V SA/Wa 2083/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-10
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy beneficjentowi dofinansowania, który nie rozliczył zaliczki w terminie z powodu nałożenia korekty na kontrakt, należy naliczyć odsetki jak dla zaległości podatkowych?Ratio decidendi
Beneficjent ma obowiązek rozliczyć zaliczkę w terminie określonym w umowie o dofinansowanie. Niezależnie od nałożenia korekty na kontrakt, brak rozliczenia zaliczki w terminie, nawet jeśli wynika z konieczności uwzględnienia tej korekty, stanowi podstawę do naliczenia odsetek jak dla zaległości podatkowych, zgodnie z art. 189 ust. 3 ustawy o finansach publicznych. Odsetki te są naliczane od dnia przekazania środków do dnia ich faktycznego rozliczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju utrzymującej w mocy decyzję NFOŚiGW o zwrocie odsetek od nierozliczonej w terminie zaliczki na dofinansowanie projektu. Zaliczka została wypłacona w grudniu 2011 r. i powinna być rozliczona w ciągu 120 dni. Ze względu na nałożenie 5% korekty na kontrakt z powodu naruszeń Prawa zamówień publicznych, część wydatków została uznana za niekwalifikowalną, co spowodowało, że zaliczka nie została w pełni rozliczona w terminie. Ostateczne rozliczenie nastąpiło wnioskiem z stycznia 2013 r., po upływie terminu. Skarżący kwestionował naliczenie odsetek, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów dotyczących finansów publicznych, umowy o dofinansowanie oraz procedury administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant ref. staż. - Anna Głowacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skargi W. Z. – Z. Z. M. i U. W. w S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek od nierozliczonej w terminie zaliczki na dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez Województwo Zachodniopomorskie (dalej: Skarżący, Odwołujący, Beneficjent) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju (Instytucja Zamawiającej) z dnia ... marca 2015 r., Nr ... o utrzymaniu w mocy decyzji Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW, Instytucja Wdrażająca) z dnia ... września 2014 r. Nr ... dotyczącej zwrotu odsetek.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Dnia ... czerwca 2010 r. została podpisana umowa o dofinansowanie pomiędzy Instytucją Wdrażającą - Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej a Beneficjentem - Województwem Zachodniopomorskim - Zachodniopomorskim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych umowa o dofinansowanie projektu nr(...), celem, której była realizacja projektu nr (...) pn. "Zabezpieczenie przeciwpowodziowe doliny rzeki P. poniżej m. O. w tym m. K., K. i B.", która została zmieniona aneksami: z dnia (...).09.2010r., z dnia (...).12.2010 r., z dnia (...).11.2010 r., z dnia (...).09.2012, z dnia (...).10.2013 r., z dnia (...).03.2013 r. (zwana dalej umową o dofinansowanie).
Aneksem z 18 listopada 2010 r. Strony umowy wprowadziły (w § 8) możliwość dofinansowania przedsięwzięcia poprzez płatności zaliczkowe. Zgodnie z § 8 ust. 3a zmienionej, wskazanym aneksem, umowy o dofinansowanie "Beneficjent ma obowiązek rozliczenia udzielonego mu dofinansowania w formie zaliczki w terminie 120 dni od dnia jej otrzymania. W przypadku braku rozliczenia w terminie Beneficjent zobowiązany jest do zapłaty odsetek, na zasadach określonych w art. 189 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych". Kolejny aneks z 13 września 2012 r. do zawartej umowy o dofinansowanie wydłużył okres rozliczenia zaliczki z przywołanych wcześniej 120 dni od dnia jej otrzymania, do 180 dni (§ 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie). Zaliczka, będąca przedmiotem niniejszego postępowania, została wypłacona w dniu 02.12.2011 r., tj. przed dniem podpisaniem aneksu wydłużającego termin na rozliczenie zaliczki.
W ramach umowy o dofinansowanie, w związku ze stwierdzeniem przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych szeregu naruszeń ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r., nr 113, poz. 789 z późn. zm., zwanej dalej P.z.p.) podczas udzielenia zamówienia publicznego na roboty budowlane wynikające z przedmiotowej umowy nałożono korektę w wysokości 5% wydatków kwalifikowanych (kontrakt nr ...). O ww. korekcie Beneficjent został poinformowany przez NFOŚiGW pismem nr ... z dnia 28.11.2011r. Beneficjent (pismem nr ... z dnia 07.12.2011r.) odwołał się od stanowiska NFOŚiGW. NFOŚiGW (pismem nr ... z dnia ...12.2011r.) podtrzymał swoje ustalenia. W przedmiotowym piśmie NFOŚiGW wskazał, że Beneficjent nie odniósł się do stawianych zarzutów naruszenia ustawy P.z.p., które de facto stanowią podstawę do ustalenia korekty. W związku z tym jego argumenty nie mają wpływu na podjęte rozstrzygnięcia, gdyż nie odnoszą się wprost do stwierdzonych nieprawidłowości. Beneficjent (pismem nr ... z dnia ...12.2011r.) odwołał się do Ministerstwa Środowiska, które pismem nr ... z z dnia ...01.2012 r. podtrzymało stanowisko NFOŚiGW w sprawie nałożenia korekty oraz jej wysokości. Beneficjent (pismem nr ... z dnia ...02.2012r.) odwołał się od stanowiska Instytucji Pośredniczącej do Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, a następnie (pismem nr ... z dnia ...03.2012 r.) poinformował NFOŚiGW o wycofaniu swojego odwołania złożonego do Instytucji Zamawiającej.
W związku z wycofaniem odwołania NFOŚiGW pismem z dnia ... lipca 2014 r. zawiadomił Beneficjenta o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o zapłacie odsetek, a następnie decyzją z dnia ... września 2014 r. Nr ... określił kwotę, jak i termin zwrotu odsetek. Za podstawę do wydania decyzji organ I instancji wskazał informacje dotyczące faktu nałożenia na kontrakt 5% korekty oraz wpływ korekty na rozliczenie udzielonej zaliczki w wysokości ... zł.
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, iż zaliczka została przekazana do Beneficjenta na podstawie wniosku o płatność nr 7, wypłacona w dniu 02.12.2011 r. i tego samego dnia zasiliła jego konto. Przedmiotowa zaliczka rozliczona została wnioskami o płatność nr 8 i nr 9 oraz poprzez zwrot niewykorzystanej części zaliczki przez Beneficjenta. Organ I instancji podkreślił, że złożenie wniosków o płatność nr 8 i 9 oraz zwrot środków Beneficjent dokonał przed upływem 120-dniowego terminu przewidzianego na rozliczenie zaliczki, tj. przed 02.04.2012r. Niemniej jednak z uwagi na fakt nałożenia 5% korekty na kontrakt nr ..., wydatki z przedmiotowego kontraktu rozliczające zaliczkę we wnioskach o płatność nr 8 i 9 pomniejszone zostały o stawkę korekty. W konsekwencji spowodowało to nierozliczenie ww. zaliczki narastająco w kwocie ... zł. Kwota nierozliczonej w terminie zaliczki została ostatecznie rozliczona wnioskiem o płatność nr 13, który został nadany w dniu 11.01.2013 r., a więc po upływie przewidzianego w umowie terminu na rozliczenie zaliczki, tj. 02.04.2012r.
Organ tym samym określił kwotę przypadającą do zapłaty w wysokości ... zł (... stanowiącą odsetki liczone jak dla zaległości podatkowych nierozliczonych w terminie środków przekazanych w ramach transz zaliczek, naliczonych od dnia przekazania środków zaliczki do dnia jej rozliczenia w całości. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał na § 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym Beneficjent ma obowiązek rozliczenia udzielonego mu dofinansowania w formie zaliczki w terminie 120 dni od dnia jej otrzymania tj. w dniu tj. 02.04.2012r., natomiast w przypadku braku rozliczenia w terminie Beneficjent ma obowiązek zapłaty odsetek na zasadach określonych w art. 189 ust. 3 ustawy o finansach publicznych. Organ I instancji wskazał ponadto, że o fakcie nierozliczenia w terminie otrzymanej zaliczki poinformowano Beneficjenta pismem NFOŚiGW z dnia 14.09.2012 r., znak: ... (pkt 2 ww. pisma) oraz pismem z dnia 20.06.2012 r., znak pisma: .... Ponadto organ I instancji podkreślił, że pismem z dnia 25.04.2013 r., znak: ..., Beneficjent został poinformowany o kwocie nieterminowo rozliczonej zaliczki po rozliczeniu wniosku o płatność nr 9.
Od decyzji NFOŚiGW Strona skarżąca wniosła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie decyzji i orzeczenie o odstąpieniu od naliczania odsetek, zarzucając organowi I instancji:
a. Naruszenie przepisów art. 189 ust. 3 ustawy o finansach publicznych oraz § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich poprzez dowolne uznanie przez organ, że Skarżący nie rozliczył zaliczki w terminie i wysokości określonej w umowie o dofinansowanie;
b. Naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w związku z art. 107 § 1 KPA poprzez brak wydania decyzji o nałożeniu na Skarżącego korekty finansowej;
c. Naruszenie § 17 ust. 3 lit. a umowy o dofinansowanie oraz § 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie w wersji przyjętej aneksem z dnia 13.09.2012 r. do umowy o dofinansowanie poprzez wadliwe określenie terminu przewidzianego na rozliczenie zaliczki;
d. Naruszenie art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy - zgodnie z zaleceniami Ministra Infrastruktury i Rozwoju wskazanymi w decyzji z dnia 30 maja 2014r.;
e. Naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny materiału dowodowego i dowolne przyjęcie niektórych dowodów jako podstawy naliczenia odsetek;
Decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju ... marca 2015 r., Nr ... orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia ... września 2014 r. dotyczącej zwrotu odsetek.
Uzasadniając swoje stanowisko Minister wskazał na treść art. 189 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm., dalej jako u.f.p.), w którym wskazano, że w przypadku niezłożenia przez Beneficjenta wniosku o płatność na kwotę lub w terminie, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009r. w sprawie warunków i trybu udzielenia zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych w ramach środków europejskich (Dz. U. z 2009 r., Nr 223, poz. 1786; dalej rozporządzenie MRR) rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez beneficjenta wydatków kwalifikowanych we wnioskach o płatność złożonych do właściwej instytucji, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu operacyjnego, lub na zwrocie zaliczki.
Tym samym termin i warunki rozliczenia zaliczki, zgodnie z § 5 ust. 1 Rozporządzenia MRR, określone są przede wszystkim w umowie o dofinansowanie. Wskazano też, że zgodnie z brzmieniem § 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie, Beneficjent miał obowiązek rozliczenia udzielonego mu dofinansowania w formie zaliczki w terminie 120 dni od dnia jej otrzymania, natomiast w przypadku braku rozliczenia w terminie Beneficjent zobowiązany jest do zapłaty odsetek, na zasadach określonych w art. 189 ust. 3 u.f.p.
Powyższe oznacza, zdaniem organu, że aby całkowicie rozliczyć zaliczkę, Beneficjent był obowiązany w terminie określonym w umowie o dofinansowanie, liczonym od dnia otrzymania zaliczki, złożyć do organu I instancji wniosek o płatność, w którym wykazano by wydatki kwalifikowalne o wartości pozwalającej na rozliczenie przekazanej kwoty zaliczki lub w tym terminie zwrócić niewykorzystaną część zaliczki.
Niniejsza decyzja wydana została w wyniku rozpatrzenia odwołania od Decyzji NFOŚiGW z dnia ... września 2014 r., która została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, ponieważ poprzednią decyzję NFOŚiGW z dnia ... stycznia 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił w trybie art. 138 § 2 k.p.a. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Nową decyzję z dnia ... września 2014 r., znak: ... NFOŚiGW, wydał w okolicznościach przewidzianych w art. 189 ust. 3 u.f.p., określił kwotę przypadających do zwrotu odsetek z tytułu nieterminowo rozliczonej zaliczki i wskazał rachunek bankowy, na który Strona winna dokonać zwrotu żądanych odsetek.
Zaznaczono przy tym, iż w opinii organu II instancji rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie winno zapaść w oparciu o poprzedni stan prawny obowiązujący przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 24.01.2014 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 379), nowelizującej ustawę o finansach publicznych. Zgodnie z art. 23 ww. ustawy nowelizującej do postępowań dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy zmienianej w art. 10 (u.f.p.), wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ wydana decyzja przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w dniu ... maja 2014 r. z dniem jej wydania nie została ostatecznie merytorycznie rozstrzygnięta. Tym samym postępowanie powinno być prowadzone przez organ I instancji w oparciu o przepisy w brzmieniu sprzed nowelizacji. Jednocześnie organ wskazał, że istota art. 189 ust. 3 u.f.p. w wyniku nowelizacji nie uległa zmianie, art. 189 u.f.p. został jedynie rozszerzony o ust. 3a-3e, które doprecyzowały jego treść.
Wskazano, że stosownie do art. 189 ust. 3 u.f.p., w przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę lub w terminie, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie ust. 4, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność. W celu rozliczenia pobranych zaliczek Beneficjent zobowiązany był do składania wniosków o płatność rozliczających zaliczkę. Zaliczkę rozliczały z kolei wydatki kwalifikowane w odpowiedniej wysokości.
Zaliczka została udzielona w dniu 2.12.2011r. i powinna zostać rozliczona zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie w terminie 120 dni od dnia jej otrzymania tj. w dniu 02.04.2012 r. Natomiast wniosek nr 13 (pierwsza jego wersja), rozliczający kwotę brakującą do rozliczenia udzielonej zaliczki, wpłynął w dniu 11.01.2013 r.
Organ wskazał przy tym, że stan faktyczny co do dat udzielenia dofinansowania i nadania wniosków o płatność jest bezsporny.
Przed dniem udzielenia zaliczki została nałożona korekta w wysokości 5% wysokości wydatków kwalifikowalnych. Beneficjent miał świadomość nałożenia korekty tj. uznania części wydatków za niekwalifikowalne w wysokości 5% na cały kontrakt już przed udzieleniem zaliczki. Co więcej, Beneficjent w dniu 01.03.2012 r., czyli również przed upływem terminu na rozliczenie zaliczki, wycofał swoje odwołanie do Instytucji Zarządzającej dotyczące korekty, zatem miał świadomość konieczności rozliczenia zaliczki w wysokości zwiększonej o 5 % wydatków kwalifikowalnych. W związku z czym – zdaniem Ministra - fakt nałożenia korekty należy uznać za bezsporny
Organ II instancji podkreślił ponadto, że NFOŚiGW zobowiązany był skorygować dofinansowanie ze względu na wykrycie nieprawidłowości związanych z procedurą P.z.p. Zgodnie z § 13 ust. 8 umowy o dofinansowanie, Instytucja Wdrażająca może odmówić części lub całości dofinansowania dla umowy lub umów w ramach Projektu, które zostały zawarte niezgodnie z zasadami zawierania umów, o których mowa w § 12, a w przypadku, gdy środki finansowe zostały już wypłacone, wystąpić do Beneficjenta o ich zwrot.
Jednocześnie zgodnie z § 8 ust. 15 b umowy o dofinansowanie "Instytucja Wdrażająca dokonuje oceny kwalifikowalności wydatków. Wydatki poniesione niezgodnie z postanowieniami Umowy lub Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ wydanymi przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego są niekwalifikowalne. W uzasadnionych przypadkach, gdy w ocenie Instytucji Wdrażającej uznanie wydatku w całości za niekwalifikowalny jest nieproporcjonalne do wagi naruszenia, Instytucja Wdrażająca może uznać wydatek za częściowo kwalifikowalny. Instytucja Wdrażająca ma prawo oceny jaką wagę ma naruszenie warunków kwalifikowalności wydatków i ustala na tej podstawie wysokość kwoty, która powinna być uznana za niekwalifikowalną. O uznaniu wydatku za niekwalifikowalny w całości lub w części Instytucja Wdrażająca informuje Beneficjenta wskazując uzasadnienie swojego działania. Instytucja Wdrażająca może wstrzymać wypłatę środków do czasu wyjaśnienia zastrzeżeń, co do prawidłowości ich wykorzystania".
Z powyższego – zdaniem Ministra - wynika, iż Instytucja Wdrażająca na podstawie umowy miała uprawnienie do uznania wydatków za niekwalifikowalne, które wynikały z kontraktu na który została nałożona korekta. Innymi słowy przy rozliczeniu zaliczki (na którą została nałożona korekta) należy pomniejszyć wydatki kwalifikowalne o wartość 5% wydatków, które zostały uznane za niekwalifikowalne w wyniku nałożonej korekty zaliczki w wysokości 2 941 127,00 zł. Zatem aby rozliczyć zaliczkę prawidłowo Beneficjent powinien przedstawić we wniosku o płatność odpowiednio większą kwotę wydatków kwalifikowalnych.
Organ odwoławczy wskazał przy tym, że sposób rozliczenia zaliczki został szczegółowo przedstawiony w decyzji organu I instancji i po przeanalizowaniu dokumentacji zebranej w postępowaniu dowodowym należy stwierdzić, iż zaliczka została rozliczona prawidłowo przez NFOŚiGW.
Na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia ... marca 2015 r. została skierowana skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą to zaskarżono tę decyzję w całości, wnosząc o jej uchylenie, jak też uchylenie decyzji poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów.
Skarżący przedmiotowej decyzji zarzucił:
1. Naruszenie art. 189 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, oraz § 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielenia zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych w ramach środków europejskich poprzez dowolne uznanie, że Skarżący nie rozliczył zaliczki w terminie w wysokości określonej w umowie o dofinansowanie;
2. Naruszenie art. 207 ust 1 i 8 u.f.p. oraz § 17 umowy o dofinansowanie Projektu poprzez brak zachowania procedury zwrotu dofinansowania związanego z nałożoną korektą i ustaleniem wysokości kwoty tej korekty, co miało bezpośredni wpływ na ustalenie wysokości zaliczki objętej korektą;
3. Naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy w szczególności dotyczących rozliczenia zaliczki, pomniejszonej o stawkę korekty w sytuacji, gdy nie została zachowana procedura wynikająca z § 17 umowy o dofinansowanie;
4. Naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny materiału dowodowego i dowolne przyjęcie niektórych dowodów jako podstawy do naliczania odsetek.
Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, z późn. zm., dalej: u.f.p.), rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009r. w sprawie warunków i trybu udzielenia zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych w ramach środków europejskich (Dz. U. z 2009 r., Nr 223, poz. 1786; dalej rozporządzenie) oraz zasady udzielania dofinansowań w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, mające zastosowanie w tym konkursie.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju i przedstawiony w części historycznej uzasadnienia uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji.
Przede wszystkim sporne między stronami jest to, czy w świetle przepisów art. 189 ust. 3 ustawy o finansach publicznych oraz § 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego, Skarżący dokonał rozliczenia zaliczki w terminie w wysokości określonej w umowie o dofinansowanie, a tym samym czy były podstawy do wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z cyt. przepisem art. 189 ust. 3 u.f.p. (przy czym brzmienie tego ustępu pozostaje bez zmian od chwili wejścia w życie), w przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę lub w terminie, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 189 ust. 4 u.f.p., od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność.
W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych cyt. przepis ustawy jest klarowny. Przewiduje obowiązek uiszczenia odsetek w - co do zasady - dwóch rodzajowych sytuacjach, tj. beneficjent spóźnił się ze złożeniem wniosku o płatność lub też złożył go w terminie, jednakże nie rozliczył wymaganej (procentowo) kwoty zaliczki. Oczywiście w sprawie może zaistnieć również swoisty zbieg tych podstaw, bowiem beneficjent może złożyć wniosek po terminie i jednocześnie nie rozliczyć w wymaganej części przekazanej mu zaliczki. W takim przypadku odsetki będą liczone od innej kwoty i w innym przedziale czasowym dla sytuacji złożenia wniosku po terminie, od innej zaś kwoty i przedziału czasowego dla nierozliczenia zaliczki w wymaganej procentowo kwocie (do czasu wywiązania się z obowiązku rozliczenia). Należy przy tym podkreślić, iż obowiązki związane z rozliczeniem zaliczki obciążają beneficjenta (patrz: wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 999/14, z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1698/13 - wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).
Należy tu wspomnieć, że przy wykładni określenia ,,środki pozostałe do rozliczenia’’ należy mieć na uwadze przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009r. Rozporządzenie to stanowi, iż rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez Beneficjenta wydatków kwalifikowanych we wnioskach o płatność złożonych do Instytucji Wdrażającej, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu operacyjnego lub na zwrocie zaliczki. Terminy składania wniosków o płatność potwierdzających rozliczenie zaliczki określa harmonogram płatności, stanowiący załącznik do Umowy o dofinansowanie. Zaniechanie rozliczenia otrzymanej zaliczki przez Beneficjenta poprzez złożenie wniosku płatność opiewającego na kwotę zaliczki lub poprzez dokonanie zwrotu zaliczki w terminie do końca kwartału kalendarzowego, w którym zgodnie z Harmonogramem płatności winien być złożony wniosek o płatność, kwalifikuje się, jako naruszenie Umowy i stanowi podstawę do naliczania odsetek zgodnie z § 8 ust. 3a Umowy o dofinansowanie (zgodnie z Aneksem z dnia 18.11.2010 r.).
Umowa o dofinansowanie z dnia ...06.2010r, zmieniona m.in. Aneksem z dnia ...11.2010r. przewiduje w § 8 ust. 3a, że Beneficjent ma obowiązek rozliczenia udzielonego mu dofinansowania w formie zaliczki w terminie 120 dni od dnia jej otrzymania. W przypadku zaś braku rozliczenia w terminie – Beneficjent zobowiązany jest do zapłaty odsetek na zasadach określonych w art. 189 ust. 3 u.f.p. tj. od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność. Tym samym rację ma organ, że w tej sytuacji źródło powstania zobowiązania (zapłata odsetek) to zajście zdarzenia polegającego na nierozliczeniu zaliczki zgodnie ze sposobem przewidzianym w § 5 ust. 1 rozporządzenia. Rozliczenie zaliczki to wykazanie wydatków kwalifikowanych we wnioskach o płatność, składanych w terminach ustalonych w Harmonogramie lub zwrot zaliczki na rachunek. Odsetki (art. 189 ust. 3 u.f.p.) są naliczane od środków niewskazanych przez Beneficjenta we wnioskach o płatność lub niezwróconych do momentu ich rozliczenia. W niniejszej sprawie zaliczka została udzielona w dniu 2.12.2011r. i powinna zostać rozliczona zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie w terminie 120 dni od dnia jej otrzymania tj. w dniu 02.04.2012 r. Natomiast wniosek nr 13 (pierwsza jego wersja), rozliczający kwotę brakującą do rozliczenia udzielonej zaliczki, wpłynął w dniu 11.01.2013 r.
Chybiony jest tym samym zarzut naruszenia § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zaliczek. Strona skarżąca uważa, iż w sytuacji gdy beneficjent, który po otrzymaniu informacji, że została nałożona korekta finansowa – po otrzymaniu wnioskowanej zaliczki – rozliczył ją kolejnymi wnioskami o płatność oraz poprzez zwrot niewykorzystanych środków, to w takiej sytuacji właściwa instytucja nie może wymagać, by płacił on odsetki od terminu, który wynikał z terminu rozliczenia zaliczki (tu: 02.04.2012 r.). Przyjęcie wykładni proponowanej przez Skarżącego powodowałoby brak realnego narzędzia dyscyplinującego beneficjentów w terminowym rozliczaniu zaliczek, a przede wszystkim w wykonaniu zaciągniętych zobowiązań, co najmniej współfinansowanych ze środków publicznych.
NSA w cyt. wyroku sygn. akt II GSK 999/14 zauważył, iż w ramach wsparcia ze środków unijnych realizowane mają być projekty o wartościowym znaczeniu tak dla beneficjentów jak i państwa. Strona podpisująca umowę o dofinansowanie projektu zaciąga zatem określone nią zobowiązania, w szczególności poddaje się kontroli instytucji odpowiedzialnej za prawidłowe rozdysponowywanie środków publicznych i zobowiązuje się terminowo rozliczyć przekazane jej wsparcie. W projektach unijnych chodzi zatem o to, by przez stymulowanie finansowe danego podmiotu osiągnąć założony w zaakceptowanym projekcie efekt. Należy pamiętać, iż pula środków finansowych na wspieranie projektów ma ograniczony zakres, zatem istotne jest aby trafiły one do podmiotów, które gwarantują ich najpełniejsze wykorzystanie.
W tym stanie rzeczy uzasadnione jest stanowisko organu, że Beneficjent nie dokonał czynności związanych z rozliczeniem otrzymanych środków w ramach zaliczki w terminie określonym w § 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie, czym naruszył przepisy ustawy o finansach publicznych. Prawidłowo wyliczono kwotę odsetek, stosując przepisy ustawy Ordynacja podatkowa (art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 60 i 67 u.f.p.), co zostało szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji I instancji, przy akceptacji Ministra Infrastruktury i Rozwoju, rozpoznającego sprawę w wyniku złożonego odwołania.
W ocenie Sądu nie można też zarzucić organom naruszenia art. 207 ust 1 i 8 u.f.p. oraz § 17 umowy o dofinansowanie Projektu – jak to określił Skarżący - poprzez brak zachowania procedury zwrotu dofinansowania związanego z nałożoną korektą i ustaleniem wysokości kwoty tej korekty, co miało bezpośredni wpływ na ustalenie wysokości zaliczki objętej korektą.
Mianowicie należy w tym względzie przyznać rację organowi, iż art. 207 ust 1 i 8 u.f.p. oraz § 17 umowy o dofinansowanie dotyczą środków już wypłaconych, do zwrotu których Beneficjent jest zobowiązany ze względu na zaistnienie jednej z przesłanek przewidzianych w tym przepisie. W sytuacji zatem, gdy wydatek niekwalifikowalny zostałby sfinansowany z zaliczki, rozliczony a dopiero później zostałyby wykryte i potwierdzone nieprawidłowości – wówczas zastosowanie miałaby cyt. procedura określona art. 207 ust 1 i 8 u.f.p. oraz § 17 umowy o dofinansowanie, jednakże w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.
Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a., w tym wskazywanych przez Skarżącego w treści skargi, jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż jak to chciałaby Skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Tym samym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi odnoszące się do kwestii nieprzeprowadzenia w pełni przez organ postępowania dowodowego odnośnie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności dotyczących rozliczenia zaliczki, pomniejszonej o stawkę korekty w sytuacji, gdy nie została zachowana procedura wynikająca z § 17 umowy o dofinansowanie.
Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaskarżona decyzja zawiera ponadto wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej, uzasadnienie zawiera szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ innych przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło