V SA/Wa 194/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2011 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną; skargę oddala Przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 1 kwietnia 2010 r. Nr [...] oddalające skargę B. B. na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym dokonaną zawiadomieniem Nr [...] z dnia [...].03.2010 r. Zaskarżone postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...].01.2010 r. na B. B. obejmujący grzywnę w celu przymuszenia orzeczoną postanowieniem Nr [...] z dnia [...].12.2003 r. w kwocie 74.811,16 zł za 2003 rok. Następnie przedmiotowy tytuł wykonawczy został przekazany przez wierzyciela do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], celem jego realizacji w trybie egzekucji administracyjnej. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony stronie w dniu 11.03.2010 r. wraz z odpisem zawiadomienia Nr [...] z dnia [...].03.2010 r. o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Na podstawie ww. tytułu wykonawczego organ egzekucyjny zawiadomieniem Nr [...] z dnia [...].03.2010 r., dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym to jest - w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] Inspektorat w [...]. Odpis zawiadomienia zajęciu wyżej wymienionego prawa majątkowego został doręczony zobowiązanemu w dniu 1.03.2010 r. Dłużnik zajętej wierzytelności - to jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] Inspektorat w [...], przedmiotowe zawiadomienie otrzymał w dniu 11.03.2010 r. i uznał wierzytelność, na poczet której zobowiązał się przekazywać miesięcznie kwotę 366,75zł (powyższe wynika z pisma tegoż organu Nr [...] z dnia [...].03.2010r.). B. B. pismem z dnia 22.03.2010 r., w ustawowym terminie wniósł skargę na czynność dokonaną zawiadomieniem Nr [...] z dnia [...].03.2010 r. w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia zobowiązany podniósł, iż kwestionowana czynność dotyczy grzywny w celu przymuszenia nałożonej w 2003 r. W ocenie strony skarżącej z uwagi na fakt, iż "pomiędzy datą orzeczenia o grzywnie tj. 4.12.2003 r. a datą egzekucji minęło ponad 5 lat, przez to należność nie może być egzekwowana", dlatego też zobowiązany wniósł o uchylenie dokonanej czynności. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] po zbadaniu akt sprawy wydał w dniu [...] kwietnia 2010 r. postanowienie Nr [...], w którym uznał wniesioną skargę za nieuzasadnioną i tym samym nie zasługującą na uwzględnienie. Ww. organ wskazał, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podniesiono, iż dłużnik zajętej wierzytelności - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w [...] zawiadomienie Nr [...] z dnia [...].03.2010 r. otrzymał w dniu 11.03.2010 r. i uznał wierzytelność. Z kolei ww. odpis zawiadomienia, jak i odpis tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu 1 1.03.2010 r. Organ I instancji nie dopatrzył się także uchybień formalnych postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym organ nie stwierdził w toku przeprowadzonego postępowania skargowego nieprawidłowości, które winny skutkować uchyleniem dokonanej czynności egzekucyjnej. Organ zauważył, iż postępowanie egzekucyjne podjęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...].01.2010 r. zostało wszczęte na żądanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] - jako podmiot uprawniony do nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki budynku przy Al. [...] w [...]. Organ wskazał, iż czynność wykonawcza realizowana zawiadomieniem o zajęciu Nr [...] z dnia [...].03.2010 r. prowadzona jest na ryzyko ww. wierzyciela, jako dysponenta postępowania. Organ I instancji podniósł, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] pismem Nr [...] z dnia [...].02.2010 r. powiadomił organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], iż należność objęta tytułem wykonawczym Nr [...] z dnia [...].01.2010 r. jest wymagalna i nie uległa przedawnieniu. PINB wskazał, iż B. B. nie wykonał obowiązku orzeczonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 1998 r. Nr [...], którą nakazano inwestorowi rozbiórkę warsztatu zlokalizowanego przy Al. [...] w [...]. Organ I instancji stwierdził, iż w zaistniałych okolicznościach sprawy zgłoszone w skardze z dnia 22.03.2010 r. żądanie uchylenia czynności wykonawczej z uwagi na fakt, że pomiędzy datą orzeczenia o grzywnie tj. 4.12.2003 r. a datą wszczęcia egzekucji minęło ponad 5 lat - nie może podlegać badaniu przez niego ponieważ sprowadza się ono do kwestionowania zasadności egzekwowanego obowiązku, która to okoliczność nie może być przedmiotem oceny przez organ nadzoru w trybie przepisów art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ww. organ wskazał, iż zobowiązany winien wystąpić do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...], jako dysponenta prowadzonego postępowania egzekucyjnego celem ewentualnego wyjaśnienia posiadanych wątpliwości co do zasadności dochodzenia egzekwowanego obowiązku. Zażalenie na postanowienie z dnia 1 kwietnia 2010 r. złożył B. B.. Minister Finansów postanowieniem z dnia z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku, gdyż w przedmiotowej sprawie możliwe było przeprowadzenie czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego. Nie stwierdził też uchybień formalnych w dokonanej czynności egzekucyjnej - druk zajęcia wierzytelności pieniężnej był prawidłowy, zawiadomienie o zajęciu zostało podpisane przez upoważnionego pracownika organu egzekucyjnego, a następnie doręczone zostało za potwierdzeniem odbioru zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności, jak i zobowiązanemu. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, iż zastosowanie środka egzekucyjnego było więc zgodne z powołanym przepisem. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu przedawnienia egzekwowanego obowiązku wyjaśnił, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w związku z dokonywaniem czynności egzekucyjnych. Wskazał, że nie można natomiast podnosić zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się, że skarga na czynności egzekucyjne nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt 111 SA 827/99, LEX nr 43032, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3474/2006. LEX nr 304097). Podkreślił, iż przewidziana w art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skarga nie może stanowić konkurencyjnego środka zaskarżenia w stosunku do innych środków zaskarżenia przewidzianych w tej ustawie. Wskazał, że skarga na czynności egzekucyjne nie może zatem dotyczyć okoliczności, które mogą być przedmiotem np. zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. przedawnienie obowiązku, czy też stanowią przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego określoną w art. 59 § 1 pkt 1 ww. ustawy. Organ II instancji podkreślił, iż skarżący nie skorzystał ze środka zaskarżenia w postaci zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, który przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył B. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa polegające na nieuwzględnieniu okoliczności, że wobec niego nie może być prowadzona egzekucja z uwagi na przedawnienie, a tym samym naruszenie przepisów o przedawnieniu i art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nakazującego organom administracyjnym badanie z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone postanowienie w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.). W myśl tego przepisu zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Należy stwierdzić, iż skarga na czynność egzekucyjną jest instytucją postępowania egzekucyjnego, którego celem jest przymusowe ściągnięcie wymaganej należności obciążającej zobowiązanego. Służy kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu środków egzekucyjnych zmierzających bezpośrednio do wyegzekwowania należności. Ocenie, w ramach skargi na czynności egzekucyjne, podlegają działania organu egzekucyjnego (egzekutora), który na zlecenie wierzyciela egzekwuje należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny (por. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2007 r., III SA/Wa 1580/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ dotyczący skargi na inne określenie odsetek w zawiadomieniu o zajęciu rachunku niż w tytule wykonawczym oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2008 r., III SA/Wa 33/08, LEX nr 485741 dotyczący błędnego zawiadomienia o zajęciu prawa). W związku z powyższymi rozważaniami należy stwierdzić, iż Sąd rozpoznający niniejsza sprawę, której przedmiotem była skarga na dokonaną czynność egzekucyjną polegająca na zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego bada, czy jest ona zgodna z art. 79 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny mając na celu doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze pieniężnym zastosował prawidło przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - w art. 1 a pkt. 12 lit. a - środek egzekucyjny tj. egzekucje z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej. Organ prawidłowo zastosował art. 79 § 1 powołanej ustawy zgodnie z którym organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń zobowiązanego, przez przesłanie do organu rentowego właściwego do sprawy wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...], gdyż w przedmiotowej sprawie możliwe było przeprowadzenie czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego. Sąd nie stwierdził uchybień formalnych w dokonanej czynności egzekucyjnej. Zawiadomienie o zajęciu podpisane zostało przez upoważnionego pracownika organu egzekucyjnego, a następnie doręczone zostało zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności, jak i skarżącemu. Odnosząc się do podnoszonego przez skarżącego zarzutu przedawnienia egzekwowanego obowiązku należy stwierdzić, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w związku z dokonywaniem czynności egzekucyjnych. Nie można natomiast podnosić zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Zgodnie z art. 33 ust 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przedawnienie obowiązku jest podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a nie podstawą skargi na czynność egzekucyjną. Przewidziana w art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skarga nie może stanowić konkurencyjnego środka zaskarżenia w stosunku do innych środków zaskarżenia przewidzianych w tej ustawie. Skarga na czynności egzekucyjne nie może zatem dotyczyć okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów o przedawnieniu oraz art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który nakazuje organom badanie z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej Sąd stwierdza, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10.06.2008 r. sygn. akt III SA/Wa 83/08, LEX s533606). Skład orzekający w niniejszej sprawie zauważył, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] pismem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] wystąpił do wierzyciela tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z prośbą o potwierdzenie wymagalności oraz zasadności przedmiotowej należności i czy ta należność nie uległa przedawnieniu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] pismem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] poinformował, iż w dniu [...] września 2007 r. doręczono skarżącemu upomnienie z dnia [...] września 2007 r. nr [...] dotyczące niepłacenia grzywny w celu przymuszenia oraz poinformował, iż należność ta jest wymagalna i nie uległa przedawnieniu. W związku z tym należy stwierdzić, iż organy wydając przedmiotowe postanowienia prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i na jego podstawie wydały zaskarżone postanowienia. Nie naruszyły one również przepisów prawa materialnego, ani procesowego w sposób mogąc mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., sąd oddalił skargę Straży Miejskiej w Krakowie.