V SA/Wa 261/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2018 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłaty za przechowywanie broni i amunicji w depozycie oddala skargę. Przedmiotem skargi L. B. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") jest decyzja Komendanta Głównego Policji (dalej jako: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), z .. października 2017 r., nr ... utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. (dalej jako: "organ I instancji") z ... lipca 2017 r., nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia zobowiązania z tytułu opłaty za przechowywanie broni i amunicji w depozycie. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Pismami z 22 marca i 3 kwietnia 2017 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji o umorzenie w całości opłaty za depozyt broni i amunicji w wysokości ... zł. Swoją prośbę strona uzasadniła brakiem dochodów, będących efektem częstych przerw w pracy spowodowanych różnymi schorzeniami oraz bardzo wysokimi kosztami prowadzenia działalności gospodarczej. Do pisma z 22 marca 2017 r. strona dołączyła kserokopię wydruku "Rozliczenie podatkowe PIT-5 dla: B. L. za miesiąc luty 2017 rok". W uzupełnieniu przedmiotowego wniosku, pismem z 24 kwietnia 2017 r. strona wyjaśniła, że od wielu miesięcy nie osiąga znaczących dochodów, a poprzez "drastyczne" pogorszenie się stanu jej zdrowia i częste przerwy chorobowe utraciła możliwość zarobkowania. W wyniku tego dochody strony spadły tak dalece, że od pewnego czasu utrzymuje się ona przede wszystkim z życiowych oszczędności oraz z wyprzedaży zgromadzonego mienia - stopniowego zbywania wyposażenia zlikwidowanego sklepiku osiedlowego oraz samochodów służących "zanikającej" działalności gospodarczej. Jak podała strona w załączonym "Oświadczeniu o sytuacji finansowej i stanie majątkowym dłużnika" teoretycznie pracuje ona zarobkowo prowadząc działalność gospodarczą i z tego tytułu, z uwagi także na zły stan zdrowia nie osiągnęła ona żadnych znaczących dochodów. Jednocześnie [...]. Decyzją z ... lipca 2017 r. organ I instancji odmówił stronie umorzenia w całości zobowiązania z tytułu opłaty za przechowywanie broni i amunicji w depozycie. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w myśl art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm., dalej jako: "u.f.p.") właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w całości należności, o których mowa w art. 60 tej ustawy (w tym należności związane z przechowywaniem broni i amunicji w depozycie) - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Organ wyjaśnił następnie istotę ww. przesłanek umorzenia i stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy, nie zaistniały nadzwyczajne okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie w całości zobowiązania strony. Podkreślono, że skarżący nie wykazał konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od jego woli i sposobu postępowania (np. zdarzenia losowe, zagrożenie egzystencji, itp.) i uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku wobec Skarbu Państwa. Organ I instancji stwierdził, że nie neguje, że dochody osiągane przez stronę nie są "znaczące", jednakże jak wynika z oświadczeń strony posiada ona majątek (nieruchomości i majątek ruchomy), z którego możliwe jest prowadzenie skutecznej egzekucji. Odnosząc się natomiast do przywołanej przez stronę kwestii stanu zdrowia i utraty możliwości zarobkowania wskazał, że strona nie przedłożyła żadnej dokumentacji potwierdzającej powyższe okoliczności. Pismem z 1 sierpnia 2018 r. uzupełnionym pismami z 3 i 18 sierpnia 2018 r. skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji organu I instancji. Strona oświadczyła, że nie neguje powołanej przez organ I instancji podstawy egzekucji, jednakże nie zgadza się z odmową umorzenia należności. Skarżący przedstawił okoliczności faktyczne dotyczące przyczyn złożenia broni w depozycie, a odnosząc się do treści decyzji organu I instancji podkreślił, że dokumentacji medycznej nie załączył do wniosku świadomie z obawy o złośliwe wykorzystanie jej na jego szkodę. Do pisma z 18 sierpnia 2017 r. stanowiącego uzupełnienie odwołania skarżący dołączył dokumentację medyczną. Decyzją z ... października 2017 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie umorzenia w całości zobowiązania w wysokości ... zł z tytułu opłaty za przechowywanie broni i amunicji w depozycie Komendy Wojewódzkiej Policji w B.. Organ odwoławczy w całości podzielił ocenę Komendanta Wojewódzkiego Policji w kwestii braku spełnienia przesłanek umorzenia stronie przedmiotowej należności. Wskazał jednocześnie, że [...]. W ocenie organu II instancji fakt, że skarżący nie zawiesił prowadzonej działalności gospodarczej, jak również istniejący i wykazany przez stronę majątek ruchomy i nieruchomy wskazują, iż po stronie zobowiązanego istnieje realna możliwość uiszczenia należności. Pismem z 4 grudnia 2017 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję organu II instancji wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi strona wskazała okoliczności poprzedzające umieszczenie broni w depozycie oraz oświadczyła, że nie podważa zgodności z prawem samego naliczenia kosztów depozytu broni, jednakże podkreśliła, że "z jednej strony Policja w absurdalny sposób chce je ode mnie egzekwować, a z drugiej, nie ściga a nawet chroni tych, którzy na moją szkodę działają". Powyższe, w ocenie strony, powinno uzasadniać umorzenie przedmiotowej należności. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wraz z pismem procesowym z 5 marca 2018 r. (przesłanym również pocztą e-mail 4 marca 2018 r.) skarżący wniósł o dołączenie do akt sprawy załączonej kserokopii (skanu) upomnienia ... z ... stycznia 2018 r. wzywającego stronę do uregulowania należności z tytułu deponowania broni w jednostce Policji za okres od 27 maja 2016 r. do 21 marca 2017 r. oraz kosztów upomnienia. Dodatkowo 6 czerwca 2018 r. i 11 lipca 2018 r. skarżący nadesłał do Sądu drogą elektroniczną (e-mail) skany dokumentów dotyczących toczącego się wobec niego postępowania egzekucyjnego, tj. informację o dokonaniu potrącenia kwoty ... zł ze świadczenia wypłacanego skarżącemu przez ZUS, postanowienie z ... maja 2018 r. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz utrzymujące je w mocy postanowienie z ... lipca 2018 r., a także odpowiedź Komendanta Miejskiego Policji w B. z ... czerwca 2012 r. na skargę złożoną przez stronę oraz pismo mieszkańców (w tym skarżącego) z 9 lipca 2017 r. do Komendanta Miejskiego Policji w B. dotyczące zakłócenia ciszy nocnej i związanych z tym interwencji Policji. Na rozprawie, która odbyła się w dniu 17 lipca 2018 r. skarżący oświadczył, że popiera skargę oraz podtrzymuje wniosek dowodowy dotyczący dokumentów przesłanych drogą mailową i wnosi o przyjęcie w poczet dowodów dokumentu z 18 kwietnia 2018 r. z ZUS skierowanego do Naczelnika US w B. na okoliczność prowadzenia egzekucji w odniesieniu do zasiłku chorobowego. Wskazał, że jest to dowód zgłaszany w związku z tym, że w decyzji organu II instancji pojawia się sugestia dotycząca zbycia części majątku. Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że opłata za przechowywanie broni w depozycie pobierana jest na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1839 ze zm.) i § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. Nr 152, poz. 1609). Opłata ta stanowi nieopodatkowaną należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, o której mowa w art. 60 pkt 7 u.f.p. Prawidłowo organ II instancji uznał zatem, że do umorzenia tej należności zastosowanie ma art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p., zgodnie z którym organ może umorzyć w całości taką należność na wniosek zobowiązanego w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Należy również podkreślić, że rozpatrując wniosek o umorzenie należności organ działa w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne charakteryzuje się tym, że organ administracji publicznej ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Wydanie aktu uznaniowego poprzedzać winno należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2494/13, dostępny w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ramach kontroli sądowej decyzji opartych na uznaniu administracyjnym Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, ta kompetencja należy wyłącznie do organu administracji. Kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, w toku którego zgromadzono materiał dowodowy wyczerpujący w zakresie okoliczności istotnych dla sprawy, a stan faktyczny został należycie ustalony. Zarówno organ I instancji, jak również organ odwoławczy, dokonały prawidłowej analizy wystąpienia przesłanki ważnego interesu dłużnika i interesu publicznego. W uzasadnieniach swych decyzji, konfrontując ww. przesłanki udzielenia ulgi ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym szczególności załączonym do pisma z 24 kwietnia 2017 r. "oświadczeniem o sytuacji finansowej i stanie majątkowym dłużnika", organy należycie wyjaśniły stronie przyczyny odmowy umorzenia przedmiotowej należności. Sąd podziela wyrażony w uzasadnieniu decyzji organu II instancji pogląd, że dla udzielenia ulgi poprzez całkowite umorzenie należności, nie jest wystarczające subiektywne przekonanie dłużnika, że taki jest właśnie jego interes w uzyskaniu ulgi, jeżeli obiektywnie istniejące okoliczności tego nie potwierdzają. [...].Organ II instancji nie kwestionował przy tym, że strona miała problemy zdrowotne (w tym fakt, że okresowo przebywała na zwolnieniach lekarskich), jednakże ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby powyższa okoliczność miała wpływ na zmniejszenie dochodów osiąganych z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, a tym samym na brak możliwości uiszczenia wymaganej opłaty. Poza tym przy ocenie zasadności umorzenia stronie należności należy wziąć pod uwagę zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie społeczeństwa, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, co również organy orzekające w sprawie podkreśliły w uzasadnieniach swoich decyzji. W ocenie Sądu w sprawie nie zaistniały żadne szczególne i wyjątkowe okoliczności. Ponadto, porównując sytuację majątkową strony (posiadany majątek nieruchomy oraz ruchomy), oraz fakt, iż nadal prowadzi ona działalność gospodarczą (a zatem ma możliwość osiągania stałych dochodów) z wysokością kwoty objętej wnioskiem o całkowite umorzenie – ... zł, za prawidłowe uznać należało stanowisko organów, że w sprawie nie sposób doszukać się zaistnienia przesłanek umorzenia należności, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit a u.f.p. Sąd nie dopatrzył się przy tym naruszenia w sprawie przepisów regulujących postępowanie dowodowe w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że to strona występująca z żądaniem udzielenia ulgi powinna powołać dowody lub wnioskować o przeprowadzenie ich przez organ w celu wykazania, że zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie ulgi z uwagi na ważny interes strony lub interes publiczny (por: wyrok NSA z 18 stycznia 2006 r., II FSK 405/05, wyrok NSA z 25 kwietnia 2008 r., II FSK 346/07, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżący na etapie postępowania administracyjnego przedstawił dowody świadczące o jego sytuacji majątkowej i zdrowotnej, zaś w treści pism procesowych ponadto szeroko opisywał kontekst nałożenia na niego obowiązku uiszczenia opłaty z tytułu opłaty za przechowywanie broni i amunicji w depozycie. Powyższe dowody zostały przez organy zbadane i ocenione w kontekście spełnienia przesłanek umorzenia należności, o czym świadczy treść wydanych w sprawie decyzji. Jednakże, zdaniem Sądu, treść powyższych dokumentów wskazuje na to, że sytuacja finansowa strony pozwalała i nadal pozwala na uregulowanie przedmiotowej należności. Skarżący nie przedstawił zaś w toku sprawy żadnych dowodów, które mogłyby stanowić podstawę do umorzenia wnioskowanej należności. Należy także zauważyć, że również w treści skargi strona nie wykazała istniejącego po jej stronie ważnego interesu, czy też istnienia interesu publicznego świadczącego o zasadności udzielenia wnioskowanej ulgi. Odnosząc się do wniosków strony składanych w toku postępowania sądowoadministracyjnego o dopuszczenie dowodów z dokumentów przesłanych pocztą e-mail oraz dokumentu złożonego na rozprawie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako: "p.p.s.a.") sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Biorąc pod uwagę fakt, iż okoliczności, które miałyby być wykazane dowodami przesyłanymi drogą elektroniczną (k. 47-53, 62-64, 67-71 akt sądowych) oraz pismem złożonym na rozprawie (k. 75 akt sądowych) nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, na rozprawie w dniu 17 lipca 2018 r., powyższe wnioski zostały oddalone. Należy bowiem wyjaśnić, że przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie była prawidłowość działania organów w zakresie zbadania przesłanek umożliwiających umorzenie stronie opłaty za przechowywanie broni i amunicji w depozycie, nie zaś kwestia zasadności prowadzenia wobec strony egzekucji administracyjnej, której to okoliczności dotyczyły nadsyłane przez stronę dokumenty. Należy jedynie na marginesie wskazać, że podkreślenie przez organ odwoławczy w treści zaskarżonej decyzji, że skarżący posiada majątek ruchomy i nieruchomy, z którego może być wszczęte i prowadzone postępowanie egzekucyjne celem zaspokojenia przedmiotowej należności miało na celu jedynie wykazanie, że strona nie spełnia przesłanki umorzenia należności określonej w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. (ważnego interesu zobowiązanego). Powyższe w żaden sposób nie determinuje natomiast kierunku prowadzonego wobec strony postępowania egzekucyjnego, którego przebieg jak i efekty nie stanowią przedmiotu niniejszej sprawy i nie były przedmiotem oceny Sądu. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.