V SA/Wa 213/20
WyrokWSA w Warszawie2020-02-26
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena wniosku o dofinansowanie projektu, w tym ocena kwalifikowalności wydatków takich jak catering i refundacja kosztów dojazdu, została przeprowadzona zgodnie z prawem i regulaminem konkursu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ocena wniosku o dofinansowanie oraz rozpatrzenie protestu przez organ były zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa dotyczy legalności działań organu, a nie merytorycznej oceny projektu, która należy do kompetencji ekspertów. Wnioskodawca nie wykazał, aby naruszenia prawa miały istotny wpływ na wynik oceny, a argumentacja organu dotycząca kwalifikowalności wydatków była wystarczająca.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu, który po ocenie merytorycznej nie uzyskał wystarczającej liczby punktów do dofinansowania. Po wniesieniu protestu, organ utrzymał negatywny wynik oceny, oddalając protest. Spółka zaskarżyła rozstrzygnięcie organu do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy wdrożeniowej oraz regulaminu konkursu, w szczególności w zakresie oceny kwalifikowalności wydatków na catering i refundację kosztów dojazdu. Spółka domagała się uchylenia rozstrzygnięcia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi[...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rozstrzygnięcie Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu: oddala skargę.
Przedmiotem skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest informacja Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] stycznia 2020 r. sygn. [...], o nieuwzględnieniu protestu Skarżącej na informację o wyniku oceny merytorycznej wniosku nr [...] o dofinansowanie realizacji projektu pt.: "[...]" - złożonego w konkursie nr [...].
Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
K. Sp. z o.o. (dalej: "Skarżąca" lub "Wnioskodawca") złożyła do Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (dalej: "Organ"/"MJWPU") wniosek nr [...] o dofinansowanie projektu pt. "[...] " (dalej: "Wniosek", "Wniosek o dofinansowanie"). Wniosek złożono w odpowiedzi na konkurs nr [...] (dalej: "Konkurs").
Organ poddał wniosek weryfikacji formalnej, a następnie merytorycznej, w wyniku której Skarżąca, pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. została poinformowana o wynikach oceny Wniosku (Wniosek otrzymał 121 punktów, co nie pozwoliło zakwalifikować go do dofinansowania z uwagi na wyczerpanie puli środków przewidzianych w ramach konkursu - ostatni wniosek, który otrzymał dofinansowanie w konkursie otrzymał 123,5 pkt) i o przysługującym jej prawie wniesienia protestu. Skarżąca skorzystała z przysługującego uprawnienia i wniosła do MJWPU pisemny protest od przeprowadzonej oceny.
Zaskarżoną do Sądu informacją organ oddalił protest skarżącej spółki.
Organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej oceny merytorycznej projekt w ramach I oceny uzyskał 118 punktów, w tym 92 punkty przyznanych za spełnienie ogólnych kryteriów merytorycznych weryfikowanych w części B KOM oraz 26 punktów za spełnienie kryteriów merytorycznych szczegółowych, weryfikowanych w części C KOM, tj. kryteriów nr 1 (10 punktów), 2 (10 punktów), nr 5 (4 punkty) i nr 8 (2 punkty). W ramach II oceny projekt otrzymał 124 punkty, w tym 98 punktów przyznanych za spełnienie ogólnych kryteriów merytorycznych, weryfikowanych w części B KOM oraz 26 punktów za spełnienie kryteriów merytorycznych szczegółowych, weryfikowanych w części C KOM. tj. kryteriów nr 1 (10 punktów), 2 (10 punktów), nr 5 (4 punkty) i nr 8 (2 punkty). Ostatecznie projekt uzyskał 121 punktów, stanowiących średnią ocen I i II.
O wynikach oceny merytorycznej projektu oraz przysługującym prawie do złożenia pisemnego protestu wnioskodawca został poinformowany pismem nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. W związku z otrzymanym wynikiem oceny merytorycznej projektu, wnioskodawca wniósł protest.
W wyniku weryfikacji treści wniosku o dofinansowanie, dokumentacji związanej z jego oceną oraz argumentacji wnioskodawcy przedstawionej w środku odwoławczym, instytucja prowadząca sprawę stwierdziła, że nie zaistniały powody do uwzględnienia protestu
Organ przedstawił swoja argumentację co do zakwestionowanych kryteriów.
Odnosząc się co do: Część B KOM - Kryterium 2 "Adekwatność doboru i opisu rezultatów realizacji projektu" stwierdził, że w proteście wnioskodawca nie zgadza się z uwagą oceniającego 1 w brzmieniu: Prawidłowa nazwa wskaźnika rezultatu "Liczba osób, które uzyskały kwalifikacje cyfrowe w projekcie" powinna być następująca: Liczba osób, które uzyskały kwalifikacje cyfrowe po opuszczeniu programu. Prawidłowa nazwo wskaźnika rezultatu "Liczba osób, które uzyskały kwalifikacje językowe w projekcie" powinna być następująco: Liczbo osób, które uzyskały kwalifikacje językowe po opuszczeniu programu, przekazując, że: (...) Dokonana ocena jest błędna, ponieważ wskaźniki własne nie muszą powielać brzmienia wskaźników obligatoryjnych oraz oceniający nie wskazał i nie uzasadnił, że wskaźniki w brzmieniu ustalonym przez Wnioskodawcę są nieadekwatne do pomiaru założonego celu.
W odniesieniu do powyższego instytucja rozpatrująca oddaliła uwagę eksperta I, jako że ma ona charakter techniczny i nie powinna skutkować obniżeniem punktacji.
Mając na uwadze rangę uchybień w ocenie I eksperta, instytucja rozpatrująca protest w ramach l oceny przyznała 14 punktów za spełnienie przedmiotowego kryterium i tym samym nastąpiło zwiększenie przyznanej pierwotnie liczby punktów.
Odnosząc się co do: Część B KOM – Kryterium 3 ,,Adekwatność doboru docelowej objętej wsparciem w projekcie" organ podniósł, że w proteście wnioskodawca nie zgadza się z uwagą oceniającego II w brzmieniu: Brak wskazania jakie działania zostaną podjęte w przypadku wystąpienia trudności w zrekrutowaniu odpowiedniej liczby osób, przekazując, że: Wnioskodawca opisał działania zaradcze w przypadku zidentyfikowania trudności w rekrutacji. W p. C.3.3 wnioskodawca wskazał, że opis znajduje się w p. D.2. Dokonana ocena jest zatem błędna, ponieważ wymagana treść została zawarta w Projekcie, natomiast oceniający nie zakwestionował faktu, iż została umieszczona w p. D.2, ale wskazał, że w ogóle nie znajduje się ona w Projekcie.
W odniesieniu do powyższego organ zgodził się ze stanowiskiem Wnioskodawcy, iż przedmiotowe informacje zostały zawarte w treści wniosku: Dotychczasowe doświadczanie oraz potencjał Wnioskodawcy nie wskazują na problemy z rekrutacją Uczestników Projektu, w razie jednak ich wystąpienia Wnioskodawca zintensyfikuje najbardziej efektywne narzędzia, wydłuży/powtórzy nabór, na co pozwala okres realizacji Projektu, przeprowadzi kampanię promocyjną skierowaną do otoczenia rodzinnego Uczestników Projektu. Działania motywujące do udziału w Projekcie: psycholog zaangażowany w procesie rekrutacyjnym, materiały informacyjne o Projekcie będą zawierać treści opisanych wymiernych korzyści płynących ze znajomości TIK i języków obcych. Z tego względu organ oddalił zarzut eksperta.
Mając na uwadze rangę uchybień w ocenie, instytucja rozpatrująca protest w ramach II oceny przyznała 9 punktów za spełnienie przedmiotowego kryterium. Tym samym nastąpiło zwiększenie przyznanej pierwotnie liczby punktów.
Odnosząc się co do: Część B KOM – Kryterium 9 "Efektywność kosztowa projektu i prawidłowość sporządzenia budżetu" organ podniósł, że w proteście wnioskodawca nie zgodził się z uwagą oceniającego I w brzmieniu: Wnioskodawca nie uzasadnił konieczności wydatków związanych z cateringiem kawowym w kwocie 153 600 zł w pozycji 6 w Zadaniu 1. Wnioskodawca podaje tylko metodologię wyliczenia tego wydatku. Załącznik do Regulaminu konkursu "Lista najczęściej finansowanych towarów i usług" nie przewiduje tego typu wydatków.
MJWPU podkreśliła, że w szkoleniach językowych, w stawce jednostkowej jest przewidziana tylko woda dla uczestników szkolenia. Wydatek należy uznać za niekwalifikowalny., przekazując, że: Wnioskodawco przewidział w Projekcie wydatek\w postaci refundacji kosztów dojazdu oraz cateringu kawowego. Wydatki te są zgodne z zał. nr 6 do Regulaminu (Lista najczęściej finansowanych towarów i usług dla Działania 10 2) oraz uzasadnione potrzebami grupy docelowej. Po pierwsze wskazać należy, że Lista najczęściej finansowanych towarów i usług dla Działania 10.2 wskazuje zamknięty katalog wydatków dla kursów językowych oraz otwarty dla szkoleń w obszarze TIK. Z tego względu Wnioskodawca przewidział catering kawowy oraz refundację kosztów dojazdu dla uczestników szkoleń komputerowych.
W odniesieniu do cateringu organ wskazał, iż jest on możliwy tylko w przypadku szkoleń komputerowych, ponieważ katalog wydatków dla kursów językowych ma charakter zamknięty. Wnioskodawca przewidział catering kawowy tylko w odniesieniu do szkoleń w obszarze TIK. Wydatek ten nie został wskazany jako niekwalifikowalny przez jakikolwiek dokument stanowiący podstawę ogłoszonego konkursu. Nietrafne jest także odniesienie cateringu przy szkoleniach komputerowych do cateringu przy kursach językowych (a raczej jego braku). Wymiar godzinowy kursu językowego wynosi 2 lub 3 godziny dziennie, natomiast szkolenia komputerowego co najmniej 4 godziny dziennie. Zasadne jest zatem zapewnienie w takim przypadku uczestnikom kawy, herbaty etc. tym bardziej, że jak wskazano powyżej zidentyfikowano finansowe bariery uczestnictwa w Projekcie w grupie potencjalnych uczestników Projektu. Dokonana ocena jest zatem błędna, ponieważ zał. nr 6 nie uznaje za niekwalifikowalny cateringu kawowego (fakt, że wydatek nie został wymieniony nie ma znaczenia, skoro wprost jest wskazane, iż katalog wydatków w odniesieniu do szkoleń komputerowych nie jest zamknięty), a także fakt, że wnioskodawca zasadnie przewidział refundację kosztów dojazdu dla części uczestników Projektu.
Odnosząc się do stanowiska Wnioskodawcy MJWPU zauważyła, iż w ramach niniejszego kryterium ocenie podlegają tn.in. "niezbędność zaplanowanych wydatków w kontekście zaplanowanych zadań i celu projektu" oraz "racjonalność i efektywność wydatków projektu". Biorąc pod uwagę sam czas trwania zajęć MJWPU uznała, iż nie jest zasadne zapewnianie cateringu, tym bardziej, iż w treści wniosku nie zawarto uzasadnienia dla konieczności jego ponoszenia. Projekt nie jest skierowany wyłącznie do osób pozostających bez zatrudnienia i z niepełnosprawnością więc fakt objęcia wsparciem tej grupy osób bez wskazania ich udziału procentowego nie przesądza o potrzebie zapewnienia usługi cateringowej.
W kwestii uzasadnienia związanego z barierą finansową zauważono, iż zapewnienie kawy, herbaty i przekąsek nie wpływa w znaczący sposób na zniwelowanie zidentyfikowanej bariery. Ponadto, bariera finansowa, mogąca wystąpić w stosunku do części uczestników, nie stanowi uzasadnienia dla ujęcia wydatku uwzględniającego wszystkich uczestników wsparcia w zakresie ICT. Z tego względu organ podtrzymał uwagę eksperta.
W odniesieniu do uwagi oceniającego dotyczącej kwalifikowalności refundacji kosztów dojazdu, Wnioskodawca złożył następujące wyjaśnienie: Zał. nr 6 wprost przewiduje możliwość zrefundowania uczestnikom kosztów dojazdu. Tym wsparciem towarzyszącym objętych zostało 50% uczestników Projektu korzystających ze wsparcia szkoleniowego w obszarze TIK (por. opis zad. 1). IN uzasadnieniu tego wydatku wnioskodawca wskazał, że Projekt jest otwarty dla osób bez zatrudnienia i osób z niepełnosprawnościami (dodatkowo premiuje ich udział - por. opis w p. C.3.3), w przypadku których zał. nr 6 wprost wskazuje na zasadność refundacji. Dodatkowo wnioskodawca zidentyfikował u potencjalnych UP finansowe bariery udziału w Projekcie (por. opis w p. C.3.2) na poziomie niemal 50% ankietowanych. Jest zatem bezsporne, że wydatek ten jest uzasadniony potrzebami grupy docelowej, zaś jego wartość została oszacowana.
Analizując powyższe organ stwierdził, iż we wniosku nie zamieszczono struktury grupy docelowej pozwalającej określić liczbę osób niepracujących i z niepełnosprawnościami planowanymi do objęcia wsparciem projektowym. Zapisy wniosku nie wskazują dlaczego wnioskodawca uznał, iż 50 % grupy docelowej będzie wymagało tego rodzaju wsparcia. Zgodnie z załącznikiem 6 do Regulaminu konkursu: Wydatek kwalifikowalny w związku z uzasadnionymi potrzebami grupy docelowej, jedynie w przypadku uczestniczenia we wsparciu oferowanym poza miejscem zamieszkania oraz w związku z uzasadnionymi potrzebami grupy docelowej (np. koszty dojazdów dla osób niepełnosprawnych, bezrobotnych). Z tego względu organ uznał, że uwaga eksperta jest zasadna. Ponadto, należy zwrócił uwagę na fakt, że sam wynik przeprowadzonej analizy, wskazujący na barierę finansową u ponad 50% ankietowanych, nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla ujęcia ww. wydatku w zaplanowanej liczbie.
Mając na uwadze fakt podtrzymania zarzutów eksperta I w odniesieniu do niniejszego kryterium, instytucja rozpatrująca protest w ramach I oceny przyznała 11 punktów za spełnienie przedmiotowego kryterium. Tym samym nie nastąpiła zwiększenie przyznanej pierwotnie liczby punktów.
Organ podniósł, że wtoku procedury odwoławczej dokonano ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów z uwzględnieniem informacji zawartych w proteście oraz w kartach oceny merytorycznej. W wyniku przeprowadzonej analizy projekt otrzymał 122 punkty (stanowiące średnią dwóch ocen, tj. I - 119 punktów i II - 125 punktów). W związku z powyższym organ stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia protestu - projekt w dalszym ciągu znajduje się poniżej progu wyczerpania alokacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca spółka wniosła o uwzględnienie skargi na zaskarżone rozstrzygnięcie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Mazowiecką Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych w Warszawie, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
1. naruszenie przepisów art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1431 ze zm., dalej: "ustawa wdrożeniowa") poprzez dokonanie oceny wniosku o dofinansowanie projektu nr [...] , pt. "[...] ", która jest wewnętrznie sprzeczna i wykluczająca się;
naruszenie przepisów art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez dokonanie oceny wniosku o dofinansowanie projektu nr [...], pt. "[...] " z naruszeniem dokumentacji konkursowej - Regulaminu konkursu, w szczególności zał. nr 2 (Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu) oraz zał. nr 6 (Lista najczęściej finansowanych towarów i usług dla działania 10.2);
naruszenie przepisów art. 39 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez nieprzyjęcie do dofinansowania wniosku, który spełnił kryteria wyboru określone w Regulaminie konkursu [...] .
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy wdrożeniowej. W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1.
Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50 tej ustawy, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów kpa, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony może budzić wątpliwości kwestia dopuszczalnej sądowej oceny procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie, postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować także w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie.
Uznać zatem należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy prawa wspólnotowego i ustaw, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego, w tym regulamin przeprowadzania konkursu [...] (dalej: "Regulamin konkursu").
Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez MJWPU, jak również legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w zaskarżonej informacji z 10 stycznia 2020 r. Sąd stwierdza, że odpowiadają one prawu.
Należy stwierdzi, że skarżąca spółka kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia protestu w zakresie kryterium merytorycznego nr 9 "Efektywność kosztowa projektu i prawidłowość sporządzenia budżetu". Zarzuca, że uwaga eksperta nie jest zgodna z przedmiotem oceny kryterium, przekazując równocześnie, że: poprawność uzasadnienia wydatku nie ma zastosowania z uwagi na fakt, iż projekt nie ma charakteru ryczałtowego. Wyjaśnić należy, że zgodnie z załącznikiem 3 do Regulaminu konkursu w ramach kryterium merytorycznego nr 9 oceniane "będą: "niezbędność zaplanowanych wydatków w kontekście zaplanowanych zadań i celu projektu"; "zgodność ze standardem i cenami rynkowymi określonymi w Regulaminie konkursu lub określonymi w Wezwaniu do złożenia wniosku o dofinansowanie projektu pozakonkursowego"; "kwalifikowalność wydatków"; "racjonalność i efektywność wydatków projektu"; "poprawność uzasadnienia wydatków w ramach kwot ryczałtowych (o ile dotyczy)". Z tego względu uwagi eksperta dotyczące braku zasadności /niezbędności ponoszenia części wydatków w kontekście zaplanowanych działań i celów projektu należy uznać za zgodne z przedmiotem oceny kryterium. Ponadto, ocena projektu w zakresie kwalifikowalności wydatków oraz niezbędności zaplanowanych wydatków w kontekście celów projektu dotyczy każdego projektu niezależnie do sposobu jego rozliczania (kwoty ryczałtowe /rzeczywiście ponoszone wydatki).
W Skardze zarzucono również, że w rozpatrzeniu protestu (w części dotyczącej cateringu) nie odniesiono się do podniesionej przez eksperta i w proteście kwestii kwalifikowalności wydatku. Zgodnie z zapisami "Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020" z dnia 19 lipca 2017 r. (obowiązujące od dnia 23 sierpnia 2017 r.); (punkt 6.2):
Odnosząc się do przytoczonych powyżej zarzutów skargi należy stwierdzić, iż Sąd podziela stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, iż ocena kwalifikowalności wydatku polega na analizie zgodności jego poniesienia z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, umową o dofinansowanie, regulaminem konkursu i Zasadami oraz innymi dokumentami, do których stosowania beneficjent zobowiązał się w umowie o dofinansowanie. Ocena kwalifikowalności poniesionego wydatku dokonywana jest poprzez weryfikację wniosków o płatność oraz w trakcie kontroli projektu, w szczególności kontroli w miejscu realizacji projektu lub siedzibie beneficjenta. Niemniej, na etapie oceny wniosku o dofinansowanie dokonywana jest wstępna ocena kwalifikowalności planowanych wydatków (...). Wydatkiem kwalifikowalnym jest wydatek spełniający łącznie następujące warunki:
został faktycznie poniesiony w okresie wskazanym w umowne o dofinansowanie, z zachowaniem warunków określonych w podrozdziale 6.1,
jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa unijnego oraz prawa krajowego, w tym przepisami regulującymi udzielanie pomocy publicznej, jeśli mają zastosowanie,
jest zgodny z PO i SZOOP,
został uwzględniony w budżecie projektu, z zastrzeżeniem pkt 11 i 12 podrozdziału 8.3 Wytycznych, lub
- w przypadku projektów finansowanych z FS i EFRR - w zakresie rzeczowym projektu zawartym we wniosku o dofinansowanie,
został poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie,
jest niezbędny do realizacji celów projektu i został poniesiony w związku z realizacją projektu,
został dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny. z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów,
został należycie udokumentowany, zgodnie z wymogami w tym zakresie określonymi w Wytycznych, Wytycznych PT, o których mowa w rozdziale 4 pkt 2, lub ze szczegółowymi zasadami określonymi przez IZ PO,
został wykazany we wniosku o płatność zgodnie z Wytycznymi w zakresie warunków gromadzenia i przekazywania danych w postaci elektronicznej,
j) dotyczy towarów dostarczonych łub usług wykonanych lub robót zrealizowanych, w tym zaliczek dla wykonawców 19, z zastrzeżeniem pkt 4 podrozdziału 6.4,
k) jest zgodny z innymi warunkami uznania go za wydatek kwalifikowalny określonymi w Wytycznych, Wytycznych PT, o których mowa w rozdziale 4 pkt 2, lub określonymi przez IZ PO w SZOOP, regulaminie konkursu lub dokumentacji dotyczącej projektów zgłaszanych w trybie pozakonkursowym
Z tego względu Sąd stwierdza brak podstaw dla zarzutu sformułowanego w Skardze. Uzasadnienie stanowiska przedstawione w rozstrzygnięciu protestu w sposób bezpośredni odnosiło się do kwestii kwalifikowalności cateringu, zgodnie z przytoczoną powyżej definicją kwalifikowalności (strona 5-6 rozstrzygnięcia protestu) - wydatek który nie spełnia warunku niezbędności z punktu widzenia osiągania celów projektu, jest nieprzejrzysty, nieracjonalny (bądź zawarte we wniosku informacje nie są wystarczające do potwierdzenia spełnienia wskazanych warunków) nie może zostać uznany za wydatek kwalifikowalny.
W Skardze postawiono również zarzut o następującej treści: wskazać należy, iż zał. nr 6 do regulaminu konkursu zawiera zamknięty katalog wydatków w odniesieniu do kursów językowych, oraz otwarty w odniesieniu do szkoleń komputerowych. Zatem zał. nr 6 nie przewidując wyraźnie cateringu, nie wyklucza go. Postawiony zatem pierwotnie zarzut jest niezgodny z regulaminem konkursu.
Zdaniem Sądu, zarzut ten jest bezzasadny. Rację ma organ wskazując, że załącznik 6 do Regulaminu konkursu faktycznie nie zawiera katalogu zamkniętego w zakresie możliwych do sfinansowania wydatków niezbędnych do realizacji szkoleń komputerowych. Powyższe nie oznacza jednak pełnej dowolności po stronie Wnioskodawcy. Podnieść należy, iż wydatki ujęte w budżecie (niezależnie od tego czy zostały przewidziane w Załączniku 6 do Regulaminu konkursu czy też nie zostały w nim ujęte) obligatoryjnie muszą spełnić wszystkie warunki kwalifikowalności (określone zarówno w Regulaminie konkursu i załącznikach do niego, jak również w przywołanych powyżej Wytycznych). Sam fakt możliwości ujęcia w budżecie wydatku, który nie został przewidziany w załączniku 6 do Regulaminu konkursu, nie świadczy o automatycznej akceptacji wydatku. Prawidłowo w odpowiedzi na skargę zauważono, iż ekspert miał obowiązek przeprowadzić ocenę wszystkich zaplanowanych w projekcie wydatków, w zakresie określonym w opisie kryterium.
W Skardze postawiono również zarzut o następującej treści: Zarówno zał. nr 6, jak i zał. nr 2 do regulaminu konkursu nie nakłada na wnioskodawcę obowiązku uzasadnienia poszczególnych wydatków przewidzianych w projekcie, poza przypadkami wyraźnie wskazanymi w Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie, jak w również w przypadku zastosowania w projekcie wyższych stawek w poszczególnych rodzajach wydatków, niż przewiduje to zał. nr 6. Instrukcja wypełniania wniosku nie obliguje wnioskodawców do uzasadniania konieczności poniesienia danego wydatku (o ile projekt nie ma charakteru ryczałtowego), zawierając sformułowanie "uzasadnienie pozostałych wydatków przedstawionych w szczegółowym budżecie projektu: Wnioskodawca ma możliwość dodania pól, które posłużą do uzasadnienia poszczególnych wydatków projektu, np. w sytuacji, gdy proponowana przez niego wartość wydatku jest większa niż stawka określona w załączniku do Regulaminu konkursu stanowiącego wykaz najczęściej finansowanych towarów i usług (strona 46)". Postawiony zatem pierwotnie zarzut jest niezgodny z regulaminem konkursu.
W ocenie Sądu, przedstawiony powyżej zarzut skargi nie może odnieść zamierzono skutku. Zgodnie bowiem z przywołanymi przez Skarżącego zapisami Instrukcji wypełniania wniosku (stanowiącej załącznik 2 do Regulaminu konkursu): Wnioskodawca ma możliwość dodania pól, które posłużą do uzasadnienia poszczególnych wydatków projektu, np. w sytuacji, gdy proponowana przez niego wartość wydatku jest większa niż stawka określona w załączniku do Regulaminu konkursu stanowiącego wykaz najczęściej finansowanych towarów i usług.
Słusznie podniósł organ, że możliwość uzasadnienia wydatków nie została ograniczona jedynie do sytuacji, w której zaproponowany we wniosku wydatek przekracza wartość wydatku określoną w załączniku 6 do Regulaminu konkursu. Natomiast, jak już wykazano powyżej, w ramach niniejszego kryterium ocenie podlegały m.in. "niezbędność zaplanowanych wydatków w kontekście zaplanowanych zadań i celu projektu"; "kwalifikowalność wydatków"; "racjonalność i efektywność wydatków projektu", w związku z tym wnioskodawca sporządzając wniosek o dofinansowanie, powinien dołożyć wszelkich starań, aby zawrzeć we wniosku wszelkie istotne z punktu widzenia przeprowadzanej oceny informacje, w tym korzystając z dodatkowych pól w sekcji E3 formularza wniosku.
W skardze postawiono również zarzut o następującej treści: w toku ponownej oceny Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów unijnych nietrafnie wiąże zapewnienie cateringu ze statusem osoby bez zatrudnienia czy niepełnosprawnością, gdyż ani zał. nr 2 ani 6, jak również sam regulamin konkursu takiego związku nie wskazują.
Sąd uznaje ten zarzut za bezzasadny. Podnieść należy, iż ani pierwotna ocena ani stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu protestu nie uzależniały kwalifikowalności cateringu od statusu osoby na rynku pracy czy kwestii niepełnosprawności. W rozstrzygnięciu protestu faktycznie odniesiono się do ww. kategorii osób, mając na uwadze dopełnienie obowiązków wynikających z ustawy wdrożeniowej (art. 58 ust 1 pkt 1 i ust 3) dołożono wszelkich starań, aby w pełni odnieść się do wszelkiej argumentacji przedstawionej w proteście, wśród której Wnioskodawca wskazywał np. Wnioskodawca przewidział w Projekcie wydatek w postaci refundacji kosztów dojazdu oraz cateringu kawowego. Wydatki te są zgodne z zał. nr 6 do Regulaminu (Lista najczęściej finansowanych towarów i usług dla Działania 10.2) oraz uzasadnione potrzebami grupy docelowej. [...]. Należy stwierdzić, że zarzut Wnioskodawcy jest niezrozumiały również w kontekście argumentacji przedstawionej w skardze. Zasadność danego wydatku powinna być oceniana w oparciu o całokształt informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie.
W skardze postanowiono również zarzut o następującej treści: wnioskodawca w treści projektu wskazał na bariery finansowe potencjalnych uczestników projektu (C3.2) oraz na wymiar godzinowy szkoleń komputerowych (Zadanie 1, 4 godzinny wymiar dzienny szkolenia), co stanowi uzasadnienie dla zapewnienia uczestnikom cateringu - co istotne, zaledwie kawowego, a nie obiadowego. Zasadność danego wydatku powinna być oceniana w oparciu o całokształt informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie, zatem postawione zatem zarzuty są sprzeczne z treścią wniosku o dofinansowanie. Na marginesie wskazać należy, iż catering kawowy w zakresie wskazanym we wniosku o dofinansowanie wydaje się być standardem realizacji szkoleń - nieodpłatny dostęp uczestników do kawy, herbaty czy wody w sytuacji 4 godzinnego ich zaangażowania szkoleniowego jest oczywiście zasadny.
Sąd zgadza się z Wnioskodawcą, iż zasadność danego wydatku powinna być oceniana w oparciu o całokształt informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie, niemniej jednak w złożonym wniosku brak było informacji uzasadniających konieczność ponoszenia wydatku w postaci cateringu. Jak już wskazano w rozstrzygnięciu protestu: [...] w ramach niniejszego kryterium ocenie podlegają m.in. "niezbędność zaplanowanych wydatków w kontekście zaplanowanych zadań i celu projektu" oraz "racjonalność i efektywność wydatków projektu". Biorąc pod uwagę sam czas trwania zajęć nie jest zasadne zapewnianie cateringu, tym bardziej, iż w treści wniosku nie zawarto uzasadnienia dla konieczności jego ponoszenia. [...] Odnosząc się do uzasadnienia związanego z barierą finansową należy zauważyć, iż zapewnienie kawy, herbaty i przekąsek nie wpływa w znaczący sposób na zniwelowanie zidentyfikowanej bariery. Ponadto, bariera finansowa, mogąca wystąpić w stosunku do części uczestników, nie stanowi uzasadnienia dla ujęcia wydatku uwzględniającego wszystkich uczestników wsparcia w zakresie ICT. Z tego względu należy się zgodzić z organem, że uwaga eksperta została podtrzymana.
Skarżąca nie zgodziła się również ze stanowiskiem MJWPU w sprawie refundacji kosztów dojazdu dla 50% uczestników otrzymujących wsparcie z zakresu ICT.
W tej kwestii Sąd zgadza się ze stanowiskiem MJWPU wyrażonym w rozstrzygnięciu protestu.
Przywołane przez Wnioskodawcę zapisy wniosku (opis barier, uzasadnienie pod budżetem) nie potwierdzają słuszności przyjętego założenia dla refundacji ww. kosztów dla konkretnie 50% uczestników. We wniosku nie zawarto informacji wskazujących w jaki sposób oszacowano, że właśnie 50% uczestników będzie potrzebowało tej formy wsparcia (i będzie to niezbędne do osiągania celów projektu).
Skarżąca twierdzi również, że sprzeczne z dokumentacją konkursową jest uznanie niekwalifikowaIności wydatku w ogólności tylko i wyłącznie z tego powodu, że wnioskodawca nie określił podgrupy osób bezrobotnych i osób z niepełnosprawnościami w ramach grupy docelowej. Wydatek nie został uznawany za kwalifikowalny z uwagi na brak uzasadnienia konieczności jego poniesienia w zaplanowanej we wniosku wysokości. Określenie w strukturze docelowej liczby osób pozostających bez pracy oraz z niepełnosprawnością mogłoby stanowić takie uzasadnienie, tym bardziej, że we wniosku w części E3 zawarto następujący zapis: Wydatek jest uzasadniony specyfiką Projektu i potrzebami Uczestników Projektu, deklarują oni bariery finansowe. W Projekcie wezmą udział osoby bez zatrudnienia. premiowany też będzie udział Osób z Niepełnosprawnością.
Zauważyć należy, że uwaga dotyczyła nie tyle braku sprecyzowania grupy docelowej we wskazanym zakresie (to podlega ocenie w innym kryterium), ile brak uzasadnienia dla przyjętych założeń w zakresie refundacji kosztów dojazdu w kontekście przedstawionej grupy docelowej projektu i jej potrzeb.
W skardze postanowiono również zarzut o następującej treści: w wyniku dokonanej oceny, ta sama treść wniosku w zakresie wydatków została zupełnie odmiennie oceniona przez dwóch oceniających; jeden wskazuje na nie kwalifikowalność wydatku w postaci cateringu i refundacji kosztów dojazdu), drugi stwierdza, ze wydatki te są kwalifikowalne, zasadne i efektywne.
Oceniający weryfikują wnioski o dofinansowanie realizacji projektu niezależnie, samodzielnie i bezstronnie na podstawie posiadanej wiedzy oraz indywidualnego doświadczenia, stąd ocena punktowa, jak i uzasadnienia wystawionej oceny mogą się od siebie różnić. Ww. różnice w ocenie nie stanowią znacznej rozbieżności w ocenie, zdefiniowanej w Regulaminie KOP, zgodnie z którym znaczną rozbieżnością w ocenie merytorycznej dwóch oceniających jest:
dokonanie przez jednego z dwóch oceniających oceny pozytywnej, a przez drugiego oceny negatywnej;
rozbieżność w ocenach punktowych wniosku dokonanych przez osoby oceniające wynoszącej co najmniej 30 punktów, w przypadku, gdy od dwóch oceniających uzyskał co najmniej 60 punktów ogółem oraz 60% punktów za spełnienie każdego z kryteriów merytorycznych ogólnych
Należy stwierdzić, że w przedmiotowym projekcie, nie zaistniała żadna z powyższych przesłanek dotycząca rozbieżności w ocenie.
Odnosząc się do zarzutu braku należytego uzasadnienia przyznania wnioskowi mniejszej liczbę punktów w powyższym kryterium. Sąd wskazuje, iż w karcie oceny merytorycznej przedstawiono uzasadnienie niekwalifikowalności zakwestionowanych wydatków:
- Wnioskodawca nie uzasadnił konieczności wydatków związanych z cateringiem kawowym w kwocie 153.600 zł w pozycji 6 w Zadaniu 1. Wnioskodawca podaje tylko metodologię wyliczenia (ego wydatku. Załącznik do Regulaminu konkursu "Lista najczęściej finansowanych towarów i usług" nie przewiduje tego typu wydatków. Należy podkreślić, że w szkoleniach językowych, w stawce jednostkowej jest przewidziana tylko woda dla uczestników szkolenia. Wydatek należy uznać za niekwalifikowalny;
- w pozycji 5 Zadania 1 Wnioskodawca zaplanował wydatki związane z refundacją kosztów dojazdu w kwocie 61.440 zł. Zgodnie z Listą najczęściej finansowanych towarów i usług stanowiącą załącznik do Regulaminu konkursu, jest to wydatek kwalifikowałny w związku z uzasadnionymi potrzebami grupy docelowej, jedynie w przypadku uczestniczenia we wsparciu oferowanym poza miejscem zamieszkania oraz w związku z uzasadnionymi potrzebami grupy docelowej (np. koszty dojazdów dla osób niepełnosprawnych, bezrobotnych). Wnioskodawca wskazuje, że wydatek jest uzasadniony specyfiką projektu i potrzebami uczestników projektu, deklarują oni bariery finansowe - w projekcie wezmą udział osoby bez zatrudnienia, premiowany też będzie udział Osób z Niepełnosprawnością. Wnioskodawca nie oszacował i nie wskazał w grupie docelowej, ile osób bezrobotnych oraz osób z niepełnosprawnościami weźmie udział w projekcie. Wydatek należy uznać za niekwalifikowalny.
Z tego względu należy stwierdzić, że stanowisko dotyczące przeprowadzonej oceny zostało zatem wyczerpująco uzasadnione. Ponadto, jak wykazano powyżej, uzasadnienie oceniającego jest zgodne z przedmiotem oceny niniejszego kryterium, jak również wymogami kwalifikowalności określonymi w Wytycznych. Natomiast sam fakt braku bezpośredniego odwołania się w ocenie do Wytycznych nie stanowi o błędzie w ocenie.
Zdaniem Sądu, organ w swoich przyjętych za ekspertami ocenach wyjaśnił w sposób wystarczający, dlaczego przyznano daną ilość punktów za dane kryterium. Wskazał dostatecznie powody poszczególnych ocen, argumentację mającą wpływ na ich ważenie".
Należy wyjaśnić, że Sąd nie posiada narzędzi w postaci możliwości powołania biegłych czy ekspertów, nie dokonuje on zatem ponownej merytorycznej oceny projektu, a kognicja sądów administracyjnych w sprawach dotyczących wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Programów Operacyjnych polega na zbadaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów wydanych w postępowaniu toczącym się przed właściwą Instytucją i tylko naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik oceny, może skutkować uchyleniem określonego aktu.
W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że w ramach dokonywania kontroli procesu wyboru projektu zgodnie z kryterium legalności, sąd administracyjny - rozpatrując skargę wniesioną na negatywną ocenę tego projektu - dokonuje oceny projektu w zakresie dyskrecjonalności merytorycznej oceny instytucji zarządzającej, w ramach której sąd ocenia, czy argumentacja organu nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z regulaminu. Sąd administracyjny nie ma natomiast kompetencji do merytorycznej weryfikacji oceny projektu, dokonanej na podstawie opinii ekspertów, na przykład poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania zasad tej oceny wynikających z prawa unijnego takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r., II GSK 2249/13). Sądowa ocena opinii eksperta polega na badaniu, czy jest ona spójna, wyczerpująca, logiczna i czy odpowiada na zasadnicze pytania. Treść merytoryczna oceny nie mieści się w granicach kontroli sądu administracyjnego, bowiem to oceniający jest ekspertem w danej dziedzinie (por. np. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2018 r. sygn. akt I GSK 1955/18 oraz powołany tam wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2011 r., II GSK 1115/10).
Podnieść należy, że ustawodawca przewidział bowiem możliwość a tym samym zasadność udziału ekspertów - spełniających określone prawem wymogi - na etapie wyboru projektów (por. art. 68a ust. 1 pkt 1 i nast. z Rozdziału 15a ustawy wdrożeniowej). Nie bez przyczyny - lecz właśnie celem wyeliminowania arbitralności ocen - oceny co do spełnienia kryteriów wyboru nie dokonuje jeden ekspert. Fakt, że ekspert - oceniając spełnienie konkretnego kryterium - przyznaje określoną ilość punktów, wskazując przyczyny takiej swojej decyzji jest niewątpliwie ocenne, automatycznie nie oznacza jednak dowolności oceny. Rzeczą ekspertów jest ocena wagi ewentualnych uchybień, a w konsekwencji zasadność przyznania/odjęcia określonej liczby punktów. Sam fakt, że eksperci nie są jednomyślni i istnieje pewna rozbieżność w dokonanych przez nich ocenach nie znaczy, że to właśnie ta mniej korzysta ocena eksperta jest wadliwa. Zarzuty dotyczące prawidłowości oceny, co do spełnienia określonych kryteriów nie mogą zatem zmierzać do podważania merytorycznej wiedzy ekspertów oraz weryfikacji - z tego punktu widzenia - trafności (słuszności) dokonanej oceny.
Na zakończenie Sąd zauważa, że MJWPU w swoim rozstrzygnięciu odniosła się szczegółowo do zarzutów protestu, a tym samym w żaden sposób nie naruszyła przepisów ustawy wdrożeniowej odnośnie stosowania procedury odwoławczej.
Należy przy tym powtórzyć, że Sąd - orzekając na podstawie art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej - ocenia działania organu pod kątem przesłanki wskazanej w tym przepisie tj. czy organ oceniając projekt dokonywał tego w sposób naruszający prawo i czy naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Nie jest natomiast rolą Sądu dokonanie oceny projektu, bowiem nie jest do tego upoważnionym, nie ma też takich możliwości.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło