V SA/Wa 2076/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Dariusz Zalewski, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2015 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. w W. w przedmiocie niewykonania orzeczenia WSA w Warszawie z 8 maja 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 2258/13 wraz z wnioskiem o ukaranie organu grzywną w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a.; oddala skargę. O. Spółka z o.o. w W. wystąpiła w dniu 26 marca 2015r. z kolejną skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 maja 2014 r. o sygn. akt: V SA/Wa 2258/13 poprzez niewydanie w przewidzianym przepisami prawa terminie rozstrzygnięcia i wnosząc o wymierzenie Prezesowi ARiMR grzywny. Nadto skarżąca wniosła o orzeczenie przez Sąd o istnieniu uprawnienia po jej stronie na podstawie art. 154 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a." oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zarzucając naruszenie: 1. art. 153 p.p.s.a poprzez niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt V SA/Wa 2258/13, uchylającego zaskarżone rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - ARiMR – [...] Oddział Regionalny, który stał się prawomocny w wyniku niewniesienia od wyroku przez organ skargi kasacyjnej, poprzez niewydanie w przewidzianym przepisami prawa terminie - pomimo niespornego stanu faktycznego - rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie zgodnie z zaleceniami Sądu; 2. art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy w związku z § 4 ust. 1 pkt. 1 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (powoływanego dalej jako "rozporządzenie") oraz w związku z art. art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) poprzez odmowę udzielenia pomocy, pomimo spełnienia przez Wnioskodawcę wszelkich warunków określonych w przepisach regulujących jej przyznawanie; 3. art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy w związku z art. 22 ust. 2 in fine ww. ustawy poprzez dokonanie rozstrzygnięcia z rażącym naruszeniem zasady praworządności oraz demokratycznego państwa prawa poprzez wywodzenie ze sprzecznych z prawem działań organy względem strony daleko idących skutków prawnych; 4. art. 22 ust. 4 ustawy w związku z art. 22 ust. 2 in fine w zw. z art. 21 ust 2 pkt 2 oraz art. 21 ust 2 pkt 3 ww. ustawy w zw. z art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. poprzez wykreślenie pouczenia o możliwości zaskarżenia wydanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi Spółka wyjaśniła, że od 2011 r. w ARiMR toczy się jej sprawa o przyznanie pomocy finansowej. W ramach postępowania przed ARiMR dwukrotnie odmówiono jej przyznania pomocy i dwukrotnie wniosek był przez Prezesa ARiMR przywracany do oceny. W dniu 23 lipca 2013 r., jak wskazała po raz kolejny odmówiono Spółce przyznania pomocy, w związku z czym po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa spowodowało to skierowanie przez nią skargi w dniu 4 września 2013r. do WSA w Warszawie. Wskazała, że w wyniku rozpatrzenia skargi WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 8 maja 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2258/13 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie, zakreślając jednocześnie organowi precyzyjne instrukcje postępowania. W ocenie skarżącej spółki uzasadnienie wyroku nie pozostawiło wątpliwości, że wnioskowana pomoc winna jej zostać przyznana. Tymczasem, co podkreśliła strona pismem z [...] stycznia 2015r., została ona poinformowana przez organ o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Spółka pismem z 26 stycznia 2015r. wezwała organ do wykonania wyroku lecz organ do dnia wysłania skargi nie ustosunkował się w żaden sposób do wezwania, co czyni skargę w sprawie dopuszczalną i zasadną. Skarżąca na poparcie swojego stanowiska w sprawie powołała się na uzasadnienie wyroku Sądu, którego fragment został zacytowany w skardze, a który odnosił się do wykładni treści § 4 ust 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia wykonawczego mającego zastosowanie w sprawie, w którym Sąd wskazał na brak podstaw do zastosowania przez organ treści § 14 ust. 6 rozporządzenia i na naruszenie treści wskazanych przepisów ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich, oraz w którym Sąd nakazał wydać organowi rozstrzygnięcie w ustalonym stanie faktycznym z uwzględnieniem dokonanej wykładni § 4 rozporządzenia. Spółka podniosła, że mimo takich wytycznych Sądu organ podjął dalsze działania na rzecz weryfikacji wniosku do czego nie był uprawniony i co dowodzi ignorowania wiążących zaleceń Sądu. Powoduje to mnożenie sztucznych przeszkód, mających na celu wyłącznie opóźnienie w czasie wypłacenia należnej kwoty. Działanie organu jest naganne co uzasadnia wniosek o ukaranie organu grzywną a nadto uwzględnienie przez Sąd w niniejszej sprawie o istnieniu uprawnienia po stronie skarżącej o jakim jest mowa w art. 154 § 2 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Poinformował, że wyrokiem z 31 marca 2015r. (sygn. akt: V SA/Wa 3202/14) tut. Sąd oddalił wcześniejszą skargę dotyczącą niewykonania wyroku WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt: V SA/Wa 2258/13, stwierdzając brak przewlekłości postępowania prowadzonego przez ARiMR po otrzymaniu prawomocnego wyroku z 8 maja 2014r. Jak wyjaśnił, w dniu 27 sierpnia 2014 r. organ zwrócił się do C. Ubezpieczeń Wzajemnych z zapytaniem czy wskazana w piśmie z 25 czerwca 2010 r. kwota w wysokości 113.927,91 zł stanowi wypłacone skarżącej Spółce odszkodowanie za zalanie mienia z [...] maja 2010 r. Ponadto w tym samym dniu organ wystąpił z zapytaniem w sprawie do [...] Urzędu Wojewódzkiego, na które uzyskał odpowiedź w dniu [...] września 2014 r. Pismem z 2 września 2014 r. organ poinformował stronę o przedłużeniu postępowania w sprawie. W dniu [...] września 2014 r. strona wezwała Prezesa ARiMR do usunięcia przewlekłości postępowania i wykonania wyroku Sądu. W dniu 24 października 2014r. skarżąca wniosła skargę na niewykonanie wyroku zapadłego w przedmiotowej sprawie. Pismem z 7 listopada 2014r. organ wezwał stronę do złożenia dodatkowych wyjaśnień związanych z wysokością limitu środków, w ramach którego można przyznać skarżącej wnioskowaną pomoc. Pismem z 21 listopada 2014r. organ skierował do skarżącej zaproszenie na podpisanie umowy przyznania pomocy, wskazując na przyznanie pomocy w wys. 300 000 zł. W odpowiedzi pismem z 3 grudnia 2014r. spółka poinformowała organ, że beneficjentem przyznanej pomocy jest chwili obecnej M. Sp. z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna, która weszła w prawa i obowiązki O. Spółka z o.o., jako podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo rolne. Pismem z [...] stycznia 2015r. organ poinformował skarżącą o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy, z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 20 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Po rozpoznaniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, organ pismem z [...] marca 2015r,. poinformował stronę o pozostawieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa bez rozpatrzenia, gdyż w tym przypadku nie przysługują stronie środki ochrony prawnej. Reasumując organ zwrócił uwagę na fakt, że złożenie przez skarżącą kolejnej skargi na niewykonanie wyroku WSA zapadłego w niniejszej sprawie, nastąpiło w dniu 26 marca 2015 r., a zatem już po ostatecznym załatwieniu sprawy przez organ pismem z [...] stycznia 2015 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, że Sąd rozpoznał skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r. Zgodnie bowiem z art. 1 pkt 42 lit. a ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) w § 1 art. 154 wykreślono wyrazy "oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności", ograniczając zastosowanie tego artykułu jedynie do przypadku niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Art. 154 § 1 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 42 lit. a ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r., stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W rozpoznawanej sprawie ocenie podlegało wyłącznie to, czy wystąpiła bezczynność organu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2258/13 uchylającym rozstrzygnięcie ARiMR w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej pomocy finansowej ze środków unijnych. W przypadku wyroku uchylającego akt zaskarżony do sądu administracyjnego wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest możliwe wówczas gdy organ pozostaje bezczynny w kontynuowaniu postępowania administracyjnego, bądź nie kończy sprawy w sposób przewidziany prawem. W rozumieniu omawianego przepisu nie można zatem mówić o bezczynności w takiej sytuacji gdy organ podjął rozstrzygnięcie kończące postępowanie, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie na ocenę istnienia bezczynności organu, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu prawidłowość nowego rozstrzygnięcia, lecz tylko to, czy zostało faktycznie wydane. W szczególności niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu nie może skutkować ukaraniem organu grzywną (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 548-550; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 366). Zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 listopada 2005 r., I OSK 426/05, że nierespektowanie oceny prawnej zawartej w wyroku sądu może być zwalczane w drodze postępowania instancyjnego i stanowić podstawę uchylenia tego rodzaju decyzji. Wobec powyższego jako nietrafne należało uznać przedstawione przez stronę skarżącą stanowisko, według którego przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. obejmuje również taką postać "niewykonania orzeczenia", gdy organ w powtórnie prowadzonym postępowaniu wydaje nowy akt, lecz pozostający w sprzeczności z oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w wyroku sądu. Takie rozumienie przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a. jest błędne, gdyż wymagałoby, aby w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w trybie tego przepisu sąd badał sprawę merytorycznie, tylko w takim bowiem razie byłoby możliwe stwierdzenie, czy wydany po ponownym rozpoznaniu sprawy akt uwzględnia ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku sądu. Tymczasem badanie czy ewentualnie organ administracji dopuścił się naruszenia art. 153 p.p.s.a. odbywa się ramach kontroli legalności aktu zaskarżonego do sądu. Nie jest natomiast dopuszczalne, aby w dwóch różnych postępowaniach sądowych dochodziło do oceny działania organu administracji w aspekcie jego związania oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku sądu. Rozwiązanie proponowane przez stronę skarżącą mogłoby doprowadzić do tego, że w dwóch odrębnych sprawach sąd dokonałby różnej oceny w zakresie zastosowania się przez organ administracji do oceny prawnej i wskazań zawartych w konkretnym wyroku sądu (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2675/11 – orzeczenie dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji należało przyjąć, że strona wnosząc skargę na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. nie może skutecznie wiązać jej z ewentualnym naruszeniem przez organ administracji normy z art. 153 p.p.s.a. W przypadku gdy w sprawie był wydany wyrok jedyną przesłanką, która warunkuje wymierzenie grzywny jest bezczynność organu. Skoro w rozpatrywanej sprawie organ administracji wydał w dniu [...] stycznia 2015 r., na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, podlegające kontroli sądowoadministracyjnej rozstrzygnięcie o pozostawieniu wniosku o przyznanie pomocy bez rozpoznania, to skarga złożona 26 marca 2015 r. na "niewykonanie prawomocnego wyroku" nie mogła być uwzględniona. W aspekcie powyższych rozważań Sąd stwierdził, że skarga pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i z tej racji, z powołaniem się na przepis art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.