V SA/Wa 2317/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA – Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Postanowieniem z dnia 22 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę [...] Sp. z o.o. (zwana dalej skarżącą) w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. Powodem takiego rozstrzygnięcia było nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 29 listopada 2013 r. W dniu 5 grudnia 2013 r. (data nadania u operatora pocztowego) wpłynął do Sądu wniosek pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Argumentując zasadność pozytywnego rozpoznania wniosku pełnomocnik wskazał, że już w dacie odebrania wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego podjął bezskuteczną "próbę kontaktu telefonicznego" z osobą odpowiedzialną w skarżącej spółce za prowadzenie postępowania spornego z administracją celną w rozpoznawanej sprawie. Następnie przesłał na adres mailowy tej osoby wiadomość elektroniczną z informacją o konieczności i terminie wniesienia wpisu sądowego i podejmował kolejne próby kontaktu telefonicznego, które również były bezskuteczne. Skarżący skontaktował się z mocodawcą w dniu 29 listopada 2013 r. i w związku z otrzymaną informacją, że skarżąca nie otrzymała żadnej wiadomości o konieczności uiszczenia wpisu sądowego zasięgnął konsultacji u specjalisty z zakresu technologii informacyjnych, w celu ustalenia dlaczego przesyłane przez pełnomocnika do skarżącej wiadomości nie zostały dostarczone. Pełnomocnik ustalił, że wysłana przez niego wiadomość o konieczności uiszczenia wpisu sądowego mogła zostać uznana za tzw. SPAM i w konsekwencji mogła nie trafić do adresata bez jego wiedzy. Pełnomocnik ustalił również, że przyczyną powyższego mogła być zmiana domeny, z której pełnomocnik wysyłał skarżącej wiadomości elektroniczne. Wysyłanie wiadomości z nowej domeny, nieznanej odbiorcy mogło się przyczynić do jej zaklasyfikowania przez program antyspamowy do kategorii wiadomości niechcianych. W związku z powyższym, w ocenie pełnomocnika, strona nie ponosi winy za nieuiszczenie wpisu sądowego w terminie, ponieważ nie wiedziała o konieczności dokonania opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek strony skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu do uiszczenia wpisu sądowego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli bez swojej winy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana - w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z przepisu tego wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W nawiązaniu do okoliczności podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu należy wskazać, że nie uprawdopodabniają one, że do uchybienia terminu doszło na skutek zdarzeń, za które strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie ponosi odpowiedzialności. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dokonując oceny wystąpienia tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zatem o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik, nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FZ 422/10, LEX nr 742477). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej argumentował, że strona nie wiedziała o konieczności uiszczenia wpisu sądowego, ponieważ pełnomocnik nie zdołał skontaktować się ze skarżącą, a ściślej, z osobą która w firmie była odpowiedzialna za prowadzenie postępowania spornego z administracją celną. Pełnomocnik podejmował próby nawiązania kontaktu telefonicznego oraz za pośrednictwem poczty elektronicznej. Nieotrzymanie przez skarżącą wiadomości od pełnomocnika w sprawie obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w terminie, było - w ocenie i zgodnie z przeprowadzonymi wyjaśnieniami przez pełnomocnika – konsekwencją uznania tych wiadomości za niechciane przez program antyspamowy. W ocenie Sądu argumenty wskazane we wniosku nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Jako przyczynę uchybienia terminu pełnomocnik wskazał trudności, a właściwie niemożność skontaktowania się z osobą wskazaną do kontaktów w sprawie będącej przedmiotem skargi. Powołana okoliczność nie może zostać uznana za przeszkodę niemożliwą do pokonania. Właściwe jako przykład można wskazać pełnomocnikowi inne możliwości nawiązania kontaktu z mocodawcą, np. wizyta w jego siedzibie, kontakt telefoniczny z innym pracownikiem albo osobą, która odbiera w spółce telefony (mało jest prawdopodobne aby w spółce – podmiocie gospodarczym nastawionym na zysk - telefony w ogóle nie były odbierane). Zauważyć również należy, że pełnomocnik odebrał wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu w dniu 28 października 2013 r. (zpo k-20 akt sądowych), a dopiero w dniu 29 listopada 2013 r. zdołał skontaktować się z mocodawcą i dowiedział się, że skarżąca nie otrzymała e-maili w sprawie konieczności uiszczenia wpisu od skargi. W ocenie Sądu tłumaczenie pełnomocnika, że przez wymagany czas nie mógł w żaden sposób skontaktować się ze swoim mocodawcą są mało wiarygodne i nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W sprawie istotne jest również, że pełnomocnik odpowiedział w terminie na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi tj. złożył uwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej oraz odpis z Krajowego Rejestru Sądowego i odpis skargi dla uczestnika postępowania. Jeżeli w istocie – zgodnie z wyjaśnieniami – pełnomocnik nie mógł się skontaktować ze skarżącą, to odpowiadając na wezwanie, powinien zasygnalizować Sądowi taką okoliczność. Stwierdzić należy, że osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób jakby sama dokonywała czynności procesowych tyle, że z wykorzystaniem profesjonalnej pomocy. Bez znaczenia dla skuteczności podejmowanych czynności pozostają relacje między pełnomocnikiem a mocodawcą, przyjęty przez nich sposób komunikacji czy zakres przekazywania informacji (por. B. Dauter w "Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego", wydanie 1 wyd. Wydawnictwo Prawicze Lexis Nexis Sp. z o.o., Warszawa 2007 r., s. 179.). Wskazać należy, że do obopólnych obowiązków pełnomocnika i jego mocodawcy należało ułożenie tak wzajemnych relacji, w tym również ustalenie sposobów szybkiej komunikacji, aby możliwe było podejmowanie decyzji w możliwie krótkim terminie, w szczególności bez szkody na tok postępowania. Te relacji nie zostały, jak widać w ten sposób ułożone. Z wniosku o przywrócenie terminu nie wynikało, że w okresie od dnia doręczenia odpisu zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu do dnia kontaktu mocodawcy z pełnomocnikiem, sam mocodawca nie mógł skontaktować się z osobą prowadzącą jego sprawę. Zgodnie z powyższym zachowaniu mocodawcy można przypisać co najmniej niedbalstwo o swoje sprawy (zob. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2012 r. sygn. akt II GZ 11/12 dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu strona skarżąca wybierając profesjonalnego pełnomocnika może wymagać od niego zawodowego wypełniania obowiązków, ale ponosi też skutki jego działania lub zaniechania, w tym również w zakresie metod jego pracy. Fakt, że pełnomocnikowi doręczono odpis wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, jest wystarczający aby przyjąć że skarżąca została powiadomiono o konieczności jego zapłaty. Mając na uwadze przedstawioną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.