V SA/Wa 2747/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. A. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi L. A. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi Zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2015 r. L. A. został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Przesyłka obejmująca wezwanie wykonane zgodnie z powyższym zarządzeniem – przesłana na wskazany w skardze adres – była dwukrotnie awizowana (w dniach 16 lipca 2015 r. i powtórnie 24 lipca 2015 r.) i zwrócona jako niepodjęta w dniu 31 lipca 2015 r. (vide: k. 18 akt sądowych). Zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2015 r. wezwanie uznane zostało za doręczone – w trybie przepisu art. 73 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") – z dniem 30 lipca 2015 r. Pismem nadanym w dniu 14 sierpnia 2015 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi i jednocześnie odpowiedział na wezwanie Sądu wskazując wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie. Wyjaśnił, iż w dniu 11 sierpnia 2015 r.. dowiedział się o odesłanej przesyłce, 12 sierpnia 2015 r. zamówił w czytelni WSA materiały, które otrzymał do wglądu 13 sierpnia 2015 r. Uzasadniając wniosek podniósł, iż nie otrzymał przesyłki sądowej obejmującej wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi, jak również nie otrzymał powiadomienia o możliwości jej odbioru w urzędzie pocztowym (awizo). W treści załączonej do wniosku reklamacji usług pocztowych z dnia 14 sierpnia 2015 r. stwierdził, że nie wszystkie przesyłki pocztowe zostają mu doręczone. Wyjaśnił, iż kilkakrotnie wyjmował w ciągu ostatnich miesięcy ze swojej skrzynki listy adresowane do jego sąsiadów. Dodał, iż nie otrzymał awiza przedmiotowej przesyłki. Podkreślił, iż codziennie sprawdzał skrzynkę pocztową, zaś w czasie urlopu skarżącego (27.07-10.08.2015 r.), co drugi dzień skrzynkę sprawdzała jego matka. Skarżący wyjaśnił następnie, iż powyższego awiza nie było w skrzynce do 10 sierpnia 2015 r., bowiem dopiero 11 sierpnia 2015 r. przedmiotowe awizo w skrzynce znalazła jego żona. L. A. dodał, że "widocznie wrzucił je tam któryś z sąsiadów, do którego omyłkowo wrzucano przeznaczone dla mnie awiza". Ponadto wskazał, że jego żona interweniowała w powyższej sprawie w urzędzie pocztowym w dniu 11 sierpnia 2015 r. Dodał, iż w tym samym czasie jeszcze dwie osoby interweniowały na poczcie w podobnych sprawach. Wyjaśnił, że mieszka na nowym osiedlu i listonosze mogą jeszcze mieć problemy z adresami, ale nic nie usprawiedliwia nie doręczania przesyłek poleconych, szczególnie dotyczących postępowań sądowych i administracyjnych. Do wniosku załączył ponadto oświadczanie A. A. z 12 sierpnia 2015 r. Zarządzeniem z dnia 24 września 2015 r. wezwano skarżącego do nadesłania w terminie 7 dni odpowiedzi udzielonej przez Pocztę Polską S.A. na pismo skarżącego z dnia 14 sierpnia 2015 r. stanowiące reklamację usług pocztowych. W odpowiedzi nadesłanej przez skarżącego wraz z pismem z 9 października 2015 r. Poczta Polska S.A. wskazała, że ww. przesyłka została w dniu 16 lipca 2015 r. skierowana do doręczenia. Z uwagi na nieobecność adresata przesyłkę awizowano i złożono w Urzędzie Oddawczym W. [...]. Powtórne zawiadomienie zostało wystawione 24 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 cytowanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Zgodnie z utrwalonymi w tej kwestii poglądami doktryny i judykatury, uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te muszą mieć zatem charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona więc musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Oceniając okoliczności faktyczne występujące w sprawie w świetle przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu do złożenia skargi Sąd doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu. Na wstępie Sąd zobowiązany jest zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie zakreślonym przez ustawodawcę w art. 87 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie czas ustania przyczyny uchybienia terminu należy odnieść do dnia, w którym skarżący dowiedział się o wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego skargi, co według jego oświadczenia nastąpiło 11 sierpnia 2015 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu z dopełnieniem żądanej czynności został nadany do Sądu w dniu 14 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że termin wniosku został zachowany. Przechodząc do oceny merytorycznej treści wniosku skarżącego wskazać należy, że kryterium braku winy o jakim mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania sądowo-administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149, por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 229/12). Oznacza to, że tylko stwierdzenie, iż strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne, przy czym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zdaniem Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się do treści wniosku L. A. podkreślić należy, że to, czy wymogi awizowania zostały spełnione, podlega ocenie na podstawie treści zawartych przede wszystkim na kopercie i formularzu potwierdzenia odbioru, na których dokonywane są przez doręczyciela i pracowników poczty stosowne adnotacje obrazujące przebieg działań związanych z doręczaniem pisma. Sąd, badając, czy spełnione zostały przesłanki doręczenia z art. 73 p.p.s.a., musi być w stanie – na podstawie posiadanych od poczty informacji – stwierdzić, czy adresat był zawiadomiony o miejscu przechowywania przesyłki i terminie, w którym można ją odebrać, a także to gdzie, kiedy i z jakiej przyczyny doręczyciel zostawił awizo, oraz czy doszło do powtórnego (i w odpowiednim odstępie czasowym) awizowania tejże przesyłki. W rozpoznawanej sprawie z wyniku reklamacji przedmiotowej przesyłki Poczta Polska S.A. stwierdziła, że przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi została skierowana do doręczenia w dniu 16 lipca 2015 r. Z uwagi na nieobecność adresata przesyłkę awizowano i złożono w Urzędzie Oddawczym W. [...]. Powtórne zawiadomienie zostało wystawione 24 lipca 2015 r. Podkreślić należy, że wyjaśnienia Poczty Polskiej S.A. pokrywają się z danymi zawartymi na zwróconej do Sądu kopercie zawierającej ww. przesyłkę. W związku z powyższym Sąd nie miał podstaw, aby zakwestionować prawidłowość awizowania przesyłki zarówno co do miejsca pozostawienia powiadomień o możliwości jej odbioru, jak i co do samego faktu pozostawienia tych powiadomień. Wobec jednoznacznej zbieżności odpowiedzi urzędu pocztowego w sprawie reklamacji spornej przesyłki z treścią adnotacji na kopercie, w której przesyłka ta została do skarżącego nadana, Sąd nie mógł uznać przeciwnych twierdzeń skarżącego za wystarczające do przywrócenia terminu. Podkreślenia wymaga to, że obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że dopiero w dniu 11 sierpnia 2015 r. w skrzynce pocztowej pojawiło się awizo przedmiotowej przesyłki – a do takiego twierdzenia sprowadza się w istocie wniosek skarżącego o przywrócenie terminu – prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (por. postanowienie NSA z dnia 9 marca 2011 r. o sygn. akt II OSK 368/11; postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r. o sygn. akt II OSK 971/15). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu ustawowego terminu do usunięcia braku formalnego skargi i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.