V SA/Wa 1854/12

WyrokWSA w Warszawie2012-12-19

Skład orzekający: Ewa Wrzesińska-Jóźków, Izabella Janson, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności, wydana na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności w kontekście art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności nie była dotknięta wadą przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa). Kluczowe było ustalenie, że choć płatność została przyznana na skutek pomyłki organu, to błąd ten mógł być wykryty przez rolnika, co wyklucza zastosowanie art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, który wymaga kumulatywnego spełnienia obu przesłanek (pomyłka organu i niemożność wykrycia błędu przez rolnika). W związku z tym, odmowa stwierdzenia nieważności decyzji była uzasadniona.
Stan faktyczny
Skarżąca E. K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych. Wcześniejsza decyzja przyznająca płatność została uznana za nieważną z powodu niespełnienia warunku dotyczącego współwłasności gospodarstwa. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję stwierdzającą nieważność. Następnie Prezes ARiMR ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, uznając, że choć płatność była wynikiem pomyłki organu, to błąd ten mógł być wykryty przez rolnika. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... czerwca 2012 r., nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności; oddala skargę; Przedmiotem skargi złożonej przez E. K. (zwaną dalej Skarżącą) jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z [...] czerwca 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję własną nr [...] z [...] kwietnia 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z [...] maja 2011 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu 1 marca 2005 r. Skarżąca złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Decyzją nr [...] z [...] listopada 2005 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] przyznał Skarżącej płatność dla gospodarstwa niskotowarowego. Na mocy ww. decyzji Skarżącej zostały wypłacone następujące płatności: I rata w wysokości 5.179.24 zł w dniu 10 stycznia 2006 r. i II rata płatności w wysokości 4.788,75 zł. w dniu 13 marca 2007 r. Pismem z 19 marca 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR we [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z [...] listopada 2005 r. Następnie decyzją nr [...] z [...] maja 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR we [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z [...] listopada 2005 r. o przyznaniu Skarżącej płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Uzasadniając ww. decyzję organ podniósł, że Skarżąca w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych prowadziła działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, które w całości stanowiło przedmiot współwłasności z osobami trzecimi, zatem nie został spełniony jeden z podstawowych warunków do przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych, wynikający z § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286. poz. 2870, ze zm.). W wyniku rozpoznania odwołania Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we [...] nr [...] z [...] maja 2008 r. Pismem z 16 sierpnia 2010 r. Prezes ARiMR zawiadomił Skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych jej na mocy decyzji z [...] listopada 2005 r. W piśmie z 30 sierpnia 2010 r. Skarżąca podkreśliła, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydając decyzję z [...] listopada 2005r. o przyznaniu płatności nienależycie wykonał swoje obowiązki. Skarżąca stwierdziła ponadto, że osoba która przyjmowała wniosek w sprawie przyznania płatności, powinna go odrzucić. Podniosła także, iż nie odpowiada za niekompetencję pracowników ARiMR. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z [...] września 2010r. odmówił Skarżącej przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR we [...] decyzją z [...] grudnia 2010 r. uchylił w całości decyzję z [...] września 2010r. i umorzył postępowanie w sprawie przyznania Skarżącej płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Następnie Prezes ARiMR decyzją Nr [...] z [...] maja 2011 r. ustalił Skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych w kwocie 9.967.99 zł. Organ stwierdzi, że nienależnie pobrane środki to m.in. takie, które zostały wypłacone i przyznane w oparciu o decyzję, która została wyeliminowana z obrotu prawnego, przy czym nie ma znaczenia, z jakich powodów decyzja taka została wzruszona. Dlatego też w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z [...] listopada 2005 r. powstał obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. Pismem z 6 grudnia 2011 r. Skarżąca zwróciła się o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa ARiMR z [...] maja 2011 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej k.p.a.). Uzasadniając przedmiotowy wniosek Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności została wydana z rażącym naruszeniem art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92, poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie. Decyzją z [...] kwietnia 2012 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa ARiMR z [...] maja 2011 r. Pismem z 24 kwietnia 2012 r. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że przyznanie jej płatności dla gospodarstw niskotowarowych nastąpiło na skutek błędu urzędnika państwowego, który to błąd nie został wykryty przez rolnika. Powołała się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 lutego 2011 r. (sygn. akt V SA/Wa 2262/10) wydany, jej zdaniem, w analogicznej sprawie. Podniosła również, że wszelkie jej działania podejmowane w sprawie o przyznanie płatności wykonała w dobrej wierze. Wskazała, że błędnej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] nie można rozpatrywać na niekorzyść rolnika i że nigdy w życiu nie wyłudziła żadnych nienależnych jej pieniędzy. Wyjaśniła także, że cała kwota przyznanej płatności została sumiennie spożytkowana na rozwój gospodarstwa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję własną z [...] kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja Prezesa ARiMR z [...] maja 2011 r. nie zawiera wad, których wystąpienie zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. powodowałoby konieczność stwierdzenia jej nieważności. Organ podkreślił, że powoływany przez Skarżącą przepis art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. nie obowiązuje. Zastosowanie w sprawie ma natomiast art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz.UE Nr L 141 z 2004 r. – zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004). Przepis ten umożliwia wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności, jednakże wymaga kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek, tj. płatność winna być dokonana na skutek pomyłki organu i błąd ten nie mógł być wykryty przez rolnika. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podkreślił, że tylko łączne wystąpienie przesłanek określonych w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 uzasadnia wyłączenie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. Zauważył, że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przyznana Skarżącej wynikła na skutek pomyłki organu, lecz błąd ten mógł być wykryty przez rolnika. Organ podkreślił, że Skarżąca znała przepisy dotyczące przyznawania płatności dla gospodarstw niskotowarowych. Przepisy dotyczące przyznawania tych płatności są na tyle jasne i zrozumiałe, że nie wymagają skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. W tych okolicznościach zdaniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w niniejszej sprawie nie mógł zostać zastosowany art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, bowiem błąd organu, był tego rodzaju, że mógł zostać wykryty przez rolnika. Pismem z 6 czerwca 2012 r. Skarżąca wniosła skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2012 r. wnosząc m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie, że nie podlega ona wykonaniu. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła: - rażące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 16 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie dyrektyw w przepisach tych wyrażonych, - rażące naruszenia prawa materialnego, tj. § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 55 (3) ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zwanej dalej Kodeksem cywilnym, poprzez błędną wykładnię pojęcia gospodarstwa rolnego i utożsamiania go z pojęciem gruntów rolnych; - rażące naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie dyrektyw w tych przepisach wskazanych w toku postępowania, pomimo że stanowią one podstawowe obowiązki dla organu w procesie orzeczniczym. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 30 sierpnia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania oraz wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stanął na stanowisku, iż skarga nie jest zasadna, co prowadzi do jej oddalenia. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w sprawie nie występuje żadna z obligatoryjnych podstaw do zawieszenia postępowania (art. 124 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Sąd również nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania na mocy art. 125 p.p.s.a., gdyż uznał, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie nie jest uzależnione od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego. Na marginesie również należy zauważyć, że profesjonalny pełnomocnik w żaden sposób nie udokumentował faktu toczącego się postępowania w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we [...] z [...] maja 2008r. Również z akt sprawy, na podstawie których Sąd orzeka nie wynika, aby takie postępowanie się toczyło. Co więcej z akt administracyjnych wynika, że ostatnią decyzją w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z [...] listopada 2005r. nie była powołana wyżej decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we [...] nr [...] z [...] maja 2008r., tylko decyzja Prezesa ARiMR Nr [...] z [...] sierpnia 2008r. Zatem, zdaniem Sądu, w sprawie ewentualnie może toczyć się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa ARiMR z [...] sierpnia 2008r., a nie decyzji organu I instancji. Jednakże nie zasadne jest zawieszenie postępowania sądowego z powyższego powodu. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2012 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] kwietnia 2012r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] maja 2011r. w przedmiocie ustalenia Skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją prowadzone było w trybie nadzwyczajnym, którego podstawą jest art. 156 § 1 k.p.a. Sąd podkreśla, że takie postępowanie stanowi swoisty wyłom od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., dlatego też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania prowadzącego do stwierdzenia nieważności decyzji nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja ta jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest więc kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. Ma obowiązek rozpatrywać ją wyłącznie w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a, to znaczy nie może rozpatrywać jej co do istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym. Organ orzeka tu wyłącznie kasacyjnie stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek do wydania takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Przepis art. 156 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji która: 1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa Wśród przesłanek wymienionych w cytowanym wyżej art. 156 § 1 k.p.a. jest m.in. i ta, na którą powoływała się Skarżąca. Chodzi mianowicie o wydanie w postępowaniu zwykłym decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § pkt 2 k.p.a.). W kwestii interpretacji pojęcia "rażące naruszenie prawa", którym operuje przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wielokrotnie wypowiadała się zarówno nauka prawa jak i judykatura. Analiza ich dorobku pozwala na stwierdzenie, że rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa jest więc z reguły wyrazem ewidentnego, oczywistego błędu w interpretacji prawa i ma miejsce wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji. Zatem o rażącym naruszeniu prawa można zatem mówić wtedy, gdy spełnione zostaną trzy przesłanki: 1) naruszenie prawa ma charakter oczywisty, 2) charakter przepisu, który został naruszony pozwala na uznanie oczywistości naruszenia, 3) przemawiają za tym racje ekonomiczne gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny został przez organy administracji ustalony prawidłowo. W ocenie tak organu jak i sądu decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności nie była dotknięta wadą przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżąca we wniosku o stwierdzenie nieważności, a także we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniosła, że decyzja Prezesa ARiMR z [...] maja 2011 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych została wydana z rażącym naruszeniem prawa polegającym na niezastosowaniu art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji WE nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92. W tym miejscu należy zauważyć, że w wypadku wyeliminowania decyzji na mocy której producent rolny otrzymał płatności, organ ma obowiązek ustalić kwotę nienależnie pobranych płatności. Przepisy przewidują również możliwość zwolnienia producenta rolnego z obowiązku zwrotu tych płatności w wypadku wystąpienia określonych okoliczności, o których mowa m.in. poniżej. Przechodząc do analizy sprawy należy zauważyć, że prawidłowo organy orzekające w sprawie zauważyły, że powoływany przez Skarżącą art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. utracił moc obowiązującą w dniu 7 maja 2004 r. Przepis ten został zastąpiony przez art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 i do tego też przepisu organy odnosiły się w decyzji o ustaleniu nienależnie pobranych płatności. Zgodnie z art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 producent rolny nie ma obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. W sytuacji, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności wymaga kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek, to jest: 1) płatność winna być dokonana na skutek pomyłki organu i 2) błąd ten nie mógł być wykryty przez rolnika. W przedmiotowej sprawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z [...] listopada 2005r. przyznał Skarżącej płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. W związku z tym Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we [...] decyzją z [...] maja 2008 r. stwierdził nieważność tej decyzji wskazując m.in., że Skarżąca w dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych prowadziła działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, które w całości stanowiło przedmiot współwłasności z osobami trzecimi, a zatem nie został spełniony jeden z warunków do przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych. Dlatego bezsporne jest, że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przyznana Skarżącej wynikła na skutek pomyłki organu, lecz w celu zastosowania art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 konieczne jest wykazanie drugiej przesłanki, a więc tego, że błąd organu nie mógł być wykryty przez rolnika. Zgodzić się należy z organem, że Skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego i że jest świadoma skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "wspieranie gospodarstw niskotowarowych". Dlatego też należy uznać, że Skarżąca przyjęła na siebie odpowiedzialność za prawdziwość danych i oświadczeń złożonych przez nią we wniosku. Skarżąca znała przepisy dotyczące przyznawania płatności niskotowarowych, a tym samym miała możliwość wykrycia błędu organu. W tym miejscu należy wskazać, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie zgadza się z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądowym, w szczególności wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2010r. w sprawie o sygn. akt II GSK 609/09 (orzeczenia.nsa.gov.pl), że za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności odpowiada występujący z nim rolnik. Ponadto w wyroku wskazano również, że z uwagi na powtarzalność i liczbę tych wniosków, z których korzystają wszyscy rolnicy każdego roku skrupulatna, uprzednia kontrola każdego z nich nie jest możliwa. W związku z powyższym Prezes ARiMR wydając decyzję o ustaleniu nienależnie pobranych płatności nie dopuścił się rażącego naruszenia art. 73 ust. 4 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004, a tylko takie naruszenie mogło doprowadzić do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Tym samym zarzuty naruszenia art. 16 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., są bezzasadne. Dodatkowo należy zauważyć, że powoływany we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 lutego 2011 r. (sygn. akt V SA/Wa 2262/10) wydany, zdaniem Skarżącej w analogicznej sprawie, dotyczył innego stanu faktycznego i prawnego. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 października 2012r., sygn. akt II GSK 1367/11 uchylił ww. wyrok WSA w Warszawie i oddalił skargę. Tym samy NSA nie zgodził się z tezami zawartymi w wyroku WSA w Warszawie (wyroki dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w związku z art. 55 (3) Kodeksu cywilnego, poprzez błędną wykładnię pojęcia gospodarstwa rolnego i utożsamiania go z pojęciem gruntów rolnych należy zauważyć, że zarzut ten wymyka się spod kontroli Sądu w tym postępowaniu. Ponownie trzeba podkreślić, że przedmiotem kontroli jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydana w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Jak z powyższego wynika przedmiotem kontroli nie jest decyzja Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] sierpnia 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we [...] z [...] maja 2008 r. o stwierdzeniu nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z [...] listopada 2005 r. o przyznaniu Skarżącej płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, do których to decyzji zarzut ten odwołuje się. W związku z powyższym podnoszony zarzut nie mógł podlegać rozpoznaniu w przedmiotowym postępowaniu, gdyż powyższe przepisy nie były zastosowane w kontrolowanym postępowaniu i tym samym nie mogły być naruszone. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, jednakże nie wskazała na czy to naruszenie miałoby polegać. Badając sprawę z urzędu Sąd nie dopatrzył się naruszenia podstawowych zasad konstytucyjnych. Decyzje zostały wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, organy rozpoznające sprawę prawidłowo też zastosowały obowiązujące przepisy prawa. Dlatego też powyższy zarzut jest niezasadny. Na zakończenie należy podkreślić, że prawidłowo również Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dokonał analizy prawidłowości decyzji Prezesa ARiMR o ustaleniu nienależnie pobranych płatności pod kątem pozostałych, nie powoływanych przez Skarżąca, przesłanek stwierdzenia nieważności, tj. art. 156 § 1 pkt 1, 3-7 k.p.a. Mając powyższe na uwadze oraz dostrzegając z jednej strony ciągłość koncepcji ustawodawcy, z drugiej zaś brak w rozpoznawanej sprawie racji ekonomicznych i gospodarczych przemawiających za uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło