V SA/Wa 2619/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Sędzia WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. M., H. M.i M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości w podatku akcyzowym p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. S. M., H. M. i M. Z. (dalej także jako: "skarżący", "Wspólnicy"), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisaną w komparycji decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. W piśmie procesowym z dnia 14 maja 2015 r. skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że wykonanie przedmiotowej decyzji w drodze postępowania egzekucyjnego skutkować będzie znaczącymi stratami w majątku Wspólników, a przede wszystkim doprowadzi do zaistnienia niemożliwych do cofnięcia skutków. Poza tym, że stracą oni cały swój majątek, to i tak należność podatkowa nie zostanie uregulowana w pełnej wysokości. Wskazano, że jest więcej niż prawdopodobne, że egzekucja doprowadzi Wspólników do stanu znacznego zubożenia, a także istnieje duże prawdopodobieństwo, że przez najbliższe lata osoby te zostaną pozbawione jakichkolwiek środków do życia - zdecydowana większość środków finansowych będzie przeznaczana na uregulowanie zasądzonej należności. W dalszej części uzasadnienia wniosku podkreślono, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie decyzji, od której w ostatecznym toku instancyjnym została złożona skarga, właściwa Izba Celna domaga się zapłaty należności w kwocie [...] złotych wraz z odsetkami w kwocie [...] zł, oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł. Skarżący zaznaczyli, że w stosunku do tej należności organ najpierw powinien domagać się jej uregulowania przez samą Spółkę. Sprawa ta jest obecnie na etapie sądowo administracyjnym przed WSA w Warszawie. Do tej pory w sprawie odpowiedzialności za zobowiązanie Spółki nie został wydany prawomocny wyroku. W związku z tym w pierwszej kolejności organ powinien wyjaśnić sprawę odpowiedzialności samej Spółki, a dopiero w następstwie tej decyzji i ewentualnym ustaleniu, że Spółka nie jest w stanie pokryć powstałego zobowiązania, domagać się jego uregulowania przez Wspólników. Skarżący podkreślili, że nie posiadają dostatecznych środków pieniężnych, które pozwoliłyby zaspokoić te ewentualne należności, nie będą w stanie także w najbliższej przyszłości uiścić zobowiązania podatkowego, które zostało na nich nałożone. Kwota, która jest wymagana przez organ, jest nieadekwatna do zawinienia, którego dopuściła się Spółka. Zaznaczyli, że jedynym źródłem dochodów Wspólników jest właśnie prowadzona działalność gospodarcza, z której zeszłoroczny zysk wyniósł [...] zł brutto. Jest to kwota, którą Spółka uzyskała w przeciągu 12 miesięcy swojej działalności. Zatem ewidentnie widać, że całoroczny zysk pozwala jedynie w małej części na pokrycie należności. Reszta kwoty jest w obecnym stanie niemożliwa do spłaty przez Wspólników. Wspólnicy nie są i nie będą w stanie w najbliższej przyszłości uiścić nie tylko dochodzonej przez organ kwoty, ale także bieżących zobowiązań podatkowych oraz pozostałych należności, zwłaszcza publicznoprawnych. Skarżący podkreślili, że skutkiem natychmiastowego wykonania decyzji w toku postępowania egzekucyjnego będzie utrata płynności finansowej, w konsekwencji - brak środków, które wystarczałyby na utrzymanie Wspólników. Głównym źródłem ich utrzymania jest prowadzona przez nich działalność gospodarcza – H. Sp. J. Spółka ze względu na prowadzone wobec niej postępowanie podatkowe znajduje się w bardzo zlej sytuacja finansowej. Istnieje poważne zagrożenie, że Spółka będzie musiała ulec likwidacji. Podkreślono, że ewentualna szkoda powstała w wyniku likwidacji całego przedsiębiorstwa jest niezwykle trudna do oszacowania. Składają się na nią przede wszystkim koszty związane z odtworzeniem zorganizowanej całości przedsiębiorstwa, w tym także odbudowania renomy firmy, ale przede wszystkim odzyskania utraconych zarobków. Do wniosku załączono bilans Spółki za 2014 r. oraz protokół o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia 16 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynika, iż wprowadzona w § 3 tego przepisu ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w § 1 tego artykułu. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może mieć bowiem miejsce tylko w sytuacjach ściśle określonych w tym przepisie, tj. w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Do takich skutków zaliczyć należy sytuację kiedy to wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do licytacji majątku wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z 6 czerwca 2005 r., sygn. akt II FSK 250/05; dostępne jw.). Przesłanka wyrządzenia znacznej szkody jest interpretowana w orzecznictwie jako szkoda (majątkowa, a także niemajątkowa), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 marca 2011 r., II GSK 330/11, z dnia 20 stycznia 2012 r., II FZ 819/11; opublikowane na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podkreśla, że obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą Sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy. W rozpatrywanej sprawie wniosek dotyczy decyzji, którą Dyrektor Izby Celnej orzekł o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości [...] złotych wraz z odsetkami w kwocie [...] zł, oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł. W ocenie Sądu argumenty skarżących uzasadniają zastosowanie w sprawie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Biorąc bowiem pod uwagę porównanie wysokości zobowiązania ciążącego na skarżących powstałego w wyniku orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu niewykonania zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oraz osiągane przez skarżących dochody uznać należy, że gdyby egzekucja była prowadzona z bieżących dochodów skarżących to pozbawieni zostaliby oni środków wystarczających na konieczne wydatki życiowe niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania. Dlatego też Sąd uznał za zasadne udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, orzekając w oparciu o art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., jak w sentencji.