V SA/Wa 2727/13

WyrokWSA w Warszawie2014-05-14

Skład orzekający: Piotr Piszczek, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej mógł odmówić wszczęcia postępowania w sprawie doręczenia decyzji ostatecznych na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, gdy strona skarżąca kwestionowała skuteczność doręczenia z powodu tymczasowego aresztowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Celnej rażąco naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, stosując art. 165a § 1 O.p. do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie doręczenia decyzji. Przepis ten nie może być stosowany do rozstrzygania kwestii ostateczności decyzji czy skuteczności doręczenia, a ocena tych okoliczności, zwłaszcza w kontekście braku możliwości odbioru pisma przez stronę z przyczyn od niej niezależnych (areszt), należy do właściwości sądu administracyjnego lub organu egzekucyjnego w określonych trybach.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Celnej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie doręczenia decyzji ostatecznych. Decyzje te miały zostać doręczone w trybie zastępczym (art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej) podczas gdy skarżący przebywał w areszcie śledczym i nie mógł odebrać korespondencji. Dyrektor Izby Celnej uznał doręczenie za skuteczne i odmówił wszczęcia postępowania, co zostało utrzymane w mocy w kolejnym postanowieniu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasad legalizmu i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2013 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz A. C. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie doręczenia decyzji ostatecznych; 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz A. C. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi, wniesionej przez A. K. C. (dalej jako Skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. Nr [...] z dnia [...] października 2013r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie doręczenia decyzji ostatecznych. Zaskarżone postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym: Dyrektor Izby Celnej w W. po rozpatrzeniu dwóch odwołań Skarżącego z dnia [...] grudnia 2009r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. oraz nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. , orzekających o solidarnej odpowiedzialności podatkowej A. K. C. za zaległości podatkowe Spółki z o.o. "A." z siedzibą w W. z tytułu podatku akcyzowego za okresy rozliczeniowe od maja do października 2004r. i grudzień 2004r., dwoma decyzjami o nr: 1) [...],[...] z dnia [...] września 2012 r. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. uzupełnioną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] marca 2012r. w części dotyczącej rozstrzygnięcia o wysokości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w kwocie łącznej 368.343,00 zł i w tym zakresie orzekł co do istoty określając wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w kwocie łącznej 367.484,00 zł w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji; 2) [...],[...] z dnia [...] września 2012 r. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. uzupełnioną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] marca 2012r. w części dotyczącej rozstrzygnięcia o wysokości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w kwocie łącznej 2.864,00 zł i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy określając wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w kwocie łącznej 2.858,00 zł w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Przedmiotowe decyzje zostały doręczone Skarżącemu w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej z dniem 1 października 2012r., tj. po dwukrotnym awizo w dniach 17 września 2012r. oraz 25 września 2012r. Pismem z dnia 27 stycznia 2013r. A. K. C. poinformował Dyrektora Izby Celnej w W., że na podstawie powyższych decyzji zostały wystawione tytuły wykonawcze. Jednocześnie Skarżący wskazał, że od 6 sierpnia 2012r. do 5 listopada 2012r. przebywał w Areszcie Śledczym W., w którym został osadzony jako tymczasowo aresztowany, co skutkowało nie odebraniem korespondencji z Izby Celnej w W. W związku z powyższym wniósł o ponowne doręczenie decyzji. Następnie pismem z dnia 12 lutego 2013r. Skarżący zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej w W. o wydanie kopii z akt sprawy decyzji nr [...],[...] z dnia [...] września 2012r. oraz decyzji nr [...],[...] z dnia [...] września 2012r. Następnie Dyrektor Izby Celnej w W. - działając na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej - w dniu [...] kwietnia 2013r. wydał postanowienie nr [...], którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie doręczenia decyzji ostatecznych nr [...],[...] z dnia [...] września 2012r. oraz nr [...],[...] z dnia [...] września 2012r. W uzasadnieniu wydanego postanowienia wyjaśniono, iż decyzje, o których doręczenie Skarżący wystąpił, zostały mu skutecznie doręczone zgodnie z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu 1 października 2012r., a co za tym idzie decyzje te weszły do obrotu prawnego i stały się ostateczne. W konsekwencji tego uznano, iż niedopuszczalnym jest wniesienie w dacie 27 stycznia 2013r. wniosku o doręczenie ostatecznych decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. Pismem z dnia 30 kwietnia 2013r. Strona skarżąca, reprezentowana przez adwokata P. D., wniosła zażalenie na to postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. Dyrektor Izby Celnej w W. w wyniku rozpatrzenia zażalenia postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2013r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ w uzasadnieniu wskazał, że sprawy, o których doręczenie decyzji wnosił Skarżący, zostały już zakończone decyzjami z dnia [...] września 2012 r. oraz z dnia [...] września 2012 r., która zostały skutecznie doręczona zgodnie z art. 150 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w dniu 1 października 2012 r., a co za tym idzie weszły do obrotu prawnego i stały się ostateczne. Organ podkreślił przy tym, że zgodnie z art. 145 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi , zaś stosownie do art. 146 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa strona w toku postępowania oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, w tym adresu poczty elektronicznej, jeżeli wystąpiono o doręczanie pism drogą elektroniczną. Zgodnie z treścią art. 148 § 1 ww. ustawy pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przedmiotowej sprawie Strona skarżąca nie poinformowała organu podatkowego II instancji o fakcie przebywania w Areszcie Śledczym W. Organ wskazał również, że w myśl art. 149 O.p. w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Organ zacytował treść art. 150 § 1 O.p. , z którego wynika, iż w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p.: 1. poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę; 2. pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę, przy czym – z godnie z treścią art. 150 § la O.p. adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, a powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Organ podkreślił, że art. 150 § 2 O.p. stanowi, że zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Organ - mając na uwadze brzmienie art. 150 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa – uznał, że Dyrektor Izby Celnej w W. doręczył przedmiotowe decyzje, a tym samym w ocenie organu niedopuszczalnym jest wniesienie w dacie 27 stycznia 2013 r. wniosku o doręczenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...], nr [...] z dnia [...] września 2012 r. oraz decyzji nr [...], nr [...] z dnia [...] września 2012 r., gdyż sprawa została zakończona decyzją ostateczną, która weszła do obrotu prawnego w dniu 1 października 2012 r. Organ z powodu braku podstaw faktycznych i prawnych nie mógł wszcząć postępowania w powyższym zakresie, zatem zasadnie zastosował treść przepisu art. 165a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. A. K. C., reprezentowany przez adwokata P. D., skierował skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 123, art. 148 § 1 oraz art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie przesłanek prawnych rozstrzygnięcia, w szczególności nie odniesienie się do argumentów wskazanych przez Stronę skarżącą w zażaleniu, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż wobec faktu, że Skarżący nie poinformował organu podatkowego o zmianie adresu do korespondencji, można było przyjąć fikcję doręczenia decyzji w postępowaniu podatkowym. Skarżący z uwagi na zastosowany wobec niego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania nie mógł posiąść wiedzy o oczekującej na niego przesyłce listowej, nie mógł również przewidzieć zarówno daty opuszczenia aresztu, jak i terminu dostarczenia przez organ podatkowy przedmiotowych decyzji. Tym samym, z przyczyn niezależnych nie miał możliwości odbioru pozostawionego w placówce pocztowej awiza; 2) art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, iż postępowanie w sprawie doręczenia decyzji ostatecznych Skarżącemu nie może być wszczęte, podczas gdy okoliczności faktyczne sprawy, tj. przebywanie Skarżącego w areszcie śledczym uniemożliwia przyjęcie, iż decyzje zostały skutecznie doręczone. Oświadczenie woli, które miało być złożone Skarżącemu, mogło zostać złożone tylko z chwilą, gdyby doszło do niego w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią. W opisywanym przypadku nie można uznać, iż nastąpiło prawidłowe doręczenie, ze względu na fakt, iż Skarżący, do którego decyzje zostały skierowane nie zlekceważył pierwszego i powtórnego awiza, lecz faktycznie nie mógł ich odebrać, a nawet powziąć wiedzy o ich istnieniu; 3) art. 120, art. 121 Ordynacji podatkowej oraz art. 7 w związku z art. 31 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez rażące naruszenie konstytucyjnej zasady legalizmu działania organów podatkowych, jako organów władzy publicznej, mających stanowić ostoję i gwarancję sprawiedliwości podatkowej i innych materialno-podmiotowych praw podatników, jak również naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; 4) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art., 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu Skarżącego, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów Skarżącego i wnioskowaniu sprzecznym z zasadami logicznego wnioskowania, w tym z zasadami wnioskowania prawniczego, a przez to sprzecznym z prawdą, stronniczym, tendencyjnym a w konsekwencji błędnym uzasadnieniem, albowiem działanie organu podatkowego narusza zasadę słuszności i sprawiedliwości podatkowej oraz zasadę nakazującą orzekanie w razie wątpliwości na korzyść podatnika (dubio pro tributario). Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 z p.zm. – dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji celnej wydały przedmiotowe postanowienia z rażącym naruszeniem przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z p. zm., dalej jako O.p.), wobec czego Sąd był zobowiązany do stwierdzenia nieważności tego postanowienia w myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 165 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast – w myśl art. 165a § 1 O.p. - gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które służy zażalenie - art. 165a § 2 O.p. Cytowany przepis art. 165a O.p. ma zastosowanie wyłącznie do postępowań wszczynanych na wniosek. Jest on podyktowany ekonomiką postępowania. Jeżeli bowiem już w momencie wszczęcia postępowania na wniosek strony można przewidzieć, że zostanie wydana decyzja umarzająca postępowanie (art. 208 O.p.), mija się z celem nie tylko prowadzenie takiego postępowania, ale również jego wszczynanie. Na podstawie art. 165a oraz 165 § 3 O.p. można wskazać, że postępowanie wszczynane na wniosek toczy się w dwóch fazach. Stosownie do treści art. 165 § 3 O.p., z dniem doręczenia organowi podatkowemu żądania strony następuje wszczęcie postępowania, jednak jest to faza postępowania wstępnego, w którym organ podatkowy bada, czy podanie pochodzi od osoby posiadającej legitymację procesową oraz czy nie zachodzą inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania podatkowego. Natomiast użyty w cytowanym przepisie zwrot "z jakichkolwiek innych przyczyn nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2207/06, LEX nr 328123). Niewątpliwie zwrot ten nie może być interpretowany rozszerzająco, gdyż oznaczałoby to ograniczenie prawa do procesu i w konsekwencji wykluczenia merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Jeżeli - pomimo istnienia przesłanek uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania - organ podatkowy dokona wszczęcia takiego postępowania, to stwierdzając następnie bezprzedmiotowość postępowania podatkowego w jego toku, powinien je umorzyć na podstawie art. 208 O.p. (patrz: Piotr Pietrasz, komentarz do art. 165a [w:] Jacek Brolik, Rafał Dowgier, Leonard Etel, Cezary Kosikowski, Piotr Pietrasz, Mariusz Popławski, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. V, LEX 2013). W literaturze wskazuje się, iż przyczyny, które powodują, że postępowanie nie może być wszczęte, mogą dotyczyć: 1) braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego, 2) sytuacji, gdy w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe oraz 3) przypadków, gdy w sprawie zapadła już decyzja (również nieostateczna) (tamże). W orzecznictwie wskazuje się natomiast przypadki, kiedy nie znajduje zastosowanie treść przepisu art. 165a O.p., szczególnemu podkreśleniu wymaga wskazanie, iż przepis ten nie ma zastosowania do postępowań w toku (patrz: wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2013r., sygn. akt II GSK 1192/11, LEX nr 1389875). Zdaniem NSA art. 165a § 1 O.p. nie ma zastosowania również odnośnie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 162 § 1-3 O.p., które jest wprawdzie odrębną sprawą administracyjną i sądowoadministracyjną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., ale jednak sprawą wpadkową. NSA wskazał przy tym, że zagadnienie dopuszczalności podmiotowej i przedmiotowej odwołania reguluje kompleksowo przepis art. 228 § 1 i 2 O.p. będący lex specialis do art. 165 i art. 165a O.p. (patrz: wyrok NSA z dnia 24 listopada 2010r., sygn. akt II FSK 1257/09, LEX nr 745586). Z kolei w wyroku WSA w Łodzi (z dnia 23 października 2007r. , sygn. akt I SA/Łd 239/07, LEX nr 471465) stwierdzono, że ustalenie przez organ, na etapie wstępnej kontroli wniosku, iż decyzja, której on dotyczy, nie posiada przymiotu ostateczności, stanowi przeszkodę wyłączającą możliwość jego rozpoznawania, a organ w takiej sytuacji powinien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w oparciu o art. 249 O.p., będący lex specialis względem art. 165a § 1 O.p. Z powyższych rozważań wynika – zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę – że regulacja zawarta w cyt. art. 165a O.p. nie może zostać zastosowana do rozstrzygnięcia kwestii ostateczności decyzji, czy też tego, czy decyzja została prawidłowo doręczona i wywołała skutki prawne, a do tego sprowadza się wywód i argumentacja przytoczona przez organ. Nie można też w tej formie (postanowienia) i na podstawie treści tego przepisu "odmówić wszczęcia postępowania w sprawie doręczenia decyzji ostatecznych". W sprawie toczyło się już bowiem postępowanie i zostały wydane decyzje przez organ pierwszej instancji, a następnie po wpłynięciu odwołania – decyzje w postępowaniu odwoławczym. Przy czym organ – twierdząc, że zostały one doręczone – jest związany ich treścią w myśl art. 212 O.p. Ponadto organ, który wydał w postępowaniu odwoławczym decyzję, w sytuacji gdy strona neguje fakt doręczenia, nie może sam w takiej formie dokonać oceny, czy decyzja ta wywarła skutki prawne, przesądzając, że stała się decyzją ostateczną z uwagi na doręczenie zastępcze. Ocena ta pozostaje bowiem - w przypadku złożenia skargi na tę decyzję - w gestii sądu administracyjnego (np. co do faktu wyczerpania środków zaskarżenia – art. 52 p.p.s.a. czy też zachowania terminu do wniesienia skargi – art. 53 p.p.s.a.). Oceny tej może dokonać organ egzekucyjny, jeżeli decyzja była podstawą do wydania tytułu wykonawczego np. podczas prowadzenia postępowania co do zarzutów, w myśl regulacji art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz.1954 z p. zm.). Ocena ta będzie również pozostawać we właściwości organu, który prowadzi postępowanie mające na celu wzruszenie decyzji w trybach nadzwyczajnych wskazanych w przepisie art. 128 Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie – jak to wynika z wniosku Skarżącego z dnia 27 stycznia 2013r. – negował on fakt doręczenia decyzji, na podstawie których zostały wystawione tytuły wykonawcze, z uwagi na pobyt w areszcie tymczasowym. Obowiązkiem organu było zatem ustalenie, czy żądanie strony obejmowało zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym (patrz cyt. art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), czy może strona chciała otrzymać decyzje, aby złożyć na nie skargi do sądu administracyjnego, czy chciała tylko i wyłącznie otrzymać kopie wymienionych decyzji (co winno się zakończyć czynnością doręczenia kopii decyzji), czy też Skarżący żąda innego trybu wzruszenia tych decyzji. Organ nie ustalił treści żądania Skarżącego, sam natomiast (czego nie mógł uczynić z uwagi na treść art. 165a O.p.) określił je jako wszczęcie postępowania w sprawie doręczenia decyzji ostatecznych, a następnie wydał zaskarżone postanowienia, co stanowi zdaniem Sądu działanie z rażącym naruszeniem cyt. przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Sąd zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - jeżeli w postępowaniu skargowym toczącym się przed sądem ustali, iż zachodzą w sprawie przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub art. 247 O.p. – stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia. Uwzględnienie skargi przez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia następuje w każdym przypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub art. 247 § 1 O.p., przy czym rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdził nieważność obydwu postanowień na podstawie art.145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednocześnie orzekając na mocy art. 200 p.p.s.a. o kosztach postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło