V SA/Wa 233/14

WyrokWSA w Warszawie2014-08-21

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Dorota Mydłowska, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy podatnik nabył olej napędowy na podstawie faktur VAT od podmiotu, który nie był zarejestrowany jako podatnik podatku akcyzowego i nie zapłacił należnego podatku akcyzowego, na podatniku spoczywa obowiązek zapłaty tego podatku z tytułu zużycia paliwa na potrzeby własnej działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż podatnik nabył olej napędowy od podmiotu, który nie zapłacił należnego podatku akcyzowego. W sytuacji, gdy nie można ustalić rzeczywistego dostawcy wyrobu akcyzowego lub gdy podatek nie został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu, obowiązek zapłaty akcyzy spoczywa na podatniku, który zużył ten wyrób na potrzeby własnej działalności gospodarczej. Podatnik nie wykazał, że akcyza została zapłacona we wcześniejszej fazie obrotu, co uzasadnia obciążenie go tym podatkiem.
Stan faktyczny
Skarżący M. L. został obciążony zobowiązaniem podatkowym w podatku akcyzowym za okres od stycznia do września 2008 r. Organy podatkowe ustaliły, że nabył on olej napędowy na podstawie fikcyjnych faktur VAT od spółki, która nie była zarejestrowana jako podatnik akcyzy i nie zapłaciła należnego podatku. Skarżący kwestionował te ustalenia, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz brak należytej staranności organów w weryfikacji kontrahenta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, , Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia ... grudnia 2013 r. nr ... w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym; oddala skargę Zaskarżoną decyzją z ... grudnia 2013 r. nr ... Dyrektor Izby Celnej w Warszawie utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Białymstoku z dnia ... maja 2013 r. nr ... określającą M. L. (dalej: podatnik, strona, skarżący) zobowiązania podatkowe w podatku akcyzowym za następujące okresy rozliczeniowe: styczeń 2008 r. w wysokości ... zł; luty 2008 r. w wysokości ... zł; marzec 2008 r. w wysokości ... zł; kwiecień 2008 r. w wysokości ... zł; maj 2008 r. w wysokości ... zł; czerwiec 2008 r. w wysokości ... zł; lipiec 2008 r. w wysokości ... zł; sierpień 2008 r. w wysokości ... zł; wrzesień 2008 r. w wysokości ... zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Podatnik w 2008 r. prowadził działalność gospodarczą pod firmą .... Przedmiotem działalności gospodarczej podatnika było świadczenie usług transportu lądowego pasażerskiego w kraju i za granicą. Po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego, wszczętego postanowieniem z dnia ... stycznia 2013 r., decyzją z dnia ... maja 2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Białymstoku określił M. L. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiące styczeń-wrzesień 2008 r. Organ kontroli skarbowej stwierdził, iż postępowanie kontrolne wykazało, że podatnik w okresach rozliczeniowych objętych postępowaniem dokonał nabycia ... litrów oleju napędowego z niewiadomego źródła na podstawie fikcyjnych faktur VAT, od którego nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. W ocenie organu powyższe ustalenia wynikały z dowodów zgromadzonych w postępowaniu kontrolnym, m. in. z: 1) faktur VAT zakupu wraz z załączonymi do nich kasowymi dowodami wpłat, na których jako wystawca figuruje ... Sp. z o.o.; 2) pisma Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie nr ... z dnia ...10.2011 r. o braku rejestracji ... Sp. z o.o. jako podatnika podatku akcyzowego; 3) pisma "...z dnia 11.10.2011 r. wraz z załącznikami w postaci ewidencji rozrachunków i VAT prowadzonej w ... Sp. z o.o.; 4) dokumentów z akt śledztwa sygn. akt ... prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Białymstoku, włączonych jako dowód do akt postępowania kontrolnego; 5) protokołów z dnia 27.04.2012 r. przesłuchania świadka T. L. oraz podatnika. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia ... grudnia 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie utrzymał w całości w mocy decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu powołał się m.in. na art. 4 ust. 3-5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, (Dz. U. Nr 29, poz. 257, z późn. zm, dalej "ustawa o podatku akcyzowym''). W ocenie organu z zebranego w postępowaniu kontrolnym materiału dowodowego wynika, że w okresach rozliczeniowych objętych postępowaniem podatnik dokonał nabycia .... litrów oleju napędowego na podstawie "pustych", tj. nieodzwierciedlających rzeczywistego obrotu faktur VAT: ... Według organu odwoławczego przeprowadzone postępowanie kontrolne wykazało, że jest to zakup z niewiadomego źródła, ponieważ zdarzenia gospodarcze wskazane na fakturach nie miały miejsca, a podatek akcyzowy nie został zapłacony. Ustalono, że w ewidencji zakupów prowadzonej dla potrzeb VAT ujęto faktury VAT, w których jako nabywca oleju napędowego figurował podmiot ..., a jako sprzedawca ... Sp. z o.o. z siedzibą w ... Z treści faktur do których załączono odpowiednio dowody wpłaty wynika, że zostały one opłacone w formie gotówkowej. Organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu kontrolnym ustalono, że ... wprowadzała do obrotu olej napędowy niewiadomego pochodzenia, posługując się fałszywymi fakturami zakupu VAT, mającymi pozorować legalność transakcji. W toku postępowania kontrolnego Podatnik nie okazał żadnych atestów jakościowych na paliwo pochodzące z .... Ponadto, ... nie jest zarejestrowana jako podatnik podatku akcyzowego i nie składała deklaracji dla podatku akcyzowego. Jej jedyny udziałowiec, K. U., zmarł w dniu ... 2009 r. Spółka ... w latach 2007-2008 zajmowała się pośrednictwem w sprzedaży oleju napędowego. ... nie posiadała własnych środków transportu i innych urządzeń służących do obrotu paliwem płynnym poza zakupioną w dniu ...05.2007 r. naczepą-cysterną. W okresie od stycznia 2007 r. do października 2008 r. podmiot nie zawierał umów leasingu i najmu na środki transportu oraz inne urządzenia służące do obrotu paliwem płynnym. Nie zatrudniał pracowników. Z ewidencji VAT zakupów ... oraz obrotów kont rozrachunkowych, na których ewidencjonowano zakupy oleju napędowego wynika, że w okresie od stycznia do września 2008 r. jedynym dostawcą oleju napędowego była A. Sp. z o.o. Z ewidencji tego konta wynika także, że wszystkie płatności na rzecz A. Sp. z o.o. dokonywane były przez ... gotówką. W ewidencji zostały ujęte wyłącznie faktury wystawione przez ..., faktury za wynajmowany lokal od ... w Warszawie oraz faktury, na których jako wystawca widnieje A. Sp. z o.o. w W. W ewidencji tej nie wykazano jakichkolwiek innych kosztów. W postępowaniu kontrolnym ustalono, że pomiędzy ... oraz A. Sp. z o.o. nie mogły mieć miejsca dostawy oleju napędowego, ponieważ A. sp. z o.o. była "słupem" wykorzystywanym do wprowadzania do obrotu "pustych" faktur. A. nie jest zarejestrowanym podatnikiem podatku akcyzowego i nie składała deklaracji dla podatku akcyzowego. Organ odwoławczy powołał się na wyciąg z protokołu przesłuchania podejrzanego A. G. z dnia ...09.2011 r. z którego wynika, że A. zajmowała się wyłącznie "produkcją pustych faktur pod olej napędowy". Faktury te wystawiał i drukował D. P.Jak zauważył organ, w aktach sprawy znajdują się ponadto wyciągi z protokołów przesłuchań podejrzanego D. P. z dnia ...01.2011 r. oraz z dnia ...09.2011 r. w których D. P. wyjaśnił, że na zlecenie różnych firm zajmował się osobiście drukowaniem faktur. Wymienił ... jako podmiot, na który wystawiano fikcyjne faktury. Spółka A. nigdy nie dysponowała żadnym paliwem, chociaż formalnie zajmowała się sprzedażą paliwa. Z protokołu przesłuchania strony z dnia ...04.2012 r. wynika, że zakup oleju napędowego wskazanego w fakturach ... faktycznie miał miejsce, a gdyby nie było tego zakupu, to ... nie posiadałaby paliwa do wykonywania usług transportowych. Cysterna z ... przyjeżdżała do bazy podatnika w K.h i tam następowało zlewanie paliwa do zbiorników. Strona zeznała, że nie są jej znane O. i A. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie, że kontrahent podatnika - ... - nie prowadził legalnej działalności gospodarczej w zakresie handlu paliwami, a faktury wystawione przez ten podmiot na rzecz podatnika nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Dyrektor Izby podkreślił, że na mocy art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym podatnikami są również podmioty nabywające lub posiadające wyroby akcyzowe, jeżeli od wyrobów tych nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. M. L. nabywając paliwo od ..., od którego nie zapłacono podatku akcyzowego, dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Przepis powyższy znajduje zastosowanie w sytuacji, w której nie jest możliwe ustalenie dostawcy wyrobów akcyzowych, tj. podmiotu, który dokonał wprowadzenia wyrobu akcyzowego do obrotu i był zobowiązany do rozliczenia podatku akcyzowego. Taka sytuacja zaistniała w sprawie, gdyż nie ujawniono rzeczywistego dostawcy przedmiotowego paliwa. Zdaniem organu nie może budzić wątpliwości, że podatnik nabył wyrób akcyzowy, od którego nie został uiszczony podatek akcyzowy we wcześniejszej fazie obrotu. W konsekwencji zasadne jest ustalenie, że obowiązek uiszczenia tego podatku spoczywa na podatniku. Nie udowodnił on bowiem zapłaty akcyzy od wyrobu we wcześniejszej fazie obrotu, a tym samym na nim spoczywa obowiązek zapłaty akcyzy. Organ przedstawił wyliczenie zobowiązań podatkowych za poszczególne okresy rozliczeniowe objęte postępowaniem a także wskazał poszczególne terminy zapłaty podatku akcyzowego. Odniósł się także do zarzutów zawartych w odwołaniu i uznał, że w sprawie nie można kwestionować przyjętych ustaleń co do braku dowodów potwierdzających uiszczenie podatku akcyzowego we wcześniejszej fazie obrotu. Wobec tego zasadne są ustalenia, że podatnik był podatnikiem podatku akcyzowego. Status podatnika uzależniony jest od zaistnienia obowiązku podatkowego, który powstaje z mocy samego prawa. W związku z powyższym za chybiony uznał zarzut dotyczący naruszenia art. 4 ust. 5 ustawy oraz pozostałych zarzutów. Podatnik złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: a) art. 4 ust. 1 i 5 ustawy o podatku akcyzowym, przez błędne, jego zastosowanie, w sytuacji gdy jest znany dostawca paliwa, b) art. 11 ust.2 ustawy o podatku akcyzowym poprzez błędne jego zastosowanie, c) art. 121 § 1 O.p. przez prezentowanie przez organ stanowiska stricte profiskalnego, d) art. 122 O.p. przez uwzględnienie jedynie tych okoliczności, które przemawiały na niekorzyść skarżącego, co miało wpływ na wynik postępowania, e) art. 124 O.p. przez niewyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję, f) art. 180 § 1 O.p. przez niedopuszczenie w toku postępowania wszystkich dowodów, o których przeprowadzenie wnioskował skarżący, g) art. 187 § 1 O.p. przez niezebranie całego materiału dowodowego, h) art. 188 O.p. przez nieuwzględnienie wszystkich wniosków dowodowych skarżącego, i) art. 191 O.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wskutek pominięcia wielu istotnych dla sprawy dowodów i oparcie rozstrzygnięcia tylko o dowody i fakty, które przemawiają na niekorzyść skarżącego, j) art. 2 i 7 Konstytucji RP. Uzasadniając skargę zarzucił między innymi, że zaskarżona decyzja opiera się na założeniach, iż firma ... nie istniała i tym samym nie mogła być dostawcą oleju napędowego do firmy skarżącego, oraz że strona postępowania nie wykazała należytej staranności w doborze kontrahenta. Skarżący powołał się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności na wyrok z dnia 21 czerwca 2012 r. oraz wyroki z dnia 31 stycznia 2013 r. w sprawach C-642 i 643/11. Zarzucił, że w decyzjach wydanych w niniejszej sprawie brak ustaleń organów podatkowych oraz oceny, czy skarżący, czyli odbiorca towarów z zakwestionowanych faktur wiedział lub mógł wiedzieć o tym, iż dana czynność wiąże się z oszustwem podatkowym w zakresie zobowiązań podatkowych. Podniósł, że w trakcie przesłuchania jego oraz jego żony w charakterze świadka nie padło pytanie, w jaki sposób kontrolowany dokonał weryfikacji kontrahenta (...). Zdaniem skarżącego dowodem potwierdzającym należytą staranność strony było m.in. posiadanie na dzień zawierania kontraktu na dostawy paliwa stosownego odpisu z KRS Spółki ..., który został włączony przez UKS w Białymstoku do akt postępowania akcyzowego. W ocenie skarżącego jeżeli strona wskazuje dowód, który służy wykazaniu tezy przeciwnej niż przyjęta przez organ, to organ jest zobowiązany go przyjąć i przeprowadzić. Inaczej naraża się na zarzut naruszenia zasad procedury podatkowej, zgodnie z art. 247 O.p. skutkujący nieważnością decyzji, na co wskazuje też orzecznictwo NSA (m.in. wyrok z 13 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 905/08). W wydanej decyzji organ podatkowy przyznaje, iż spółka ... dokonywała zakupów paliwa, co poświadczają: przesłuchany w charakterze świadka M. M. oraz P. R., którzy potwierdzili, iż następowało przepompowywanie paliwa do cystern należących do ... (protokoły przesłuchania świadka z dnia ...05.2012 r., przeprowadzone przez UKS w Białymstoku). Bez znaczenie jest okoliczność czasu w jakim dokonywano powyższych czynności. W aktach niniejszego postępowania znajduje się protokół przesłuchania świadka, z którego wprost wynika, że firma świadka P. S. świadczyła usługi transportowe w zakresie przewozu paliwa na rzecz ... sp. z o.o. Organ kontrolny winien przeprowadzić taki sam dowód w niniejszym postępowaniu. Tym samym twierdzenie, że firma ... nie posiadała oleju napędowego oraz możliwości sprzedaży paliwa nie ma potwierdzenia w dowodach, które zebrały organy prowadzące niniejsze postępowanie. Skarżący powołał się także na stanowisko Ministra Finansów, zaprezentowane w dniu 26.10.2012 r. przez Podsekretarza Stanu Jacka Kapicę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej z ... grudnia 2013r. jest zgodna z prawem. Spór sprowadza się w istocie do tego, czy organy podatkowe w świetle zebranego materiału dowodowego oraz przepisów prawa materialnego miały podstawę do uznania M. L. za podatnika podatku akcyzowego od nabywanego paliwa (niewiadomego pochodzenia). Dyrektor Izby Celnej prawidłowo ustalił, że w okresie rozliczeniowym od stycznia do września 2008 r. podatnik na podstawie nie odzwierciedlających rzeczywistego obrotu faktur VAT dokonał nabycia ... litrów oleju napędowego, od którego nie została zapłacona akcyza. Były to zakupy od spółki z o.o. .... W postępowaniu kontrolnym ustalono, że ... wprowadzała do obrotu olej napędowy niewiadomego pochodzenia, posługując się fałszywymi fakturami zakupu VAT, mającymi pozorować legalność transakcji. Z ewidencji VAT zakupów ... oraz obrotów kont rozrachunkowych, na których ewidencjonowano zakupy oleju napędowego wynika, że w okresie od stycznia do września 2008 r. jedynym dostawcą oleju napędowego dla ... była A.sp. z o.o. Za prawidłowe należy uznać ustalenia dokonane przez organy podatkowe, iż pomiędzy ... a A. nie mogły mieć miejsca dostawy oleju napędowego, ponieważ A. sp. z o.o. była "słupem" i zajmowała się wyłącznie "produkcją pustych faktur pod olej opałowy". Spółka A. w 2008 r. nie dysponowała żadnym paliwem. Ustalenia te zostały dokonane na podstawie protokołów przesłuchań - dokumentów z akt śledztwa sygn. akt ... prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Białymstoku, włączonych jako dowód do akt postępowania kontrolnego, w szczególności przesłuchań podejrzanego D. P., który wyjaśnił, że na zlecenie różnych firm zajmował się osobiście drukowaniem faktur w imieniu A. Wymienił ... jako podmiot, na który wystawiano fikcyjne faktury. Stwierdził, że spółka A. nigdy nie dysponowała żadnym paliwem, chociaż formalnie zajmowała się sprzedażą paliwa. Natomiast z protokołu przesłuchania świadka M. K., który figuruje w KRS jako członek zarządu A. sp. z o.o. wynika, że nic mu nie wiadomo na temat A., nie zakładał spółki A. i nie przypomina sobie, ażeby odkupował udziały tej spółki. Świadek nic nie wiedział o działalności A., nie potrafił określić zakresu działalności spółki, nie sprzedawał żadnego oleju napędowego. Zeznał, że wielokrotnie udostępniał dowód osobisty A.G. i D. P.. Z pisma Naczelnika Urzędu Celnego II w Warszawie z dnia ... października 2011 r. wynika, że A. sp. z o.o. nie jest zarejestrowanym podatnikiem podatku akcyzowego i podmiot ten nie składał deklaracji dla podatku akcyzowego. Z pisma Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie z dnia ..10.2011 r. włączonego do akt postępowania kontrolnego wynika, że ... sp. z o.o. nie jest zarejestrowana jako podatnik podatku akcyzowego i nie składała deklaracji dla podatku akcyzowego. Przedstawione wyżej dowody nakazują przyjąć, że M. L. nabywając paliwo w okresie od stycznia do września 2008 r. od ... sp. z o.o. nabył paliwo – wyrób akcyzowy, od którego nie został uiszczony podatek akcyzowy na wcześniejszym etapie obrotu. Paliwo zostało przez skarżącego zużyte na potrzeby prowadzonej przez niego działalności gospodarczej – firmy transportowej. Ustalając stan prawny mający zastosowanie w sprawie, na wstępie należy wyjaśnić, że podstawę prawną określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy objęty postępowaniem stanowiły przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U.Nr 29, poz.257 ze zm., dalej:ustawa), ponieważ sprawa dotyczy określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy od stycznia do września 2008 r., a zgodnie z brzmieniem art. 154 ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626, ze zm.), jeżeli obowiązek podatkowy w sytuacjach innych niż wymienione w ust. 1-3 powstał przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 marca 2009 r. i należna akcyza nie została do tego dnia zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art.4 ust.1 pkt 3 ustawy opodatkowaniu akcyzą podlega sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju. W myśl ust.2 pkt 9 za sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju uważa się również zużycie wyrobów akcyzowych na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. W myśl art.4 ust.3 opodatkowaniu akcyzą podlega także nabycie lub posiadanie przez podatnika wyrobów akcyzowych, jeżeli od tych wyrobów nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. Natomiast na podstawie art.4 ust.5 jeżeli w stosunku do wyrobu akcyzowego powstał obowiązek podatkowy w związku z wykonaniem jednej z czynności podlegającej opodatkowaniu, to nie powstaje obowiązek podatkowy na podstawie innej czynności określonej w tych przepisach, jeżeli kwota akcyzy została określona lub zadeklarowana w należnej wysokości. Art. 11 ustawy wymienia podmioty będące podatnikami podatku akcyzowego, stanowiąc w ust.1, że są nimi osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują czynności podlegających opodatkowaniu, zwane dalej "podatnikami". W art.11 ust.2 pkt 1 wskazano, że podatnikami są również podmioty nabywające lub posiadające wyroby akcyzowe, jeżeli od wyrobów tych nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. Z przedstawionych wyżej przepisów wynika, że zużycie wyrobów akcyzowych na potrzeby własnej działalności gospodarczej podlega - co do zasady - podatkowi akcyzowemu. Natomiast obowiązek podatkowy nie powstaje tylko wtedy, kiedy akcyza została już zadeklarowana lub określona w związku z inną czynnością na wcześniejszym etapie obrotu (art. 4 ust. 5 ustawy). Jeżeli zatem zostanie wykazane, że akcyza została zadeklarowana lub określona na etapie sprzedaży, to podatek akcyzowy nie obciąża następnej czynności podjętej w stosunku do wyrobu akcyzowego, tj. zużycia przez nabywcę wyrobów akcyzowych na potrzeby własnej działalności gospodarczej. Natomiast, jeżeli zostanie wykazane, że akcyza nie została zadeklarowana lub określona od czynności sprzedaży, to obowiązek podatkowy powstaje od kolejnej opodatkowanej czynności w postaci zużycia nabytego wyrobu akcyzowego na potrzeby własnej działalności gospodarczej. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący nie składał deklaracji podatkowych. Nie składała takich deklaracji firma ... sp. z o.o., ani firma A. sp. z o.o. Spółka A., która w ogóle nie sprzedawała paliwa, w dokumentach spółki ... w 2008 r. figurowała jako jej jedyny dostawca paliwa. Żadna ze spółek nie zadeklarowała ani też nie został jej określony podatek akcyzowy od wyrobów będących przedmiotem sporu. Z redakcji art. 4 ust. 1 ustawy nie wynika kolejność podmiotów zobowiązanych do zapłacenia akcyzy, co oznacza, że każdy z wymienionych w przepisie podmiotów - producent, importer, sprzedawca, nabywca i inni - zobowiązany jest w tym samym stopniu do zapłaty podatku. Ze względu na jednofazowość podatku, dopiero wykazanie, że akcyza została już zapłacona, zwalnia z obowiązku podatkowego podmiot występujący w kolejnej fazie obrotu. Taka interpretacja uregulowań ustawy pozwala na realizację jej celów, tj. jednokrotnego obciążenia podatkiem wyrobów akcyzowych oraz zapewnia skuteczność poboru podatku. Szeroki krąg podmiotów, na których ciąży obowiązek podatkowy ma na celu wyeliminowanie nielegalnego obrotu nieopodatkowanym paliwem. Dlatego też podmioty biorące udział w obrocie wyrobami akcyzowymi powinny zachować szczególną staranność w podejmowanych działaniach (v: Wyrok NSA z 6.03.2014r.,sygn. akt I GSK 628/12, publ. http:// orzeczenia. nsa.gov.pl). W związku z treścią analizowanych wyżej przepisów ustawy o podatku akcyzowym należy uznać, że organ - uzasadniając opodatkowanie podatkiem akcyzowym kolejnej czynności dotyczącej wyrobu akcyzowego - powinien wykazać, że na wcześniejszych etapach obrotu podatek ten nie został określony w decyzji, ani zadeklarowany. Obrona przed tym twierdzeniem spoczywa na podmiocie, który zużył wyrób akcyzowy na potrzeby własnej działalności gospodarczej (przerzucenie ciężaru dowodu). Należy stwierdzić, że przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające miało na celu ustalenie, czy od paliwa zużytego przez skarżącego na potrzeby własnej działalności gospodarczej, nabytego na podstawie faktur VAT od firmy ... został zapłacony podatek akcyzowy na wcześniejszym etapie obrotu. W ocenie Sądu organy podatkowe obu instancji uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy art. 120, art. 121 § 1, art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej. Wyjaśniły w sposób jednoznaczny zasadniczą kwestię, że na wcześniejszym etapie obrotu podatek akcyzowy od wyrobów będących przedmiotem sporu nie został wcześniej zadeklarowany, ani też określony w decyzji. Z wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej zasady prawdy obiektywnej wynika dla organu prowadzącego postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, tak pod względem faktycznym, jaki i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W myśl kolejnej zasady zawartej w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, organ zobowiązany jest to zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a następnie do dokonania jego oceny zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 191 tej ustawy. Obowiązek, o jakim mowa w powołanym przepisie, oznacza jednak prowadzenie postępowania w zakresie niezbędnym do prawidłowego rozstrzygnięcia. Nieuzasadniony jest zarzut oparcia rozstrzygnięcia wyłącznie na materiałach z postępowania karnego bez ich weryfikacji pod kątem przydatności dla postępowania podatkowego. Organy podatkowe korzystały nie tylko z materiałów z postępowania karnego, ale uzyskały również informacje dotyczące spółek A. sp. z o.o i .... sp. z o.o. od organów podatkowych. Ponadto nie stanowi uchybienia korzystanie przez organy w postępowaniu kontrolnym oraz podatkowym z dowodów zebranych w toku postępowania karnego. Na podstawie art. 181 Ordynacji podatkowej dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być bowiem także materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Na zasadzie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko to, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Wykorzystane w postępowaniu podatkowym zeznania z postępowania karnego pozwoliły na ustalenie, że spółka A. była "słupem" i paliwa nie sprzedawała, a więc spółka ... nie mogła nabyć od niej paliwa. Tak więc, nawet jeżeli, jak twierdzi skarżący w skardze spółka ... dysponowała paliwem, to nie było to paliwo nabyte na podstawie faktur VAT (w rejestrze faktur za 2008 r. jedynym dostawcą paliwa dla ... była spółka A.) i brak jest możliwości ustalenia źródła pochodzenia tego paliwa, a więc i ustalenia czy został od niego, na wcześniejszym etapie obrotu, zadeklarowany lub ustalony podatek akcyzowy. Podnoszona przez skarżącego okoliczność iż towar został mu przez ... dostarczony i dokonał za niego zapłaty nie zwalnia go, w stanie faktycznym sprawy, z obowiązku zapłacenia akcyzy z tytułu zużycia paliwa na potrzeby własnej działalności gospodarczej. Nieuzasadnione są zarzuty związane z nieprzeprowadzeniem przez organ II instancji wskazanych przez stronę dowodów w celu ustalenia, że spółka ... faktycznie dysponowała paliwem, ponieważ, co wyżej wyjaśniono, istotą postępowania nie było ustalenie czy ... faktycznie dysponowała paliwem, ale ustalenie czy od paliwa nabywanego przez podatnika na podstawie faktur wystawionych przez ... sp. z o.o. został na wcześniejszym etapie obrotu zapłacony podatek akcyzowy. W związku z powołaniem się przez skarżącego na stanowisko wyrażone przez Podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów w piśmie z dnia 26.10.2012 r. Sąd stwierdza, że pismo takie nie może zmienić zapisów ustawy. Przywołane w skardze tezy z wyroków TSUE nie mogą znaleźć zastosowania w rozpoznanej sprawie ponieważ dotyczą podatku VAT, a nie podatku akcyzowego, odnoszą się więc do innych regulacji prawnych. Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło