V SA/Wa 1880/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Ewa Wrzesińska-Jóźków po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... czerwca 2016 r. nr ... w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. [...] Sp. z o.o. w W. (dalej: "skarżąca", "spółka") złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na wstępie uzasadnienia wniosku skarżąca odniosła się do okoliczności wskazanych w treści skargi, w szczególności wskazując na brak jednolitego stanowiska w Służbie Celnej co do charakteru gier na urządzeniu oraz różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Przytoczyła liczne orzeczenia sądów administracyjnych, w których orzeczono o zasadności skargi i uchyleniu zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającej jej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Spółka podniosła również, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca ponosi duże straty finansowe nie osiągając planowanych zysków wskutek zatrzymania urządzeń do gier przez urzędy celne. Także uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie dodatkowo pogorszy sytuację spółki. W związku z tym w swojej ocenie spółka zasługuje na ochronę tymczasową do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnięcia w sprawie przepisów będących podstawą wymierzenia jej kary pieniężnej. Stwierdziła także, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a., to nie tylko szkoda grożąca skarżącej, ale także Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie przegrania sporu w Sądzie. Skarżąca wymieniła także postanowienia innych sądów administracyjnych w tożsamych przedmiotowo sprawach, w których wstrzymano wykonanie zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Tym samym rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej co oznacza, że wnioskodawca, dążąc do wstrzymania wykonania aktu, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych. Zaznaczenia wymaga, że dla uwzględnienia wniosku nie są wystarczające samo przekonanie strony, iż wykonanie aktu wywoła szczególnie niekorzystne dla niej konsekwencje oraz uzasadniający to przekonanie wywód. Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W przypadku gdy zaskarżony akt nakłada na wnioskodawcę zobowiązanie pieniężne nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji powstanie uszczerbek w majątku strony. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wyraźnie bowiem stanowi o "znacznej szkodzie", a nie o szkodzie jakiejkolwiek. Skoro zatem strona dąży do wykazania, że w jej przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody, wskazując na swoją trudną sytuację finansową, to dla oceny, czy w stanie faktycznym sprawy rzeczywiście może dojść do takiej szkody, konieczne jest odniesienie kwoty zobowiązania do stanu majątkowego wnioskodawcy (postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13). Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności związanych z wykonaniem zaskarżonego aktu mogącymi wywołać znaczną szkodę majątkową, a zawarte w uzasadnieniu twierdzenia powinny znajdować odzwierciedlenie w odpowiednich dokumentach źródłowych. Brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku i niepoparcie go odpowiednimi do tego dowodami uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., sygn. FZ 65/04). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanego wniosku należy zauważyć, że zapłata nałożonej na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł nie wywoła stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. post. NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GZ 80/09). W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu spółce kwoty objętej zaskarżoną decyzją, która została zapłacona. Analizując wniosek skarżącej pod kątem spełnienia drugiej przesłanki wstrzymania wykonania aktu Sąd musi dokonać zestawienia wysokości orzeczonej zaskarżoną decyzją kary z całością majątku spółki. Tylko takie porównanie pozwoli na rzetelną ocenę, czy istotnie uiszczenie kwoty 12.000 zł doprowadzi do wyrządzenia spółce znacznej szkody. Oznacza to, że skarżąca winna załączyć do wniosku dokumenty źródłowe obrazujące w sposób pełny i wiarygodny jej sytuację finansową, czego nie uczyniła. Sąd nie posiada zatem wiedzy jakim majątkiem dysponuje spółka, jak wysokie są jej przychody i jaką część przychodów stanowią koszty, a jakie dochody. Niemożliwe jest zatem dokonanie zestawienia, o którym mowa powyżej, a w konsekwencji merytoryczna ocenia wniosku. Wnioskująca o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinna mieć na względzie, że Sąd bada przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. jedynie na wniosek strony. Nie może zatem oczekiwać od Sądu, aby ten, wyręczając ją, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Odnosząc się do podniesionej przez skarżącą okoliczności, że w przypadku konieczności zwrotu pobranych kar pieniężnych szkodę poniesie także Skarb Państwa, wyjaśnić należy, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd ocenia jedynie sytuację wnioskodawcy pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że nie jest uprawniony do badania kwestii wyrządzenia ewentualnej szkody innemu podmiotowi, w tym, jak chce tego skarżąca, Skarbowi Państwa. Co więcej Sąd bada wyłącznie skutki wykonania zaskarżonej decyzji przed wydaniem wyroku przez Sąd, a nie skutki ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji. Zatem argumentacja spółki dotycząca szkody grożącej Skarbowi Państwa nie uzasadnia uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Spółka uzasadniła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując także na jej wadliwości oraz niejednolite działania Służby Celnej co do oceny charakteru gier na automatach. Te okoliczności w żadnym razie nie mogą być uznane za stanowiące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest dopuszczalne w ramach badania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Ocena taka stanowiłaby swoisty "przedsąd" i wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla składu rozpoznającego sprawę co do istoty. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 250/14). Natomiast w kontekście wymienionych przez skarżącą orzeczeń innych sądów administracyjnych, wstrzymujących wykonanie zaskarżonych decyzji, należy stwierdzić, iż Sąd rozpatruje wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie materiału zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy i nie jest związany orzeczeniami innych sądów administracyjnych (por. art. 11 p.p.s.a.). W ocenie Sądu spółka nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zatem Sąd nie ma do czynienia z sytuacją, która uzasadniałaby zastosowanie wobec skarżącej wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.