V SA/Wa 2910/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z sierpnia 2016 r. (brak daty dziennej) nr (...) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji K. K. (dalej jako: "Strona, Skarżąca") zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na opisaną w komparycji decyzję. W treści skargi zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji. Skarżąca podkreśliła, iż nie posiada środków otrzymywanych w ramach pomocy dla młodych rolników, a dochód z gospodarstwa rolnego nie pozwala na zaspokojenie żądanej należności w całości. Podniosła, że otrzymane środki przeznaczyła zgodnie ze wskazaniem w biznesplanie na zakup przyczepy rolniczej służącej do pomocy w gospodarstwie. Wobec konieczności zwrotu środków Skarżąca zmuszona będzie do sprzedaży przyczepy. Jak podkreśliła Skarżąca, z uwagi na niską dochodowość gospodarstwa oraz niewystarczających dochodów bieżących nie jest możliwe zgromadzenie oszczędności lub pozyskanie finansowania na rynku. Zauważyła, że brak wstrzymania decyzji naraziłby Skarżącą na konieczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co mogłoby doprowadzić do wyeliminowania jedynego dochodu z pracy w gospodarstwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie Skarżąca zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca nie przedłożyła wraz z wnioskiem dokumentów źródłowych, które mogłyby oraz potwierdzić możliwość wystąpienia okoliczności wskazanych w uzasadnieniu wniosku. W odniesieniu do aktualnej kondycji finansowej Skarżącej Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie Skarżąca złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został rozpoznany negatywnie dla Skarżącej postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 marca 2017 r. Sąd zaznacza, że przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z przesłankami warunkującymi przyznanie prawa pomocy, co w częściowym zakresie miało miejsce w niniejszej sprawie. W przypadku prawa pomocy sąd wydaje pozytywne rozstrzygnięcie dla strony, która znajduje się w takiej sytuacji finansowej, że w razie braku zwolnienia od kosztów sądowych nie mogłaby skorzystać z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu. Dlatego też podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania w danej sprawie. Natomiast w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ubiegający się o takie wstrzymanie powinien uzasadnić, dlaczego uważa, że wykonanie zaskarżonego aktu narazi go na znaczną szkodę lub niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków. Nawet więc uznanie za spełnioną przesłankę przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy, czyli stwierdzenie, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie oznacza jednak, że automatycznie spełnione zostają przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. (tak np. w postanowieniu NSA z 26 lutego 2016 r. sygn. II GZ123/16). W przedmiotowej sprawie odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych wynikała z niemożności ustalenia rzeczywistej wysokości miesięcznych dochodów Skarżącej; co więcej, nie sposób było ustalić, czy Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie czy wspólnie z rodzicami. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy nie stwierdził, aby ewentualne wszczęcie egzekucji administracyjnej przez organ przed zakończeniem postępowania przed tutejszym Sądem spowodowałoby znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, o jakich mowa w art. 61 p.p.s.a. Jak wspomniano, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, wnioskodawca powinien uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Użyte do opisu przesłanek pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji wnioskodawcy, a gdy okaże się to konieczne, zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów. Zatem w celu wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie decyzji jest zasadne. Twierdzenia te powinny być co najmniej uprawdopodobnione. Jeśli dana okoliczność z natury swojej może być udokumentowana, należy przedłożyć stosowne dokumenty (por. post. NSA z 6 września 2013 r., sygn. akt II FZ 684/13 (dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo Sąd zauważa, iż rodzaj obowiązku z jakim wiąże się wydanie zaskarżonego aktu, tj. zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, których spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. post. NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GZ 80/09 dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu Skarżącej kwoty pieniężnej wskazanej w zaskarżonej decyzji. Sąd podzielając pogląd NSA zawarty w postanowieniu tego sądu z 17 października 2007 r. I OZ 786/07 (dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazuje także, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie był związany orzeczeniami zapadłymi w innych, nawet analogicznych sprawach. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.