V SA/Wa 2928/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A.vel S. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie uznania wniosku za oczywiście bezzasadny i odmowy nadania statusu uchodźcy, oraz odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej i wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Obywatel G. A. S. vel S. M. pierwszy wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy złożył w dniu [...] stycznia 2005 r. powołując się na zaangażowanie w działalność opozycyjną w kraju pochodzenia, prześladowanie z tego powodu i wyjazd do polski na podstawie wizy załatwionej mu przez białego mężczyznę. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...], Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców nie dając wiary twierdzeniom Strony odmówił nadania statusu uchodźcy oraz nakazał Cudzoziemcowi opuszczenie terytorium RP. Od tej decyzji A. S. vel S. M. nie wniósł odwołania i stała się ona ostateczna w administracyjnym toku instancji. Cudzoziemiec nie zastosował się jednakże do nakazu opuszczenia Polski. W sierpniu 2006 r. zawarł związek małżeński z obywatelką Polski A.K., w marcu 2007 r. uzyskał polską kartę pobytu a w kwietniu 2007 r. urodził mu się syn. Następnie cała rodzina wyjechała do W. B. W lutym 2008 r. Cudzoziemiec wszedł w konflikt z prawem co spowodowało, iż jego żona z dzieckiem wróciła do Polski. W grudniu 2009 r. A. K. uzyskała rozwód z wyłącznej winy męża i pozbawienie go praw rodzicielskich do syna. Cudzoziemiec wiedzę o swej sytuacji rodzinnej uzyskał dopiero w marcu 2010 r., po przekazaniu go do Polski przez policję brytyjską. Wcześniej nie interesował się żoną ani dzieckiem. Od razu po znalezieniu się w Polsce, w dniu [...] marca 2010 r., A. S. vel S. M. złożył drugi wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy. W swym oświadczeniu dotyczącym przyczyn opuszczenia kraju pochodzenia podał okoliczności rozbieżne z tymi, na które powoływał się we wniosku z 2005 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosek obywatela G. A. S. vel S. M. z dnia [...] marca 2010 r. o nadanie mu statusu uchodźcy rozpatrzył jako oczywiście bezzasadny. Organ I instancji odmówił Cudzoziemcowi nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzekł o jego wydaleniu wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany. Organ I instancji ustalił, iż przedstawione przez Cudzoziemca dowody i wyjaśnienia są sprzeczne, nieprawdopodobne i niewystarczające do uznania faktu prześladowania a więc dawały podstawę do rozpatrzenia wniosku o nadanie statusu uchodźcy jako oczywiście bezzasadnego. Wbrew informacjom uzyskanym przez organ od Konsula RP w S. i od Ambasady RP w D., iż A. S. M. przyjechał do Polski w celach handlowych, osobiście składał wniosek o polską wizę i posługiwał się własnym paszportem Cudzoziemiec twierdził, iż przynależał do partii opozycyjnej, został aresztowany, po miesiącu został potajemnie wypuszczony z więzienia a jakiś biały człowiek załatwił mu wizę i wyjazd do Polski. Oceniając cały zebrany materiał dowodowy organ nie znalazł żadnych podstaw, by uznać zgłaszane przez Cudzoziemca obawy przed powrotem do G. za uzasadnione w świetle art. 15 i 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Poglądy polityczne, które A. S. M. miał reprezentować w chwili wyjazdu z kraju pochodzenia są zbieżne z linią polityczną obecnych władz G. a ludność cywilna, pomimo niestabilnej sytuacji politycznej, nie jest zagrożona. Organ I instancji wskazał, iż całkowity brak zainteresowania Cudzoziemca rodziną w Polsce, brak jakichkolwiek jego kontaktów z dzieckiem w czasie, gdy przebywał w W. B. i sprawowanie całkowitej opieki nad dzieckiem przez matkę wyłącza podstawę do zastosowania art. 97 ust. 1 pkt a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. W konkretnej sytuacji tej rodziny wydalenie Cudzoziemca nie będzie stanowiło naruszenia praw dziecka określonych w Konwencji o prawach dziecka z 20 listopada 1989 r. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...], Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję organu I instancji i w pełni podzieliła stanowisko Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców co do oczywistej bezzasadności wniosku A. S. M. o nadanie statusu uchodźcy. Zdaniem Rady postępowanie administracyjne w pełni wykazało, iż Cudzoziemiec nie spełnia przesłanek do nadania mu statusu uchodźcy, objęcia go ochroną uzupełniającą lub do wyrażenia zgody na jego pobyt tolerowany w Polsce. Organ II instancji zaakcentował, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przesłanka ochrony życia rodzinnego. Małżeństwo Cudzoziemca z obywatelką Polski zostało rozwiązane przez rozwód z jego winy. Władza rodzicielska została przyznana wyłącznie matce. Ojciec zupełnie nie interesował się synem, nie miał z nim - od wyjazdu dziecka z W. B. - żadnych kontaktów osobistych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. vel S. M. zaskarżył decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2010 r. wyłącznie w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji organu I instancji w zakresie odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Zarzucił naruszenie: 1. art. 15 pkt 3 i art. 97 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej , 2. art. 8 Europejskiej Konwencji o ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r. oraz art. 3 ust. 1 i art. 18 Konwencji o prawach dziecka z 20 listopada 1989 r., 3. art. 7, art. 77, art. 80 i 107 § 3 kpa. Przywołując dane o obecnej niestabilnej sytuacji w G., zamieszki, korupcję, bezkarność funkcjonariuszy publicznych, Cudzoziemiec wyraził obawę przed powrotem do kraju pochodzenia. Przede wszystkim jednak zakwestionował ustalenia organu dotyczące jego relacji z synem. Twierdził, iż po wyjeździe dziecka z W. B. utrzymywał z nim kontakt telefoniczny a po przyjeździe do Polski, gdy dowiedział się o orzeczeniu rozwodu i pozbawieniu władzy rodzicielskiej wystąpił do Sądu Rodzinnego o ustalenie kontaktów z dzieckiem. Do skargi załączył wyciąg z protokołu z posiedzenia jawnego w Sądzie Rejonowym w N. D. M. z dnia [...] września 2010 r., w sprawie [...], z jego wniosku, w której doszło do zawarcia ugody z matką dziecka ustalającej kontakty Cudzoziemca z synem dwa razy w miesiącu przez 2 godziny w miejscu zamieszkiwania dziecka i w obecności jego matki. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko co do zasadności odmowy objęcia Cudzoziemca ochroną uzupełniającą oraz niewyrażenia zgody na jego pobyt tolerowany w Polsce powtarzając argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Odnośnie okoliczności związanych z kontaktami Strony z synem organ nie zmienił oceny, iż brak wiedzy o rozwodzie podważa wiarygodność twierdzeń Cudzoziemca, iż w czasie pobytu w W. B. miał kontakt telefoniczny z dzieckiem. Zdaniem Rady do Spraw Uchodźców A. S. vel S. M. jedynie deklaruje chęć widywania syna na podstawie zawartej z jego matką ugody, ale faktu tego nie udowodnił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Rolą sądu administracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności jej działań z prawem a konsekwencją stwierdzenia, że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania jest wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu wydanego przez organ administracyjny. Skarga w zakresie dotyczącym odmowy udzielenia Cudzoziemcowi ochrony uzupełniającej nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu organ nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania. Materiał dowodowy, zgodnie z art. 77 kpa, został zebrany i rozpatrzony wnikliwie, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji spełniających wymogi art. 107 § 3 kpa. Podkreślenia wymaga szerokie omówienie przyczyn nie dania wiary Skarżącemu co do okoliczności mogących uzasadniać powstanie dla niego indywidualnego zagrożenia w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Organ zasadnie przyjął, jak wymaga art. 80 kpa, na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, iż Cudzoziemiec nie wykazał faktów i okoliczności mogących uzasadniać jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem wyrażającym się (art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony) w przypadku powrotu do kraju pochodzenia narażeniem na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał skargę za zasadną wyłącznie w części dotyczącej utrzymania w mocy przez Radę do Spraw Uchodźców orzeczenia organu I instancji o wydaleniu Cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany i to z następujących powodów: Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Art. 145 1 § pkt 5 kpa stanowi, iż przesłanką do wznowienia postępowania jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nie znanych organowi, który wydał decyzję. Sytuacja ta ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Ugoda sądowa zawarta pomiędzy Skarżącym a jego byłą żoną podpisana została w dniu [...] września 2010 r. Rodzice małoletniego A. K. wspólnie ustalili, co podlegało kontroli Sądu Rodzinnego w N. D. M. w sprawie sygn [...], iż A.S. M. będzie kontaktował się z synem w każdy pierwszy i trzeci czwartek miesiąca w godzinach 16.00 – 18.00 w miejscu zamieszkiwania dziecka i w obecności jego matki. Ugoda ta stworzyła nowe okoliczności faktyczne w sprawie rzutujące istotnie na sytuację Skarżącego. Szczególne znaczenie ma współudział byłej żony Skarżącego w ustalaniu jego kontaktów z synem, może to stanowić gwarancję ich rzeczywistej realizacji, co wpływałoby korzystnie na rozwój dziecka. Dokument z dnia [...] września 2010 r. zawierający zapis ugody stanowi nowy dowód w sprawie, istniejący w dniu wydania zaskarżonej decyzji – [...] października 2010 r., a nie znany Radzie do Spraw Uchodźców. W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Skarżący oświadczył, iż od zawarcia z byłą żoną ugody regularnie odwiedza syna, przynosi mu słodycze a pieniądze na dziecko przekazuje według swoich możliwości. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2009 r., sygn.II OSK 151/09, stwierdzi: "Zasadą jest, że sąd administracyjny z urzędu uchyla zaskarżony doń akt administracyjny, gdy stwierdzi wystąpienie przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. Zatem dla konieczności zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. nie ma znaczenia okoliczność, czy strona (...)złożyła wniosek o jego wznowienie. W każdym bowiem przypadku sąd powinien uwzględnić wystąpienie przesłanki stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania". Jest to stanowisko utrwalone w orzecznictwie NSA (także przykładowo w wyroku sygn.II OSK 227/07), które WSA podziela i zastosował w rozpoznawanej sprawie. W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ zobowiązany będzie ustalić obecną sytuację rodzinną Skarżącego i rozważyć ją w kontekście przesłanek z art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze treści zawarte w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. i w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. Szczególnej uwagi wymagać będzie analiza czynników mających wpływ na rozwój psychofizyczny dziecka Skarżącego. Decyzja organu I instancji w zakresie odmowy nadania A. S. vel S. M. statusu uchodźcy stała się ostateczna wobec nie objęcia jej odwołaniem do Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2011r. Utrzymanie w mocy przez Radę do Spraw Uchodźców decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2010 r. w zakresie odmawiającym Cudzoziemcowi udzielenia mu ochrony uzupełniającej Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za w pełni uzasadnione, właściwie przez organ argumentowane, mające oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, przede wszystkim w szczegółowych opracowaniach Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia. Uchylając całą decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2010 r. Sąd miał na względzie wyłącznie pozostawienie organowi swobody w technicznej redakcji rozstrzygnięcia wydawanego w zakresie pobytu tolerowanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa.