V SA/Wa 2544/12

WyrokWSA w Warszawie2013-02-25

Skład orzekający: Andrzej Kania, Dorota Mydłowska, Małgorzata Rysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa udzielenia wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC była zasadna, biorąc pod uwagę sposób przeprowadzenia "zielonych zbiorów" i "niezbierania", a także wymogi formalne dotyczące powiadomienia organu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa udzielenia wsparcia finansowego była zasadna. Strona skarżąca nie spełniła wymogów formalnych dotyczących powiadomienia organu o zamiarze przeprowadzenia "zielonych zbiorów" po dacie wejścia w życie rozporządzenia, co uniemożliwiło kontrolę. Ponadto, działania takie jak prowadzenie "niezbierania" i "zielonych zbiorów" na tej samej powierzchni w tym samym roku, a także sposób przeprowadzania "zielonych zbiorów" pomidorów (zrywanie pojedynczych owoców zamiast wszystkich niedojrzałych) oraz kompostowanie produktów zamiast wprowadzania ich do gleby, były niezgodne z przepisami unijnymi i krajowymi regulującymi przyznawanie wsparcia.
Stan faktyczny
Spółka Z. Sp. z o.o. wnioskowała o wsparcie finansowe w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez WSA z przyczyn proceduralnych, organy ponownie rozpoznały sprawę i odmówiły przyznania wsparcia, wskazując na niezgodność działań spółki z przepisami. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. sposób oceny protokołów strat, brak powiadomienia organu oraz niezgodność z przepisami dotyczącymi "zielonych zbiorów" i "niezbierania".
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2013r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] września 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw oddala skargę Przedmiotem skargi z dnia 12 października 2012 r. wniesionej przez Z. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w sprawie odmowy udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia z 30 czerwca 2011 r. Z. Sp. z o.o. zwróciła się do Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w P. o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Producent wnioskował o udzielenie wsparcia w związku z zielonymi zbiorami na łącznej powierzchni 6 ha. Z uwagi na braki formalne złożonego wniosku w dniu 7 lipca 2011 r. wnioskodawca wezwany został telefonicznie do usunięcia stwierdzonych braków wniosku w terminie do 13 lipca 2011 r. W wyznaczonym terminie braki nie zostały usunięte. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w P. odmówił udzielenia wnioskowanego wsparcia. Decyzja ta utrzymana następnie została rozstrzygnięciem Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] września 2011 r. nr [...]. Rozpoznając skargę na ww. decyzję organu II instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 r. (sygn. akt V SA/Wa 2427/11) uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia sądu wyjaśniono m.in., iż organ miał prawo żądać uzupełnienia wniosku w ramach treści przepisu art. 64 § 2 k.p.a. przy zastosowaniu treści przepisów k.p.a. dotyczących wezwań. Wobec faktu, że przy procedowaniu w zakresie wsparcia w sektorze owoców i warzyw w związku z kryzysem spowodowanym szczepem EHEC obowiązywały krótkie terminy zachodziła sytuacja, w której możliwe było zastosowanie treści art. 55 § 1 k.p.a. t.j. wezwania przy pomocy telefonu albo przy użyciu innych środków łączności, z tym zastrzeżeniem, że zgodnie z § 2 tego artykułu wezwanie dokonane w sposób w nim określony powoduje skutki prawne tylko wtedy, gdy nie ma wątpliwości, że dotarło do adresata we właściwej treści i w odpowiednim terminie. Wyjaśniono że choć miała miejsce rozmowa telefoniczna dotycząca uzupełnienia braków wniosku, to jednak strona skarżąca nie przyznała ażeby była powiadomiona o terminie ich uzupełnienia. Uznano zatem, iż uzupełnienie wniosku, w tym, w zakresie pełnomocnictwa dokonane po wyznaczonym terminie, nie mogło być uznane za spóźnione. W przedmiotowym uzasadnieniu Sądu wskazano także, iż przyjęcie, że wniosek został złożony w terminie, nie pozbawia organu prawa zbadania czy pozostałe braki wniosku zostały uzupełnione prawidłowo, a następnie rozpoznania go merytorycznie zgodnie z obowiązującymi przepisami wspólnotowymi i krajowymi w zakresie żądania zgłoszonego przez stronę. Rozpoznając ponownie sprawę Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i skierował do ponownego rozpatrzenia wskazując, że wniosek winien być przedmiotem powtórnego rozpoznania pod względem formalnym i merytorycznym. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w P. po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] odmówił udzielenia wnioskowanego wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC, do powierzchni 2,00 ha ogórków i 4,00 ha pomidorów. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., iż dołączone przez wnioskodawcę protokoły strat zostały sporządzone w okresie od 27 maja 2011 r. do 29 czerwca 2011 r. a więc w czasie, kiedy podejmowano działania polegające na “niezbieraniu" i “zielonych zbiorach" co zważywszy na złożenie dokumentów na podstawie późniejszych oświadczeń wskazuje na antydatowanie tych protokołów. Organ I instancji stwierdził także, że strona dokonywała działania "niezbierania" i "zielonych zbiorów" w tym samym roku na powierzchni 1 ha, co jest niezgodne z art. 85 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/2011, a nadto strona kompostowała produkt ogórek (350 g) o jakości handlowej, co jest niezgodne z § 4 ust.1 pkt. 2 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.06.2011 r. (Dz. U. Nr 130, poz. 750, z późn. zm.). W ocenie organu I instancji wnioskodawca nie złożył również wymaganego przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r., powiadomienia w stosunku do działań podejmowanych w okresie od dnia wejścia w życie przedmiotowego rozporządzenia. Z. Spółka. z o.o. zakwestionowała ponowne rozstrzygnięcie organu I instancji składając w dniu 31 lipca 2012 r. odwołanie od decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. W wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego Prezes Agencji Rynku Rolnego w dniu [...] września 2012 r. wydał decyzję nr [...], utrzymującą w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., iż brak przekazania przez producenta warzyw stosownego powiadomienia do ARR spowodowało, że Agencja nie miała fizycznej możliwości sprawdzenia podczas kontroli na miejscu u producenta warzyw czy przed rozpoczęciem operacji "zielonych zbiorów" deklarowane produkty nie są uszkodzone i czy dany obszar był utrzymywany w dobrym stanie, jak również czy "zielony zbiór" został w pełni przeprowadzony na deklarowanym obszarze, a zebrany produkt został poddany denaturacji. Spowodowało to, że powierzchnia, na której dokonywano działań "zielonych zbiorów" bez nadzoru ze strony kontroli ARR nie mogła być objęta wsparciem. Odnosząc się natomiast do uprawy ogórka, organ nie miał zastrzeżeń, co do wyjaśnień strony zawartych w odwołaniu z dnia 31 lipca 2011 r., że z punktu agrotechniki uprawy ogórka możliwym jest prowadzenie tej uprawy na tej samej powierzchni 2-3 krotnie w ciągu okresu wegetacyjnego. Zaznaczono jednak, że przepisy prawa regulujące mechanizm "Wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC" nie dopuszczają, aby czynności "zielonych zbiorów" i "niezbierania" jako działania kryzysowe mogły być podejmowane w tym samym roku i na tej samej powierzchni. Organ podkreślił tutaj, że zgodnie z art. 84 ust 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/11 "zielony zbiór" i "niezbieranie" są to czynności dodatkowe i niezwiązane z normalnymi metodami uprawy. W zakresie uprawy pomidora na powierzchni 4 ha, organ odwoławczy wyjaśnił, iż po uwzględnieniu agrotechniki uprawy pomidora w zależności od sposobu prowadzenia uprawy i formowania roślin, na poszczególnych roślinach pomidora powinno się znajdować 5-6 gron owocowych liczących od 4 do 5 owoców każde grono, tak więc w jednym okresie na roślinie znajduje się od 20 do 30 owoców. W terminie, w którym strona przeprowadzała "zielony zbiór" na uprawie pomidora, tj. maj - czerwiec pomidory szklarniowe są w pełnym cyklu produkcyjnym, gdzie rośliny są już w pełni rozwinięte i liczba gron, którą wówczas posiadają waha się w wskazanych wyżej granicach. Tym samym zdaniem organu zabieg wskazany przez Stronę, polegający na zrywaniu, w ciągu tygodnia, 3 szt. pomidorów z jednej rośliny nie może być uznany za działanie "zielonego zbioru", gdzie powinny być zrywane wszystkie niedojrzałe owoce, a nie usuwane pojedyncze owoce. Zabieg przeprowadzany przez stronę może być jedynie uznany za przeprowadzanie na uprawie zabiegu agrotechnicznego zwanego regulacją gron, a polegającego na tym, że w nadmiernie rozbudowanych gronach, zawiązki można usunąć, zostawiając po 4-5 owoców w gronie. Zabieg taki dokonywany jest celem uzyskania owoców o jednakowej wielkości Powyższe stanowi naruszenie art. 84 ust 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/11, gdyż takie działanie przeprowadzone w sposób wskazany powyżej to czynności związane z normalnymi metodami uprawy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościa w Z. zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego zarzuciła: - naruszenie § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz. U. Nr 130 poz. 750 z późn. zm.), które weszło w życie w dniu 21 czerwca 2011 roku (dalej: rozporządzenie Rady Ministrów), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wymóg powiadomienia Skarżącej o zamiarze podjęcia działań niezbierania i zielonych zbiorów stosuje się do wszystkich działań wskazanych przez nią w załącznikach do wniosku o wsparcie, podczas gdy Skarżąca była zwolniona z obowiązku powiadomienia, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy; - naruszenie art. 4 ust. 2 i w zw. z art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw (Dz.U.UE.L.2011.160.71 z późn. zm.) (dalej: rozporządzenie Komisji nr 585/2011) poprzez nieuwzględnienie mającej zastosowanie do Skarżącej normy art. 4 ust. 2, zgodnie z którą ze wsparcia nie są wyłączone obszary, z których w okresie wskazanym w ww. rozporządzeniu Komisji nr 585/2011 tj. od dnia 26 maja 2011 r. do dnia 30 czerwca 2011 r. pozyskiwano produkcję w celach handlowych w trakcie normalnego cyklu produkcyjnego, - naruszenie art. 54 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na odmowie udzielenia wsparcia przez organy obu instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy w sposób całkowicie odmienny od pierwotnych podstaw wydania odmownych decyzji, w których to organy zarówno I jak i II instancji nie kwestionowały wiarygodności złożonych przez Skarżącą dokumentów a stwierdzały, że wsparcia nie można udzielić z uwagi na upływ terminów określonych w ww. rozporządzeniu Komisji nr 585/2011, - naruszenie art. 84 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji w oparciu o kryteria, które wymagają wiedzy specjalnej przy jednoczesnym zaniechaniu powołania dowodu z opinii biegłego na okoliczności dotyczące zabiegów agrotechnicznych oraz norm handlowych dla produktów, w stosunku do których Skarżąca podejmowała działania zielonych zbiorów i niezbierania, - naruszenie art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz. U. Nr 130 poz.750 z późn. zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż wyrzucanie przez Skarżącą produktów na kompost było niezgodne z w/w przepisem. - naruszenie art. 84 ust.1 pkt a rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.U. UE L157 z dnia 15.06.2011, str.l, z późn. zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż zabiegi podjęte przez Skarżącą nie miały charakteru tzw. "zielonych zbiorów". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Organ podtrzymał dotychczasową argumentację oraz odniósł się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270 –t.j.) - zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające w sprawie i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie podziela zarzutów podniesionych w skardze, zarówno w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż skarżąca spółka wystąpiła z wnioskiem o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC w roku 2011. Sprawa dotycząca przedmiotowego wniosku kontrolowana jest przez Sąd po raz drugi, jednakże poprzednie postępowanie (Sygn. akt V SA/Wa 2427/11) dotyczyło kwestii proceduralnych związanych z oceną skuteczności usunięcia braków formalnych wniosku skarżącej o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw. Badając poprzednio sprawę Sąd nie dokonywał zatem oceny merytorycznej (materialnoprawnych przesłanek) podjętego przez organ rozstrzygnięcia stwierdzając, iż niezasadne było uznanie przedmiotowego wniosku skarżącej za spóźniony. Wytyczne wyroku z dnia 29 lutego 2012 r. Sygn. akt V SA/Wa 2427/11 zobowiązały organ do uznania, iż zachowano termin na złożenie wniosku, oraz zbadania czy pozostałe braki wniosku zostały uzupełnione prawidłowo, a jeśli tak, to do rozpoznania przedmiotowego wniosku zgodnie z obowiązującymi przepisami wspólnotowymi i krajowymi. Decyzja zaskarżona w niniejszym postępowaniu stanowi zatem wynik uwzględnienia przez organ wytycznych Sądu z ww. rozstrzygnięcia. W aktualnie zaskarżonej decyzji organ dokonał bowiem merytorycznej oceny zasadności złożonego przez skarżącą spółkę wniosku. W niniejszym postępowaniu spór pomiędzy stronami sprowadza się do interpretacji mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa oraz oceny prawidłowości postępowania wyjaśniającego organu. Zdaniem skarżącej stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony, bowiem organ uniemożliwiał skarżącej wypowiadanie się się w sprawie oraz zaniechał powołania dowodu z opinii biegłego. Nadto w ocenie skarżącej z uwagi na termin wejścia w życie wymogu powiadamiania organu o dokonaniu “zielonych zbiorów" (22.06.2011r.) podjemowane przez nią przed tym terminem działania wbrew twierdzeniom organu nie były objęte tym obowiązkiem. Skarżąca spółka wbrew twierdzeniom organu powoływała się także na możliwości prowadzenia działalności handlowej na powierzychni zgłoszonej do przedmiotowego wsparcia. Kwestię kluczową dla oceny niniejszej sprawy stanowiło zatem zbadanie postępowania wyjaśniającego organu, charakteru terminu powiadomienia oraz konsekwencji jego zaniechania jak również możliwości prowadzenia działalności handlowej na powierzchni zgłoszonej do wsparcia. Dokonując oceny prezentowanych w tym zakresie stanowisk w oparciu o treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, rację należalo przyznać organowi. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii oceny przeprowadzonego przez organy administracyjne postępowania wyjaśniającego wskazać należy, iż według Sądu organy administracyjne podjęły wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Sąd nie dopatrzył się tutaj w działaniach organów naruszeń wskazywanych w odwołaniu przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 77 k.p.a. Wyjaśnić przy tym, tutaj należy, iż zgodnie z treścią mającego zastosowanie w sprawie przepisu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. 2007.231.1702 j.t.), jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Przepis ten w znacznym stopniu ogranicza więc lub nawet wyłącza stosowanie naczelnych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady legalizmu, prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego obywateli (art. 7), zasady informowania stron (art. 9), zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10) oraz zasady dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności dokumentów, zeznań świadków, w tym również opinii biegłych (art. 75 § 1). Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., z którego wynika dla organu administracji publicznej obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie rozpatrzenia całokształtu tego materiału w celu prawidłowego ustalenia podstaw faktycznej decyzji. Ustawa o Agencji Rynku Rolnego wyłącza ten obowiązek, co oznacza, że cały ciężar dowodu nałożony został na stronę. Organy administracji publicznej przy takim uregulowaniu nie mają obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto w ustawie tej ograniczono stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej (art. 9 k.p.a.) oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Powyższe oznacza, że organy administracji publicznej - w tym dyrektor OT ARR oraz Prezes ARR - nie mają obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.03.2010 r., sygn. akt II GSK 483/09 - https://orzeczenia nsa.gov.pl). Tym samym nie można zasadnie postawić organowi zarzutu naruszenia przepisu art. 7 i 77 k.p.a. Podobnie ocenić należy zarzut dotyczący rzekomego obowiązku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w zakresie zabiegów agrotechnicznych i norm handlowych dla przedmiotowych produktów. Poza wskazanym wyżej wyłączeniem w przedmiotowej sprawie art. 75 § 1 k.p.a. (który dotyczy m.in. możliwości powoływania biegłego) wskazać tutaj także należy, iż okoliczności ustalone w sprawie de facto i tak wykluczały potrzebę powoływania biegłego w przedmiotowym zakresie. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wymagał bowiem uzupełnienia wymagającego wiadomości specjalnych. Zdaniem Sądu nie doszło też w sprawie do naruszania art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, w szczególności polegające na nierównym traktowaniu obywateli. Agencja Rynku Rolnego prowadząc postępowanie podjęła wszelkie niezbędne działania do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez przeprowadzenie wszelkich niezbędnych kontroli, zarówno administracyjnych, jak również fizycznych. Uzasadnienia orzeczeń administracyjnych w przedmiotowych sprawach zawierały określenie przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, przy czym nie doszło także do jakiejkolwiek zwłoki w ich rozpoznawaniu. W tym miejscu wypada odnieść się także do zastrzeżeń strony skarżącej w zakresie braku możliwości wypowiedzenia się w sprawie na każdym etapie postępowania oraz zaniechania wezwania do przedłożenia dokumentów księgowych przy jednoczesnym wydaniu rozstrzygnięcia w oparciu o niekwestionowaną przy pierwszym rozpoznaniu sprawy wiarygodność protokołów strat. Wskazać tutaj należy, iż zastrzeżenia te choć częściowo uzasadnione nie wpływają jednak na podjętą przez organy administracyjne ocenę przedmiotowej sprawy. Jak wskazywano bowiem na wstępie rozważań przedmiotowa sprawa rozpoznawana była przez organ po raz drugi. Przy pierwszym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne obu instancji oparły jednak swoje rozstrzygnięcia na kwestiach formalnych. Stwierdzić, zatem należy, iż wniosek skarżącej nie był badany uprzednio w sposób merytoryczny, a więc kolejna jego ocena, po dokonaniu oceny formalnej zgodnie z wytycznymi poprzedniego wyroku, nie tylko mogła, ale wręcz musiała oprzeć się na innych podstawach niż wskazane w poprzedniej decyzji. Trudno także zarzucać organom, że na podstawie tych samych dowodów wyciągnęły inne wnioski, skoro poprzednio badając sprawę w ogóle nie badały wartości dowodowej zebranego materiału dowodowego. Opierano się bowiem wówczas wyłącznie na kryteriach formalnych, związanych z terminem złożonego wniosku. Odnosząc się do zarzutu pozbawienia skarżącej możliwości wypowiedzenia się w przedmiocie protokołów strat załączonych do wniosku w celu wyjaśniania sposobu ich sporządzania, przyznać należy, iż działanie organu I instancji w tym zakresie nie było właściwe. Zasadnie jednak organ uznał tutaj, że uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik badanej sprawy. Skarżąca zamieściła, bowiem w odwołaniu z 31 lipca 2012 r. obszerne wyjaśnienia w zakresie sposobu sporządzania przedmiotowych protokołów a organ administracyjny po zapoznaniu się z treścią tych wyjaśnień nie znalazł podstaw do zastosowania art. 132 k.p.a. i mając na uwadze całość dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie zmienił wydanej wcześniej decyzji. Wyjaśnienia skarżącej w tym zakresie zostały zatem wyartykułowane przez skarzącą a następnie zbadane i ocenione przez organ, który nie znalazł podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska. W ocenie Sądu analiza akt oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wskazuje zatem dowolności w ustaleniach faktycznych, niekorzystnej, pozbawionej logiki rozumowania interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego czy też wybiórczego traktowania zgromadzonego materiału dowodowego. Kierując się powyższym w świetle dokonanych ustaleń, w ocenie Sądu stan faktyczny ustalony został w sposób prawidłowy, a tym samym zarzuty skarżącej w zakresie naruszonych przepisów postępowania uznać należało za nieuzasadnione. Przechodząc natomiast do oceny sprawy w zakresie wykłani zastosowynych przepisów prawa wyjaśnić należy, iż przedmiotowe wsparcie o które zwróciła się skarżąca spółka w związku z kryzysem jaki w sektorze owoców i warzyw spowodował szczep bakterii EHEC, przewidziane zostało w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiającym tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw (Dz.U.UE L 2011.169.71), zwanego dalej: “rozporządzeniem nr 585/2011". Nałożone powyższym rozporządzeniem zadania i obowiązki związane z udzielaniem wsparcia realizuje Agencja Rynku Rolnego, na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz.U. nr 130, poz. 750). Powyższe rozporządzenie określa również zasady i warunki udzielania wsparcia, które obejmuje działania wymienione w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia z dnia 21 czerwca 2011 r., tj. • “zielone zbiory" – przez które rozumieć należy; przeprowadzony zabieg uprawowy polegający na wprowadzeniu do gleby niedojrzałych produktów pochodzących z uprawy objętej tym działaniem albo przeznaczenie na kompost niedojrzałych produktów pochodzących z uprawy objętej działaniem, oraz • “niezbieranie" o któym mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 585/2011 – przez które rozumieć należy; przeprowadzenie na uprawie objętej tym działaniem zabieg uprawowy polegający na wprowadzeniu produktów pochodzących z tej uprawy do gleby. Zgodnie z treścią przepisu art. 8 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 160 z dnia 18.06.2011 r., str. 71, z późn. zm.) w przypadku działań dotyczących “niezbierania" i “zbierania zielonych zbiorów" producenci, którzy nie są członkami organizacji producentów zgłaszają wnioski o wypłatę wsparcia Unii bezpośrednio do właściwych organów państw członkowskich do dnia 11 lipca 2011 r. Zgodnie z art. 5 ust. 5 ww. rozporządzenia wykonawczego nr 585/2011 w przypadku działań dotyczących "niezbierania" i "zielonych zbiorów" producenci spoza organizacji dokonują odpowiedniego powiadomienia właściwego organu danego państwa członkowskiego na podstawie przepisów szczegółowych, przyjętych przez dane państwo członkowskie. Natomiast zgodnie z § 4 ust 2 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. uznana organizacja producentów owoców i warzyw oraz producent owoców i warzyw niebędący członkiem tej organizacji powiadamiają dyrektora oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę wnioskodawcy o zamiarze dokonania czynności, o której mowa w ust. 1 pkt 2, najpóźniej na dzień przed jej dokonaniem. W kontekście zarzutów skargi podkreślić tutaj należy, iż § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów dopuszczał, że uznana organizacja producentów owoców i warzyw oraz producent owoców i warzyw niebędący członkiem organizacji producentów owoców i warzyw, którzy od dnia 26 maja do dnia wejście w życie niniejszego rozporządzenia dokonywali "zielonych zbiorów" i "niezbierania", o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/11, mogą powiadomić o dokonaniu tych działań i wysokość wnioskowanego wsparcia poprzez złożenie jedynie oświadczenia na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję wraz z wnioskiem o udzielenie wsparcia Strona skarżąca zarzucając organowi błędne rozstrzygnięcie wskazywała, iż złożyła oświadczenia o dokonaniu "zielonych zbiorów" co do: ogórka – w terminie od 9 czerwca do 17 czerwca 2011 r. oraz w terminie od 18 czerwca 2011 r. do 29 czerwca 2011 r. uprawianego na powierzchni 2 ha, oraz co do pomidora – w terminie od 27 maja 2011 r. do 17 czerwca 2011 r. oraz w terminie od 18 czerwca 2011 r. do 24 czerwca 2011 r. uprawianego na powierzchni 4 ha. Zdaniem skarżącej z uwagi na to, iż większość działań podjęta została przed datą 22 czerwca 2011 r. nie można czynić jej zarzutu braku powiadomienia wymaganego ww. rozporządzeniem od dnia 21 czerwca 2011 r. W ocenie Sądu treść wskazanych wyżej przepisów nie pozwala jednak na uznanie zasadności argumentacji skarżącej w tym zakresie. Rację ma tutaj organ twierdząc, że tylko w przypadku, gdy wnioskodawca dokonał działania "niezbierania" lub "zielonych zbiorów" od dnia 26 maja 2011 r. do dnia wejścia przedmiotowego rozporządzenia (tj. do dnia 21 czerwca), mógł potwierdzić dokonanie przeprowadzenia tych działań jedynie przez złożenie oświadczenia. Zasadnie uznano tutaj, iż brzmienie powyływanych przepisów odnieść należy do całości działań objętych zgłoszonym wnioskiem. Jeżeli zatem wnioskodawca rozpoczął swoje działania przed 22 czerwca 2011 r. i po tej dacie je kontynuował, to obowiązany był (po upływie 21 czerwca 2011 r.) oprócz oświadczenia złożyć także powiadomienie zgodnie z zapisem § 4 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia. Niewypełnienie tego obowiązku powoduje niedochowanie w/w przepisu rozporządzenia RM jak i przepisu zakreślonego w art. 5. ust. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/201. Ponieważ w przedmiotowym przypadku złożenie powiadomienia nie miało miejsca, Agencja nie miała fizycznej możliwości sprawdzenia podczas kontroli na miejscu u producenta warzyw czy przed rozpoczęciem operacji "zielonych zbiorów" deklarowane produkty nie były uszkodzone i czy dany obszar był utrzymywany w dobrym stanie, jak również czy "zielony zbiór" został w pełni przeprowadzony na deklarowanym obszarze, a zebrany produkt został poddany denaturacji. W konsekwencji powyższego zaniechania, organ pozbawiony nadzoru (możliwości skontrolowania) nad działaniem "zielonych zbiorów" nie mógł przyznać wnioskowanego wsparcia. Sąd podzielił również twierdzenia organu w zakresie uprawy ogórka na powierzchni 2 ha. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie jak również z odwołania skarżącej, wynika, iż ogórki uprawiane były na łącznej powierzchni 2 ha. Zgodnie jednak z załączonych do wniosku oświadczeń skarżącej wynika, że producent dokonał "niezbierania" na powierzchni 1 ha oraz "zielonych zbiorów" na powierzchni 2 ha. Stwierdzić zatem należy, że na powierzchni 1 ha dokonane zostało zarówno "niezbieranie" jak i "zielony zbiór" w jednym roku, a to stanowi naruszenie art. 85. ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/11 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z dnia 15.06.2011 r., str. 1) prawnego. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu "zielone zbiory" oraz "niezbieranie" nie są stosowane jednocześnie w odniesieniu do tego samego produktu i tego samego obszaru w danym roku lub kolejnych dwóch latach. Odnosząc się tutaj do powoływanej przez stronę argumentacji w zakresie technicznych możliwości uprawy ogórka na tej samej powierzchni 2-3 krotnie w ciągu okresu wegetacyjnego, zasadnie organ wskazywał że regulacje dotyczące "Wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC", nie dopuszczają, aby czynności "zielonych zbiorów" i "niezbierania" jako działania kryzysowe mogły być podejmowane w tym samym roku i na tej samej powierzchni. Zgodnie z art. 84 ust 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/11 "zielony zbiór" i "niezbieranie" są to czynności dodatkowe i niezwiązane z normalnymi metodami uprawy. Wskazać także należy, iż w toku postępowania administracyjnego skarżąca powoływała, że przy normalnym cyklu produkcyjnym ogórek posiany w styczniu zaczyna owocowanie pod koniec lutego i owocuje nieprzerwanie przez około 4 miesiące, po czym jest likwidowany i na to miejsce wysadzany jest kolejny młody, który owocuje do późnej jesieni. Ponadto w odwołaniu z dnia 19 sierpnia 2011 r. strona wyjaśniała, że na 1 ha do 27 maja 2011 r. rósł ogórek krótki, po którym posadzono ogórka długiego. Z powyższego wynika, że uprawa ogórka, która została zniszczona w dniu 27 maj 2011 r., była już w cyklu owocowania ponad trzy miesiące, a więc jej zniszczenie mogło stanowić klasyczny zabieg agrotechniczny. Oczywistym jest, że roślina ogórka długiego, która została posadzona w miejsce wcześniejszej uprawy ogórka krótkiego nie miała fizycznej możliwości wejść w fazę owocowania w ciągu 12 dni od posadzenia, jak wynika to z dokumentacji (posadzenie rośliny ogórka w dniu 27 maja 2011 r. – tak odwołanie z dnia 19 sierpnia 2011 r. i następnie rozpoczęcie na tej uprawie działania "zielonych zbiorów" w dniu 9 czerwca 2011 r. – tak świadczenie załączone do wniosku). Co wiecej, dodać tutaj należy, iż w skardze oświadczono, że w dniu 27.05.2011 r. zapadła decyzja o dokonaniu przyspieszonej likwidacji ogórka krótkiego, a samo jej fizyczne niszczenie przebiegało w dniach 27.05.2011 r. - 02.06.2011 r., zatem ogórek długi, który został posadzony po ogórku krótkim nie mógł z pewnością w dniu 09.06.2011 r. - data zadeklarowanego rozpoczęcia "zielonego zbioru" (7 dni po posadzeniu) wejść w fazę owocowania, co pozwoliłoby przeprowadzić "zielone zbiory" zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Podkreślić tutaj także należy, iż w odwołaniu z dnia 19 sierpnia 2011 r. Strona wskazała, że protokoły strat, których wymagała Agencja, nie były sporządzane, gdyż wyrzucany towar trafiał prosto na kompostownik - a nie na magazyn. Tymczasem jak wskazuje przepis § 4 ust. 1 pkt b przytaczanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca wsparcie jest udzielane, jeżeli w przypadku "niezbierania" przeprowadzono zabieg uprawowy polegający na wprowadzeniu produktów pochodzących z tej uprawy do gleby. Tak więc, wyrzucenie produktów pozyskanych w wyniku podjętych czynności "niezbierania" na kompost było niezgodne z w/w przepisem prawa. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że zarzut strony naruszenia § 4 ust. 1 lit. b) w/w rozporządzenia RM poprzez jego niewłaściwe zastosowanie jest bezpodstawny. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że na powierzchni 1 ha uprawy ogórka nie miało miejsca przeprowadzenie przez producenta warzyw działania "zielonego zbioru" i "niezbierania" zgodnego z przepisami prawa regulującymi przedmiotowy mechanizm. W ocenie Sądu wyżej przytoczona argumentacja pozwala na stwierdzenie, że zarzuty strony naruszenia art. 4 ust. 2 w zw. z art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 585/11 poprzez nieuwzględnienie normy art. 4 ust. 2 jest bezzasadny, gdyż obszar na którym strona prowadziła, uprawę ogórka w ogóle nie kwalifikował się do objęcia wsparciem. Ustalenia organu w tym zakresie potwierdzają takie okoliczności jak: brak powiadomienia o zamiarze przeprowadzania, od dnia 22 czerwca 2011r., działania "zielonych zbiorów" na powierzchni 2 ha, co jest niezgodne z przepisami rozporządzenia RM (§ 4 ust. 2), przeprowadzenie na tej samej powierzchni (1ha) "niezbierania" i "zielonych zbiorów" w tym samym roku, co jest niezgodne z art. 85 ust. 3 RWK_543/2011, oraz przeprowadzenie działania niezbierania poprzez kompostowanie, co jest niezgodne z przepisami powyżej cytowanego rozporządzenia RM (§ 4 ust. 1 lit. b). Nadto wskazać także należy, iż za uzasadnioną uznać również należało argumentację organu w zakresie wnioskowanej przez skarżącą uprawy pomidora na powierzchni 4 ha. Organ ustalił tutaj, iż w zależności od sposobu prowadzenia uprawy i formowania roślin, na poszczególnych roślinach pomidora powinno się znajdować 5-6 gron owocowych liczących od 4 do 5 owoców każde grono, tak więc w jednym okresie na roślinie znajduje się od 20 do 30 owoców pomidora. W terminie, w którym strona przeprowadzała "zielony zbiór" na uprawie pomidora, tj. maj - czerwiec pomidory szklarniowe winny być w pełnym cyklu produkcyjnym, gdzie rośliny są już w pełni rozwinięte i liczba gron, którą wówczas posiadają waha się w granicach, które zaprezentowano powyżej. Słusznie zatem stwierdzono, że zabieg skarżącej polegający na zrywaniu, w ciągu tygodnia, 3 szt. pomidorów z jednej rośliny nie może być uznany za działanie "zielonego zbioru", gdzie powinny być zrywane wszystkie niedojrzałe owoce, a nie usuwane pojedyncze owoce. Zabieg przeprowadzany przez skarżącą uznać można jedynie za przeprowadzanie na uprawie zabiegu agrotechnicznego zwanego "regulacją gron", a polegającego na tym, że w nadmiernie rozbudowanych gronach, zawiązki można usunąć, zostawiając po 4-5 owoców w gronie. Zabieg taki dokonywany jest celem uzyskania owoców o jednakowej wielkości Powyższe stanowi naruszenie art. 84 ust 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/11, gdyż takie działanie przeprowadzone w sposób wskazany powyżej to czynności związane z normalnymi metodami uprawy. Treść art. 84 ust. 2 RKW_543/201 jednoznacznie wskazuje natomiast, że "zielone zbiory" oraz "niezbierania" są czynnościami dodatkowymi i niezwiązanymi z normalnymi metodami produkcji. Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez organ zastrzeżeń w zakresie protokołów strat w ocenie Sądu stwierdzić należy, iż dokumentacja wniosku sporządzona została przez stronę w sposób niestaranny, a przede wszystkim ex post - antydatowano protokoły strat i ubytków, co w kontekście wskazywanych powyżej nieprawidłowości w zakresie okoliczności faktycznych (zbiory dojrzałych warzyw po 7-12 dniach od nasadzenia) pozwalało na wniosek, iż informacje zawarte w tych protokołach nie odpowiadały stanowi rzeczywistemu. Reasumując więc, z przytoczonych względów za niezasadne należało uznać twierdzenia skarżącej spółki w zakresie spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ innych przepisów postępowania administracyjnego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skargi uznając, że sprawa została rozpatrzona wnikliwie. Materiał dowodowy zebrany i przeanalizowany został starannie, przy jednoczesnym konfrontowaniu z prezentowaną argumentacją skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło