V SA/Wa 213/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-14

Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie adwokata ustanowionego z urzędu w postępowaniu zażaleniowym powinno być ustalane według przepisów rozporządzenia z 2015 r. czy z 2016 r., jeśli postępowanie zostało wszczęte i niezakończone przed wejściem w życie rozporządzenia z 2016 r.?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie adwokata ustanowionego z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, które zostało wszczęte i niezakończone przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 18 października 2016 r., powinno być ustalane na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. W postępowaniu zażaleniowym opłata wynosi 240 zł, powiększona o 23% podatek VAT.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek adwokata o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Skarga T. L. na decyzję ZUS została odrzucona jako wniesiona po terminie. Następnie ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu. Po oddaleniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi przez NSA, adwokat złożył wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz adwokat A. K.-S. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł, w tym 240 zł tytułem opłaty za czynności adwokata oraz 55,20 zł tytułem 23% podatku od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat A. K.-S. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ((...) Oddział w W.) z dnia (...) listopada 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. K.-S. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem 23% podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T. L. jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W terminie do zaskarżenia ww. orzeczenia skarżąca – oprócz zażalenia - złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 19 maja 2016 r. do akt niniejszej sprawy wpłynęło pismo procesowe organu – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (II Oddział w W.), przy którym organ przekazał (złożony bezpośrednio w organie) wniosek skarżącej z 9 maja 2016 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustanowił dla skarżącej adwokata z urzędu oraz umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych przewidziane w przepisie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.). W piśmie z dnia 14 lipca 2016 r., przesłanym do wiadomości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła adwokat A. K.-S. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. W piśmie z 8 sierpnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymała wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 8 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Powyższe orzeczenie strona skarżąca zaskarżyła zażaleniem, które sporządziła i wniosła pełnomocnik z urzędu skarżącej. Zażalenie to zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 listopada 2016 r. (sygn. akt II GZ 1201/16). Natomiast postanowieniem z 22 marca 2017 r. (sygn. akt II GZ 201/17) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił sporządzone i wniesione przez skarżącą zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 kwietnia 2016 r. o odrzuceniu skargi. W dniu 10 marca 2017 r. pełnomocnik z urzędu skarżącej nadała wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Jednocześnie pełnomocnik oświadczyła, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W dniu 2 listopada 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 18 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714; dalej: rozporządzenie z 2016 r.). W myśl § 22 tego aktu, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne w drugiej instancji było wszczynanie dwukrotnie: • w dniu 9 maja 2016 r. zażaleniem sporządzonym i wniesionym przez skarżącą na postanowienie tut. Sądu z 13 kwietnia 2016 r. o odrzuceniu skargi; nin. postępowanie zażaleniowe zostało zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 2017 r. (II GZ 201/17) oddalającym zażalenie; • w dniu 23 września 2016 r. zażaleniem sporządzonym i wniesionym w imieniu skarżącej przez jej pełnomocnika z urzędu na postanowienie tut. Sądu z 8 września 2016 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi; to postępowanie zażaleniowe zostało zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2016 r. (sygn. akt II GZ 1201/16) oddalającym zażalenie. W konsekwencji należy uznać, iż pełnomocnik skarżącej wszczął postępowanie zażaleniowe w dniu 23 września 2016 r. (zakończone orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2016 r.), zaś oba postępowania zażaleniowe zostały wszczęte i niezakończone przed wejściem w życie rozporządzenia z 2016 r. (tj. przed 2 listopada 2016 r.). Skoro została wypełniona dyspozycja przepisu § 22 tego aktu, to wynagrodzenie należne wyznaczonemu z urzędu adwokatowi należy ustalić w oparciu o przepisy poprzednio obowiązującego rozporządzenia, tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu - Dz. U. z 2015 r., poz. 1801 (dalej: rozporządzenie z 2015 r.). Stosownie do przepisów § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia z 2015 r., opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Natomiast w myśl § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2015 r., opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł, b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł, c) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy w drugiej instancji nie prowadził ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł, d) w postępowaniu zażaleniowym - 240 zł. W świetle powyższych przepisów, opłata maksymalna za reprezentację skarżącej w postępowaniu zażaleniowym, należna wyznaczonej z urzędu adwokat A. K.-S., wynosi 240 zł (§ 21 ust. 1 pkt 2 lit. d/ rozporządzenia z 2015 r.). W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek pełnomocnika skarżącej z urzędu, opłata maksymalna w wysokości 240 zł jest adekwatna do nakładu pracy pełnomocnika, która w dniu 8 sierpnia 2016 r. zapoznała się z aktami sprawy w siedzibie Sądu, zajęła stanowisko w sprawie w piśmie procesowym z 8 sierpnia 2016 r., a następnie sporządziła i wniosła zażalenie na postanowienie tut. Sądu z 8 września 2016 r. Jednocześnie w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015 r. ww. opłatę, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (23%), tj. o kwotę 55,20 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło