V SA/Wa 2503/08

WyrokWSA w Warszawie2009-02-18

Skład orzekający: Irena Jakubiec - Kudiura, Piotr Piszczek, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, pomimo trudnej sytuacji finansowej wnioskodawców i umorzenia postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Prezes ZUS prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności zadłużenia, a umorzenie należności jest fakultatywne i wymaga uwzględnienia interesu społecznego. Sąd podkreślił również, że zarzut przedawnienia nie był zasadny ze względu na zmianę przepisów wydłużającą termin przedawnienia.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy, byli wspólnicy spółki cywilnej "M.", zwrócili się o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i inne fundusze. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności zadłużenia, mimo umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności licytacji. Prezes ZUS utrzymał decyzję w mocy, podkreślając posiadanie przez wnioskodawców nieruchomości i innych zobowiązań. Skarżący zarzucili m.in. przedawnienie i nierozpatrzenie wniosku w zakresie składek finansowanych przez płatników. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Anna Świderska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. s.c. M. C., A. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę Wnioskiem z 21 lutego 2008 r. (wpływ do ZUS) A. C. i M. C. prowadzący w okresie od [...] marca 1994 r. do [...] września 2000 r. działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą "M." Zakład [...] zwrócili się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie powstałego w latach 1999-2000 zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne własne jak też za osoby zatrudnione w "M." s.c., powołując się na ciężką sytuację finansową. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał w dniu [...] kwietnia 2008 r. trzy decyzje nr: [...], [...] i [...]. Decyzjami nr [...] i [...] organ odmówił umorzenia należności z tytułu nieuregulowanych składek za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą odpowiednio A. C. i M. C.. Natomiast decyzją nr [...] wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1, 2, 3, 4 oraz art. 30 i 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) - dalej: "u.s.u.s." Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia zaległości wspólnikom spółki cywilnej M. z tytułu nieuregulowanych składek za zatrudnionych pracowników. W uzasadnieniu decyzji nr [...] z [...] kwietnia 2008 r. organ wskazał, że na dzień złożenia wniosku o umorzenie należności zadłużenie na koncie s.c. "M." z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne (obejmujące okres 03/1999-07/2000 i 09/2000), ubezpieczenie zdrowotne (za okres 01/1999, 03/1999-07/2000 i 09/2000) oraz Fundusz Pracy i FGŚP (za okres 01/1999, 03/1999-07/2000 i 09/2000) wraz z należnymi odsetkami za zwłokę wynosiło łącznie [...] złotych. Zakład podniósł, że umorzenie należności z tytułu składek wskazanych w powyższej decyzji może wystąpić tylko w sytuacji określonej w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a podstawową przesłanką umożliwiającą rozpoznanie wniosku jest stwierdzenie stanu całkowitej nieściągalności, który zachodzi w przypadkach wymienionych w tym przepisie. Organ ocenił, że w przypadku wnioskodawców brak jest podstaw do stwierdzenia całkowitej nieściągalności. Wprawdzie organ egzekucyjny postanowieniem z [...] marca 2004 r. umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 985 § 1 kpc, ale przyczyną umorzenia była bezskuteczność dwóch licytacji nieruchomości stanowiących własność dłużników. Nie doszły one do skutku z powodu braku osób zainteresowanych zakupem. Ponadto żaden z wierzycieli nie przejął także ich na własność. Zakład stwierdził również, że wnioskodawcy nie uzyskują stałych dochodów z tytułu z zatrudnienia, niemniej jednak M. C. od [...] marca 2008 r. uzyskał prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 12 miesięcy wynoszącego 538,30 zł miesięcznie, a A. C. otrzymuje stypendium dla bezrobotnych z Powiatowego Urzędu Pracy w wysokości 753,70 zł miesięcznie oraz posiada przyznany na dzieci zasiłek rodzinny z GOPS w D. wynoszący wraz z dodatkami 416,00 zł miesięcznie. Ponadto organ wskazał także, że nie doszło do przedawnienia należności z tytułu składek, ponieważ zgodnie z art. 24 ust. 4 i 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Biorąc powyższe pod uwagę Zakład uznał, iż brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku w oparciu o art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, natomiast powołując treść art. 30 u.s.u.s. stwierdził, że umorzeniu w oparciu o powyższy przepis nie podlegają składki finansowane przez ubezpieczonych pracowników płatnika. Nie zgadzając się z decyzjami Nr [...], [...] i [...] z [...] kwietnia 2008 r. wnioskodawcy A. C. i M. C. zwrócili się do Prezesa ZUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie spraw przytaczając okoliczności potwierdzające niemożność spłaty zadłużenia dotyczące ich sytuacji osobistej i finansowej. Po ponownym rozpatrzeniu spraw Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działający w imieniu ZUS decyzjami nr [...], [...] i [...] z [...] lipca 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżone decyzje odpowiednio: nr [...], nr [...] i nr [...] podzielając zaprezentowane w tych decyzjach stanowisko i argumentację organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji nr [...] Prezes ZUS stwierdził, że według kwestionariusza o stanie majątkowym z [...] marca 2008 r., odpisu z księgi wieczystej [...] oraz operatu szacunkowego wnioskodawcy są właścicielami na zasadzie małżeńskiej wspólności majątkowej nieruchomości o pow. [...] ha. Posadowione są na niej wybudowane w [...] r. - budynek mieszkalny o pow. [...] m2, budynek gospodarczy o pow. [...] m2. Dom wnioskodawców jest murowany, nie podpiwniczony, z użytkowym poddaszem mieszkalnym, wyposażony w podstawowy sprzęt domowy. Wartość nieruchomości wg operatu szacunkowego z [...] grudnia 2007 r. sporządzonego na wniosek Komornika Sądowego została wyceniona na kwotę [...] zł. Dodatkowo organ wskazał, iż na utrzymaniu wnioskodawców pozostaje troje dzieci w wieku [...], [...] i [...] lat. Prezes ZUS ustalił również, że wnioskodawcy nie posiadają innego majątku nieruchomego ani pojazdów mechanicznych. Natomiast z kwestionariusza o stanie majątkowym wynika, iż posiadają zobowiązania z tytułu niezapłaconych podatków w wysokości około 20.000,00 zł należności głównej, potwierdzone zaświadczeniem z urzędu skarbowego, oraz w instytucjach i u osób fizycznych łącznie około 400.000 zł należności głównej. Prezes ZUS ustalił także, że zarówno A. C. jak i M. C. figurują w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych. Ponadto organ rozpoznając ponownie sprawę nie stwierdził ograniczeń przy podejmowaniu zatrudnienia przez wnioskodawców, gdyż nie wykazali oni, że cierpią na przewlekłe schorzenia, a także nie przedstawili orzeczeń o niepełnosprawności. W związku z powyższym organ podtrzymał wcześniejsze stanowisko, iż w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia całkowitej nieściągalności zaległości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożonej tylko na decyzję nr [...] skarżący A. C. i M. C. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Decyzji tej zarzucili: brak przypisania zobowiązania danemu wspólnikowi, przedawnienie dochodzonego zadłużenia, nierozpatrzenie wniosku o umorzenie w zakresie składek finansowanych przez płatników, pominięcie uregulowania art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W uzasadnieniu skargi ponownie wskazali na swoją ciężką sytuacje finansową, fakt posiadania na utrzymaniu troje dzieci oraz okoliczność, iż sprzedaż mieszkania zabezpieczonego hipoteką pozbawi zobowiązanych i ich rodzinę możliwości zamieszkiwania. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS, działający w imieniu ZUS, wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Obecny na rozprawie skarżący - M. C. oświadczył dodatkowo, że sytuacja finansowa jego rodziny w zasadzie nie uległa zmianie, z tym, że już po wydaniu decyzji oboje z żoną uzyskali pracę. Oboje pracują w W. w firmie o podobnym profilu jaką prowadzili wraz z żoną (między innymi [...] [...]), zarabiając on - [...] zł brutto, a żona [...] zł brutto. Podał, iż prowadzona jest przeciwko nim egzekucja zarówno przez komornika sądowego z nieruchomości, jak i przez poborcę skarbowego, który egzekwuje należności z tytułu zaległych podatków. Poborca egzekwuje od żony około [...] zł, a od niego około [...] zł. Jeżeli chodzi o pomoc dla dzieci to wskazał, że w dalszym ciągu uzyskują pomoc z MOPS - pomoc ze względu na uczęszczanie do szkoły plus zasiłek rodzinny. Podał jednocześnie, że poza ZUS-em wierzycielami ich są firmy, które były dostawcami dla spółki cywilnej "M." i egzekucja z nieruchomości prowadzona jest zarówno z wniosku ZUS jak i z wniosku części tych wierzycieli (np. E.). Oświadczył również, iż z ZUS-em mają zawartą ugodę na 10 lat w ramach której spłacają po [...] zł miesięcznie - należność z tytułu składek za pracowników płaconych przez pracowników, które nie były odprowadzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Prezesa ZUS działającego w imieniu Zakładu, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu Sąd nie dopatrzył się w sprawie takich uchybień prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Jednocześnie Sąd podkreśla, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracyjny. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, dlatego też nie mógł umorzyć, ani też odmówić umorzenia wnioskowanych należności. Był natomiast uprawniony do zbadania skarżonej decyzji pod względem jej zgodności z przepisami prawa mającymi w sprawie zastosowanie i stwierdzając, że decyzja Prezesa Zakładu nie narusza prawa, oddalił skargę. Sąd zauważa, że przedawnienie należności nie jest podstawą do ich umorzenia, ponieważ umorzyć można tylko te należności, które istnieją, a przedawnione zobowiązania z tytułu składek wygasają. Niezależnie od tego zarzut przedawnienia jest zarzutem, na który można powoływać się w postępowaniu egzekucyjnym, a nie w postępowaniu o umorzenie zaległych składek czyli w postępowaniu, w którym rozstrzyga się o przesłankach umorzenia istniejących należności z przyczyn leżących po stronie zobowiązanego (vide wyrok NSA z 6 marca 2008 r. sygn. akt II GSK 421/07). Niezależnie od tego Sąd jest zdania, że podniesiony w skardze zarzut przedawnienia nie jest zasadny. Jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja dotyczy należności byłych wspólników spółki cywilnej "M." za zatrudnionych pracowników z tytułu nieuregulowanych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia 1999 r. do września 2000 r. Oznacza to, że do stycznia 2003 r., kiedy to ustawodawca wydłużył termin przedawnienia należności do lat 10, w stosunku do żadnej z należności skarżących nie upłynął przewidziany uprzednio obowiązującymi w tym zakresie przepisami pięcioletni termin przedawnienia. Ponieważ ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074, ze zm.), na mocy której zmiana ta została wprowadzona, nie przewidywała żadnych regulacji przejściowych, to milczenie ustawodawcy w tym względzie uznać należy za założenie bezpośredniego stosowania nowego prawa. Nie oznacza to naruszenia zasady lex retro non agit (prawo nie działa wstecz), ponieważ przedmiotowe regulacje weszły w życie w chwili, gdy należności skarżących nie uległy jeszcze przedawnieniu. W związku z powyższym nowy termin przedawnienia ma zastosowanie do należności, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r., a tym samym powoływanie się przez skarżących na obowiązujący ich 5 letni termin przedawnienia jest bezzasadne (por. także wyrok SN z dnia 5 kwietnia 2005 r. w/s I UK 232/04, OSNP 2006/1-2/26, oraz uchwały SN z dnia 2 lipca 2008 r. w/s II UZP 5/08; LEX nr 396253 i z dnia 8 lipca 2008 r. w/s I UZP 4/08; LEX nr 396249). Przechodząc zatem do badania merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że skarga została złożona wyłącznie na decyzję nr [...] z [...] lipca 2008 r., którą utrzymano w mocy decyzję znak: [...] z [...] kwietnia 2008 r. odmawiającą umorzenia należności figurujących wyłącznie na koncie s.c. "M." płaconych przez płatnika za zatrudnionych pracowników. Decyzja powyższa została wydana na byłych wspólników spółki cywilnej i to oni odpowiadają solidarnie za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem, tak więc wskazywanie, którego ze wspólników obciąża dana składka za zatrudnionych pracowników jest bezpodstawne. Ponadto na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd stwierdza, że w zakresie zadłużenia figurującego na indywidualnych kontach skarżących wydane były odrębne decyzje, które nie zostały jednak zaskarżone i w związku z tym stały się prawomocne. W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z treścią przepisu art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Przez należności z tytułu składek należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych). Zgodnie z art. 28 powołanej ustawy ( z zastrzeżeniem przepisu art. 3 a), Zakład tylko w przypadku całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tegoż artykułu może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak, dla organu podejmującego rozstrzygnięcie, tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie zaś prawny obowiązek ich umorzenia. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku "mogą być one umorzone.". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s. W analogicznej sprawie jak niniejsza (por. wyrok NSA z 6 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 597/08) NSA wypowiedział pogląd, że umorzenie należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika może być rozpatrywane wyłącznie w oparciu o uregulowania z art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. W związku z powyższym WSA rozpoznał sprawę w kontekście prawidłowego zastosowania wspomnianych przepisów uznając zarzut dotyczący braku zastosowania art. 28 ust. 3a u.s.u.s. za bezpodstawny. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone w § 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, gdzie wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności były brane przez organ pod uwagę w odniesieniu do decyzji Nr [...] i [...], które nie zostały jednak zaskarżone do Sądu. Sąd analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pod względem spełnienia przez skarżących ustawowych przesłanek, w których zachodzi całkowita nieściągalność zadłużenia stwierdza, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo ustalił, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w przepisie art. 28 ust. 3 ustawy. Fakt nie prowadzenia działalności gospodarczej przez podmiot zobowiązany do zapłacenia składek i brak możliwości zapłacenia za zaległe składki nie stanowi w świetle art. 28 ust. 3 ustawy o całkowitej nieściągalności, w sytuacji gdy odpowiedzialność za zobowiązania dłużnika, o czy była już mowa powyżej, ponoszą solidarnie skarżący jako wspólnicy spółki cywilnej, zgodnie z art. 30 u.s.u.s. w związku z art. 115 Ordynacji podatkowej. Sąd zauważa, że wprawdzie organ egzekucyjny prowadząc na wniosek ZUS przymusowe dochodzenie należności, po rozpoznaniu sprawy w dniu [...] marca 2004 r. postanowieniem umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 985 § 1 kpc, jednak przyczyną umorzenia, był nie faktyczny brak majątku stanowiącego wartość egzekucyjną, lecz bezskuteczność dwóch licytacji nieruchomości. Licytacje nie doszły bowiem do skutku z powodu braku w tym okresie osób zainteresowanych zakupem oraz faktu, że żaden z wierzycieli nie przejął nieruchomości na własność. Dodatkowo należy podkreślić, że posiadana przez skarżących na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomość zabudowana o powierzchni [...] ha stanowi składnik majątku podlegający egzekucji, na którym ustanowiona została hipoteka na rzecz ZUS. Poza tym jak wynika z dokonanych ustaleń Komornik Sądowy w W. ponownie wszczął do tej nieruchomości postępowanie egzekucyjne z wniosku Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz innego wierzyciela spółki cywilnej "E. Sp. z o. o". Prawidłowo również ustalił organ, że na dzień wydawania zaskarżonej decyzji skarżący nie uzyskiwali systematycznych dochodów z tytułu zatrudnienia. Jednak od [...] marca 2008 r. M. C. uzyskał prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 12 miesięcy, w wysokości 538,30 zł, a A. C. otrzymywała stypendium dla bezrobotnych z Powiatowego Urzędu Pracy w wysokości 753,70 zł miesięcznie oraz przyznany na troje dzieci zasiłek rodzinny wraz z dodatkami z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. w wysokości 416,00 zł miesięcznie. Ponadto prawidłowo stwierdził Zakład, że w aktach sprawy brak jest dokumentów, które świadczyłyby o długotrwałych schorzeniach któregokolwiek z członków rodziny bądź orzeczeń o niepełnosprawności co mogłoby utrudniać lub uniemożliwiać podjęcie przez skarżących pracy zarobkowej sprzyjającej poprzez osiągane wynagrodzenie poprawie sytuacji ekonomicznej rodziny. Ustalenia organu były zatem prawidłowe zwłaszcza w kontekście złożonego na rozprawie oświadczenia skarżącego - M. C., że już po wydaniu decyzji oboje z żoną uzyskali pracę. W związku z powyższym w ocenie Sądu, stanowisko organu w sprawie jest zasadne. Wydanie decyzji poprzedzone było postępowaniem zmierzającym do ustalenia sytuacji materialnej skarżących. Organy orzekające wzięły pod uwagę podnoszone przez skarżących okoliczności i zgromadzone w toku postępowania dowody, a odnosząc je do podstawy materialno-prawnej rozstrzygnięcia sformułowały wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Podkreślić w tym miejscu należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym również z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Ma to znaczenie zwłaszcza w kontekście, że inni wierzyciele skarżących nie odstąpili od dochodzenia należnych im roszczeń. Z kwestionariusza o stanie majątkowym wynika bowiem, że posiadają oni zobowiązania zarówno z tytułu podatków w wysokości ok. 20.000 zł jak i w innych instytucjach oraz u osób fizycznych łącznie na kwotę ok. 400.000 zł należności głównej. Tak więc organ podejmując w warunkach uznania administracyjnego, decyzję w przedmiocie umorzenia należności składkowych zobowiązany jest do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Z przedstawionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Uznał, iż w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tej zasady, która nakazuje organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) oraz zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.). Decyzja również w całości odpowiada przepisowi art. 107 k.p.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykraczało poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło