V SA/Wa 2562/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Protokolant spec. - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2012 r. sprawy ze skargi L. G. na postanowienie Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Przedmiotem skargi z dnia 23 listopada 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) L. G. jest postanowienie Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] października 2011 r. nr [...], którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Nr [...] z dnia [...].08.2011 r. w sprawie odmowy udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC, wydanej przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego (zwany dalej dyrektorem OT ARR) w [...]. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. Dyrektor OT ARR w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].08.2011 r. odmówił L. G. udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Ww. decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...].08.2011 r., natomiast odwołanie od powyższej decyzji zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, w dniu [...].09.2011 r., poprzez przesłanie listem poleconym do Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w [...]. Wraz z ww. odwołaniem wpłynął do organu wniosek L. G. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora OT ARR w [...]. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżący załączył zaświadczenie lekarskie z dnia [...].09.2011 r. Ponadto w dniu [...].10.2011 r. producent rolny złożył w organie dodatkowe oświadczenie do odwołania dotyczące terminu przeprowadzenia czynności zielonych zbiorów. Swoją prośbę o przywrócenie terminu uzasadnił faktem, iż był chory na zapalenie płuc, co uniemożliwiło mu złożenie odwołania w terminie. Nadto, zwrócił uwagę, iż wcześniej chorował na odmę płucną. Podniósł, że z powodu możliwości przeziębienia się, co skutkowałoby nawrotem choroby płuc, nie mógł przyjechać do organu by złożyć odwołanie i wyjaśnić sprawę. Zdaniem organu rolnik nie udowodnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Wskazał, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku swojej winy ponieważ nie udowodnił, iż wykorzystał wszelkie dostępne sobie środki do złożenia odwołania w terminie. Organ rozpatrujący merytorycznie wniosek wskazał, że przedłożone zaświadczenie lekarskie z dnia [...].09.2011 r. potwierdza, fakt, iż L. G. w dniach od [...].08.2011 r. do [...].09.2011 r. leczył się z powodu zapalenia płuc, z zaleceniem pozostawania w domu na czas leczenia. Zdaniem organu dokument ten nie pozwala na jednoznaczną ocenę, czy stan zdrowia producenta był na tyle poważny, że nie mógł w terminie złożyć odwołania. Organ zaznaczył, że rolnik nie miał obowiązku osobistego stawienia się w oddziale ARR w [...] w celu złożenia odwołania. Organ wskazał, że skarżący mógł skorzystać z przysługującemu mu prawa do złożenia przedmiotowego odwołania za pośrednictwem operatora pocztowego. Podniósł, że sama choroba nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, iż rolnik nie ponosi winy za uchybienie terminu. Organ stwierdził, że skarżący nie wykazał, czy wykorzystał wszystkie możliwości w celu złożenia przedmiotowego odwołania. W związku z powyższym organ rozstrzygnął jak w sentencji przedmiotowego postanowienia Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył L. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie wniesionego odwołania. Skarżący podniósł, że od lat choruje na płuca. Są sytuacje gdzie choroba rozwija się i w związku z tym nie jest on zdolny do normalnych zajęć. Ten fakt jest bezsporny ponieważ jest poparty zaświadczeniem lekarskim ,a zatem uprawdopodobniony. Zaznaczył, iż jego stan był na tyle poważny, że nie mógł w terminie złożyć odwołania. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Rynku Rolnego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia organ powołał art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 i 2 oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) , dalej zwanej "K.p.a.". Zgodnie z ww. art. 58 K.p.a., w razie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, a prośbę o przywrócenie terminu strona wniesie w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu strona winna dopełnić czynności, dla której określony był termin. W okolicznościach niniejszej sprawy podstawowe znaczenie dla rozpoznania i rozstrzygnięcia złożonego przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu ma, zawarta w ww. artykule przesłanka braku winy. Z utrwalonego orzecznictwa NSA wynika, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy podmiot ten działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z 25 września 1998 r., SA/Łd 575/98, LEX nr 36221, wyrok NSA z dnia 13 października 1999r., III SA 1436/99, LEX nr 40057, wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., IV SA 2162/96, LEX nr 43285, wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415). W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi też żadnych wątpliwości, że ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 kpa, musi odbywać się z odniesieniem do okoliczności konkretnego przypadku i osobniczych cech strony (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 30 listopada 2006r., sygn. akt II OSK 1397/05 oraz WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 3 lutego 2009r. IV SA/Gl 381/09, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy rozważyć należało, czy argumenty skarżącego, uprawdopodobniają, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Przy czym pamiętać należy, że brak winy, o której mowa w art. 58 § 1 kpa, skarżący winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić. Uprawdopodobnienie jest natomiast środkiem zastępczym dowodu o znaczeniu ścisłym, a więc środkiem nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o danym fakcie. Inaczej rzecz ujmując, uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przepuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce, a zakres uprawdopodobnienia obejmuje zdarzenie, które spowodowało brak winy po stronie zainteresowanego (wyrok WSA w Poznaniu z 7 maja 2009r., IV SA/Po 446/08, dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W kontrolowanej sprawie skarżący wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podał, że przekroczył termin do wniesienia odwołania ponieważ był leczony na zapalenie płuc na co dołączył odpowiednie zaświadczenie. Podniósł, że wcześniej chorował na odmę płucną w związku z którą miał zabieg w szpitalu. Wskazał, że każde nie wyleczone przeziębienie mogło spowodować nawrót choroby. W ocenie składu orzekającego podniesione okoliczności uprawdopodobniają brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Z doświadczenia życiowego, jak i ogólnej wiedzy medycznej wynika, że choroba wskazywana przez skarżącego tj. zapalenie płuc jest chorobą przenoszoną drogą bakteryjną lub wirusową i dlatego też odizolowanie chorego od osób zdrowych jest podstawowym działaniem w chwili zachorowania. O tym czy to odizolowanie będzie polegało na hospitalizacji w szpitalu lub w domu decyduje lekarz prowadzący. Jak wynika z akt sprawy skarżący jest osobą starszą, który przeszedł zabieg związany z odmą płucną, a więc jak słusznie zauważył skarżący nie wyleczone zapalenie płuc mogło spowodować wystąpienie powikłań zagrażających życiu. Trudno jest zatem wymagać od takiej osoby, aby ryzykując własnym zdrowiem, oraz narażając zdrowie osób trzecich, aby udała się do organu lub urzędu pocztowego celem złożenia przedmiotowego odwołania. Także skorzystanie z pomocy osób najbliższych lub osób trzecich mogło narazić skarżącego jak i te osoby na utratę zdrowia. Fakt, iż skarżący był hospitalizowany w domu, a nie w szpitalu nie może świadczyć o tym, że ww. mógł dokonać czynności w terminie. Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy organ analizując przesłanki z art. 58 kpa pomiął te indywidualne okoliczności sprawy i cechy osobiste skarżącego, dlatego też zaskarżone postanowienie należało uchylić. W toku ponownego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ poczyni ustalenia i rozważania w naprowadzonych wyżej kierunkach, po czym wyda właściwej treści rozstrzygnięcie. Pozytywne postanowienie otworzy drogę do rozpatrzenia odwołania od decyzji Dyrektora OT ARR w [...] Nr [...] z dnia [...].08.2011 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie.