V SA/Wa 1873/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-13
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Barbara Mleczko - Jabłońska, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie wniosku o dofinansowanie projektu z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko z powodu złożenia go na niewłaściwym formularzu, mimo że gmina nie jest przedsiębiorcą, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odrzucenie wniosku o dofinansowanie z powodu złożenia go na niewłaściwym formularzu było prawidłowe, nawet jeśli gmina nie jest przedsiębiorcą. Kluczowe było niespełnienie kryterium formalnego nr 2, co skutkowało odrzuceniem wniosku. Sąd podkreślił, że nie ocenia rzetelności przygotowania konkursu, a jedynie poprawność oceny wniosku pod kątem zgodności z przyjętymi kryteriami.Stan faktyczny
Gmina W. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Instytut Wdrażający odrzucił wniosek z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w tym złożenia go na niewłaściwym formularzu i nieprawidłowego wyliczenia poziomu dofinansowania. Po wniesieniu protestu i odwołaniu, Minister Rozwoju Regionalnego podtrzymał decyzję o odrzuceniu wniosku. Gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, argumentując, że jako jednostka samorządu terytorialna nie jest przedsiębiorcą i powinna móc składać wnioski na formularzu "bez pomocy publicznej".Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr), Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Daniel Zdzieszyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2010 r. sprawa ze skargi G. na informację Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; Oddala skargę
Pismem z dnia ... sierpnia 2009 r. Instytut Paliw i Energii Odnawialnej – Instytucja Wdrażająca (dalej IW IPiEO) poinformowała Gminę W. o tym, iż jej wniosek o dofinansowanie pt. "Ograniczenie niskiej emisji i gazów cieplarnianych przez wykorzystanie energii słonecznej w Gminie W." zarejestrowany pod numerem WND - ... nie spełnia wymogów formalnych i z tej racji został odrzucony.
W wyniku wniesionego protestu tenże Instytut informacją z dnia ... września 2009 r. – powołując się na art. 30 b) ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658 ze zm.) – postanowił nie uwzględnić wniesionego środka zaskarżenia. W motywach wskazano, że:
1. W ramach Działania 9.4 PO IiŚ projekty mogą być dofinansowane tylko na zasadach pomocy publicznej, określonych w programie pomocowym dla tego działania (a więc nie na zasadach ogólnych, gdzie poziom dotacji oblicza się na podstawie tzw. luki finansowej);
2. IW IPiEO nie ma prawa zaakceptować wniosku o dofinansowanie złożonego na innym formularzu, niż formularz/formularze zaakceptowane przez Instytucję Pośredniczącą Ministerstwo Gospodarki – (IPMG) dla danego konkursu;
3. IW IPiEO zwróciła się do IPMG o pomoc w interpretacji przepisów w zakresie stosowania zasad pomocy publicznej przez jednostki samorządu terytorialnego. IP MG oceniła, że działania podejmowane przez jednostki samorządu terytorialnego w ramach Działania 9.4 PO IiŚ noszą znamiona działalności gospodarczej i mogą być dofinansowane na zasadach pomocy publicznej obowiązującej dla tego działania. IP MG ponadto podkreśliła, że przy określaniu czy dany podmiot jest przedsiębiorcą w znaczeniu art. 87 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) nie ma znaczenia forma prawna i organizacyjna danego podmiotu oraz to, czy działalność wykonywana przez ten podmiot jest nastawiony na zysk, tak więc gmina może być uznana za przedsiębiorcę w świetle ww. artykułu;
4. IW IPiEO przyjęła interpretację IP MG i posłużyła się nią przy ocenie projektu.
Mając na względzie powyższe fakty – zdaniem IW IPiEO – winna być utrzymana negatywna ocena dla tego projektu w zakresie spełnienia przez niego kryteriów formalnych.
Jednocześnie IW IPiEO podkreśliła, iż w jej kompetencjach nie leży rozstrzyganie kwestii horyzontalnych, takich jak ustalenie zasad dofinansowania projektów realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego w ramach istniejących schematów pomocy publicznej.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Gmina W.; zostało ono rozpoznane negatywnie przez Ministra Rozwoju Regionalnego stanowiskiem z dnia ... października 2009 r.
W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że każdy wniosek o dofinansowanie podlega ocenie w oparciu o kryteria wyboru projektów zatwierdzone przez Komitet Monitorujący POIiŚ (Kryteria wyboru projektów – Załącznik nr 1 do Szczegółowego opisu priorytetów PO Infrastruktura i Środowisko – Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia 2007 – 2013. Przyjęte kryteria wyznaczają zakres oceny projektu na poszczególnych etapach konkursu. Natomiast postępowanie, w oparciu o które jest przeprowadzona ocena, zostało zawarte w dokumencie Organizacja systemu oceny i wyboru projektów ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko – załącznik nr 2 do Szczegółowego opisu priorytetów PO Infrastruktura i Środowisko.
W pierwszej kolejności zwrócono uwagę, że pismem z dnia ... maja 2009 roku IPiEO wezwało skarżącego do uzupełnienia wniosku w zakresie wskazanych nieprawidłowości zidentyfikowanych na etapie wstępnej oceny formalnej. Wtedy wskazano m. in., że wniosek został złożony na niewłaściwym formularzu, oraz niewłaściwie wyliczono poziom dofinansowania niezgodnie z zasadami pomocy publicznej. W odpowiedzi złożono wyjaśnienie, że wykonanie wezwania jest niemożliwe z tego względu, że gmina nie jest z zasady przedsiębiorcą i złożenia wniosku na formularzu dla przedsiębiorcy byłoby poświadczeniem nieprawdy. Jednocześnie skarżący zwrócił się o wyjaśnienie, czy prawidłowym jest traktowanie gminy jako przedsiębiorcy ze wskazaniem podstawy prawnej (por. pismo z dnia 25.05.2009 r.).
Na powyższe wystąpienie skarżący otrzymał odpowiedź z IPiEO pismem z dnia ... czerwca 2009 r. oraz z Ministerstwa Gospodarki pismem z dnia ... czerwca 2009 r., w których wyjaśniono, że z uwagi na fakt , iż wsparcie w ramach działania 9.4 POIiŚ stanowi pomoc publiczną, a Regulamin konkursu obliguje do złożenia wniosku o dofinansowanie na formularzu z pomocą publiczną mającym zastosowanie do wszystkich potencjalnych beneficjentów przedmiotowego działania, w tym również do jednostek samorządu terytorialnego. Jako podstawę prawną podano art. 87 TWE, zgodnie z którym, zasady dotyczące pomocy publicznej mają zastosowanie do przedsiębiorców. Za przedsiębiorcę uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą, niezależnie od formy organizacyjnej i prawnej, czy źródeł finansowania. Przedsiębiorcą może być również organ administracji publicznej, w tym jednostka samorządu terytorialnego. Wyjaśniono także, że w związku z charakterem projektów realizowanych w ramach działania 9.4 przedsięwzięcia podejmowane przez jednostki samorządu terytorialnego będą wiązały się z prowadzeniem działalności gospodarczej, niezależnie czy związane są z obrotem wytworzoną energią z OZE, czy też z wykorzystaniem jej na potrzeby własne, gdyż zawsze będzie to się wiązało z osiągnięciem przychodu lub korzyści ekonomicznych. Podkreślono także, że aby zakwalifikować podmiot jako prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu wspólnotowej wykładni prawa, nie jest konieczne aby podmiot ten prowadził działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów prawa krajowego. Jednocześnie wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku zgodnie z uwagami przesłanymi przy piśmie z dnia 19 maja 2009 roku.
Pismem z dnia 17 czerwca 2009 r. skarżący, pomimo otrzymanych wyjaśnień, ponownie zajął stanowisko, że uzupełnienie wniosku zgodnie z wezwaniem z dnia 19 maja 2009 roku nie jest możliwe. W tej sytuacji należało uznać, że IPiEO dokonała poprawnej oceny wniosku i odrzucenie wniosku z uwagi na niespełnienie wskazanych na wstępie kryteriów formalnych nie budzi wątpliwości.
Ustosunkowując się do poruszonej w pkt 1 odwołania kwestii, że pomoc na realizację zadań własnych gminy nie jest pomocą publiczną, Minister zauważył, iż w ramach wsparcia dla działania 9.4 POIiŚ, twierdzenie wnioskodawcy nie znajduje uzasadnienia.
Wskazano także, że zgodnie ze Szczegółowym opisem priorytetów POIiŚ wsparcie udzielane na dofinansowanie projektów w ramach działania 9.4 POIiŚ stanowi pomoc publiczną, o której mowa w art. 87 TWE zgodną ze wspólnym rynkiem na podstawie art. 87 ust. 3 TWE. Warunki jej udzielania określa program pomocy publicznej – rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 3 lutego 2009 r. w sprawie udzielania pomocy publicznej na inwestycje w zakresie budowy lub rozbudowy jednostek wytwarzających energię elektryczną lub ciepło z odnawialnych źródeł energii (DZ. U. Nr 21, poz. 112) opracowany na podstawie rozporządzenia Komisji (WE) NR 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych).
Wobec powyższego, zgodnie z art. 55 ust. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2009 z dna 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 metodyka tzw. luki finansowej nie może znaleźć zastosowania w stosunku do obliczania kwoty dotacji dla projektu "organizacja niskiej emisji i gazów cieplarnianych poprzez wykorzystywanie energii słonecznej w Gminie W.", ponieważ na podstawie ww. przepisu nie jest ona stosowana w stosunku do projektów podlegających zasadom dotyczącym pomocy publicznej w rozumieniu art. 87 TWE. W tym kontekście należało uznać za zasadne stanowisko Instytucji Wdrażającej, zgodnie z którym w ramach działania 9.4 PO IiŚ projekty mogą być dofinansowywane tylko "na zasadach pomocy publicznej"; dotyczy to również wsparcia udzielanego gminom, które realizując projekty w ramach przedmiotowego działania, w świetle prawa wspólnotowego prowadzą działalność gospodarczą i uzyskują status przedsiębiorców, a tym samym podlegają regulacji art. 87 TWE.
Zdaniem Ministra twierdzenie skarżącego zawarte w pkt 2 odwołania, że formularz, na którym został złożony wniosek o dofinansowanie jest odpowiedni dla sytuacji gminy i był dostępny na stronie internetowej www. ipieo. pl pod nazwą "bez pomocy publicznej", jako formularz obowiązujący w działaniach POIiŚ – jest bezpodstawne. Abstrahując od faktu, że pomimo wielokrotnych wezwań i udzielania wyjaśnień skarżący nie uzupełnił wniosku o dofinansowanie zgodnie z otrzymanym wezwaniem, to w sprawie bezsporne jest, że wniosek został złożony na niewłaściwym formularzu. Wzór wniosku stanowił załącznik do ogłoszenia o konkursie, jak również załącznik do Regulaminu konkursu. W obu przypadkach był to ten sam wzór wniosku o dofinansowanie "z pomocą publiczną" i każdy beneficjent przystępujący do konkursu zobowiązany był złożyć wniosek na przewidzianym na konkurs formularzu, a ewentualne kwestie sporne możliwe były do wyjaśnienia na etapie składnia wniosku lub dokonywanej oceny formalnej. Złożenie wniosku na niewłaściwym formularzu nie pozwala tym samym na uznanie za spełnione kryterium formalne nr 2.
Odnośnie uwag zawartych w pkt 3 wniesionego odwołania Minister zauważył, że wyjaśnienia skarżącego nie mają związku z odpowiednim fragmentem uzasadnienia Informacji o wyniku rozpatrzenia protestu IPiEO, w którym powołano stanowisko Instytucji Pośredniczącej POIiŚ (por. pismo z dnia 2 czerwca 2009 r.), zgodnie z którym jednostki samorządu terytorialnego podejmujące się realizacji projektów w ramach działania 9.4 POIiŚ, prowadzą działalność gospodarczą, a tym samym jako przedsiębiorcy podlegają przepisom dotyczącym pomocy publicznej.
Dostrzeżono także, że zgodnie z powołanym przez Gminę W. załącznikiem I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zakres podmiotowy pojęcia przedsiębiorstwo jest porównywalny z zakresem pojęcia przedsiębiorcy w prawie polskim, niemniej jednak należy podkreślić, że za przedsiębiorcę według przepisów prawa wspólnotowego uznaje się jakikolwiek podmiot, bez względu na jego formę prawną (np. organy władzy publicznej na poziomie centralnym i regionalnym). Należy wyjaśnić, że w prawie wspólnotowym pojęcie przedsiębiorcy, ukształtowane w drodze rozszerzającej wykładni funkcjonalnej odpowiednich przepisów TWE odnoszących się do przedsiębiorstw, obejmuje każdą autonomiczną jednostkę organizacyjną prowadzącą samodzielnie działalność gospodarczą, niekierowaną na zaspokajanie swoich codziennych potrzeb, bez względu na formę prawną i sposób finansowania. Definicja ta nie wynika wprawdzie bezpośrednio z przepisów TWE, jednak może być wywiedziona z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (ETS), w którym przyjęto, że na potrzeby prawa konkurencji przedsiębiorstwem jest każda jednostka zaangażowana w działalność gospodarczą, bez względu na jej status prawny oraz sposób finansowania – zob. orzeczenia ETS w sprawach: C-41/90 Klaus Höfner i Fritz Elser przeciwko Macrotron GmbH, Zbiór Orzeczeń 1991, s. I-1979; C-244/94 Fédération Française des Sociétés d’Assurance przeciwko Minister del’Agriculture et de la Pêche, Zbiór Orzeczeń 1995, s. I-4013; C-55/96 Job Centre Coop, Zbiór Orzeczeń 1997, s. I-7119; C-67/96 Albany International przeciwko Stichting Bedrijfspensioenfonds Textielindustrie, Zbiór Orzeczeń 1999, s. I-5751;C-219/97 Maatschappij Drijvende Boiken przeciwko Stchting Pensioenfonds voor de VervorenHavenbedrijven, Zbiór Orzeczeń 1999, s. I-6121.
W skardze z dnia 30 listopada 2009 r. Gmina W. – żądając uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia – jednocześnie podniosła, iż zgodnie z realizowanym programem jego beneficjentem mogą być przedsiębiorstwa, jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki, jednostki administracji rządowej, państwowe szkoły wyższe, kościoły i związki wyznaniowe, organizacje pozarządowe, stowarzyszenia i inne instytucje publiczne. W ramach tego programu ogłoszony został przez IWIPiEO dla Priorytetu IX: Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność energetyczna, działanie 9.4. Wstrzymanie energii ze źródeł odnawialnych, konkurs zamknięty nr ...
Do udziału w konkursie zaproszeni zostali, zgodnie z § 5 Regulamin:
• przedsiębiorcy,
• jednostki samorządu terytorialnego oraz ich grupy – związki, stowarzyszenia, porozumienia jednostek samorządu terytorialnego,
• podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego,
• kościoły, kościelne osoby prawne i ich stowarzyszenia oraz inne związki wyznaniowe.
Skarżący w motywach dalej zauważył, że do Regulaminu konkursu załączony został wzór wniosku o dofinansowanie. Wzór dotyczył tylko podmiotów dla których pomoc w ramach programu będzie stanowiła pomoc publiczną (z pomocą publiczną). Równocześnie na stronie internetowej dostępny był wzór wniosku dla podmiotów dla których pomoc w ramach programu nie stanowi pomocy publicznej. W ramach programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko funkcjonują 2 formularze wniosków z pomocą publiczną i bez pomocy publicznej, niezależnie od typu beneficjenta lecz od faktu występowania pomocy publicznej.
Skarżący złożył w konkursie projekt na realizację zadań użyteczności publicznej określonych w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z póżn. zm.) ochrona środowiska, a dokładnie sprecyzowanych w gminnych programach ochrony środowiska uchwalony na podstawie art. 17 ust. 1 w związku z art. 18 ust, 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 z późn. zm.). Zadanie zrealizowane w ramach ochrony środowiska, w tym ochrony powietrza nie są działalnością gospodarczą gminy. Gmina w tym zakresie nie sprzedaje usług i nie jest konkurencyjna na rynku usług. W programie tym gmina nie może być zatem oceniana jako przedsiębiorca. W tej sytuacji udział gmin jako jednostek samorządu terytorialnego w konkursie może nastąpić jedynie "bez pomocy publicznej". Skarżący zatem prawidłowo wypełnił wniosek dla podmiotów "bez pomocy publicznej". Wypełnienie wniosku "z pomocą publiczną" było niemożliwe z uwagi na zawarte w nim informacje dotyczące ściśle przedsiębiorcy jak np.: pkt B.1.3 – czy przedsiębiorstwo spełnia kryteria MŚP, B.1.4 obroty, B.1.5 Łączna liczba pracowników.
W skardze podniesiono, że zgodnie z rozporządzeniem Komisji WE nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r., zał. Nr 1 do kategorii mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników i roczny ich obrót nie przekracza 50 milionów EUR. Powyżej tych wielkości plasują się duże przedsiębiorstwa. W sytuacji skarżącej nie jest jasne, o których pracowników chodzi. Gmina sensu stricte nie jest pracodawcą w rozumieniu kodeksu pracy. Pracodawcą jest podmiot zatrudniający czyli urząd gminy, zakład budżetowy, jednostka budżetowa, które to podmioty w rozumieniu przepisów prawa pracy są pracodawcami dla swoich pracowników.
Również zapis dotyczący obrotów nie ma odniesienia do skarżącej, która zgodnie z ustawą z dnia 30 czerwca 2008 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104), tworzy budżet obejmujący dochody i wydatki oraz przychody i rozchody (art. 165). Wpisanie do wniosku takich danych nieodpowiednich do sytuacji w jakiej gmina ubiega się o pomoc (bez pomocy publicznej), byłoby karalnym poświadczeniem nieprawdy. Jeśli zatem w rozstrzygnięciu w sprawie odwołania Gminy W. Instytucja Zarządzająca uzasadnia odrzucenie wniosku oceną na zasadzie "spełnia" – "nie spełnia" warunek wypełnienia wniosku na właściwym formularzu, to jest ocena nieprawidłowa – wynikająca z braku rzetelnego przygotowania konkursu zgodnie z zasadami Programu Operacyjnego. Program bowiem dostępny jest dla podmiotów będących przedsiębiorcami, ale też dla innych podmiotów, nie będących przedsiębiorcami, dla których wykonane zadanie w ramach projektu mnie jest działalnością gospodarczą w warunkach konkurencyjności.
Skarżący stwierdził, że Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko realizowany jest w ramach europejskich funduszy pomocowych, a te również są skierowane zarówno do podmiotów działających w warunkach konkurencyjności, jak i w warunkach nie konkurencyjnych, a regulamin konkursu nie ograniczał się jedynie do "przedsiębiorców". Ponadto w Szczegółowym Opisie Priorytetów PO IiŚ dla działania 9.4. Wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych przewidziano alternatywę "z pomocą publiczną" lub "bez pomocy publicznej" przez zapis w punkcie 25 "pomoc publiczna – jeśli dotyczy". Konsekwencją złożenia wniosku na odpowiednim wzorze jest ocena spełnienia pozostałych kryteriów oceny – kryterium nr 5 – kompletność wniosku, kryterium nr 7 – zgodność z Programem Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko oraz "Szczegółowym opisem priorytetów PO IiŚ", kryterium nr 11 – kwalifikowalność wydatków i ocena wykonalności pod kątem pomocy publicznej, kryterium nr 17 – ocena wykonalności.
Zdaniem skarżącego ocena spełnienia tych kryteriów w świetle wzoru wniosku dla podmiotów "z pomocą publiczną" jest bezprzedmiotowa dla podmiotów bez pomocy publicznej. Pojęcie zatem oceny spełniania tych kryteriów w stosunku do skarżącego jest nieuzasadnione, niezgodne z warunkami konkursu i Programem Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko. Przywoływane w rozstrzygnięciu Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 3 lutego 2009 r. w sprawie udzielania pomocy publicznej na inwestycje w zakresie budowy lub rozbudowy jednostek wytwarzających energię elektryczną lub ciepło z odnawialnych źródeł energii (Dz. U. Nr 21, poz. 112) odnosi się do przedsiębiorców, konkurs oparty jest na Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko, a cytowane wyżej rozporządzenie jest tyko jedną z podstaw prawnych konkursu. Powyższe prowadzi do wniosku, że konkurs tak jak to stanowi § 5 Regulaminu konkursu kierowany jest do podmiotów "z pomocą publiczną" i "bez pomocy publicznej". W podobnej sytuacji jak skarżący znalazły się w konkursie kościoły i związki wyznaniowe, które przecież mogą w projekcie korzystać ze środków na potrzeby własne z absolutnym wykluczeniem pozycji konkurenta gospodarczego.
W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia - podniesiono argumenty zbieżne z treścią zaskarżanych aktów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Po pierwsze zauważyć należy, że przedmiotem oceny złożonego przez skarżącego wniosku o dofinansowanie w konkursie nr ... w ramach działania 9.4 "Wstrzymanie energii i źródeł odnawialnych" Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko nie może być kwestia zgodności i rzetelności przygotowania konkursu zgodnie z zasadami Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, lecz wyłącznie poprawność dokonanej oceny wniosku pod kątem zgodności z przyjętymi kryteriami wyboru projektów.
Istotne jest, że każdy wniosek o dofinansowanie podlega ocenie w oparciu o kryteria wyboru projektów zatwierdzone przez Komitet Monitorujący PO IiŚ (Kryteria wyboru projektu – załącznik nr 1 do Szczegółowego opisu priorytetów PO Infrastruktura i środowisko – Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko Strategiczne Ramy Odniesienia 2007-2013); przyjęte kryteria wyznaczają zakres oceny projektu na poszczególnych etapach konkursu. Natomiast postępowanie, w oparciu o które jest przeprowadzana ocena, zostało zawarte w dokumencie Organizacja systemu oceny i wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko – załącznik nr 2 do Szczegółowego opisu priorytetów PO Infrastruktura i Środowisko (zwany dalej "System oceny i wyboru") w wersji obowiązującej w dniu ogłoszenia konkursu. W oparciu o te dokumenty przygotowany zostaje także regulamin danego konkursu. Zgodnie z treścią pkt 7 i 114 Systemu oceny i wyboru, ocena projektów odbywa się wyłącznie w oparciu o kryteria wyboru projektów stanowiące załącznik nr 1 do dokumentu Szczegółowy opis priorytetów Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, przyjęte przez Komitet Monitorujący dla Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.
W przedmiotowej sprawie za bezsporny należy przyjąć fakt, że skarżący złożył wniosek na niewłaściwym formularzu, co w wyniku przeprowadzonej oceny projektu spowodowało uznanie, iż wniosek nie spełnia kryterium formalnego nr 2. Wniosek sporządzono na obowiązującym formularzu, jak również znalazło odzwierciedlenie w postaci uznania za niespełnione kryteria formalne nr 2, 5, 7, 11 i 17, albowiem z uwagi na wypełnienie niewłaściwego formularza wniosku, a w konsekwencji także nieprawidłowe wskazanie poziomu dofinansowania, uniemożliwiło to ocenę tych kryteriów. W związku z tym, ocenę zgodności wniosku z kryteriami wyboru projektów 2, 5, 11 i 17 dokonanej przez IPiEO należało, w ocenie Sądu, uznać za prawidłową, gdyż pkt 8 Systemu oceny wyboru wskazuje, że niespełnienie kryterium następuje również w przypadku braku informacji we wniosku pozwalającej na oceną kryterium lub zawarcie informacji niepełnej; tj. niewystarczającej do stwierdzenia, że kryterium zostało spełnione.
Tym samym, mając na uwadze wyjaśnienia IZ POIiŚ zauważyć należy, że odrzucenie wniosku, jakkolwiek nastąpiło z uwagi na niespełnienie pięciu kryteriów formalnych to bezpośrednią tego przyczyną było złożenie przez skarżącego wniosku o dofinansowanie na niewłaściwym formularzu. Zresztą sam skarżący we wniesionej do WSA w Warszawie skardze przyznaje, że chociaż do konkursu załączony został wzór wniosku o dofinansowanie to wypełnił on wniosek na innym formularzu. Nadto wskazać trzeba, że pismem z dnia 19 maja 2009 roku IW IPiEO wezwało skarżącego do uzupełnienia wniosku w zakresie wskazanych nieprawidłowości zidentyfikowanych na etapie oceny formalnej. W wezwaniu tym wskazano m. in., że wniosek został złożony na niewłaściwym formularzu, oraz niewłaściwie wyliczono poziom dofinansowania niezgodnie z zasadami pomocy publicznej.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożył wyjaśnienie, że jego wykonanie nie jest możliwe z tego względu, że gmina nie jest z zasady przedsiębiorcą i złożenie wniosku na formularzu dla przedsiębiorcy byłoby poświadczeniem nieprawdy. Jednocześnie skarżący w swoim piśmie z dnia 20 maja 2009 r., zwrócił się o wyjaśnienie, czy prawidłowym jest traktowanie gminy jako przedsiębiorcy ze wskazaniem podstawy prawnej.
Skarżący w związku z tym zachowaniem otrzymał odpowiedź z IPiEO (pismem z dnia 1 czerwca 2009 roku) oraz Ministerstwa Gospodarki (pismem z dnia 2 czerwca 2009 roku), w którym wyjaśniono, że z uwagi na fakt, iż wsparcie w ramach działania 9.4 POLiŚ stanowi pomoc publiczną, a Regulamin konkursu obliguje do złożenia wniosku o dofinansowanie na formularzu z pomocą publiczną mającym zastosowanie do wszystkich potencjalnych beneficjentów przedmiotowego działania, w tym również do jednostek samorządu terytorialnego. Skoro zatem, pomimo wezwanie do uzupełnienia oraz udzielenia wyjaśnień, skarżący nie złożył wniosku na prawidłowym formularzu, to ocena wniosku w zakresie spełnienia kryterium formalnego nr 2 bezsprzecznie została dokonana w sposób prawidłowy (volunti non fit iniuria w sytuacji kiedy wniosek sporządzono na nieprawidłowym formularzu). Mając na uwadze treść pkt 127 Systemu oceny i wyboru, zgodnie z którym warunkiem pozytywnej oceny w oparciu o kryterium formalne jest spełnienie przez wniosek wszystkich kryteriów formalnych, a niespełnienie chociażby jednego kryterium formalnego skutkuje odrzuceniem projektu, w ocenie Sądu pozwala stwierdzić, że procedura wyboru projektu została przeprowadzona w sposób prawidłowy.
Dostrzec także wypada, że w kompetencji Sądu nie leży ocena rzetelności przygotowania konkursu zgodnie z zasadami "Programu Operacyjnego". Przyznanie Sądowi tak daleko idących uprawnień (co pozwalałoby np. ingerować w kształt rozwiązań funkcjonujących poza systemem prawa powszechnie obowiązującego) prowadziłoby do paraliżu decyzyjnego. W szczególności podważenie treści i kształtu przyjętych dokumentów, które należy złożyć (np. formularzy) skutkowałoby tym, iż całość procedur należałoby przeprowadzić na nowo, także w odniesieniu do tych podmiotów, które zakwalifikowały się do następnych etapów lub je zakończyły sukcesem. Taka wizja pozostawałaby w sprzeczności z intencją ustawodawcy zawartej w powołanej – na wstępie – ustawie z dnia 6 grudnia 1996 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, której celem jest szybkie wykorzystanie środków na określone zadania z pominięciem czasochłonnych procedur związanych ze stosowaniem ogólnego postępowania administracyjnego skodyfikowanego w K.p.a.
Tą ustawą przewidziano także modyfikacje procedury sądowoadministracyjnej. Treść przyjętych w tej ustawie rozwiązań – w zakresie możliwości orzekania przez Sąd – nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, czy może on weryfikować treść aktów; może - w myśl art. 30c ust. 3 tejże ustawy – jedynie:
a) uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo;
b) oddalić skargę;
c) umorzyć postępowanie.
Tak więc – reasumując – Sąd nie może odmówić stosowania aktów wydanych w ramach tej ustawy, nie mających charakteru powszechnie obowiązującego ani też kwestionować treści formularzy.
Nie oznacza to, że Sąd bezkrytycznie odnosi się do przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań. Odzwierciedleniem rodzących się wątpliwości jest pytanie skierowane do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie V SA/Wa 1613/09: "Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. nr 102, poz. 643 z późn. zm) oraz art. 193 Konstytucji RP przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne – czy art. 5 pkt 11, art. 30a ust. 1 i 2, art. 30 b ust. 1 i 2 oraz art. 37 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., nr 84, poz. 712) w zakresie w jakim wyłącza w tym postępowaniu przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i zezwala – w ramach systemu realizacji programu operacyjnego – na kreowanie systemu środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w trakcie naboru projektów, które pozostają poza konstytucyjnym systemem źródeł prawa powszechnie obowiązującego, jest zgodny z art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 oraz art. 87 Konstytucji?"
Powyższe przepisy ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju miały również zastosowanie w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe należało – stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło