V SA/Wa 2726/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-16

Skład orzekający: Izabella Janson, Krystyna Madalińska – Urbaniak, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, nie uwzględniając zmiany stanu faktycznego polegającej na podjęciu zatrudnienia przez zobowiązaną?
Ratio decidendi
Dyrektor Izby Skarbowej, rozpoznając zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, nie uwzględnił zmiany stanu faktycznego polegającej na podjęciu zatrudnienia przez zobowiązaną. Organ odwoławczy powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu zweryfikowania tej informacji i oceny, czy dochód z zatrudnienia jest wystarczający do zaspokojenia należności i kosztów egzekucyjnych, a następnie ocenić zasadność umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne wobec K. H. z powodu bezskuteczności egzekucji, tj. braku ujawnienia majątku lub dochodów. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie, mimo że wierzyciel (ZUS) wniósł zażalenie, podnosząc, że zobowiązana podjęła zatrudnienie. ZUS złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących umorzenia postępowania i brak ustaleń co do wysokości dochodów z zatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Z. U. S. z udziałem uczestnika postępowania K. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego; uchyla zaskarżone postanowienie. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]w związku ze zbiegiem egzekucji prowadzonej przez Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do rachunku bankowego w Banku PEKAO S.A. w W., otrzymał do realizacji wystawione przez ZUS [...] Oddział w W. Inspektorat [...] wobec K. H., tytuły wykonawcze z dnia [...] listopada 2013r., od nr [...] do nr [...] obejmujące zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i FP i FGŚP za okres od 11/2012 do 01/2013, w łącznej kwocie należności głównej 2.380,80zł. W dniu [...] grudnia 2014 r. i w dniu [...] marca 2015 r., poborca skarbowy sporządził raporty o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych. Z ostatniego raportu wynikało , że . K. H. nie mieszka pod adresem: [...], ul. [...]. Ponadto majątku zobowiązanej nie ujawniono. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 roku nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] umorzył z uwagi na bezskuteczność postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku K. H. na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu stwierdził, że w toku postępowania egzekucyjnego nie ujawniono żadnych aktualnych: rachunków bankowych, wynagrodzeń za pracę, świadczeń emerytalno rentowych ani innych wierzytelności. W toku wielokrotnych zapytań w aplikacji OGNIVO nie ujawniono żadnych innych rachunków bankowych, z których możliwe byłoby zaspokojenie zaległości. Natomiast zajęty rachunek bankowy w PEKAO S.A., w stosunku do którego wystąpił zbieg egzekucji - nie wykazuje żadnych wpływów od dnia zajęcia. Organ egzekucyjny wskazał także, że w dniu [...] marca 2015 r., ustalono, iż zobowiązana nie mieszka i nie przebywa pod wskazanym adresem. Bratowa zobowiązanej nie była również w stanie wskazać nowego adresu pobytu/zamieszkania zobowiązanej. Nie ujawniono również żadnego innego majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie dalszej egzekucji. Organ egzekucyjny uznał, zatem że oczywistym jest, że dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie rokuje wyegzekwowania kwot przewyższających wydatki egzekucyjne. Postanowienie to wierzyciel odebrał w dniu 20 marca 2015 r., zaś zobowiązanej doręczono w dniu 2 kwietnia 2015 r. - w trybie zastępczym, art. 44 k.p.a. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. Inspektorat [...] pismem z dnia [...] marca 2015 roku złożył zażalenie na powyższe postanowienie w którym zarzucił, że organ egzekucyjny przedwcześnie umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne. Z informacji posiadanych przez Zakład wynika bowiem, że K. H. pobiera wynagrodzenie za pracę przysługujące w [...] Sp. z o.o., ul. [...],[...]. Wobec powyższego wierzyciel wniósł o dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 roku nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 października 2012 r. o sygn. akt II FSK 492/11 z umorzenie postepowania egzekucyjnego dotyczy przypadku pojawienia się przeszkody o trwałym charakterze, która uniemożliwia dalsze jego prowadzenie. Oznacza to przerwanie toku tego postępowania z powodu niemożności lub niedopuszczalności dalszego jego prowadzenia, ze skutkami w postaci m. in. uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych (art. 60 ustawy egzekucyjnej). Umorzenie postępowania może nastąpić na wniosek zobowiązanego, wierzyciela lub z urzędu. W przedmiotowej sprawie jak wskazał Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., z uwagi na wystąpienie okoliczności wskazanych w art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku K. H.. Wskazał, iż zgodnie z treścią art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zwrócił uwagę na fakultatywny charakter przepisu. Odnosząc się do kwestii podniesionych w zażaleniu, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że podjęcie przez zobowiązaną zatrudnienia nie przesądza automatycznie o celowości dalszego prowadzenie postępowania egzekucyjnego, w szczególności z uwagi na ustawowe ograniczenia egzekucji. Dalej organ podał, że przed umorzeniem postępowania nie był poinformowany o tym, że zobowiązana podjęła zatrudnienie. W ocenie organu odwoławczego ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie oznacza zwolnienia dłużnika od ciążącego na nim obowiązku, jak również nie można mu nadać waloru powagi rzeczy osądzonej. W związku z powyższym umorzone na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne można ponownie wszcząć, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Organ stwierdził również, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może na podstawie art. 19 § 4 u.p.e.a. samodzielnie wszcząć egzekucję. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 59 § 2 i 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2912, poz. 1015) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie 2) art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 28 u.p.e.a. poprzez brak ustaleń dotyczących wysokości dochodów zobowiązanej z tytułu zatrudnienia W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, która to kalkulacja powinna być załączona do akt postępowania. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy, pomijając okoliczności związane z zatrudnieniem zobowiązanej naruszył art. 7 ,77 i 80 k.p.a. Podniósł, iż informacja o zatrudnieniu zobowiązanej jest potwierdzona, bowiem zgodnie ze złożonym przez pracodawcę [...] Sp.z o.o. miesięcznym raportem za kwiecień 2015 r., (druk RCA) miesięczna podstawa wymiaru składek za ubezpieczenie społeczne z tytułu tego zatrudnienia wynosi 2050,33 zł. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014.1647 tj. z późń. zm.)sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź też naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Istota sporu sprowadza się do oceny legalności działań organów w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej. Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera przede wszystkim zespół norm określających postępowanie egzekucyjne i środki przymusowe stosowane w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Postępowanie egzekucyjne bowiem, to cały zespół czynności organów egzekucyjnych i innych podmiotów tego postępowania (...) podejmowanych w celu wykonania obowiązków wynikających z aktów poddanych egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z powołanego przepisu wynika obowiązek zbadania przez organ egzekucyjny istnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia. Prawodawca używa bowiem zwrotu "w przypadku stwierdzenia". Badanie to może mieć w świetle art. 59 § 4 u.p.e.a. miejsce z urzędu lub na wniosek. Innymi słowy umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Owa kalkulacja powinna być załączona do akt postępowania (por. P. Pietrasz, w: Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz do art. 59 § 2, System Informacji Prawnej LEX). Zatem podstawę faktyczną do podjęcia takiego rozstrzygnięcia stanowi prawidłowo wyjaśniony stan faktyczny związany z przesłanką umorzenia wynikającą z art. 59 § 2 u.p.e.a., z którego wynika zaistnienie bezskuteczności egzekucji. Oczywiście odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego może zachodzić także w sytuacji, gdy nie stwierdzono fakultatywnej przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, jednak i w tym przypadku, aby podjąć skutecznie takie rozstrzygniecie niezbędne jest przeprowadzenie stosownego postępowania co do ustalenia istnienia przesłanki umorzenia z art. 59 § 2 u.p.e.a. Zgodnie bowiem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W wyroku z dnia 2 czerwca 2011 r. (sygn. akt II FSK 169/10) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowości. Organ egzekucyjny ma zatem prawo umorzenia postępowania gdy zaistnieje opisana wyżej przesłanka, nie ciąży na nim jednak w tym zakresie żaden obowiązek. Co więcej, umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art, 59 § 2 u.p.e.a. może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego". Z kolei w wyroku z dnia 14 lipca 2010 r. (sygn. akt III SA/Wr 169/10) WSA we Wrocławiu podkreślił, że "generalną regułą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Organ egzekucyjny jest zobowiązany do podjęcia wszelkich środków przewidzianych w ustawie, by ten cel zrealizować. Zasadniczo nie jest też w tym zakresie ograniczony terminem. Oznacza to, że zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone". Osiąganie znikomego dochodu może być przeszkodą w skutecznym prowadzeniu czynności egzekucyjnych, nie uzasadnia ono jednak umorzenia postępowania. Ani niskie dochody, ani ich brak, nie przesądza o tym, że w przyszłości zobowiązany nie osiągnie żadnych innych dochodów, bądź nie zostanie ujawniony jego nowy majątek podlegający egzekucji (tak też w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2015 r., I SA/GL 864/14). Spór pomiędzy stronami sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organ egzekucyjny prawidłowo zastosował dyspozycję art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.). Zgodnie z jego treścią, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Konstrukcja tego przepisu została oparta na uznaniu administracyjnym i stanowi wyjątek od generalnej zasady postępowania egzekucyjnego, które ma doprowadzić do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. W tym celu na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek zastosowania wszelkich możliwych środków egzekucyjnych, które pozwolą mu osiągnąć ten cel. Ustawodawca nie wprowadził również jakiegokolwiek ograniczenia czasowego w osiągnięciu omawianego celu. W związku z powyższym, organ egzekucyjny przed umorzeniem postępowania egzekucyjnego na podstawie analizowanego przepisu, musi stwierdzić, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2013 r. (sygn. akt II GSK 2115/11, LEX nr 1340113), umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowościowymi. Organ egzekucyjny ma prawo umorzenia postępowania gdy zaistnieje opisana wyżej przesłanka, nie ciąży na nim jednak w tym zakresie żaden obowiązek Jak wspomniano już wyżej w rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu pozostawała okoliczność, czy organ egzekucyjny miał podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Prowadzi bowiem do tego analiza sformułowanych w skardze wszystkich zarzutów, które zasadniczo koncentrują się na braku wykazania przez organ egzekucyjny, a następnie przez organ odwoławczy, że umorzenie postępowania egzekucyjnego było zasadne. Jak też już wyżej wspomniano, zaistnienie przesłanki wskazanej w art. 59 § 2 u.p.e.a. nie obliguje do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a jedynie jest jego fakultatywną przesłanką. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, że rozstrzygnięcie o umorzeniu w sytuacji nim określonej pozostawione zostało uznaniu organu egzekucyjnego. Niemniej, dla zastosowania tego przepisu konieczne jest wszechstronne i dogłębne rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy egzekucyjnej, prowadzące do ustalenia przez organ egzekucyjny w toku postępowania w myśl zasady swobodnej oceny dowodów, że zobowiązany nie posiada majątku wystarczającego do zaspokojenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Podkreślenia również wymaga, że badanie istnienia tej przesłanki musi odnosić się do aktualnego stanu faktycznego, czyli na dzień podjęcia postanowienia na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Celowość podjęcia takiego rozstrzygnięcia musi także uwzględniać okoliczność, że w przypadku gdy koszty egzekucyjne nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego pokrywa je wierzyciel (art. 64c § 4 u.p.e.a.). Postępowanie egzekucyjne musi więc być prowadzone w taki sposób, by w sytuacji, gdy stwierdza się w jego toku, że zobowiązany nie może pokryć nawet kosztów egzekucyjnych, nie narażać wierzyciela na dodatkowe koszty egzekucyjne na skutek podejmowania kolejnych czynności. Wedle skarżącego, postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. nie mogło zostać wydane, gdyż organy nie przeprowadziły stosownego postępowania zgodnie z zasadami procedowania. Nie podjęto bowiem wszystkich czynności mających na celu ustalenia należących do dłużnika składników majątkowych. Organy natomiast twierdzą, że przeprowadzone czynności, zebrane informacje i poczynione ustalenia dowiodły, że dłużnik nie posiada żadnych składników majątkowych, z których można prowadzić egzekucję dającą możliwość wyegzekwowania kwot przewyższających wydatki egzekucyjne. W ocenie Sądu, tak postały między stronami spór, należy rozstrzygnąć na korzyść skarżącego, gdyż dokonana w sprawie kontrola sądowoadministracyjna wykazała, że Dyrektor Izby Skarbowej, rozpoznając zażalenie, nie uwzględnił zmiany stanu faktycznego, która nastąpiła po wydaniu postanowienia przez organ pierwszej instancji. W zażaleniu wskazano, że K. H. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w [...] Sp. z o.o. w W. Z akt postępowania nie wynika jednak, że podjęto jakiekolwiek czynności zmierzające do zweryfikowania tej informacji. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] maja 2015 roku utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że organ egzekucyjny nie był informowany przez wierzyciela o fakcie podjęcia zatrudnienia przez zobowiązaną oraz do zapewnienia o możliwości ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w przypadku ujawnienia majątku zobowiązanej i ustalenia, że jego wartość przewyższa kwotę wydatków egzekucyjnych. W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej nie przeprowadził postępowania mającego na celu stwierdzenie zaistnienia przesłanki określonej w art. 59 § 2 u.p.e.a. w sposób wyczerpujący. Jako organ odwoławczy, w ramach swoich uprawnień kontrolnych, winien bowiem ocenić materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ w pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji organu pierwszej instancji a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym. Wyrażony powyżej pogląd znajduje poparcie w orzecznictwie (wyrok NSA w Warszawie z dnia 7 lipca 1988 r., IV SA 451/88, niepublikowany wyrok NSA w Krakowie z dnia 9 sierpnia 1988 r. ,SA/Ka 378/88). Z powyższego jednoznacznie wynika, że obowiązkiem organu było ustalenie, czy dochód osiągnięty przez zobowiązaną jest wystarczający do dokonania skutecznej egzekucji. Należy podkreślić, że istotą wyrażonej w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą dwuinstancyjności postępowania jest dwukrotne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Działanie organu odwoławczego nie ma więc charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. W sytuacji, kiedy pojawią się nowe okoliczności oznacza to konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie oceny zgromadzonych dowodów, które stanowić będą podstawę ustaleń faktycznych. W postępowaniu odwoławczym obowiązuje również w pełnym zakresie zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a., sprecyzowana w art. 77 § 1 tej ustawy, która zobowiązuje organ prowadzący to postępowanie do zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w ten sposób, by ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Dyrektor Izby Skarbowej bezzasadnie zaniechał przeprowadzenia kalkulacji dotyczącej możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec K. H. kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, naruszając tym samym art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 18 u.e.p.a. Dopiero po przeprowadzeniu wskazanego wyżej postępowania możliwa będzie ocena zasadności umorzenia postępowania w oparciu o art. 59 § 2 u.e.p.a. W ocenie Sądu organ odwoławczy słusznie zauważył, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a. nie zamyka ostatecznie wierzycielowi dochodzenia należności z uwagi na możliwość wszczęcia ponownej egzekucji w przypadku ujawnienia majątku lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższającego kwotę wydatków egzekucyjnych. Prawidłowo również stwierdził organ odwoławczy, że dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń społecznych, działając na podstawie art. 19 § 4 e.p.e.a. może zatem samodzielnie wszcząć egzekucję. Niemniej jednak podane wyżej możliwości, służące zabezpieczeniu interesów wierzyciela, nie zwalniają organu odwoławczego z obowiązku rozpoznania sprawy co do istoty z uwzględnieniem zmian, które zaszły w stanie faktycznym po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Skarbowej w W., dokona analizy stanu majątkowego zobowiązanej z uwzględnieniem dochodów uzyskanych z tytułu umowy o pracę w [...] Sp. z o.o. w W., a następnie oceni zasadność umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 2 u.p.e.a. na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło