V SA/Wa 2707/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Danuta Dopierała, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Asesor WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o odstąpienie od prowadzonego postępowania egzekucyjnego - oddala skargę- J. K. (zwany dalej: "Skarżącym") [...] lipca 2007 r. został ukarany grzywną w postaci mandatu karnego kredytowanego w wysokości 50 zł., który zobowiązany był uiścić do 15 lipca 2007 r. Wobec braku wpłaty w terminie przedmiotowej kary grzywny Wojewoda D. skierował [...] września 2007 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. tytuł wykonawczy. Skarżący pismem z [...] marca 2008 r. złożył wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, który uzasadnił tym, że mandatem został ukarany z czyn, którego nie popełnił, ponieważ brak aktualnego dokumentu prawa jazdy nie wynikał z jego winy lecz starosty, który od 13 maja 2004 r. nie wymienił mu starego prawa jazdy na nowe. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. pismem z [...] marca 2008 r. przesłał powyższy wniosek do Wojewody D. celem wypowiedzenia się wierzyciela w sprawie zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wojewoda D. postanowieniem z [...] czerwca 2008 r., po rozpatrzeniu powyższego wniosku, utrzymał w mocy wniosek egzekucyjny z [...] września 2007 r. W uzasadnieniu postanowienia podał treść przepisów ustawy Kodeks wykroczeń oraz Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia dotyczących nakładania grzywien w drodze mandatów karnych, konkludując, iż w związku z tym, że Skarżący dobrowolnie zgodził się na przyjęcie mandatu, który uzyskał walor prawomocności w momencie jego pokwitowania oraz to, że pomimo zastrzeżeń co do zasadności jego nałożenia Skarżący nie zwrócił się do organu właściwego z wnioskiem o rozpoznanie w przedmiotowej sprawie, wystawienie tytułu wykonawczego było zgodne z prawem. Na powyższe postanowienie Skarżący [...] lipca 2008 r. wniósł zażalenie, w którym wniósł ponownie o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, gdyż jego zdaniem grzywną został ukarany niesłusznie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] sierpnia 2008 r. nr [...] – wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") – uchylił postanowienie Wojewody D. z [...] czerwca 2008 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, iż zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.; zwanej dalej: "u.p.e.a.") rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej. Zauważył, że art. 17 § 1 zd. 1 u.p.e.a., ma zastosowanie w przypadkach, gdy ustawa expressis verbis wymaga przedstawienia "stanowiska" (odnosi się wówczas jedynie do postanwień wierzyciela w sprawach zarzutów wniesionych przez zobowiązanego – art. 34 § 1 w zw. z art. 34 § 1 i 2 oraz art. 34 § 1a u.p.e.a.), a także w tych sytuacjach, gdy ustawa wymaga wyrażenia "zgody" na dokonanie pewnych czynności w postępowaniu egzekucyjnym. Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wniosek zobowiązanego dotyczył zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Instytucję zawieszenia postępowania egzekucyjnego reguluje art. 56 u.p.e.a., który przewiduje przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, ograniczenia w stosowaniu tej instytucji, a także formę postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, które wydaje organ egzekucyjny oraz tryb zaskarżenia postanowienia wydanego w tej sprawie. Art. 56 u.p.e.a. nie przewiduje zatem żadnej regulacji, która nakładałaby na organ egzekucyjny obowiązek przeprowadzenia konsulatacji z wierzycielem w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, której należy nadać formę postanowienia, co znajduje oparcie w wyroku WSA w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 1423/06 z 27 lutego 2007 r. W skardze z [...] września 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z [...] sierpnia 2008 r. oraz postanowienia Wojewody D. z [...] czerwca 2008 r., jako podstawę żądania uchylenia powyżych postanowień Skarżący wskazał brak podstaw prawnych do ukarania go mandatem karnym oraz do egzekucji w trybie administracyjnym. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymał okoliczności faktyczne i prawne wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania do czasu skierowania z urzędu tej sprawy do Prokuratury, a następnie o zwrot niesłusznie nałożonego mandatu oraz zwrot kosztów podróży. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej: "p.p.s.a."), koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja (postanowienie) odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając sprawę zgodnie z powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżone postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jest prawidłowe i w konsekwencji skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim wskazać należy, iż przedmiotem niniejszej sprawy było wyłącznie postępowanie egzekucyjne, a dokładnie sposób rozpoznania przez organy administracji wniosku Skarżącego o zawieszenie tego postępowania. Tymczasem Skarżący w skardze (jak również w zażaleniu) nie sformułował jakichkolwiek zarzutów merytorycznych dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a jedynie kwestionuje samą zasadność nałożenia na niego mandatu karnego. W tym miejscu należy powtórzyć za organem administracji, iż instytucję uchylenia mandatu karnego reguluje art. 101 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106, poz. 1148 ze zm.), który stanowi, że prawomocny mandat karny podlega uchyleniu, jeżeli grzywnę nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie. Uchylenie następuje na wniosek ukaranego złożony w zawitym terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się mandatu lub z urzędu (§ 1). Uprawniony do uchylenia prawomocnego mandatu karnego jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy, na którego obszarze działania została nałożona grzywna (§ 2 ) (...). Tak więc sądem właściwym do rozpoznania sprawy nałożonego mandatu jest tylko sąd powszechny, a nie organ administracji czy też sąd administracyjny. Dlatego też załączne przez Skarżącego wszelkie dokumenty dotyczące procesu wydawania mu nowego prawa jazdy do akt administracyjnych i sądowo-administracyjnych, powinny być ewentualnie przedstawiane w sprawie przed sądem powszechnym, po uprzednim skutecznym złożeniu wniosku ukaranego. Sąd podzielił także w pełni stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, co do braku podstaw prawnych do zajmowania stanowiska przez wierzyciela w formie postanowienia, w przypadku wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy trafnie wywiódł, że zgodnie z art. 17 u.p.e.a., rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej. Art. 17 § 1 zd. 1 u.p.e.a., ma zastosowanie w przypadkach, gdy ustawa expressis verbis wymaga przedstawienia "stanowiska" (odnosi się wówczas jedynie do postanowień wierzyciela w sprawach zarzutów wniesionych przez zobowiązanego – art. 34 § 1 w zw. z art. 34 § 1 i 2 oraz art. 34 § 1a u.p.e.a.), a także w tych sytuacjach, gdy ustawa wymaga wyrażenia "zgody" na dokonanie pewnych czynności w postępowaniu egzekucyjnym. Natomiast regulujący instytucję zawieszenia postępowania egzekucyjnego art. 56 u.p.e.a., nie przewiduje żadnego unormowania, które nakładałaby na organ egzekucyjny obowiązek przeprowadzenia konsultacji z wierzycielem w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, której należy nadać formę postanowienia. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo uchylił postanowienie Wojewody D. z [...] czerwca 2008 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę jako niezasadną w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje Skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi (art. 200 p.p.s.a.) oraz w sytuacji określonej w art. 201 p.p.s.a., co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.