V SA/Wa 2014/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-24

Skład orzekający: Michał Sowiński, Piotr Kraczowski, Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zamiar udostępniania za odpłatnością sprzętu badawczo-rozwojowego zakupionego w ramach projektu, podmiotom z branży meblarskiej, stanowi naruszenie wytycznych dotyczących kryterium finansowego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, a w szczególności czy jest to równoznaczne z dzierżawą lub najmem środków trwałych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że planowane przez skarżącego odpłatne udostępnianie sprzętu badawczo-rozwojowego zakupionego w ramach projektu, podmiotom z branży meblarskiej, stanowi naruszenie wytycznych Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, ponieważ jest to równoznaczne z dzierżawą lub najmem środków trwałych, co jest niezgodne z zasadami działania. Ponadto, sąd stwierdził, że opisane usługi nie mają charakteru badawczo-rozwojowego, a jedynie komercyjny, co czyni planowane wydatki na środki trwałe nieuzasadnionymi, nieracjonalnymi i nieadekwatnymi do celów projektu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu budowy Centrum Badawczo-Rozwojowego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Minister Gospodarki uznał wniosek za niekwalifikujący się do wsparcia z powodu niespełnienia kryteriów innowacyjności i finansowego. Skarżący wniósł protest, który został uznany za niezasadny. Następnie skarżący złożył skargę do WSA, która została uwzględniona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Po uchyleniu wyroku WSA przez NSA i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant ref. stażysta - Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2011 r. sprawy ze skargi S. B. na informację Ministra Gospodarki - Departamentu Funduszy Europejskich z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę S.B. (zwany dalej: skarżącym) [...] maja 2010 r. złożył wniosek w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka lata 2007 – 2013; Działanie 4.5.; Poddziałanie 4.5.2., o przyznanie dofinansowania projektu budowy Centrum Badawczo - Rozwojowego. Skarżący w ramach realizacji projektu planował opracowanie i rozwój koncepcji technologicznych produktu oraz rozpoczęcie produkcji mebli skrzyniowych tapicerowanych, systemów meblowych do wielokrotnego montażu oraz systemów mebli do samodzielnego, indywidualnego komponowania. Pismem z [...] września 2010 r. Minister Gospodarki poinformował skarżącego, że jego wniosek nie został zakwalifikowany do wsparcia, ponieważ nie spełnia wymogów merytorycznych obligatoryjnych w zakresie kryterium innowacyjności oraz kryterium finansowego. Jako rodzaj inwestycji wnioskodawca zadeklarował rozbudowę istniejącej jednostki oraz dywersyfikację jej produkcji. W zakresie pierwszego punktu inwestycja miała polegać na zastosowaniu zaawansowanej technologii, dzięki której wytwarzane będą nowe lub zasadniczo zmienione produkty z punktu widzenia rynku docelowego. Wnioskodawca budowę Centrum uznał za rozbudowę przedsiębiorstwa rozumianą, jako dywersyfikacja w przód, obejmująca rozpoczęcie produkcji wyrobów, dla których półfabrykatem są dotychczasowe produkty. Zdaniem oceniających, Centrum B + R nie jest bezpośrednio związane z procesem produkcyjnym i nie jest zaangażowane w produkcję nowego wyrobu, dla którego bazą są dotychczas wytwarzane meble. Budowę Centrum można uznać za inwestycję ułatwiającą dywersyfikację produkcji. Żaden z wymienionych produktów tj.: meble skrzyniowe tapicerowane, innowacyjne systemy meblowe do wielokrotnego montażu w specyficznych warunkach oraz innowacyjne systemy meblowe do samodzielnego indywidualnego komponowania nie spełniał kryterium innowacyjności i był, co najwyżej, niewielką modyfikacją rozwiązań dostępnych na rynku. Dodatkowo projekt przewidywał uruchomienie odpłatnej usługi polegającej na udostępnianiu częściowo lub w całości zakupionych w ramach projektu środków trwałych podmiotom z branży meblarskiej zainteresowanych rozwojem własnych produktów, co nie jest zgodne z zapisem w Przewodniku po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach POIG, zgodnie z którym "Projekt, który polega na zakupie środków trwałych, które będą wydzierżawione lub wynajmowane jest niezgodny z zasadami działania". W zakresie kryterium finansowego stwierdzono, że według zapisów pkt 19 wniosku wnioskodawca jest w posiadaniu niezbędnych urządzeń stosowanych do produkcji innowacyjnych mebli. W związku z powyższym uznano za bezzasadny zakup środków trwałych, takich jak: stoły pneumatyczne, sprzęt tapicerski, instalacja klejowa, stacja sprężarkowa, hafciarka, overlock, maszyna montażowa, maszyna do ściegów dekoracyjnych, maszyna stebnująca, kater do tkanin, kater do skór, drukarka do szablonów, ploter, prasa hydrauliczna. Skarżący pismem z [...] września 2010 r., złożył protest od powyższej informacji. W złożonym proteście skarżący odniósł się do wszystkich powołanych przy Ministerstwo Gospodarki zarzutów w sposób szczegółowy. W zakresie kryterium innowacyjności wskazał, że rozpoczęcie produkcji mebli skrzyniowych tapicerowanych oraz systemów meblowych do samodzielnego komponowania, dla których punktem wyjścia będą obecne produkty firmy będzie wpisywało się w definicję dywersyfikacji w przód. W pkt 17 wniosku opisano trzy nowe produkty Firmy planowane do produkcji w wyniku realizacji projektu, które spełniają warunek innowacyjności produktów. Np. w zakresie mebli do wielokrotnego montażu wnioskodawca wskazał, że obecnie na rynku polskim ani europejskim nie istnieje produkt meblarski pozwalający na wielokrotny montaż i demontaż bez uszkodzenia produktu lub łączenia mebla. Innowacyjność produktu zostanie uzyskana dzięki przeprowadzeniu prac badawczo rozwojowych nad właściwościami produktu w wyniku których będzie możliwy jego wielokrotny montaż i demontaż bez uszkodzenia, z zachowaniem najwyższego poziomu jakości i trwałości mebla, czego do tej pory nie może zagwarantować żaden z producentów nie tylko krajowych, ale i zagranicznych. Potwierdzeniem faktu, że żaden z krajowych producentów nie oferuje w chwili obecnej takich mebli na rynku polskim jest również opinia Instytutu Technologii Drewna z Poznania, czołowej polskiej jednostki naukowej w zakresie m.in. technologii meblarskich, wraz z oświadczeniem o potwierdzeniu aktualności tej opinii, którą wnioskodawca dołączył do protestu. Skarżący nie zgodził się również z zarzutem, iż będzie wydzierżawiał lub wynajmował zakupione środki trwałe, co jest niezgodne z wytycznymi do działania 4.5.2. PO IG. Wskazał, że w pkt 17 wniosku znajduje się następujący zapis: "Wnioskodawca planuje dodatkowo dostarczać odpłatną usługę w postaci udostępniania sprzętu badawczo – rozwojowego zakupionego w ramach projektu. Usługi te będą świadczone dla branży stolarskiej, meblarskiej w południowo – wschodnim regionie Polski. Działalność ta będzie prowadzona w tym regionie ze względu na dużą ilość fachowców znajdujących się omawianym regionie. (...) Usługi będą miały charakter prac B+R dotyczący np.: sprawdzania jakości, możliwości zastosowania, wytrzymałości materiałów używanych w branży meblarskiej. Dodatkowo za opłatą będzie udostępniany dostęp do know – how w zakresie opracowywania technologicznych procedur poprawiania jakości produktów." Jest to klasyczny przykład upowszechniania wiedzy i tzw. dobrych praktyk (benchmark) w branży meblarskiej i nie ma tutaj żadnego wskazania faktu wynajmowania lub dzierżawienia środków trwałych, a jedynie potwierdzenie faktu prowadzenia usług B+R. W zakresie kryterium finansowego skarżący podkreślił, że we wniosku i biznes planie (pk 4) przy opisie każdego z planowanych do zakupu środków trwałych dodawał, że "Zakupiony sprzęt będzie nowy oraz będzie wykorzystany tylko i wyłącznie do prac badawczo – rozwojowych przewidzianych w ramach działalności nowo utworzonego Centrum B+R". Ponadto kupowane mają być urządzenia badawcze, a nie produkcyjne. Posiadać one będą specyficzne parametry technologiczne związane z m.in. wytwarzaniem prototypów wyrobów i w żadnym wypadku nie będą używane do bieżącej produkcji. Pismem [...] grudnia 2010 r. Minister Gospodarki poinformował skarżącego, iż złożony przez niego protest został uznany za niezasadny. Organ podkreśli, że oferta produktowa mająca powstać w wyniku realizacji projektu nie spełnia wymogu innowacyjności produktowej na rynku. W zakresie mebli tapicerowanych skrzyniowych wskazano, że tapicerowanie jest procesem ogólnie znanym, stosowanym i dostępnym na rynku. W zakresie systemów meblowych do wielokrotnego montażu zauważono, że wnioskodawca nie przedstawił informacji z jakiego materiału meble będą wykonywane, jak również nie określa, nawet w sposób ogólny sposobu wzmacniania wąskich płaszczyzn stosowanego materiału. Dlatego też opis zawarty we wniosku nie może być podstawą do uznania systemu mebli jako innowacyjnego. Z kolei w zakresie systemu mebli do samodzielnego komponowania, w ocenie instytucji rozpoznającej protest do jego realizacji nie jest wymagane powstanie centrum badawczo – rozwojowego. W wielu fabrykach powstają nowe technologie w odpowiednich, stworzonych działach. Co do opinii o innowacyjności organ wskazał, że zawiera ona jedynie takie argumenty, jak brak produktów na rynku, czy zapotrzebowanie na tego typu meble, które nie wskazują na innowacyjność produktu na rynku. Organ nie przychylił się do argumentów wnioskodawcy, iż nie będzie wynajmować ani dzierżawić środków trwałych, a planowana jest sprzedaż usług B+R, z opisów zawartych we wniosku nie wynika, że to wnioskodawca będzie wykonawcą tych usług. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki skarżący wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Ministerstwo Gospodarki oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania w sprawie tj. art. 31 u.z.p.p.r. w związku z § 7 ust. 13 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach POIG, Priorytet 4: Inwestycje w innowacyjne przedsiębiorstwa, Działanie 4.5: Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki z [...] marca 2010 r., poprzez nierzetelne zbadanie materiału zgromadzonego w sprawie, odmówienie wiarygodności informacjom przedstawionym przez skarżącego we wniosku oraz niezbadanie istoty działań skarżącego, których dotyczy wniosek, w szczególności niezwrócenie się na piśmie przez organ do skarżącego w trakcie oceny merytorycznej – w związku z wątpliwościami organu co do treści wniosku – o dodatkowe informacje i wyjaśnienia treści wniosku oraz na dalszym etapie postępowania nieuwzględnienie wniosków z Opinii o innowacyjności z [...] lipca 2008 r. (potwierdzonej następnie [...] września 2010 r.), tj. profesjonalnego i powszechnie uznanego podmiotu zakresie działalności objętej wnioskiem o dofinansowanie, zgodnie z którą skarżący spełnił kryteria merytoryczne objęte treścią Opinii, jak również brak uzasadnienia faktycznego i prawnego dla nieuwzględnienia Opinii, które to naruszenia w sposób ewidentny w ocenie skarżącego miały wpływ na wynik sprawy; 2. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez ustalenie, że nie zostały spełnione wymogi merytoryczne obligatoryjne w zakresie kryterium innowacyjności oraz kryterium finansowego, a tym samym nie zostały spełnione wymogi określone w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie udzielenia pomocy finansowej dla inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki w ramach POIG, 2007-2013 z 8 maja 2009 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 638) oraz § 3 ust. 1 w zw. z § 4 ust. 1 oraz w zw. z § 7 ust. 9 Regulaminu Konkursu, podczas gdy zgodnie z Listą kryteriów formalnych i merytorycznych, stanowiącą Załącznik nr 1 do Regulaminu Konkursu oraz wydanym przez Ministerstwo Gospodarki Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach POIG, 2007-2013 (z marca 2010 r.), przedstawiony w sprawie Wniosku materiał dowodowy wskazuje na to, iż kryterium innowacyjności oraz kryterium finansowe zostały spełnione. Skarżący w uzasadnieniu skargi podkreślił, że z przedstawionego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki pozwalające stwierdzić, nie tylko iż na rynek docelowy wprowadzony zostanie nowy produkt, ale także, że spełnione zostało kryterium innowacyjności (w przypadku którego stawiane są szersze wymagania). Natomiast z informacji zawartych w dokumentacji dotyczącej Wniosku jednoznacznie wynika, iż na rynku docelowym nie występują obecnie proponowane przez skarżącego produkty. Organ w żadnym wypadku nie podważa faktu, iż produkty skarżącego byłyby na rynku docelowym produktem nowym. W kwestii udostępniania urządzeń B+R skarżący podkreślił, że wskazany przez niego w treści wniosku zamiar dostarczania odpłatnej usługi w postaci udostępniania sprzętu badawczo-rozwojowego zakupionego w ramach projektu rozumieć należy jako zamiar świadczenia przez skarżącego usług z wykorzystaniem tego sprzętu, a nie przenoszenia władania nad nim (co zgodnie z Wnioskiem w żadnym wypadku nie będzie miało miejsca). Fakt, iż skarżący nie zamierza przenosić władania nad zakupionymi środkami trwałymi, można jednoznacznie stwierdzić dokonując rzetelnej analizy informacji przez niego przedstawionych (w razie jakichkolwiek wątpliwości organ miał także możliwość skorzystania z uprawnień zawartych w § 7 ust. 9 Regulaminu Konkursu). Projekt nie przewiduje możliwości wydzierżawiania bądź wynajmowania zakupionych środków trwałych, gdyż usługi przez niego świadczone będą mieć jedynie charakter prac B+R, dozwolonych w ramach Programu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 maja 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 885/11 uwzględnił skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Ministra Gospodarki. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że do naruszenia prawa doszło z następujących powodów: Instytucja rozpoznająca protest wkroczyła w kompetencje Komisji Konkursowej podnosząc dodatkowe zarzuty niezawarte w pierwotnej ocenie. Po wtóre, naruszeniem art. 31 u.z.p.p.r. w związku z § 17 ust. 3 Regulaminu Konkursu było przyjęcie, że strona w ramach projektu zamierza uruchomić odpłatną usługę polegającą na udostępnieniu częściowo lub całości zakupionych środków trwałych za fundusze z projektu. W ocenie Sądu I instancji z opisu zawartego we wniosku jasno wynikało, że w ramach projektu będzie sprzedawana usługa badawczo rozwojowa, a jeżeli oceniający wniosek mieli wątpliwości, kto będzie świadczył tę usługę to powinni skorzystać z trybu określonego w § 7 ust. 13 Regulaminu Konkursu i zwrócić się o dodatkowe informacje i wyjaśnienia do wnioskodawcy. Po trzecie, wadliwość prawną oceny Sąd I instancji upatrywał w nieodniesieniu się do dołączonej do protestu opinii o innowacyjności Instytutu Technologii Drewna. Nadto za naruszenie prawa Sąd uznał "taki sposób oceny, w wyniku, której ostatecznie nie wiadomo czy zastrzeżenia strony w zakresie naruszenia kryterium finansowego zostały uwzględnione". Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną przez Ministra Gospodarki w całości. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 września 2011 r. sygn. akt II GSK 1675/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że Sąd I instancji odniósł się do uregulowań zawartych w załączniku 4.4. Procedura odwoławcza w brzmieniu mającym zastosowanie do konkursów ogłoszonych przed 1 stycznia 2010 r., które w niniejszej sprawie nie mają zastosowania. Według zmienionej treści załącznika 4.4. Instytucja Pośrednicząca nabyła uprawnienia do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia oceny projektu dokonanej uprzednio przez Komisję Konkursową. W załączniku 4.4. obowiązującym uprzednio (z 12 czerwca 2009 r.) ponowna ocena projektu była zastrzeżona dla Komisji Konkursowej, czy inaczej rzecz ujmując instytucji odpowiedzialnej za ocenę projektów. Natomiast procedura odwoławcza obowiązująca w stosunku do konkursów, których nabór został ogłoszony po 1 stycznia 2010 r. wprowadziła dwuinstancyjność oceny projektów na wzór procedury administracyjnej, z uwzględnieniem merytorycznych kompetencji organu "odwoławczego" – rozpoznającego protest. Sąd I instancji kontrolując prawidłowość oceny projektu z procedurą odwoławczą nie dostrzegł opisanych zmian i ocenę prawną oparł na treści załącznika 4.4. w brzmieniu obowiązującym przed jego zmianą ogłoszoną Komunikatem Ministra Rozwoju Regionalnego z 1 lutego 2010 r., co sprawia, że usprawiedliwione były zarzuty obejmujące przyjęcie nieprawidłowego wzorca kontroli. NSA wskazał, że z kolei poparcie rozstrzygnięcia Sądu I instancji na dokumencie programowym w brzmieniu niemającym zastosowania w tej sprawie skutkowało tym, że w uzasadnieniu orzeczenia brak jest odniesień do argumentów zaprezentowanych w piśmie informującym, że protest został uznany za niezasadny. NSA zauważył, że Sąd przesądzając, iż w ramach projektu będzie sprzedawana usługa badawczo rozwojowa "a nie, dzierżawione środki trwałe" nie podał jakichkolwiek powodów, dla których za błędne uznał stanowisko Ministra Gospodarki, iż wskazany we wniosku przykład rodzaju usług, na które odpłatnie ma zostać udostępniony sprzęt badawczo rozwojowy "nie dotyczy działalności badawczo rozwojowej, lecz rutynowej kontroli, jakości i posiada znamiona działalności komercyjnej, dla której nie jest konieczne powołanie Centrum B+R". Zaniechania wskazania przyczyn, dla których Sąd I instancji nie podziela tego poglądu uniemożliwił w tym zakresie instancyjną kontrolę orzeczenia. Z tego powodu NSA za usprawiedliwiony uznał zarzut skargi kasacyjnej, trafnie powiązany w jej uzasadnieniu z art. 141 § 4 p.p.s.a. Przyjęcie błędnego wzorca kontroli czyni przedwczesną konstatacje Sądu I instancji dotyczącą naruszenia § 7 ust. 13 Regulaminu Konkursu. W ocenie NSA z treści pisma z [...] grudnia 2010 r. wynika wprost, że Instytucja rozpoznająca protest "przychyla się do stanowiska Wnioskującego zawartego w proteście", jednakże uwzględnienie tych zastrzeżeń nie skutkowało uznaniem, że kryterium finansowe zostało spełnione. Przyczyny, dla których IP przyjęła, że planowane w projekcie wydatki na środki trwałe są, w jej ocenie, nieuzasadnione, nieracjonalne i nieadekwatne zostały podane w uzasadnieniu uznania protestu za niezasadny. Do podanych przez IP przyczyn nie odniósł się Sąd I instancji, co także w tym zakresie uniemożliwiło instancyjną kontrolę orzeczenia, a naruszenie art.141 § 4 p.p.s.a jest efektem przyjęcia nieobowiązującego wzorca kontroli regulującego procedurę odwoławczą. NSA odnosząc się do ostatniego zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art.133 § 1 p.p.s.a. poprzez "pominięcie w rozważaniach uzasadnienia i nieuzasadnienie przy ocenie prawnej przyczyn, dla których Sąd przyjął, iż dopuszczalne jest uzupełnienie dokumentów do wniosku o dofinansowanie na etapie postępowania odwoławczego" wskazał, że zarzut ten związany jest z przyjęciem przez Sąd I instancji wadliwości oceny projektu z powodu nieodniesienia się do dołączonej do protestu opinii o innowacyjności Instytutu Technologii Drewna, przy czym uzasadnienie tego zarzutu jest przejawem niekonsekwencji skarżącego organu. Rozpoznając protest odniósł się, bowiem do tej opinii wywodząc, że "opinia Instytutu Technologii Drewna w P., na którą powołuje się w proteście Wnioskodawca zawiera jedynie argumenty takie jak brak produktów na rynku, czy zapotrzebowanie na tego typu meble, które zdaniem IP nie wskazują na innowacyjność produktu na rynku". Natomiast obecnie skarżący organ w ogóle kwestionuje możliwość brania opinii pod uwagę. W ocenie NSA przedwczesne było przesądzanie, czy Instytucja Pośrednicząca w sposób niewystarczający odniosła się do stanowiska zaprezentowanego w proteście wspartego omawianą opinią, skoro Sąd I instancji nie rozważył w ogóle poglądów zaprezentowanych w informacji o negatywnym wyniku protestu, dotyczących newralgicznych dla oceny projektu okoliczności. Skarżący pismem procesowym z 14 listopada 2011 r. podtrzymał swoje zarzuty zawarte w skardze. Minister Gospodarki pismem procesowym z 18 listopada 2011 r. wniósł o oddalenie skargi. Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Dla oceny zasadności skargi wniesionej przez skarżącego ważne znaczenie ma fakt, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 września 2011 r. sygn. akt II GSK 1675/11. Sąd ten uznał zasadność skargi kasacyjnej od wcześniejszego wyroku tutejszego Sądu, uchylając, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. – Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przede wszystkim nakazał: 1. odnieść się do argumentów Ministra Gospodarki zawartych w zaskarżonym piśmie z [...] grudnia 2010 r., iż wskazany we wniosku przykład rodzaju usług, na które odpłatnie ma zostać udostępniony sprzęt badawczo rozwojowy nie dotyczy działalności badawczo rozwojowej, lecz rutynowej kontroli, jakości i posiada znamiona działalności komercyjnej, dla której nie jest konieczne powołanie Centrum B+R; 2. ocenić czy zasadne jest stanowisko organu, że planowane w projekcie wydatki na środki trwałe są nieuzasadnione, nieracjonalne i nieadekwatne; 3. zbadać, że zgodne z prawem jest załączenie na etapie odwołania nowych dokumentów takich jak opinia o innowacyjności. Odnosząc się do poszczególnych wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że aby złożony projekt wypełniał kryterium merytoryczne obligatoryjne "Projekt dotyczy inwestycji początkowej oznaczającej inwestycję w aktywa materialne oraz aktywa niematerialne i prawne związane z tworzeniem nowego zakładu, rozbudową istniejącego zakładu, dywersyfikację produkcji zakładu poprzez wprowadzenie nowych dodatkowych produktów lub zasadniczą zmianę dotyczącą procesu produkcyjnego istniejącego zakładu, związanej z zastosowaniem nowych rozwiązań technologicznych prowadzących do powstania i wprowadzenia na rynek nowego lub zasadniczo nowego lub zasadniczo ulepszonego produktu" nie może – zgodnie z wytycznymi Przewodnika po kryteriach – polegać na zakupie środków trwałych, które będą wydzierżawione lub wynajmowane, bowiem zapis taki powoduje, iż projekt jest niezgodny z zasadami działania. Biorąc pod uwagę to, że skarżący wskazał w punktach 16 i 17 wniosku, iż "w ramach rozbudowy przedsiębiorstwa w wyniku którego powstanie Centrum B+R zostanie również uruchomiona odpłatna usługa, polegająca na udostępnieniu częściowego lub w całości zakupionych środków trwałych w projekcie podmiotom z branży meblarskiej (...)" (p. str. 7 wniosku), a także "skarżący planuje dodatkowo dostarczyć odpłatną usługę w postaci udostępnienia sprzętu badawczo – rozwojowego zakupionego w ramach projektu (...)" (p. str. 19 wniosku) należało uznać za trafne stanowisko organu, iż w ten sposób zostało naruszona powyższa wytyczna Przewodnika po kryteriach. Te zwroty należy interpretować w powiązaniu z odpowiednimi przepisami Kodeksu cywilnego. Stosowanie do art. 659 § 1 Kodeksu cywilnego – przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Zgodnie zaś z art. 693 § 1 Kodeksu cywilnego – przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz. Zatem należy zgodzić się z argumentacją organu, że sam opis usługi, jaki we wniosku zawarł skarżący, świadczy o tym, że mamy tu do czynienia z nienazwaną, planowaną usługą dzierżawy lub najmu. Tym samym nie można uznać "odpłatną usługę polegającą na udostępnianiu sprzętu badawczo – rozwojowego" za świadczenie usług badawczo – rozwojowych skoro z treści tego zwrotu wynika wprost, że chodzi o udostępnianie urządzeń. Dodatkowo powyższe potwierdza to, że środki trwałe (zakupiony sprzęt badawczy) skarżący chce udostępnić za odpłatnością, a z opisu wniosku nie wynika, że to właśnie skarżący będzie wykonawcą tych usług. Natomiast powołanie się w skardze na argument, że w Biznes Planie istnieje wymóg wskazania kwoty przychodów ze sprzedaży wyników prac B+R (str. 32 Biznes Planu), który skarżący wykazał jako przychody z tytułu świadczenia odpłatnych usług z wykorzystaniem ww. sprzętu – zdaniem Sądu – nie świadczy o tym, że sam projekt nie zakłada samego udostępniania sprzętu badawczo – rozwojowego w drodze najmu lub dzierżawy. Biorąc pod uwagę to, że ocena merytoryczna obligatoryjna dokonywana jest w systemie zero – jedynkowym, to już powyższa okoliczność – zakupu środków trwałych, które będą wydzierżawione lub trwałe – powodowała brak możliwości uznania omawianego kryterium za spełnione przez projekt . Ponadto Sąd za trafne uznał stanowisko organu, że planowana działalność skarżącego w postaci dostarczania usługi udostępnienia sprzętu badawczo – rozwojowego zakupionego w ramach projektu, dla branży stolarskiej i meblarskiej, które będą dotyczyły: sprawdzania jakości, możliwości zastosowania i wytrzymałości materiałów używanych w branży meblarskiej, nie ma charakteru badawczo – rozwojowego. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Gospodarki z 8 maja 2009 r. w sprawie udzielenia pomocy finansowej dla inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka , 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 75, poz. 638 ze zm.) celem centrum badawczo – rozwojowego jest prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych w wydzielonych i przystosowanych do tego typu działalności pomieszczeniach przy wykorzystaniu infrastruktury technicznej oraz wykwalifikowanej kadry. Do szczegółowych badań dotyczących jakości, czy też wytrzymałości materiałów używanych w branży meblarskiej nie jest konieczne powołanie Centrum B+R. Natomiast we wniosku wskazano komercyjne udostępnianie urządzeń badawczo – rozwojowych dla innych podmiotów, a działalność taka nie jest działalnością badawczo rozwojową. Sąd odnosząc się do punktu drugiego wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego spełniania kryterium "Planowane wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów działania", zwraca uwagę, iż jest ono związane z oceną poprzedniego kryterium. Bowiem stwierdzenie, że skarżący zamierza odpłatnie udostępniać zakupione w ramach projektu środki trwałe (urządzenia badawcze) jednocześnie prowadzi do wniosku, że ilość przewidzianych w projekcie do zakupu maszyn i urządzeń, przekracza zapotrzebowanie wynikające z rozmiaru projektu. Tym samym trafna jest ocena, że zaplanowane w projekcie wydatki na środki trwałe są nieuzasadnione, nieracjonalne i nieadekwatne do zakresów i celów działania. Działaniem pożądanym, czyli zgodnym zapisami Przewodnika po kryteriach byłaby sytuacja, w której skarżący sprzedawałby wyniki prac naukowych, świadczył usługi badawcze na rzecz innych podmiotów, a równocześnie urządzenia badawcze byłby w jego dyspozycji, czego we wniosku nie zagwarantowano. Skarżący nie będzie ich wykorzystywał w całości, a zatem nie ma konieczności ponoszenia wydatków ze środków publicznych. W takiej sytuacji uznanie przez organ, że wydatki na środki trwałe trzeba uznać za nieuzasadnione, nieracjonalne i nieadekwatne do zakresu oraz celów projektu było uzasadnione. Sąd odnosząc się do kwestii trzeciej wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego, a dotyczących załączonej na etapie odwołania opinii o innowacyjności, wyjaśnia, że biorąc pod uwagę zasadę równości wyrażoną w art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. – Instytucja zarządzająca, wykonując zadania (...) powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnić przejrzystość reguł stosowanych przy ocenia projektów – Instytucja zarządzająca ma obowiązek oceniać na podstawie złożonych wniosków i wymaganych załączników. Potwierdza to § 6 ust. 2 pkt 4 Procedury odwoławczej z którego wynika, że protest powinien zawierać wyczerpujące określenie zarzutów odnośnie do przeprowadzonej oceny wniosku o dofinansowanie projektu ze wskazaniem zakresu naruszenia oraz uzasadnieniem prezentowanego stanowiska z powołaniem się na informacje zawarte we wniosku o dofinansowanie, załącznikach do wniosku lub wyjaśnieniach stanowiących integralną część wniosku, a uzupełnienie dokumentacji wniosku może nastąpić jedynie na etapie oceny formalnej, o czym stanowi § 7 ust. 3 Regulaminu konkursu. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że powoływanie się na dodatkowe dokumenty, które nie zostały dołączone do wniosku o dofinansowanie jest na etapie procedury odwoławczej niedopuszczalne i nieskuteczne. Jak wskazano powyżej, wnioskodawca może stawiać zarzuty jedynie na podstawie zgromadzonej dokumentacji. Na tym etapie postępowania nie są już możliwe żadne poprawki ani uzupełnienia wniosku i sprawdzeniu podlega tylko prawidłowość dokonanej oceny w zakresie wskazanym w proteście. Zatem organ nie biorąc pod uwagę załączonej do protestu opinii o innowacyjności postąpił zgodnie z przepisami. Sąd za niezasadny uznał także zarzut naruszenia § 7 ust. 13 Regulaminu konkursu – w trakcie oceny merytorycznej, na wniosek członków oceniających KK, Przewodniczący KK może zwrócić się do wnioskodawców na piśmie o dodatkowe informacje i wyjaśnienia treści wniosku. Złożone wyjaśnienia stanowią integralną część wniosku (...). Złożone wyjaśnienia nie mogą prowadzić do modyfikacji treści złożonego wniosku. W przypadku modyfikacji treści wniosku podlega on odrzuceniu. W kontekście powyższego oraz zgodnie ze wskazanym wyżej obowiązkiem odnoszącym się do prawidłowego wypełniania wniosków o dofinansowanie, zwracanie się o dodatkowe wyjaśnienia ma charakter nieobowiązkowy i jest zasadne jedynie wówczas, gdy sformułowania wniosku są niezrozumiałe, co w przedmiotowej sprawie nie wystąpiło. Poza tym przepis wskazuje na możliwość zwracania się do wnioskodawcy o dodatkowe informacje jednakże w trakcie oceny merytorycznej. Oznacza to że w okresie późniejszym tzw. wówczas kiedy ocena taka zostaje zakończona żądanie takich wyjaśnień czy też informacji nie wchodzi w grę. Są one bowiem zbędne. Tak więc, jeśli oceniający projekt dysponuje danymi które jego zdaniem są wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia to o takie dodatkowe wyjaśnienia czy informacje nie występuje. Jest to logiczne zważywszy na to że ocena projektu dokonywana jest przez grono ekspertów, którzy wyrażają swoje stanowisko w stosownej opinii i z racji posiadania wiadomości specjalnych w określonych dziedzinach wiedzą jakie dane są niezbędne do jej wydania w określonym zakresie. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że przedstawione przyczyny były wystarczające do odmowy zakwalifikowania projektu do wsparcia finansowego z uwagi na niespełnienie dwóch omawianych kryteriów. Tak więc Sąd nawet uznając zarzuty skargi, że przy rozpoznawaniu protestu organ pominął pewne okoliczności dotyczące opisu projektu, a dotyczące określenia sposobu wzmacniania mebli, czy też nie wziął pod uwagę, iż tapicerowanie dotyczy zupełnie odrębnej kategorii mebli (np. szafek nocnych, szaf na ubrania) to jednak te naruszenia – z racji stwierdzonego we wniosku wydzierżawiania/wynajmowania zakupionych środków trwałych – uznał jako pozostające bez istotnego wpływu na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 p.p.s.a. dawałoby podstawę do uwzględnienia skargi. Reasumując, zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zawarte w piśmie z [...] grudnia 2010 r. wydane zostało w sposób prawidłowy, a w związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko Ministra Gospodarki i na zasadzie przepisu art. 30c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło