V SA/Wa 2247/17

WyrokWSA w Warszawie2018-06-26

Skład orzekający: Izabella Janson, Jarosław Stopczyński, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Grupa Producentów Rolnych, która formalnie spełnia warunki do otrzymania pomocy finansowej, może zostać pozbawiona tej pomocy, jeśli organy administracji stwierdzą, że warunki do jej uzyskania zostały sztucznie stworzone w celu obejścia przepisów lub sprzecznie z celami systemu wsparcia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli Grupa Producentów Rolnych spełnia formalne wymogi do otrzymania pomocy finansowej, organy administracji mają prawo i obowiązek badać, czy warunki do jej uzyskania nie zostały sztucznie stworzone w celu obejścia przepisów lub sprzecznie z celami systemu wsparcia. W przypadku stwierdzenia takich sztucznych warunków, pomoc finansowa nie może zostać przyznana, zgodnie z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013.
Stan faktyczny
Grupa Producentów Rolnych (GPR) złożyła wniosek o pomoc finansową na wspieranie grup producentów rolnych. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przyznania środków, a decyzję tę utrzymał w mocy Prezes ARiMR. Organ odwoławczy ustalił, że grupa została utworzona ze względu na ziarno zbóż i nasion roślin oleistych, ale znacząca zmiana składu osobowego nastąpiła tuż przed końcem okresu, za który ubiegano się o wsparcie. Ponadto, stwierdzono liczne powiązania osobowe i majątkowe między członkami grupy, a także między grupą a innymi podmiotami, co zdaniem organu świadczyło o sztucznym tworzeniu warunków do uzyskania pomocy finansowej i sprzeczności z celami systemu wsparcia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant spec. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi G. U. Sp. z o.o. w U. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2017 r. nr .... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych; oddala skargę. W dniu [...] stycznia 2017r. Grupa Producentów Rolnych U. Sp. z o.o. (dalej zwana także jako: GPR, grupa, strona) złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o płatność w ramach działania Grupy Producentów Rolnych objętej programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na okres od dnia [...] grudnia 2015r. do dnia [...] grudnia 2016r. tj. za trzeci rok korzystania z pomocy. W dniu [...] kwietnia 2017r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania grupie środków finansowych. Grupa złożyła odwołanie od ww. decyzji. Uznając bezzasadność wniesionego odwołania Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] października 2017r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu ww. decyzji, przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne: Na gruncie przepisów unijnych istota pomocy dla GPR przedstawiona została w art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) zgodnie z którym, wsparcia finansowego, udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów: a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup; b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych; c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności. Przepisy wykonawcze do powyższego rozporządzenia nr 1698/2005, zostały zawarte w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r., które następnie zostało uchylone i w jego miejsce stosuje się m.in. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. Stosownie do art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Wskazany powyżej art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 należy interpretować w taki sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego oraz subiektywnego. Powyższe podejście zostało wskazane w wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (szósta izba) z dnia 12 września 2013r. w sprawie Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencija [C-434/12]. Na gruncie prawa krajowego, zasady organizowania i funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa z dnia 15 września 2000r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm.) (dalej "ustawa gpr"). Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych wariatków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, z późn, zm.) (zw. dalej "rozporządzeniem wykonawczym"). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, pomoc finansowa jest udzielana grupie producentów, która została utworzona ze względu na określone produkty lub grupę produktów. W trakcie postępowania odwoławczego Prezes ARiMR ustalił, iż Decyzją Marszałka Województwa [...] o nr [...] z dnia [...] grudnia 2013r. Grupa, została wpisana do rejestru prowadzonego na podstawie art. 9 ustawy gpr, w grupie: ziarno zbóż i nasion roślin oleistych. Prezes ARiMR ustalił również, iż Grupę utworzyło 5 członków: - H. Sp. z o.o.; - K. Sp. z o.o.; - R. Sp. z o.o.; - E.H.; - K.K. Zgodnie z KRS Spółkę reprezentuje każdy z członków zarządu działający samodzielnie. W skład Zarządy Grupy wchodzą: - H.H.- Członek Zarządu, - E.H.- Członek Zarządu. Od dnia [...] grudnia 2016r., a zatem 4 dni przed ustaniem okresu, za który Strona ubiega się o wsparcie, uległ zmianie skład członkowski Grupy. Do Grupy przystąpiło 4 nowych członków, a mianowicie: - P.H. - nabył łącznie 20 udziałów, zgodnie z umowami sprzedaży udziałów zawartymi w dniu [...] grudnia 2016r. zakupił 16 udziałów od Pana K.K. oraz 4 udziały od K. Sp. z o.o., - S.O. - nabyła łącznie 13 udziałów, zgodnie z umowami sprzedaży udziałów zawartymi w dniu [...] grudnia 2016r. zakupiła 1 udział od Pani E.H. oraz 12 udziałów od R. Sp. z o.o., - P.S. - nabył 14 udziałów, zgodnie z umową sprzedaży udziałów zawartą w dniu [...] grudnia 2016r. od E.H., - R.S. - nabył łącznie 13 udziałów, zgodnie z umowami sprzedaży udziałów zawartymi w dniu [...] grudnia 2016r. zakupił 1 udział od E.H. oraz 12 udziałów od H. Sp. z o.o. Organ podkreśla, iż zmiana w zakresie składu osobowego Grupy została dokonana na 4 dni przed zakończeniem okresu, za jaki Strona ubiega się o pomoc, a członkowie Ci nie zdążyli dokonać sprzedaży produktów do Grupy. Zatem sprawę rozpoznano z pominięciem członków, którzy przystąpili do grupy w dniu [...] grudnia 2016r. Zarówno R. Sp. z o.o., jak również H. Sp. z o.o. w pięcioletnim okresie poprzedzającym wstąpienie do Grupy byli członkami: Grupy Producentów Zbóż A. Sp. z o.o. oraz Grupy Producentów Rzepaku A. Sp. z o.o., z których obie otrzymały pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Jak wynika z wyjaśnień złożonych przez Stronę (pismo z dnia [...] grudnia 2015r.), powodem wystąpienia z Grupy Producentów Zbóż A. Sp. z o.o. oraz Grupy Producentów Rzepaku A. Sp. z o.o. przez R. Sp. z o.o., jak również H. Sp. z o.o. był brak możliwości funkcjonowania w tych grupach w ówczesnym składzie podmiotowym. Jak wskazuje Strona wysokie koszty związane z członkostwem w dwóch grupach producentów rolnych skłoniły R. Sp. z o.o. oraz H. Sp. z o.o. do zawiązania z innymi podmiotami jednej spółki, która jako grupa producentów rolnych będzie skupowała i zajmowała się wprowadzeniem do obrotu zarówno zbóż, jak i rzepaku. Prezes ARiMR podkreśla, iż w Grupie Producentów Zbóż A. Sp. z o.o., w okresie otrzymywania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych", jednym z członków był podmiot działający pod firmą H. Sp. z o.o., w którym jedynym udziałowcem jest E.H., a w skład Zarządu spółki wchodzą: H.H. pełniący funkcję Prezesa Zarządu oraz E.H. pełniąca funkcję Członka Zarządu. Każdy z członków Zarządu uprawniony jest do jednoosobowej reprezentacji interesów spółki. Z wyjaśnień składanych przez Stronę wynika również, iż nowa Grupa umożliwi jej członkom lepszy rozwój, o czym świadczyć mają: kopia certyfikatu procesu [...] z datą wydania [...] września 2014 r. oraz kopia certyfikatu [...] z datą wydania [...] lipca 2015 r. Organ podkreśla jednak, iż grupy producentów rolnych (Grupa Producentów Zbóż A. Sp. z o.o. Grupa Producentów Rzepaku A. Sp. z o.o.), z których zarówno R. Sp. z o.o., jak i H. Sp. z o.o. wystąpiły, również posiadały certyfikat [...], a Grupa Producentów Zbóż R. Sp. z o.o. również certyfikat [...]. Zatem fakt posiadania przez Grupę ww. certyfikatów, w świetle innych czynników mających miejsce w przedmiotowej sprawie i opisanym w niniejszej decyzji, nie jest wystarczającym uzasadnieniem utworzenia nowej Grupy, a nie kontynuowania współpracy w grupach, które już istniały na rynku i były znane wśród potencjalnych odbiorców. Ponadto, siedziba i adres podmiotów będących członkami Grupy (z wyłączeniem Pana K.K.), jak również Grupy Producentów Zbóż A. Sp. z o.o. oraz Grupy Producentów Rzepaku A. Sp. z o.o. jest tożsamy, mianowicie: [...]. Organ II instancji zwraca uwagę, iż E.H. oraz H.H. pozostają w związku małżeńskim i posiadają wspólność majątkową z mocy ustawy, co zostało potwierdzone oświadczeniem złożonym wraz z pismem z dnia [...] sierpnia 2016r. Analiza akt sprawy, dokonana przez organ II instancji wykazała, iż E.H. jest członkiem Grupy jako osoba fizyczna, natomiast w trzech podmiotach (również będących członkami Grupy) stanowiących spółki prawa handlowego, jest członkiem zarządu z uprawnieniami do samodzielnego reprezentowania tych podmiotów, a w dwóch występuje bezpośrednio lub pośrednio jako udziałowiec. Jednocześnie mąż E.H. jest jedynym udziałowcem jednego z członków Grupy, tj. H. Sp. z o.o., natomiast zarówno w R. Sp. z o.o. jak i w K. Sp. z o.o. jest współudziałowcem, gdzie posiada odpowiednio 49,2 % oraz 47,5 % udziałów. W ocenie organu odwoławczego, chronologia zdarzeń poprzedzająca utworzenie Grupy wykazuje, iż zamiarem członków Grupy nie była realizacja celów działania "Grupy producentów rolnych", a jedynie otrzymanie pomocy w ramach ww. działania, w sytuacji, gdy pomoc ta de facto nie należy się Grupie. Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego wskazuje, iż: "Pomoc jest udzielana grupie producentów rolnych (...)", jednakże pośrednio pomoc ta jest udzielana jej członkom. Udzielenie pomocy finansowej grupie, która została, utworzona z byłych członków grupy producentów rolnych, która już skorzystała z pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" doprowadziłoby do obejścia limitu pomocy w sposób pośredni. Jak wynika z załącznika nr 3 do wniosku o płatność stanowiącego Wykaz faktur Vat i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy w okresie od dnia [...]-12-2015 do [...]-12-2016, większościowym (61,5%) odbiorcą produktów była Grupa Producentów Zbóż A. Sp. z o.o., której jedynym udziałowcem jest H. Sp. z o.o. Natomiast, jedynym udziałowcem H. Sp. z o.o. jest E.H. Tym samym pośrednio E.H. jest jedynym odbiorcą produktów od Grupy, w której jest członkiem jako osoba fizyczna, jak również pośrednio poprzez spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w których jest udziałowcem lub członkiem zarządu. Organ odwoławczy stwierdza zatem, że fakt powiązań osobowych między Grupą Producentów Zbóż A. Sp. z o.o., a Grupą, powoduje, że Grupa dokonuje transakcji, które nie skutkują wprowadzeniem produktów do obrotu (na rynek). Grupa dokonuje sprzedaży jedynie pomiędzy wzajemnie powiązanymi podmiotami. Sprzedaż całości produkcji do Grupy Producentów Zbóż A. Sp. z o.o., nie może stanowić podstawy wyliczenia pomocy dla Grupy. Zatem, przychód netto pochodzący ze sprzedaży do tego podmiotu, nie może być brany pod uwagę przy obliczaniu dla Strony, płatności z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych, gdyż w ten sposób Grupa nie wprowadza produktów do obrotu (na rynek). Dopiero członek Grupy E.H.), dysponując całością produkcji od wszystkich członków Grupy, pod szyldem innego podmiotu wprowadza produkty na rynek. Powyższe świadczy, iż nie został spełniony cel określony w art. 35 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1698/2005, dotyczący wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, tym samym zostały spełnione przesłanki świadczące o stworzeniu przez Stronę sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści finansowej. Prezes ARiMR stwierdza, iż E.H. ma możliwość wywierania decydującego wpływu na działalność Grupy, trzech spółek prawa handlowego, będących członkami Grupy, spółkę będącą jedynym odbiorcą produktu od Grupy, jak również na prowadzoną przez siebie działalność. W konsekwencji, mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, Grupa w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie przez Stronę w takiej sytuacji pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Przedstawiony przez Stronę Plan działania GPR U. opracowany na okres 12.2013-12.2018 wykazuje, że Grupa przewiduje jedynie minimalny wzrost produkcji, a przewidywane przychody ze sprzedaży w roku 2018 mają być niższe, niż w pierwszym roku działalności. Jedynym źródłem poprawy kondycji finansowej ma być dotacja otrzymywana corocznie od ARiMR, nie zaś zwiększanie potencjału produkcyjnego czy jakościowego produktów wytwarzanych w gospodarstwach członków Grupy. Z ww. dokumentu wynika również, iż głównymi odbiorcami zbóż i rzepaku będą firmy, z którymi członkowie współpracują od lat. Fakt ten wskazuje, iż utworzenie Grupy nie wniosło żadnych zmian w funkcjonowaniu gospodarstw jej członków, a zatem Grupa stanowi jedynie, nie uzasadnioną warunkami ekonomicznymi, jednostkę w cyklu produkcyjno-sprzedażowym, nieprzynoszącą wartości dodanej dla produkcji członków Grupy. Jest to sztuczne ogniwo utworzone w celu uzyskania korzyści finansowej w postaci pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Prezes ARiMR dokonał weryfikacji prowadzenia przez poszczególnych członków Grupy działalności rolniczej, w szczególności w zakresie ich samodzielności, dysponowania niezbędnymi urządzeniami i maszynami oraz infrastrukturą do prowadzenia tej działalności. Jak wynika z akt sprawy jeden z członków Grupy R. Sp. z o.o. ma podpisane z pozostałymi członkami Grupy umowy współpracy w zakresie upraw rolnych. Zgodnie z ww. umowami R. Sp. z o.o. będzie wykonywało kompleksowe prowadzenie upraw na nieruchomościach zlecającego, w tym: uprawa ziemi (w szczególności orka, siew, i inne), zabiegi ochrony roślin (w szczególności ochrona herbicydowa, fungicydowa oraz pestycydowa), nawożenie oraz prace żniwne. Powyższe czynności zostaną wykonane przez R. Sp. z o.o. przy wykorzystaniu własnych pracowników, maszyn i urządzeń oraz innych środków w szczególności materiału siewnego oraz środków ochrony roślin. Fakt, iż od 2015r. H. Sp. z o.o. oraz H. Sp. z o.o. dokonują samodzielnie zakupu materiału siewnego, nawozów oraz środków ochrony roślin nie zmienia sytuacji, że podmioty te nie posiadają parku maszynowego oraz pracowników, którzy wykonywaliby prace w gospodarstwie. R. Sp. z o.o. jest największym producentem wśród członków Grupy (ponad 61%), jako jedyny podmiot dysponuje parkiem maszynowym oraz pracownikami, a także zaopatruje w materiał siewny oraz środki ochrony roślin członków Grupy (z pominięciem H. Sp. z o.o. oraz K. Sp. z o.o.). Brak samodzielności członków Grupy w prowadzeniu działalności, ze względu na produkty na które Grupa została utworzona wskazuje, iż celem Grupy było wyłącznie spełnienie wymogów formalnych dotyczących centralizacji sprzedaży i uzyskania pomocy finansowej w ramach systemu wsparcia. W związku z powyższym, organ II instancji stwierdza, że zostały spełnione przesłanki elementu obiektywnego - utworzenie sztucznych warunków, albowiem takiego działania członków Grupy nie tłumaczy żaden inny powód niż chęć uzyskania pomocy finansowej. W ocenie organu odwoławczego z całości zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Grupa, wypełniła zarówno obiektywny, jak i subiektywny warunek do uznania, że stworzone zostały sztuczne warunki, mianowicie chronologia kolejnych zdarzeń poprzedzających utworzenie Grupy, jak również kolejne lata jej funkcjonowania wskazuje, że zamiarem osób zawiązujących grupę producentów, było działanie mające na celu w pierwszej kolejności ominięcie warunku wskazanego w art. 35 ust. 1 lit. a, lit. b rozporządzenia nr 1698/2005, a w dalszej kolejności, otrzymanie płatności w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Decyzję organu odwoławczego, zaskarżyła GPR U. Sp. z o.o. zarzucając jej: A. naruszenie przepisów prawa postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy: • art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 110 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo tego, że odmowa wypłaty pomocy Skarżącej nastąpiła z naruszeniem zasady trwałości decyzji administracyjnej oraz zasady związania organu wydaną przez siebie decyzją, poprzez pominięcie mocy wiążącej decyzji o przyznaniu pomocy w postępowania w sprawie wypłaty pomocy; • art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na zarzuceniu Spółce tworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności w sytuacji, gdy wcześniejsza ocena struktury Spółki dokonana przez organy administracji podczas weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy na okres pięciu lat, nie budziła ich żadnych zastrzeżeń, a działania i decyzje podejmowane przez organy administracji utwierdzały Spółkę w przekonaniu, że otrzyma ona płatność za poszczególne lata działalności jako grupa producentów rolnych, a sposób jej organizacji jest zgodny z przepisami prawa; • art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k. p. a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 I ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 polegające na tym, że organ II instancji naruszył obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, dokonał jego oceny w sposób wybiórczy, a przy tym nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym, a w konsekwencji powyższych naruszeń ustalił stan faktyczny sprawy w sposób nieprawidłowy, albowiem wbrew dowodom znajdującym się w aktach sprawy przyjął, iż 1) jedyną korzyścią z utworzenia Grupy była możliwość uzyskania dotacji przysługującej grupom producenckim, 2) istnienie powiązań pomiędzy członkami Grupy świadczy o celowym tworzeniu sztucznych warunków do otrzymania płatności sprzecznych z celami systemu wsparcia w zamiarze uzyskania korzyści majątkowych, co nie miało miejsca i brak ku takiemu przyjęciu jakichkolwiek dowodów; • art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn, dla których organ II instancji utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania Spółce środków finansowych za trzeci rok działalności jako grupa producentów rolnych, przejawiające się w szczególności w tym, iż organ II instancji nie podał w sposób jasny, precyzyjny i klarowny powodów, dla których uznał, iż Spółka nie realizuje celów przewidzianych dla grup producentów rolnych i że stworzyła sztuczne warunki do otrzymania płatności, ograniczając się jedynie do podania subiektywnych ocen organu nie popartych zgromadzonymi w sprawie dowodami; B. naruszenie przepisów prawa materialnego: • art. 35 ust, 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez dokonanie błędnej wykładni i przyjęcie, iż działania podjęte przez Skarżącą nie korespondują z celami określonymi w przywołanych przepisach, w szczególności poprzez brak wprowadzenia towarów do obrotu i na rynek; • art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że Grupa nie stworzyła w sposób sztuczny warunków do uzyskania płatności, ani nie działała w celu osiągnięcia korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, zaś cele systemu wsparcia są realizowane przez Grupę, jak również sposób funkcjonowania Spółki i jej struktura organizacyjna odpowiada przepisom prawa, w konsekwencji czego powyższy przepis nie powinien znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie; • art. 35 ust. 2 Rozporządzenia 1698/2005 poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyznania Spółce środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej PROW na lata 2007 - 2013 za trzeci rok korzystania z pomocy, w wysokości adekwatnej do rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek, w sytuacji gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zostały spełnione przesłanki do przyznania Grupie środków z tytułu pomocy finansowej. Podnosząc powyższe zarzuty Skarżąca wniosła: 1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również na podstawie art. 135 p. o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, 2. orzeczenie na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania na rzecz Strony skarżącej według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z dnia 15 września 2000r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z Nr 88, poz. 983 ze zm.). Stosownie do art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego. Treść art. 3 ustawy określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, między innymi zgodnie z ust. 1 pkt 1 w/w art. grupa musi zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów. W ustawie określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4) w ramach delegacji zawartej w art. 6 ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. z 2013 , poz.642). Na podstawie art. 7 ustawy spełnienie przez grupę warunków określonych w ustawie o grupach producentów oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy czyli w ww. rozporządzeniu z 9 kwietnia 2008r., stwierdza w drodze decyzji administracyjnej marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy, który dokonuje również wpisu grupy do prowadzonego przez siebie rejestru grup. Nadzór nad działalnością grupy sprawuje marszałek województwa (art. 12 ustawy). Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Realizowanie programu na terytorium RP reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2013.173 j.t.) w tym w odniesieniu do grup producentów ( art. 5 ust. 1 pkt 10). W treści art. 10 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r. przewidziano, że pomoc jest przyznawana, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1), oraz w przepisach wykonanych do tegoż rozporządzenia. Przepisy te zostały zawarte w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającym szczegółowe (...), które następnie zostało uchylone, a w jego miejsce zastosowanie znajduje m. in. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (...) (Dz. U. UE z dnia 20 grudnia 2013r. z późn. zm.). Stosownie do art. 60 rozporządzenia nr 1307/2013 bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Pomoc jest przyznawana, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki jej przyznania określane nadto w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w rozporządzeniu z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.). Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. pomoc jest udzielana grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ww. ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru. Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa. Wobec uzyskania przez skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był uznać, że grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych. Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są zobowiązane sprawdzić czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, ale także sprawdzić czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty. Tak więc, przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia (Rady) 1698/2005 i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia Rady nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów: a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup; b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych; c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności. Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych", jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu. W związku z tym, że istotą pomocy jest wsparcie wspólnego wprowadzania do obrotu danego produktu należy przyjąć, że chodzi o działania wspólne czyli dokonywane przez wszystkich członków grupy. W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że Grupa spełniła warunki formalne do otrzymania płatności. Okoliczności te nie stoją jednak na przeszkodzie badania przez ARiMR zasadności przyznania płatności każdorazowo przy złożeniu przez Grupę wniosku o płatność. Wynika to z tego faktu, że wpisanie Grupy do rejestru grup producentów, zależy od spełnienia przez nią wymogów formalnych określonych w treści art. 3 ustawy z 15 września 2000 r., zaś wydanie decyzji przez ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej, jest wynikiem spełnienia wymogów określonych treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia MR i RW z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Tymczasem badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami nie tylko krajowymi ale i unijnymi. Zgodnie z § 6 ust. 3 w/w rozporządzenia wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która jest wydawana w oparciu o złożony wniosek o płatność, spełniający warunki określone w § 7 ust. 1, do którego dołączane są dokumenty wskazane w ust. 2 tego przepisu. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ oceniając okoliczności powstania Grupy oraz związki pomiędzy jej członkami, uznał, że zasadne jest postawienie zarzutu stworzenia sztucznych warunków o czym stanowi art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Odnosząc się do przedstawionych okoliczności należy stwierdzić, że Sąd podziela stanowisko organów w tej mierze. Nie powtarzając wszystkich ustaleń zawartych w uzasadnieniu decyzji, które w całości Sąd akceptuje; należy w szczególności podkreślić, iż zgodnie z obowiązującymi w działaniu "Grupy producentów rolnych" regulacjami, pomoc jest udzielana grupie producentów która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych, prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia. Pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru. Organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydając decyzje o płatności zobowiązane są sprawdzić, czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, jak również, czy spełnia kryteria wypłaty pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz czy nie występują określone w przepisach wspólnotowych, przesłanki do odmowy wypłaty pomocy. Jak już podkreślono wcześniej z treści art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 wynika, iż nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. W ocenie Sądu organ w obszernym, rzeczowym, a przede wszystkim przekonującym uzasadnieniem wykazał, iż chronologia zdarzeń dotycząca Skarżącej, jej członków, a także podmiotów tworzących inne grupy jednoznacznie wskazuje na stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania wsparcia. Zgodnie z poglądem zawartym w uzasadnieniu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 12 września 2013r. w sprawie C-434/12, organy analizując całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, zasadnie uznały, że w sprawie wystąpiły zarówno elementy obiektywne w postaci naruszenia celów systemu jak elementy subiektywne w postaci zamiaru stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW w celu uzyskania wyłącznie korzyści sprzecznej z celami tego systemu, warunkujące zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 344/15 (dostępny w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) zasadnie zauważył, że cyt. "z punktu widzenia istoty spornego w sprawie zagadnienia nie sposób nie zwrócić uwagę i na ten jego aspekt, który w kontekście odnoszącym się do odzwierciedlanej w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Trybunału Konstytucyjnego tożsamości podstaw aksjologicznych obowiązywania systemu prawa krajowego oraz systemu prawa unijnego nakazuje uwzględniać tę jego konsekwencję, że prawo unijne - a więc tak samo, jak i prawo krajowe - sprzeciwia się powoływaniu się na wprost wynikające z jego uregulowań, czy też wyinterpretowane z nich przez Trybunał Sprawiedliwości uprawnienia, w sytuacji, gdy polegać miałoby to wyłącznie na tworzeniu stanów faktycznych (stanów rzeczy) pozornie tylko odpowiadających tym uprawnieniom w celu skorzystania z nich i powoływania się na nie, przy jednoczesnym braku istnienia ku temu usprawiedliwionych oczekiwań i podstaw. To jest takich, które znajdowałyby uzasadnienie w prawnie chronionych wartościach. Znajduje to swoje potwierdzenie w tym stanowisku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, z którego wynika, że nikt nie może powoływać się na normy prawa unijnego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (por. np. wyrok z 18 grudnia 2014r., w połączonych sprawy C - 131/13, C - 163/13 i C-164/13). W sprawie w szczególności należy zauważyć, że GPR U. Sp. z o.o. nie musiała zostać stworzona, gdyż zasadnicza (w znaczeniu zdolności produkcyjnych) część obecnych członków grupy producentów rolnych GPR U. Sp. z o.o. (H. Sp. z o.o. i R. Sp. z o.o.) tworzyła wcześniej wraz z dodatkowymi podmiotami Grupę Producentów Zbóż A. Sp. z o.o. oraz Grupę Producentów Rzepaku A. Sp. z o.o. Grupa Producentów Zbóż A. Sp. z o.o. oraz Grupa Producentów Rzepaku A. Sp. z o.o. zajmowała się tożsamą produkcją co skarżąca. Obie Grupy A. co nie jest kwestionowane przez żadną ze stron, otrzymały pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w całym pięcioletnim okresie poprzedzającym wstąpienie ww. spółek do Grupy. Oprócz ww. spółek obecnie skarżącą Grupę tworzą: K. Sp. z o.o., E.H. oraz K.K. Prezesem zarządu strony jest H.H., a członkiem E.H. W tym miejscu trzeba wskazać, że E.H. będąca członkiem grupy jako osoba fizyczna, jest także udziałowcem (50,8% udziałów) wraz ze swoim mężem H.H. (49,2% udziałów) innego członka grupy, tj. R. Sp. z o.o. Osoba ta wchodzi również w skład zarządu tej spółki (drugim członkiem jest H.H.). Warto także wskazać, że E.H. jest członkiem zarządu także H. Sp. z o.o., w której jedynym wspólnikiem jest jej mąż H.H., będący także prezesem zarządu tej spółki. Natomiast wspólnikami K. Sp. z o.o., są H.H. (47,5% udziałów) i R. Sp. z o.o. (52,5%), a w skład zarządu spółki wchodzą K.K. (prezes) i H.H. Tym samym E.H., jako osoba fizyczna jest bezpośrednio członkiem grupy oraz jest członkiem grupy pośrednio jako: wspólnik drugiego członka grupy, tj. spółki R. Sp. z o.o. i poprzez tę spółkę jest udziałowcem trzeciego członka grupy, tj. K. Sp. z o.o. Jest także podmiotem, który zarządza trzema spółkami (posiada prawo do samodzielnej reprezentacji spółek), w tym Grupy oraz spółkami: R. Sp. z o.o. i czwartego członka grupy, tj. H. Sp. z o.o. Natomiast mąż Skarżącej, z którym posiada wspólność majątkową z mocy ustawy, jest jedynym właścicielem H. Sp. z o.o. oraz udziałowcem R. Sp. z o.o. i K. Sp. z o.o., a także jest członkiem zarządu uprawionym do samodzielnej reprezentacji Grupy oraz spółek z o.o.: R., H. i K. Tym samym E.H. i jej mąż stworzyli określoną siatkę powiązań, która po dokooptowaniu K.K. spowodowała formalne spełnienie warunku posiadania 5 członków Grupy. Powyższe jest niezgodne z celami wsparcia. Bezspornym jest także to, że dwie grupy A. Sp. z o.o. w okresie pięciu lat, za poszczególne 12-miesięczne okresy otrzymały już pomoc w ramach działania "Grupy producentów rolnych". A więc mając na względzie cytowany powyżej art. 35 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005 podmioty te nie mogłyby uzyskać już dodatkowej pomocy w ramach tego działania, gdyż środek ten ma charakter tymczasowy. W tym miejscu trzeba zauważyć, że najpierw 2 członków będących obecnie członkami spółki podjęło decyzję o wystąpieniu z dwóch grup A. Sp. z.o.o., a następnie przystąpiło do nowej grupy "U." Sp. z o.o. Stąd też mając na uwadze powyższą chronologię zdarzeń dwóch dotychczasowych członków grupy producentów, jako wspólników dwóch grup A. było beneficjentami pomocy finansowej, a następnie po uzyskaniu pomocy finansowej za pięć kolejnych lat działalności utworzyło nową grupę producentów U. sp. z o.o. w celu dalszego uzyskiwania pomocy. W ocenie Sądu takie działanie mimo formalnej poprawności prowadzi do ominięcia przepisów ograniczających okres w którym pomoc może być udzielana. Unia Europejska dała 5 lat na realizację celów określonych w art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 i celem tego działania miało być stworzenie podmiotów, które będą w stanie konkurować na rynku. Unia Europejska założyła, że ten 5-letni okres będzie wystarczający, gdyż gdyby tak nie było, to umożliwiłaby uzyskiwanie dalszej pomocy po upływie 5 lat. Zatem powołanie nowej grupy producentów przez faktycznie dwie osoby fizyczne: małżonków H. sprawujących faktyczny nadzór nad czterema członkami grupy, w tym dwóch byłych członków grup producentów A. Sp. z o.o. (zbóż i rzepaku) powoduje, że członkowie "U." Sp. z o.o., powołali nową grupę by uzyskać wsparcie finansowe dla celów, które z założenia powinny były osiągnąć już grupy producentów A. Sp. z o.o. Wypłata pomocy finansowej takiemu podmiotowi doprowadziłaby do udzielenia po raz drugi pomocy byłym członkom grup A. Sp. z o.o. na osiągnięte już cele, określone w przepisie ww. art. 35 ust. 1 lit. a-c. Powyższe byłoby sprzeczne z celami systemu wsparcia. Nie mają przy tym znaczenia powody dla, których spółki będące udziałowcami dwóch grup A. z tych grup odeszły. Sąd podkreśla, że udzielenie pomocy finansowej grupie, która została utworzona z byłych członków grupy producentów rolnych, która już skorzystała z pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" doprowadziłoby do obejścia limitu pomocy określonych w cytowanym wyżej załączniku I do rozporządzenia 1698/2005. Ograniczenia dotyczące limitu pomocy wynikające z przepisów wykonawczych dot. przedmiotowego działania zostały wprowadzone po to, aby wesprzeć możliwie dużą liczbę podmiotów i producentów w ramach środków przeznaczonych na ten cel. Mając powyższe na względzie Sąd zgadza się z Prezesem ARiMR, że nie było podstaw aby uznać, że celowe było tworzenie kolejnego podmiotu (grupy producenckiej) do prowadzenia takiej samej działalności, która była już prowadzona przez inny podmiot. W tej sytuacji oczywistym staje się wniosek, że powołanie nowej grupy producentów, tj. "U." Sp. z o.o., miało na celu jedynie uzyskanie dodatkowego wsparcia finansowego niezgodnego z założeniami działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Sąd zwraca uwagę, że sztuczność stworzenia warunków do uzyskania płatności polega na tym, że pozornie takie działanie mieści się w granicach prawa, jednakże celem takiego działania jest tylko chęć uzyskania płatności. Działanie takie natomiast nie ma żadnego uzasadnienia ekonomicznego, oprócz chęci otrzymywanie pomocy. W związku z powyższym, Sąd podkreśla raz jeszcze, że prawo nie zabrania prowadzenia działalności gospodarczej w formie wielu podmiotów czy spółek z tymi samymi udziałowcami. Jednak tam gdzie prawo ustala pewne ograniczenia (ilość członków grupy, limity pomocy) lub cele dla których ta pomoc jest przyznawana, organ ma prawo i obowiązek badać i oceniać zarówno przyczyny powstania Grupy, w skład której wchodzą podmioty ze sobą powiązane jak i sposób prowadzenia przez te podmioty działalności produkcyjnej. W sprawie niniejszej organ odmowę przyznania pomocy oparł na treści art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Radu (UE) nr 1306/2016 z dnia 17.12.2013 r. Przepis ten ma bliźniaczo podobne brzmienie jak art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, oraz art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. U.E. L. 2006. 368.74). Kwestia dotycząca właściwego zastosowania art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006 była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt II GSK 1141/11. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na złożoną konstrukcję wewnętrzną art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006. Otóż zgodnie z tym przepisem przesłanką odmowy płatności jest: 1) stwierdzenie sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności oraz 2) wykazanie celu, jakim jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1595/12 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) pogląd ten podzielił i stwierdził, że pozostaje on aktualny na gruncie także art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. Oznacza to, że oceniając zgodność z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 4 ust. 8 powołanego rozporządzenia czy też na podstawie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 należy skonfrontować jego subsumcje z tymi elementami stanu faktycznego, które potwierdzają, że beneficjent, w tym wypadku, grupa producentów rolnych, stworzył sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, oraz tymi ustaleniami, które wykazują cel, ich stworzenia. Kwestia interpretacji art. 4 ust. 8 Rozporządzenia nr 65/2011 była też przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwość UE w wyroku z 12 września 2013r. w sprawie o sygn. C-434/12 w sprawie ze skargi Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond 'Zemedelie' - Razplasztatelna agencija. Trybunał wskazał, że aby zbadać czy stworzono sztuczne warunki do uzyskania płatności należy ocenić elementy obiektywne i subiektywne . W ramach tych pierwszych należy ocenić warunki i cele wsparcia - czy są przez dany projekt realizowane (np. skierowanie pomocy do określonego kręgu podmiotów). Co do elementu subiektywnego to przy dokonywaniu jego oceny można wziąć pod uwagę, okoliczności faktyczne takie jak więzi natury prawnej, ekonomicznej lub personalnej pomiędzy osobami zaangażowanymi w rozpatrywaną inwestycję (LEX nr 1362597). W ocenie Sądu obie kwestie zostały przez organ wyjaśnione i uzasadnione w sposób zgodny z wyżej przytoczonymi orzeczeniami. Wyjaśniono zarówno dlaczego pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania pomocy Grupa nie realizuje celów wsparcia, zaś jej powstanie i sposób działalności miały na celu wyłącznie obejście przepisów prawa (o czym mowa była wyżej). Zaś poprzez wykazanie wzajemnych powiązań między członkami Grupy oraz innymi podmiotami organ w sposób czytelny odniósł się do elementu subiektywnego - zamiaru uzyskania korzyści majątkowej sprzecznej z celami wsparcia. W tym stanie rzeczy nie doszło do naruszenia treści wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego jak i procesowego ponieważ wbrew stanowisku skarżącej organ jednoznacznie wyjaśnił przesłanki, z powodu których odmówił przyznania płatności. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło