V SA/Wa 2756/16
WyrokWSA w Warszawie2017-10-20
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Dorota Mydłowska, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utworzenie grupy producentów rolnych, której członkowie wcześniej należeli do innej spółdzielni i sprzedawali produkty do tej samej spółdzielni, a także mają wspólnego prezesa, stanowi sztuczne stworzenie warunków do uzyskania pomocy finansowej, sprzeczne z celami systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich?Ratio decidendi
Sąd uznał, że utworzenie grupy producentów rolnych przez osoby fizyczne, które wcześniej były członkami innej spółdzielni i sprzedawały swoje produkty do tej samej spółdzielni, a także posiadają wspólnego prezesa, stanowi sztuczne stworzenie warunków do uzyskania pomocy finansowej. Działania te miały na celu obejście przepisów dotyczących limitów wsparcia i zwielokrotnienie pomocy, co jest sprzeczne z celami systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, określonymi w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Spółdzielnia złożyła wniosek o płatność pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania środków, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Organ odwoławczy ustalił, że pięć nowych podmiotów, utworzonych na bazie składu osobowego poprzedniej spółdzielni, miało tę samą siedzibę, wspólnego prezesa, a głównym odbiorcą ich produktów była ta sama spółdzielnia. Zdaniem organu, działania te stanowiły dekoncentrację potencjału produkcyjnego w celu stworzenia nowych podmiotów ubiegających się o wsparcie i uzyskiwania go na poziomie nieograniczonym limitami finansowymi. Skarżąca spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa wspólnotowego i krajowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - st. spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2017 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych; oddala skargę.
Przedmiotem skargi Spółdzielni [...] z siedzibą w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 1 sierpnia 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...], z [...] lutego 2016 r. o odmowie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Spółdzielnia [...]", zwana dalej zamiennie "Grupą" albo "Stroną", w dniu [...] listopada 2015 r. złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 za okres od dnia 12 listopada 2014 r. do dnia 11 listopada 2015 r., tj. w 3 roku korzystania z pomocy.
Podstawę do złożenia wniosku o płatność stanowiła decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., o wpisie do Rejestru Grup Producentów Rolnych, wydana przez Marszałka Województwa [...] oraz decyzja nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., wydana przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 12-11-2012 r. do 11-11-2017 r., w wysokości limitów procentowych i kwotowych określonych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowego wniosku zawiadomił spółdzielnie, że dołączył materiał dowodowy zebrany w trakcie prowadzonego postępowania dotyczącego wniosku o płatność złożonego przez Spółdzielnię [...] za poprzedni okres referencyjny trwający od dnia 12 listopada 2013 r. do dnia 11 listopada 2014 r., tj. za 2 rok korzystania z pomocy.
W dniu [...] lutego 2016 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013, za okres od dnia 12 listopada 2014 r. do dnia 11 listopada 2015 r., tj. za 3 rok korzystania z pomocy.
Skarżąca spółdzielnia odwołała się od powyżej decyzji.
Zaskarżoną do Sądu decyzją Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany dalej Prezesem ARiMR) utrzymał w mocy decyzję z 25 lutego 2016 r.
Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego, obejmującego ubieganie się o pomoc finansową przez Spółdzielnię [...] w [...] oraz pięć innych podmiotów tj.: Spółdzielnię [...] , [...] Spółdzielnię Producentów [...], Spółdzielnię [...]",[...] Spółdzielnię Producentów [...] oraz grupę producentów rolnych "[...]" Sp. z o.o., ustalił co następuje.
Spółdzielnia [...] w [...] (NIP: [...], Regon: [...]), została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym (nr KRS: [...]) w dniu [...] czerwca 2002 r. Na mocy decyzji nr: [...], wydanej przez Marszałka Województwa [...], w dniu [...] stycznia 2005 r., została wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych. Następnie Spółdzielnia [...] w [...], otrzymała decyzję nr [...] z dnia [...] października 2005 r., o przyznaniu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych, w okresie od dnia 19 stycznia 2005 r. do dnia 18 stycznia 2010 r., wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Na mocy ww. dokumentów w latach 2005-2010 Spółdzielnia [...] w [...], ubiegała się o przyznanie pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Na podstawie wniosków składanych po zakończeniu kolejnych okresów pomocy, Spółdzielni [...] w [...], przyznano płatność w maksymalnej wysokości, wynoszącej ogółem równowartość 390 000 Euro za okres 5 lat.
Spółdzielnia [...] w [...] prowadzi swoją działalność pod adresem ul. [...],[...]. Zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym, organem uprawnionym do reprezentowania Spółdzielni [...] w [...] jest zarząd w składzie Pan R. M. - Prezes zarządu i Pani M. S. - Członek zarządu.
W dniu [...] czerwca 2012 r., do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, wpłynęło pismo, Marszałka Województwa [...], datowane na dzień [...] czerwca 2012 r., informujące o uchyleniu decyzji Wojewody [...]o znak: [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., czego wynikiem było skreślenie Spółdzielni [...] w [...] z Rejestru Grup Producentów Rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa [...].
Prezes ARiMR, na podstawie zapisów znajdujących się w Krajowym Rejestrze Sądowym (nr KRS: [...], Dział 1, Rubryka 4, pkt. 12) ustalił, iż w dniu [...] maja 2012 r. Nadzwyczajne Zebranie Przedstawicieli Spółdzielni [...] w [...] podjęło uchwałę o przeprowadzeniu zmian do statutu spółdzielni, polegających m.in. na ustaleniu, iż członkami Spółdzielni [...] w [...] mogą być wyłącznie osoby prawne. Na mocy tej uchwały dotychczasowi członkowie (osoby fizyczne) wystąpili z członkostwa w spółdzielni i przeszli do następujących spółdzielni mleczarskich:
Spółdzielnia [...]",
Sierakowska [...],
Spółdzielnia [...]",
[...] Spółdzielnia [...].
Spółdzielnia [...]" (NIP: [...], Regon: [...]), została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym (nr KRS: [...]) w dniu [...] października 2012 r. Na mocy decyzji nr: [...], wydanej przez Marszałka Województwa [...] w dniu [...] listopada 2012 r., została wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych. Następnie Spółdzielnia [...]" otrzymała decyzję nr: [...] z dnia [...] maja 2013 r., o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 12 listopada 2012 r. do 11 listopada 2017 r., w wysokości limitów procentowych i kwotowych określonych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR.
Spółdzielnia [...] prowadzi swoją działalność pod adresem ul. [...],[...]. Zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym, organem uprawnionym do reprezentowania Spółdzielni [...] jest zarząd w składzie Pan R. M. - Prezes zarządu i Pan R. K. - Członek zarządu. Na podstawie zaświadczenia o wpisie do Rejestru Grup Producentów Rolnych Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2014 r. (znak dok. [...]) liczy ona 69 członków, z czego 43 członków Spółdzielni [...] było członkami Spółdzielni [...] w [...].
Według załącznika nr 3 do wniosku o płatność, złożonego przez stronę po zakończeniu pierwszego okresu pomocy, tj. od dnia 12 listopada 2012 r. do dnia 11 listopada 2013 r., wniosku o płatność złożonym po zakończeniu drugiego okresu pomocy, tj. od dnia 12 listopada 2013 r. do dnia 11 listopada 2014 r., oraz wniosku o płatność złożonym po zakończeniu trzeciego okresu pomocy, trwającego od dnia 12 listopada 2014 r. do dnia 11 listopada 2015 r." jedynym odbiorcą "produktu ze wzglądu na które grupa została utworzona, wytworzonego w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy" była Spółdzielnia [...] w [...].
[...] Spółdzielnia [...] (NIP: [...], Regon: [...]) została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym (nr KRS: [...]) w dniu [...] sierpnia 2012 r. Na mocy decyzji nr [...], wydanej przez Marszałka Województwa [...] w dniu [...]sierpnia 2012 r., została wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych. Następnie, [...] Spółdzielnia [...]. Następnie Spółdzielnia otrzymała decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 31 sierpnia 2013 r. do 30 sierpnia 2018 r., w wysokości limitów procentowych i kwotowych określonych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR.
[...] Spółdzielnia [...]prowadzi swoją działalność pod adresem ul. [...], [...]. Zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym, organem uprawnionym do reprezentowania [...] Spółdzielni Producentów [...] jest zarząd w składzie Pan R. M. - Prezes zarządu i Pan J. M. - Członek zarządu. Na podstawie zaświadczenia o wpisie do Rejestru Grup Producentów Rolnych Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. (znak dok. [...]) liczy ona 29 członków, z czego 21 członków [...] Spółdzielni [...]było członkami Spółdzielni [...] w [...].
Według załącznika nr 3 do wniosku o płatność, złożonego po zakończeniu pierwszego okresu pomocy, tj. od dnia 31 sierpnia 2012 r. do dnia 30 sierpnia 2013 r., jedynym odbiorca "produktu ze wzglądu na które grupa została utworzona, wytworzonego w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy" była Spółdzielnia [...] w [...]. Według załącznika nr 3 do wniosku o płatność, złożonego po zakończeniu drugiego okresu pomocy, tj. od dnia 31 sierpnia 2013 r. do dnia 30 sierpnia 2014 r., Spółdzielnia [...] w [...], zakupiła od [...] Spółdzielni [...] 95,91% mleka krowiego. Pozostałe 4,09% mleka krowiego zostało sprzedane do nabywcy - [...] Sp. z o.o., natomiast według załącznika nr 3 do wniosku o płatność, złożonego po zakończeniu trzeciego okresu pomocy, tj. od dnia 31 sierpnia 2014 r. do dnia 30 sierpnia 2015 r., Spółdzielnia [...] w [...], zakupiła od [...] Spółdzielni [...] 91,77% mleka krowiego. Pozostałe 8,23% mleka krowiego zostało sprzedane do nabywcy - [...]Sp. z o.o.
Spółdzielnia [...] (NIP: [...], Regon: [...]), została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym (nr KRS: [...]) w dniu [...] lipca 2012 r. Na mocy decyzji nr [...], wydanej przez Marszałka Województwa [...] w dniu [...] czerwca 2013 r., została wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych. Następnie Spółdzielnia [...]. Następnie Spółdzielnia otrzymała Decyzję nr: [...] z dnia [...] października 2013 r., o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 5 czerwca 2013 r. do 4 czerwca 2018 r. w wysokości limitów procentowych i kwotowych określonych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR.
Spółdzielnia [...]" prowadzi swoją działalność pod adresem ul. [...], [...]. Zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym organem uprawnionym do reprezentowania Spółdzielni [...]" jest zarząd w składzie Pan R. M. - Prezes zarządu i Pan Ł. B. - Członek zarządu. Na podstawie zaświadczenia o wpisie do Rejestru Grup Producentów Rolnych Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. (znak dok. [...]) liczy ona 12 członków, z czego 10 członków Spółdzielni [...]" było członkami Spółdzielni [...]w [...].
Według załącznika nr 3 do wniosku o płatność, złożonego po zakończeniu pierwszego okresu pomocy, tj. od dnia 5 czerwca 2013 r. do dnia 4 czerwca 2014 r. oraz wniosku o płatność złożonym po zakończeniu drugiego okresu pomocy, trwającego od dnia 5 czerwca 2014 r. do dnia 4 czerwca 2015 r. jedynym odbiorcą produktu ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonego w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy" była Spółdzielnia [...] w [...].
[...] Spółdzielnia [...] (NIP: [...], Regon: [...]), została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym (nr KRS: [...]) w dniu [...] sierpnia 2012 r. Na mocy decyzji nr: [...], wydanej przez Marszałka Województwa [...] w dniu [...] sierpnia 2012 r., została wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych. Następnie [...] Spółdzielnia [...]otrzymała Decyzję nr: [...] z dnia [...] marca 2013 r. o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 27 sierpnia 2012 r. do 26 sierpnia 2017 r., w wysokości limitów procentowych i kwotowych określonych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR.
[...] Spółdzielnia [...]prowadzi swoją działalność pod adresem ul. [...], [...]. Zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym organem uprawnionym do reprezentowania [...] Spółdzielni [...]jest zarząd w składzie Pan R. M. - Prezes zarządu i Pan M. H. - Członek zarządu.
Na podstawie zaświadczenia o wpisie do Rejestru Grup Producentów Rolnych Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. (znak dok. [...]) liczy ona 76 członków, z czego 52 członków [...] Spółdzielnia [...]było członkami Spółdzielni [...] w [...].
Według załącznika nr 3 do wniosku o płatność, złożonego po zakończeniu drugiego okresu pomocy, tj. od dnia 27 sierpnia 2013 r. do 26 sierpnia 2014r. oraz wniosku o płatność złożonym po zakończeniu trzeciego okresu pomocy, trwającego od dnia 27 sierpnia 2014 r. do dnia 26 sierpnia 2015 r., jedynym odbiorcą ,produktu ze wzglądu na które grupa została utworzona, wytworzonego w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy" była Spółdzielnia [...] w [...].
Grupa producentów rolnych "[...]" Sp. z o.o. (NIP: [...], Regon: [...]), została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym (nr KRS: [...]) w dniu [...] lutego 2012 r. Na mocy decyzji nr: [...], wydanej przez Marszałka Województwa [...] w dniu [...] kwietnia 2012 r., została wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych. Następnie grupa producentów rolnych "[...]" Sp. z o.o., otrzymała Decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania " Grupy producentów rolnych " w okresie od 26 kwietnia 2012 r. do 25 kwietnia 2017 r., w wysokości limitów procentowych i kwotowych określonych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR.
Grupa producentów rolnych "[...]" Sp. z o.o. prowadzi swoją działalność pod adresem ul. [...],[...]. Zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym, organem uprawnionym do reprezentowania podmiotu "[...]" Sp. z o.o., jest jednoosobowy zarząd, który w imieniu spółki reprezentuje Pan R. M. - Prezes zarządu. Na podstawie zaświadczenia o wpisie do Rejestru Grup Producentów Rolnych Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2014 r. (znak dok. [...]) liczy ona 5 członków, z czego 3 członków spółki "[...]" Sp. z o.o. było członkami Spółdzielni [...] w [...].
Według załącznika nr 3 do wniosku o płatność, złożonego po zakończeniu drugiego okresu pomocy, tj. od dnia 26 kwietnia 2013 r. do 25 kwietnia 2014r" jedynym odbiorcą produktu ze wzglądu na które grupa została utworzona. wytworzonego w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy" była Spółdzielnia [...] w [...], natomiast według załącznika nr 3 do wniosku o płatność, złożonego po zakończeniu trzeciego okresu pomocy, tj. od dnia 26 kwietnia 2014 r. do dnia 25 kwietnia 2015 r., Spółdzielnia [...] w [...], zakupiła od Grupy producentów rolnych "[...]" Sp. z o.o. 73,04% mleka krowiego. Pozostałe 26,96% mleka krowiego zostało sprzedane do nabywcy, [...] Spółdzielni [...].
Prezes ARiMR wskazał, iż w tak ustalonym stanie faktycznym stwierdzić należy, że na bazie składu osobowego Spółdzielni [...] w [...], będącej beneficjentem programu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych objętej Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2004-2006, utworzono pięć nowych podmiotów tj.:
Spółdzielnię [...]",
Sierakowską [...],
Spółdzielnię [...]",
[...] Spółdzielnię [...],
Grupę Producentów Rolnych "[...]" Sp. z o. o,
Organ odwoławczy jednoznacznie stwierdził, iż ww. pięć podmiotów, (aktualnie ubiegają się o wsparcie w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013), jak również w przeważającej części, wyłączny odbiorca produktu (mleka krowiego) jakim jest Spółdzielnia [...] w [...], (której przyznano płatność w latach 2005-2010 w łącznej wysokości 390 000 Euro):
mają siedzibę w tej samej miejscowości pod tym samym adresem tj.: ul. [...],[...],
są powiązane osobowo przez pełniącego funkcję Prezesa Pana R. M.,
głównym odbiorcą produktu (mleka krowiego) wytworzonego w gospodarstwach jej członków jest Spółdzielnia [...] w [...],
wszyscy członkowie (osoby fizyczne) Spółdzielni [...] w [...], która była beneficjentem programu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych objętej Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2004-2006, wystąpili z członkostwa w tejże spółdzielni i utworzyli pięć nowych podmiotów, które to podmioty złożyły wnioski w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Zdaniem Prezesa ARiMR powyższe działania stanowią dekoncentrację tj. rozdzielenie potencjału produkcyjnego jednego podmiotu, w celu stworzenia nowych podmiotów mogących ubiegać się o wsparcie w ramach działania "Grupy producentów rolnych" i uzyskiwania przez poszczególne podmioty wsparcia na poziomie nieograniczonym limitami finansowymi zawartymi w rozporządzeniu nr 1698/2005.
Zauważył, że Spółdzielnia [...] w [...] nie jest członkiem Spółdzielni [...], to jednak członkowie Spółdzielni [...] poprzez jej członkostwo w Spółdzielni [...] w [...], biorą udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu i kontroli albo posiadają udział w kapitale Spółdzielni [...] w [...]. Udziałowcami i członkami tych podmiotów (w przeważającej większości) są dotychczasowi członkowie Spółdzielni [...] w [...]. Produkt wytworzony przez członków poszczególnych grup producentów rolnych, sprzedawany jest przez te grupy do Spółdzielni [...] w [...]. Należy w tym miejscu zauważyć, że sprzedaż produktu (mleka krowiego) funkcjonująca w okresie od 19 stycznia 2005 r. do 18 stycznia 2010 r. została rozszerzona o kolejne ogniwo dystrybucji, jakim są nowopowstałe grupy producentów rolnych.
Organ odwoławczy podniósł, że z powyższych okoliczności wynika, iż członkowie Grupy już przed jej utworzeniem, byli "scentralizowani" poprzez udział w Spółdzielni [...] w [...] i sprzedaży do niej mleka oraz wspólnego (poprzez spółdzielnię) wprowadzania tego produktu do obrotu. Zdaniem organu w tym przypadku trudno uznać, aby utworzenie Grupy spowodowało realizację celów zawartych w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005, polegającego na centralizacji sprzedaży oraz wspólnego wprowadzania do obrotu, gdyż członkowie Grupy już przed jej utworzeniem, poprzez członkostwo w spółdzielni realizowali te cele.
W ocenie organu odwoławczego, istnienie limitów wysokości przyznawanej corocznie pomocy finansowej o których mowa ww. rozporządzeniu dowodzi, że wyodrębnienie sześciu grup producentów rolnych (Spółdzielni [...] w [...], korzystającej z pomocy finansowej w okresie od dnia 19 stycznia 2005 r. do 18 stycznia 2010 r., Spółdzielni [...],[...] Spółdzielni [...], Spółdzielni [...],[...] Spółdzielni [...]oraz Grupy Producentów Rolnych [...] Sp. z o.o.) w zakresie tej samej branży przez te same osoby miało na celu zwielokrotnienie pomocy poprzez obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnej kwoty wsparcia w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych".
Skargę na ww. decyzję złożyła Spółdzielnia [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wywołanego niniejszą skargą, w tym kosztów zastępstwa, a także o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów dołączonych do niniejszej skargi na okoliczności szczegółowo wskazane w uzasadnieniu skargi.
Zarzuciła naruszenie:
1. art. 4. ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 roku w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L z dnia 23 grudnia 1995 r.; dalej jako: "Rozporządzenie Rady nr 2988/95") w zw. z art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L z dnia 28 stycznia 2011r.; dalej jako "Rozporządzenie Komisji 65/11") poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że działania Skarżącej wypełniały znamiona stworzenia sztucznych warunków w konsekwencji czego Grupie odmówiono przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych";
2. art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wspierania rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. L 277 z 21.10.2005r.; dalej jako "Rozporządzenie Rady nr 1698/2005") poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że działania Grupy nie wypełniają celów tam oznaczonych, a jedynie stworzono "sztuczne i pozorne warunki sprzeczne z celami działania wymaganego do otrzymania płatności";
3. § 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej na wspieranie Grupy Producentów Rolnych objętej Programem Rozwoju i Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550 z późn. zm.; dalej jako "Rozporządzenie ws. przyznawania pomocy finansowej") poprzez jego niezastosowanie i nieudzielenie Grupie pomocy finansowej, mimo spełniania przez Grupę warunków do jej przyznania;
4. art. 8 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 j.t.; dalej jako "KPA") poprzez sformułowanie zarzutu tworzenia sztucznych warunków, nie mającego oparcia w zaistniałym stanie faktycznym,
5. art. 6 KPA poprzez rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o błędną interpretację obowiązujących przepisów w tym zakresie;
6. art. 77 § 1 i 80 KPA w zw. z art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173 j.t.; dalej jako "ustawa PROW") poprzez dokonanie ustaleń niezgodnych, a nawet sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym;
7. art. 11 w zw. z art. 107 § 1 KPA poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób ogólnikowy oraz nieustosunkowanie się do dowodów przedstawionych przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie z dnia 13 marca 2017 r. pełnomocnik skarżącej spółdzielni uzupełnił skargę i dołączył do niego szereg dokumentów.
Na rozprawie w dniu 20 października 2017 r. pełnomocnik skarżącej spółdzielni wniósł o doręczył stronie przeciwnej pismo procesowe z dnia 19 października 2017 r. i wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonego do tego pisma dokumentu z dnia 3 września 2015 r.
Wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do pisma z 13 marca 2017 r.
Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe z uwagi na to, że nie są niezbędne dla rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył co następuje,
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym
w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem
o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm.).
Stosownie do art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.
Treść art. 3 ustawy określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, między innymi zgodnie z ust. 1 pkt 1 art. 3 grupa musi zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów. W ustawie określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4).
Na podstawie art. 7 ustawy spełnienie przez grupę warunków określonych w ustawie o grupach producentów oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy czyli w rozporządzeniu z 9 kwietnia 2008 r w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 642., stwierdza w drodze decyzji administracyjnej marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy, który dokonuje również wpisu grupy do prowadzonego przez siebie rejestru grup. Nadzór nad działalnością grupy sprawuje marszałek województwa (art. 12 ustawy).
Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Realizowanie programu na terytorium RP reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2013. poz. 173 j.t.) w tym w odniesieniu do grup producentów (art. 5 ust. 1 pkt 10).
W treści art. 10 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r. przewidziano, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w rozporządzeniu z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.).
Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. pomoc jest udzielania grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ww. ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczonych od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.
Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa.
Wobec uzyskania przez skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był uznać, że grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych.
Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są zobowiązane sprawdzić, czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, ale także sprawdzić, czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz, czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty.
Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia (Rady) 1698/2005 i rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.
Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia Rady nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:
a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;
b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;
c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych", jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu.
W związku z tym, że istotą pomocy jest wsparcie wspólnego wprowadzania do obrotu danego produktu należy przyjąć, że chodzi o działania wspólne, czyli dokonywane przez wszystkich członków grupy.
Zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Należy podkreślić, że przepisy prawa nie definiują pojęcia "sztucznych warunków’’ w rozumieniu wyżej cytowanego przepisu. Wskazać jednak należy, że wskazany przepis jak i zawarte w nim pojęcia były przedmiotem interpretacji dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 12 września 2013 w sprawie C-434/12. W wyroku tym TSUE stwierdził, że:
1) Artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.
2) Artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek o płatność z systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku.
Pogląd wyrażony w tym wyroku Sąd w składzie rozpoznającym tą sprawę w pełni akceptuje i uważa, że ma on do realiów tej sprawy zastosowanie jako zdefiniowanie sztucznych warunków. Przy czym w polskich realiach prawnych obowiązki nałożone tym wyrokiem na sąd krajowy w związku z tym, że analizowany przepis stosowany jest również przez organy ARiMR, należy przenieść również na organy krajowe podejmujące decyzję o płatnościach, a ich wykonanie będzie podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Jak wynika z przytoczonego wyroku TSUE C-434/12 w pierwszej kolejności dla stwierdzenia przesłanki zastosowania art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w związku z działaniami mogącymi potencjalnie stanowić przejaw tworzenia sztucznych warunków do uzyskania wsparcia, obiektywnie nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia. Cele te określone są w przedmiotowej sprawie przez przepis art. 35 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 przywoływany i cytowany wcześniej.
W ocenie Sądu, organy ARiMR wykazały, że w niniejszej sprawie miało miejsce sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności.
W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że Grupa spełniła warunki wpisania jej do rejestru grup producentów i decyzją Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. została wpisana do tego rejestru, a następnie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...] orzekł o przyznaniu pomocy finansowej w okresie od 12 listopada 2012 r. do 11 listopada 2017 r.
Okoliczności te nie stoją jednak na przeszkodzie badania przez ARiMR zasadności przyznania płatności przy złożeniu przez Grupę wniosku o płatność za trzeci rok działalności.
Wynika to z tego faktu, że wpisanie Grupy do rejestru grup producentów zależy od spełnienia przez nią wymogów formalnych określonych w treści art. 3 ustawy z 15 września 2000 r., zaś wydanie decyzji przez ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej, jest wynikiem spełnienia wymogów określonych treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Tymczasem badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami nie tylko krajowymi, ale i unijnymi.
Zgodnie z § 6 ust. 3 ww. rozporządzenia wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która jest wydawana w oparciu o złożony wniosek o płatność, spełniający warunki określone w § 7 ust. 1, do którego dołączane są dokumenty wskazane w ust. 2 tego przepisu.
Jak wynika z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego przedstawionego w pierwszej części uzasadnienia na bazie składu osobowego Spółdzielni [...] w [...], będącej beneficjentem programu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych objętej Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2004-2006, utworzono pięć nowych podmiotów tj.:
- Spółdzielnię [...],
- Sierakowską [...],
- Spółdzielnię [...],
- [...] Spółdzielnię [...],
- Grupę Producentów Rolnych "[...]" Sp. z o. o,
Ww. pięć podmiotów, (aktualnie ubiegają się o wsparcie w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013), jak również w przeważającej części, wyłączny odbiorca produktu (mleka krowiego) jakim jest Spółdzielnia [...] w [...], (której przyznano płatność w latach 2005-2010 w łącznej wysokości 390 000 Euro):
mają siedzibę w tej samej miejscowości pod tym samym adresem tj.: ul. [...],[...],
są powiązane osobowo przez pełniącego funkcję Prezesa Pana R. M.,
głównym odbiorcą produktu (mleka krowiego) wytworzonego w gospodarstwach jej członków jest Spółdzielnia [...] w [...],
wszyscy członkowie (osoby fizyczne) Spółdzielni [...] w [...], która była beneficjentem programu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych objętej Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2004-2006, wystąpili z członkostwa w tejże spółdzielni i utworzyli pięć nowych podmiotów, które to podmioty złożyły wnioski w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Należy się zgodzić z oceną organu, że powyższe działania, stanowią dekoncentrację tj. rozdzielenie potencjału produkcyjnego jednego podmiotu, w celu stworzenia nowych podmiotów mogących ubiegać się o wsparcie w ramach działania "Grupy producentów rolnych" i uzyskiwania przez poszczególne podmioty wsparcia na poziomie nieograniczonym limitami finansowymi zawartymi w rozporządzeniu nr 1698/2005.
Zauważyć również należy, że pomimo tego, iż Spółdzielnia [...] w [...] nie jest członkiem Spółdzielni [...]", to jednak członkowie Spółdzielni [...] poprzez jej członkostwo w Spółdzielni [...] w [...], biorą udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu i kontroli albo posiadają udział w kapitale Spółdzielni [...] w [...]. Udziałowcami i członkami tych podmiotów (w przeważającej większości) są dotychczasowi członkowie Spółdzielni [...] w [...]. Natomiast produkt wytworzony przez członków poszczególnych grup producentów rolnych, sprzedawany jest przez te grupy do Spółdzielni [...] w [...]. Należy w tym miejscu zauważyć, że sprzedaż produktu (mleka krowiego) funkcjonująca w okresie od 19 stycznia 2005 r. do 18 stycznia 2010 r. została rozszerzona o kolejne ogniwo dystrybucji, jakim są nowopowstałe grupy producentów rolnych.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż członkowie Grupy już przed jej utworzeniem, byli "scentralizowani" poprzez udział w Spółdzielni [...] w [...] i sprzedaży do niej mleka oraz wspólnego (poprzez spółdzielnię) wprowadzania tego produktu do obrotu. W tym przypadku trudno uznać, aby utworzenie Grupy spowodowało realizację celów zawartych w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005, polegającego na centralizacji sprzedaży oraz wspólnego wprowadzania do obrotu, gdyż członkowie Grupy już przed jej utworzeniem, poprzez członkostwo w spółdzielni realizowali te cele.
W ocenie Sądu istnienie limitów wysokości przyznawanej corocznie pomocy finansowej dowodzi, że wyodrębnienie sześciu grup producentów rolnych (Spółdzielni [...] w [...], korzystającej z pomocy finansowej w okresie od dnia 19 stycznia 2005 r. do 18 stycznia 2010 r., Spółdzielni [...]",[...]Spółdzielni [...], Spółdzielni [...]",[...] Spółdzielni [...]oraz Grupy Producentów Rolnych [...] Sp. z o.o.) w zakresie tej samej branży przez te same osoby miało na celu zwielokrotnienie pomocy poprzez obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnej kwoty wsparcia w ach działania "Grupy Producentów Rolnych".
Należy również zgodzić z organem, iż tworząc dodatkowe podmioty korzystające z pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych członkowie Spółdzielni [...] w [...] dążą do przedłużenia i zwielokrotnienia okresu należnej pomocy finansowej z 5 do 10 lat.
Gdyby członkowie Spółdzielni [...] w [...] nie stworzyli nowych grup producentów rolnych, w tym Spółdzielni [...] to nie mogliby już czerpać korzyści finansowych z tytułu PROW 2007-2013.
Z tego względu zasadny jest wniosek organu, że powołanie nowej grupy producentów, miało na celu jedynie uzyskanie dodatkowego wsparcia finansowego niezgodnego z założeniami działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwój Obszarów Wiejskich 2007-2013.
Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 6 września 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 386/12, że ,,Aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilkunastu spółek kapitałowych należy postrzegać jako skierowane na Ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego Jednemu beneficjentowi" (dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 marca 2014 r., sygn. akt. II GSK 2076/12 oddalił skargę kasacyjną na ww. orzeczenie.
Należy również zgodzić się z organem, iż powyższa sytuacja nie jest sprzeczna z obowiązującym prawem, jednak związek pomiędzy poszczególnymi spółkami/spółdzielniami (wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej), a przez to i grupami producentów rolnych, pozostaje w sprzeczności z celami prawa unijnego i ma na celu ominięcie przepisów dotyczących ograniczeń w zakresie płatności. W konsekwencji, mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, Grupa w niniejszej sprawie w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie przez Grupę w takiej sytuacji pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu skarżąca spółdzielnia, wypełniła, zarówno obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki tj. poprzez utworzenie Grupy niezgodnie z celami wskazanymi w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005 oraz subiektywny warunek poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń poprzedzających utworzenie Grupy był zaplanowanym działaniem, które miało na celu ominięcie warunku z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005, a w dalszej kolejności powodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005 jednym z celów działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych. Ponadto, przepis art. 2 ustawy stanowi, iż podmioty mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego. Przepis ten zakłada istnienie niezależnych producentów działających na rynku w zakresie produkcji rolnej, którzy w celu uzyskania odpowiedniej pozycji na rynku mogą łączyć się w Grupy producenckie.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło