V SA/Wa 1950/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: przewodniczący – Sędzia WSA – Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Ministra Finansów z dnia (...) czerwca 2013 r. nr (...) w przedmiocie zwrot dotacji celowej pobranej w nadmiernej wysokości p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie decyzji W dniu 23 lipca 2013 r. (data nadania) P. S., dalej "skarżący" zaskarżył decyzję Ministra Finansów, dalej "organ" z dnia (...) czerwca 2013 r. w przedmiocie zwrotu dotacji celowej pobranej w nadmiernej wysokości. W skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku skarżący wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia, a nawet nieodwracalnych skutków. Powołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienia z 1 grudnia 2011 r., sygn. II GSK 2092/11, z 27 lipca 2011 r., sygn. II GZ 320/11 oraz sygn. II GZ 371/11) skarżący argumentował, że środki budżetowe mają z góry określone przeznaczenie związane z wykonywaniem przez Powiat zadań własnych i zleconych, dlatego wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby odbyć się tylko i wyłącznie z rezerwy ogólnej budżetu Powiatu. Rezerwa ogólna powinna przede wszystkim zabezpieczać wykonywanie podstawowych zadań (własnych i zleconych) jednostki samorządu terytorialnego. W przypadku skarżącego rezerwa ogólna w budżecie na 2013 rok wynosi 120.738 zł, co stanowi 0,3% budżetu. W dniu złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji kwota 36.000 zł z rezerwy uruchomiono już wcześniej i do wykorzystania pozostała kwota 84.738 zł. Kwota podlegająca zapłacie w wykonaniu zaskarżonej decyzji wynosiła w dniu 22 lipca 2013 r. - 80.990,43 zł (należność główna + odsetki). W konsekwencji uiszczenie kwoty objętej zaskarżoną decyzją wyczerpywałoby praktycznie całą rezerwę ogólną budżetu skarżącego na 2013 rok, co negatywnie wpływałoby na zabezpieczenie realizacji podstawowych bieżących jego zadań. Wykorzystanie - w celu wykonania zaskarżonej decyzji - praktycznie całej rezerwy ogólnej budżetu Powiatu na 2013 rok rodził niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody, bowiem w związku z koniecznością przesunięcia środków finansowych mogą ucierpieć bieżące i zaplanowane zadania skarżącego Powiatu (w tym w szczególności polegające na konieczności wnoszenia tzw. wkładu własnego w ramach realizowanych przez Powiat projektów finansowanych ze środków europejskich). Przede wszystkim jednak skarżący utraciłby zdolność zabezpieczenia w sposób należyty interesu mieszkańców na wypadek nagłych i nieprzewidzianych zdarzeń (do czego z natury rzeczy rezerwa ogólna jest przewidziana w pierwszej kolejności), co również mogłoby doprowadzić do powstania szkód znacznych rozmiarów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych i podjętych we wszystkich postępowaniach wydanych w granicach tej samej sprawy. Z powyższego wynika, iż wprowadzona w § 3 cyt. przepisu ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w cyt. § 1 tego artykułu. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może mieć bowiem miejsce tylko w sytuacjach ściśle określonych w tym przepisie, tj. w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. W orzecznictwie dotyczącym wstrzymywania wykonania aktów nakładających na stronę obowiązek poniesienia określonych, wymiernych ciężarów finansowych, wskazuje się, iż wykonanie takich rozstrzygnięć nie musi się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi bowiem o szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie NSA z 17 października 2007 r., sygn. akt I OZ 786/07, oraz postanowienie NSA z 10 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 48/06). W rozpoznawanej sprawie skarżący argumentował, że zwrot kwoty dotacji określonej w decyzji organu jest możliwy tylko z środków utworzonej rezerwy ogólnej. Wskazać należy, że swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi powiatu – jako jednostki samorządu terytorialnego działającego na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa - jest znacznie ograniczona i odmienna, niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej. Celem utworzonej w budżecie rezerwy celowej jest jej przeznaczenie przede wszystkim na realizację zadań z zakresu zarządzania kryzysowego, a więc nie może być ona przeznaczona na inny cel. Ustanowiona w budżecie powiatu rezerwa ogólna może być przeznaczona w toku wykonywania budżetu na jakiekolwiek rodzaje wydatków budżetowych, pamiętać należy jednak, że w przypadku jednostek samorządu terytorialnego wykonywanie budżetu związane jest ściśle z realizowaniem zadań własnych, jak i zleconych na podstawie poszczególnych ustaw. Stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu wniosku odnoszące się do ewentualnych przyszłych sytuacji mogą dotyczyć wprost skarżącego i mogą być przyjęte za podstawę wstrzymania wykonania decyzji organu z dnia [...] czerwca 2013 r. Mając na uwadze powyższe oraz argumenty przedstawione przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, w ocenie Sądu, wnioskodawca uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków finansowych dla budżetu Powiatu w przypadku wyegzekwowania przez organ kwoty dotacji przypadającej do zwrotu. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego celem zwrotu przez skarżącego do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części dotacji celowej w wysokości 58.988,81 złotych wraz z odsetkami od tej kwoty może spowodować trudną sytuację materialną i brak wolnych środków w budżecie, a ponadto może skutkować nieodwracalnymi konsekwencjami, których w większości Powiat nie będzie mógł odwrócić nawet w sytuacji uwzględnienia skargi. Relacja wysokości utworzonej w budżecie przez skarżącego rezerwy ogólnej (120.738 zł) i kwoty rezerwy już wykorzystanej oraz wysokości dotacji określonej do zwrotu w zaskarżonej decyzji (80.990,43 zł na dzień 22 lipca 2013 r.) może oznaczać, że Powiat będzie miał problemy z realizacją jego zadań określonych przepisami ustaw. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.