V SA/Wa 1902/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-12
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma w postępowaniu administracyjnym, które zostało dwukrotnie awizowane i zwrócone do nadawcy, może zostać uznane za skuteczne na podstawie art. 44 k.p.a., nawet jeśli adresat twierdzi, że nie otrzymał zawiadomień o awizowaniu?Ratio decidendi
Doręczenie pisma w postępowaniu administracyjnym, które zostało dwukrotnie awizowane i zwrócone do nadawcy, może zostać uznane za skuteczne na podstawie art. 44 k.p.a., jeśli strona nie udowodni, że zawiadomienia o awizowaniu nie zostały jej pozostawione. Brak inicjowania procedury reklamacyjnej przez adresata, który twierdzi, że nie otrzymał przesyłki, podważa jego twierdzenia i potwierdza skuteczność doręczenia.Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej ze środków UE. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wezwała go do uzupełnienia braków wniosku. Pismo to zostało dwukrotnie awizowane i zwrócone do nadawcy. Skarżący nie uzupełnił braków, w związku z czym ARiMR odmówiła przyznania pomocy, uznając pismo wzywające do uzupełnienia za skutecznie doręczone na podstawie art. 44 k.p.a. Skarżący kwestionował skuteczność doręczenia, twierdząc, że nie otrzymał zawiadomień o awizowaniu. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. D. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę.
Przedmiotem skargi J. D. jest odmowa przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" zawarta w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] kwietnia 2014 r. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym :
W dniu [...] kwietnia 2013 r. do [...]Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek J. D. o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Wnioskowi został nadany numer [...].
Przeprowadzona weryfikacja wniosku o przyznanie pomocy oraz załączonych do niego dokumentów wykazała, że zachodzi potrzeba usunięcia braków i nieprawidłowości. W związku z powyższym [...] Oddział Regionalny ARiMR pismem z dnia [...] października 2013 r. wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków i nieprawidłowości. Pismo to zostało awizowane przez doręczyciela w dniu 28 października 2013 r. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru pisma doręczyciel zaznaczył, że przesyłka została pozostawiona w Urzędzie Pocztowym nr 133 na okres 14 dni, o czym pozostawiono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata przesyłki. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru pisma znajduje się również adnotacja o ponownym awizowaniu przesyłki w dniu 5 listopada 2013 r., a na kopercie adnotacja o zwrocie do nadawcy po upływie terminu podjęcia w dniu 13 listopada 2013 r.
W wyznaczonym terminie Skarżący nie uzupełnił wskazanych braków. Pismem z [...] lutego 2014 r. Agencja poinformowała go, że odmawia przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w par § 18 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883, z późn. zm.). Poinformowano Skarżącego, że pismo wzywające do usunięcia braków wniosku zostało uznane za doręczone z dniem 13 listopada 2013 r. na podstawie art. 44 k.p.a., wobec czego wyznaczony 21 dniowy termin do uzupełnienia braków upłynął dnia 4 grudnia 2013 r.
Od powyższego rozstrzygnięcia Skarżący złożył w dniu 19 lutego 2014 r. pismo zatytułowane "Odwołanie od decyzji i prośba o przywrócenie terminu". Wskazywał w nim, że nie otrzymał żadnego z dwóch awiz pisma z [...] października 2013 r. mimo, iż w tym czasie przebywał w domu. Wyraził przypuszczenie, że doręczyciel pozostawił zawiadomienia omyłkowo w innej skrzynce oddawczej.
Pismem z [...] lutego 2014 r. Skarżący został poinformowany, że nie został mu przywrócony termin do dokonania czynności związanych uzupełnieniem uchybień wskazanych w piśmie [...] z dnia [...]/10/2013 r. W ocenie ARiMR pismo wnioskodawcy nie spełnia przesłanek formalnych prośby o przywrócenie terminu, bowiem wraz z prośbą o przywrócenie terminu wnioskodawca nie dokonał czynności, której terminowi dokonania uchybił, a o zakresie braków dowiedział się z treści pisma informującego o odmowie przyznania pomocy. Ponadto zdaniem organu wnioskodawca nie wykazał należytej staranności, działał w sposób zawiniony, a także nie wykazał należytej aktywności argumentacyjnej uzasadniającej przywrócenie terminu. Wobec powyższego, w opinii ARiMR w niniejszej sprawie prośba o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie.
Równolegle pismem z dnia [...] lutego 2014 r. pełnomocnik J.D. wezwał Agencję do usunięcia naruszenia prawa, które zostało rozpatrzone pozytywnie i pismem z [...].04.2014 r. Skarżący został poinformowany, że wniosek został przywrócony do ponownej oceny – w celu poprawy podstawy prawnej oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Skarżący został poinformowany, że Agencja odmawia przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 18 ust. 4 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883, z późn. zm.). W treści pisma wymieniono braki wniosku o przyznanie pomocy , do których usunięcia Skarżący był wzywany pismem z [...].10.2013 r. Ponownie poinformowano, że pismo powyższe zostało doręczone Skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. Jako dzień w którym uznano, że nastąpił skutek doręczenia wskazany został 12.11.2013 r., jako dzień upływu terminu do usunięcia braków wniosku 3.12.2013 r.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2014 r. Skarżący ponownie wezwał Agencję do usunięcia naruszenia prawa, w którym kwestionował prawidłowość doręczenia pisma z 23.10.2013 r. przez awizo, zaś w dniu 27 czerwca 2014 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze domagał się uchylenia zaskarżonej czynności oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 44 § 2 i 4 kpa w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w niepozostawieniu w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącego (ani też w drzwiach mieszkania czy w widocznym miejscu przy wejściu na posesję skarżącego) zawiadomienia o możliwości odbioru pozostawionego pisma nr [...] z dnia [...] października 2013 r., a w konsekwencji uznanie doręczenia ww. pisma za skuteczne per aviso, podczas gdy zawiadomienie o możliwości odbioru ww. pisma nigdy nie zostało pozostawione w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącego, a tym samym brak było podstaw do uznania doręczenia per aviso za skuteczne. W skardze powtórzone zostały twierdzenia o niepozostawieniu przez doręczyciela awiz w skrzynce oddawczej Skarżącego.
Już po złożeniu skargi pismem z dnia [...].06.2014 r. ARiMR poinformowała Skarżącego, że nie znalazła podstaw do uwzględnienia jego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, zaś w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych ustawach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427 ze zm., zwana dalej ustawą). Zgodnie z art. 22 ust.3 ustawy w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Natomiast ust. 4 przewiduje, że w przypadku, o którym mowa w ust. 3, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W rozstrzyganej sprawie przedmiotem skargi jest akt z zakresu administracji publicznej o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przedmiotowy akt dotyczy odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427 ze zm. zwana dalej jako "ustawa o wspieraniu"), zgodnie z którym program jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje między innymi wskazany wyżej cel. Należy wskazać, że zaskarżony akt wymaga uzasadnienia zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę w formie pisemnej o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.
W myśl art. 22 ust. 2 powołanej ustawy, do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników, organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast ustęp 3 art. 22 ustawy o wspieraniu określa sposób załatwienia sprawy. Mianowicie, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej o odmowie jej przyznania. Na negatywne rozstrzygnięcie zgodnie z art. 22 ust. 4 wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W rozstrzyganej sprawie skarżący prawidłowo złożył skargę do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie niniejszej kwestią sporną jest skuteczność doręczenia Skarżącemu pisma z 23.10.2013 r., w którym został wezwany do usunięcia braków wniosku o dofinansowanie w wyznaczonym terminie. Skarżący twierdzi, że doręczyciel nie pozostawił w jego skrzynce oddawczej ani pierwszego ani też drugiego awiza. Zaprzecza tym samym prawdziwości adnotacji poczynionych przez doręczyciela oraz Urząd pocztowy nr [...] w W. na przesyłce.
Należy zauważyć, że pismo z [...].10.2013 r. zostało wysłane na adres Skarżącego przesyłką rejestrowaną (art. 3 pkt 23 ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, Dz. U. poz. 1529). Przesyłka rejestrowana jest przesyłką pocztową przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczaną za pokwitowaniem odbioru (art. 3 pkt 23 cyt. ustawy). Potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego (art. 17 prawa pocztowego).
Dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (art. 244 § 1 k.p.c.). Oznacza to, że strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić (art. 252 k.p.c.).
Zgodnie z art. 92 ust. 1 prawa pocztowego w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej prawo wniesienia reklamacji przysługuje:
1. nadawcy;
2. adresatowi - w przypadku gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń albo gdy przesyłka pocztowa lub kwota pieniężna określona w przekazie pocztowym zostanie doręczona adresatowi.
Nadawca albo adresat mogą zgłosić reklamację w każdej placówce pocztowej operatora pocztowego, który zawarł umowę o świadczenie usługi pocztowej z nadawcą. Reklamacja może zostać wniesiona nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia nadania przesyłki pocztowej (art. 92 ust. 2 i 3 prawa pocztowego).
Powyższe oznacza, że prawidłowe uzasadnienie zarzutu skargi powinno polegać na udowodnieniu przez J. D., że pomimo faktu nadania przesyłki pocztowej, nie została ona doręczona w sposób określony w art. 44 k.p.a.
Wnoszący skargę nie podjął starań o wszczęcie procedury reklamacyjnej. Skoro nie dostał przesyłki, to powinien zwrócić się do nadawcy, aby ten zainicjował postępowanie reklamacyjne stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529). Skoro tego nie uczynił, to uznać należy, że jego twierdzenia nie zostały poparte żadnymi dowodami skutecznie podważającymi skutki dołączonego do akt sprawy potwierdzenia nadania przesyłki pocztowej, stanowiącego dokument urzędowy. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Skarżący nawet nie uprawdopodobnił, że pomimo nadania przesyłki pocztowej, nie została ona jemu doręczona. Analogiczne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniach z dnia 11 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. II GZ 278/14 (LEX nr 1481864), z dnia 1 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. I OSK 648/14 (LEX nr 1461311), z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OZ 715/13 (LEX nr 1409749 ).
Z powyższych względów Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło