V SA/Wa 1872/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2011 r. o numerze [...], jak również decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2008 r. o numerze [...] w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej postanawia: oddalić wniosek. Wnioskiem z dnia 10 listopada 2011 r. J. W. wystąpił o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) z dnia [...] marca 2011 r. o numerze [...], jak również decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] grudnia 2008 r. o numerze [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu wskazał, iż nie stać go na uregulowanie należności, bowiem wraz z żoną utrzymują się z rent z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Podniósł nadto, iż ewentualne wyegzekwowanie kwoty wynikającej z decyzji Prezesa ARiMR z [...] grudnia 2008 r. wyrządzi jemu i jego żonie szkodę zagrażającą egzystencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przesłanką niezbędną przyznania ochrony tymczasowej jest także możliwość wykonania aktu, którego dotyczy wniosek. Wstrzymanie wykonania jest bowiem bezprzedmiotowe, gdy decyzja nie podlega w ogóle wykonaniu. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami ' administracyjnymi, komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004 r., s. 122). Nie każdy więc akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne oraz te spośród konstytutywnych aktów uprawniających, które dla spowodowania stanu prawnego lub faktycznego w nich określonego nie wymagają żadnych działań ze strony podmiotów uprawnionych. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, wyd. PWN, Warszawa 1996, s. 147). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych płatności. Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja nie nakładają na stronę skarżącą żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Brak jej zatem przymiotu wykonalności, co uniemożliwia wstrzymanie ich wykonania. Tym samym wniosek strony nie mógł zostać uwzględniony. Powyższe stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 23 października 2008 r. o sygn. akt II OZ 1075/08 podkreślono, iż przedmiotem ochrony tymczasowej jak się powszechnie przyjmuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. post. z 20.11.2008 r. sygn. akt II GZ 293/08, post. z 25.03.2009 r. sygn. akt II GZ 59/09; orzeczenia dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oddaleniu podlega również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] grudnia 2008 r. o numerze [...]. Wskazać należy, iż powołany na wstępie art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, iż skarżący może wnosić o wstrzymanie aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (zdanie trzecie art. 61 § 3). Wykładnia językowa powyższego zapisu jednoznacznie wskazuje, iż sąd może postanowić o wstrzymaniu tylko takiego aktu, który został wydany bądź podjęty w granicach tej sprawy, w której wszczęte zostało postępowanie sądowe ze skargi wnioskodawcy. Innymi słowy rzecz ujmując, skarżący może wystąpić o wstrzymanie wykonania – ale tylko tych aktów, które zostały podjęte w ramach postępowania administracyjnego zakończonego skarżonym do sądu rozstrzygnięciem. W orzecznictwie przyjmuje się, że rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (vide: post. NSA z 23.10.2007 r., sygn. akt I GSK 2218/06). To samo dotyczy instytucji wstrzymania wykonania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja z [...] czerwca 2011 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z [...] marca 2011 r., mocą których odmówiono umorzenia określonej należności pieniężnej. Sąd posiada kompetencje do zbadania i oceny nie tylko tych aktów ale również innych, z tym zastrzeżeniem, że mogą być nimi tylko te, które zostały podjęte w toku postępowania zakończonego zaskarżonym orzeczeniem. Kontrola sądowa w niniejszej sprawie ogranicza się zatem do aktów, które podjęto od złożenia wniosku o umorzenie należności, do dnia wydania decyzji w drugiej instancji, tj. [...] czerwca 2011 r. Natomiast decyzja Prezesa ARiMR z [...] grudnia 2008 r. została wydana w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Z akt niniejszej sprawy wynika, iż od tej decyzji skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia Prezes ARiMR wydał postanowienie z dnia [...] listopada 2009 r. stwierdzające uchybienie terminu. Postanowienie to, jako kończące postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem oddalił skargę wnioskodawcy. Wobec tego wskazać trzeba, iż postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zostało ostatecznie zakończone, zaś decyzja Prezesa ARiMR z [...] grudnia 2008 r., jako podjęta w tamtym, odrębnym postępowaniu nie może zostać wstrzymana w niniejszym, bowiem pozostaje poza jego granicami. Dodatkowo Sąd wziął pod uwagę i to, że w uzasadnieniu rozpatrywanego wniosku o wstrzymanie wykonania, skarżący wskazuje na "ewentualne wyegzekwowanie" kwoty wynikającej z decyzji Prezesa ARiMR z [...] grudnia 2008 r. Nawet gdyby przyjąć, iż obawy wnioskodawcy dotyczą możliwości prowadzenia w stosunku do niego egzekucji należności pieniężnych, to przedmiotem skargi inicjującej postępowanie sądowe w niniejszej sprawie nie jest postępowanie egzekucyjne. Powoduje to, iż Sąd na podstawie powoływanego przepisu p.p.s.a. nie może wstrzymywać aktów podejmowanych w ewentualnie toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, bowiem nie jest to postępowanie prowadzone w granicach tej samej sprawy. Dotyczy to tym bardziej czynności, bowiem omawiany przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. – w zdaniu trzecim – odnosi się wyłącznie do "aktów" wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Reasumując stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie wskazuje takiego aktu, który mógłby nakładać na niego obowiązek zapłaty określonej należności i który byłby podjęty w ramach postępowania toczącego się w granicach sprawy, w której wniesiono skargę, tj. sprawy z wniosku o umorzenie należności z tytułu nienależnie pobranych płatności. Na koniec można tylko wyjaśnić skarżącemu w innych słowach, iż gdyby nawet Sąd mógł uwzględnić jego wniosek i wstrzymać decyzję o odmowie umorzenia należności bądź decyzję o ustaleniu ich kwoty, to nie oznaczałoby to ani tego, że należności te zostałyby umorzone, ani tego, że postępowanie zmierzające do ich wyegzekwowania nie mogłoby być skutecznie prowadzone. W tych warunkach, biorąc pod uwagę, że powołane wyżej przepisy p.p.s.a. nie dają podstawy od odrzucenia wniosku jako niedopuszczalnego, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 61 § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.