (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 555/08).
Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło